Elektrik avtomobili Azərbaycanda rahat istifadə olunurmu?
Son güncelleme:
-
Hamınıza salamlar, forum əhli!
Son dövrlərdə Bakı küçələrində yaşıl dövlət qeydiyyat nişanlı, səssizcə yanıb-sönən avtomobillərin necə sürətlə çoxaldığını yəqin ki, hər biriniz fərq etmisiniz. Tesla, BYD, Zeekr, Changan və digər Çin brendləri artıq gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilir. Təbii ki, bu mənzərəni görən hər kəsin ağlına eyni sual gəlir: Elektrik avtomobili Azərbaycanda həqiqətən rahat istifadə olunurmu, yoxsa hələ tezdir?
Gəlin bu məsələni həm şəhər içi istifadə, həm rayon səfərləri, həm də iqtisadi baxımdan birlikdə təhlil edək.
Şəhər İçi İstifadə və Şarj İnfrastrukturu
Əgər sırf Bakı daxilində sürəcəksinizsə, qısa cavab: Bəli, kifayət qədər rahatdır. Amma burada çox vacib bir "amma" var: harda yaşayırsınız?
- Həyət evində və ya qarajı olan binada yaşayırsınızsa: Sizin üçün elektrik avtomobili əsl cənnətdir. Gecə avtomobili adi 220V və ya xüsusi quraşdırılmış "Wallbox" şarj cihazına qoşursunuz, səhər isə 100% dolu batareya ilə işə yola düşürsünüz. Gündəlik 40-60 km yol qət edən biri üçün bu, yanacaqdoldurma məntəqələrini tamamilə unutmaq deməkdir.
- Bina evində (hündürmərtəbəli) yaşayırsınızsa: Bax burada işlər bir az qəlizləşir. Balkondan kabel sallamaq həm təhlükəsiz deyil, həm də çox vaxt qonşularla problem yaradır. Belə halda siz şəhərdəki ictimai şarj stansiyalarından asılı qalırsınız. Hazırda iri ticarət mərkəzlərində (Mall-larda), bəzi premium yaşayış komplekslərində və böyük yanacaqdoldurma məntəqələrində şarj nöqtələri var. Lakin pik saatlarda növbə gözləmək və ya avtomobili şarjda qoyub bir neçə saat vaxt keçirmək məcburiyyəti bəzən yorucu ola bilir.
Rayonlara Getmək Rahatdırmı?
Əvvəlki illərlə müqayisədə vəziyyət xeyli yaxşılaşıb, lakin hələ ki, ideal səviyyədə deyil. Əsas magistral yollarda – xüsusilə Quba-Qusar, Gəncə-Qazax və Qəbələ-Şəki istiqamətlərində sürətli (DC) şarj məntəqələri quraşdırılıb.
Əgər avtomobilinizin real yürüş məsafəsi 400 km və üzəridirsə, planlı şəkildə rayonlara səfər etmək mümkündür. Yolda 30-40 dəqiqə çay və ya nahar fasiləsi verərək avtomobili 80%-ə qədər doldurub yola davam edə bilərsiniz. Amma kortəbii, heç bir xəritəyə və tətbiqə baxmadan uzaq kəndlərə və ya dağlıq bölgələrə getmək hələ ki, müəyyən risk daşıyır.
İqtisadi Tərəfi: Cibimiz Nə Deyir?
Elektromobillərin ən cazibədar tərəfi məhz buradadır. Azərbaycanda dövlət səviyyəsində elektrik avtomobillərinin idxalı ƏDV-dən və gömrük rüsumlarından azad edilib (istehsal tarixindən asılı olaraq). Bu da onların ilkin alış qiymətini ənənəvi daxili yanma mühərrikli avtomobillərlə müqayisədə xeyli rəqabətədavamlı edir.
Bundan əlavə:
- Yanacaq xərci: Evdə gecə tarifi ilə şarj etsəniz, 100 km yolun xərci cəmi 2-3 manat civarında olur. Şəhər şarj stansiyalarında bu rəqəm bir qədər artsa da, benzinlə müqayisədə ən azı 3-4 dəfə ucuz başa gəlir.
- Servis xərcləri: Mühərrik yağı, filtr dəyişməsi, şamlar, remenlər və transmissiya qayğıları yoxdur. Əyləc bəndləri (nakladkalar) belə rekuperasiya sayəsində çox gec köhnəlir.
Qarşılaşa Biləcəyiniz Əsas Çətinliklər
Hər şey bu qədər gözəl görünsə də, reallığı da bilmək lazımdır:
- Qış aylarında yürüş məsafəsinin azalması: Bakının küləkli və soyuq günlərində, xüsusən salon qızdırıcısı (peçka) işləyərkən batareya ömrü 20-30% civarında azala bilər.
- Usta və servis qıtlığı: Rəsmi dilerlər xaricində adi sexlərdə bu maşınların elektronikasından başı çıxan usta sayı hələ də çox azdır. Ehtiyat hissələri (xüsusən gövdə detalları) üçün bəzən həftələrlə gözləmək lazım gəlir.
- İkinci əl bazarı: İnsanlarda hələ də "batareyası xarab olsa nə edəcəm?" qorxusu var, ona görə ikinci əldə satış ənənəvi avtomobillər qədər sürətli olmaya bilər.
Nəticə: İndi Almağa Dəyərmi?
Əgər şəxsi həyət eviniz varsa, gün ərzində əsasən şəhər daxilində hərəkət edirsinizsə və ailədə ikinci bir avtomobil (uzun yollar üçün) mövcuddursa, heç düşünmədən elektrik avtomobilinə keçə bilərsiniz. Əldə edəcəyiniz rahatlıq, səssizlik və yanacaq qənaəti sizi çox məmnun edəcək.
Lakin tək maşınınız olacaqsa, hündürmərtəbəli binada yaşayırsınızsa və tez-tez regionlara qəfil səfərlər edirsinizsə, bəlkə də hələlik "Plug-in Hybrid" (həm benzin, həm elektrik) variantlarına baxmaq daha az stressli bir keçid ola bilər.
Bəs siz nə düşünürsünüz? Aramızda elektrik avtomobili istifadə edənlər varmı? Real təcrübələrinizi və qarşılaşdığınız çətinlikləri bölüşsəniz, almaq istəyənlər üçün əla bələdçi olar!