AdBlue sistemi nə üçün istifadə olunur?
Son güncelleme:
-
Salam əziz forum əhli, sürücü dostlar!
Son illərdə ölkəmizə gətirilən xüsusilə Avropa istehsalı olan dizel mühərrikli avtomobillərin sayının artması ilə bir çoxumuzun qarşısına "AdBlue" adlanan bir sistem çıxmağa başlayıb. Çox vaxt panel xəbərdarlıq işığı yandıranda və ya usta yanına gedəndə bu adla qarşılaşırıq. Bəs görəsən bu AdBlue əslində nədir, nə üçün istifadə olunur və avtomobilimiz üçün niyə bu qədər vacibdir? Bu yazıda mövzunu həm sadə, həm də ətraflı şəkildə izah etməyə çalışacağam.
ADBLUE ƏSLİNDƏ NƏDİR?
Xalq arasında yayılan bəzi yanlış şayiələrin əksinə olaraq, AdBlue nə bir yanacaq qatqısıdır, nə də sadəcə kimyəvi bir su. AdBlue, təxminən 32.5% yüksək saflıqda uluq (karbamid) və 67.5% deionizə olunmuş sudan ibarət şəffaf, zərərsiz bir mayedir. Avtomobil sənayesində bu maye SCR (Selective Catalytic Reduction - Seçici Katalitik Reduksiya) sistemi ilə birlikdə çalışır.
ADBLUE SİSTEMİ NƏ ÜÇÜN İSTİFADƏ OLUNUR?
Əsas məqsəd tək bir cümlə ilə desək: Ətraf mühiti və insan sağlamlığını dizel mühərriklərinin zərərli qazlarından qorumaqdır.
Dizel mühərrikləri işləyərkən yüksək temperatur səbəbindən havaya azot oksidləri (NOx) kimi çox zəhərli qazlar buraxır. Bu qazlar həm havanı ciddi şəkildə çirkləndirir, həm də insan nəfəs yolları üçün çox təhlükəlidir. Avropada tətbiq olunan "Euro 6" emissiya standartlarına cavab vermək üçün avtomobil istehsalçıları bu sistemi yaratmağa və dizel maşınlarına tətbiq etməyə məcbur oldular.
SİSTEM NECƏ ÇALIŞIR?
AdBlue mayesi heç vaxt silindrin içindəki dizel yanacağına qarışmır! Avtomobildə bunun üçün ayrı bir çən (baqajda, yanacaq çəninin yanında və ya mühərrik hissəsində) olur. İşləmə prinsipi çox maraqlıdır:
- Mühərrikdən çıxan isti eqzoz qazlarının üzərinə AdBlue mayesi püskürdülür.
- Yüksək temperaturda bu maye ammiaka çevrilir.
- Ammiak zərərli azot oksidləri (NOx) ilə reaksiyaya girərək onları zərərsiz azot qazına (N2) və su buxarına (H2O) parçalayır.
- Nəticədə eqzozdan demək olar ki, təmiz su buxarı və təbii azot çıxır.
SÜRÜCÜLƏRİN DİQQƏT ETMƏLİ OLDUĞU VACİB MƏQAMLAR
Bizim ölkədə xüsusilə bu məsələdə bəzi səhvlər edilir. Avtomobilinizdə AdBlue sistemi varsa, bunlara mütləq diqqət yetirməlisiniz:
- Maye bitərsə nə olar? Sistemdəki AdBlue bitdikdə və ya xəbərdarlıqlara məhəl qoymadıqda, avtomobilin beyni (ECU) mühərrikin gücünü kəskin şəkildə məhdudlaşdırır. Maye tamamilə bitdikdə isə, avtomobili söndürdükdən sonra mühərrik bir daha işə düşməyəcək. Bu, sistemin proqram təminatı ilə qoyulmuş bir təhlükəsizlik qaydasıdır.
- Səhv çənə tökməyin! AdBlue-nu əsla dizel çəninə tökməyin. Eynilə AdBlue çəninə də dizel tökmək olmaz. Bu, minlərlə manatlıq zərərə səbəb ola bilər.
- Keyfiyyətli maye istifadə edin: Yerli bazarda ucuz və saxta AdBlue-lar az deyil. Keyfiyyətsiz maye istifadə etdikdə sistemi təşkil edən bahalı doza nasosları və injektorlar tez bir zamanda sıradan çıxır.
- Donma məsələsi: AdBlue mənfi 11 dərəcədə dondur. Lakin müasir maşınlarda bu çənlər xüsusi qızdırıcı ilə təchiz olunduğu üçün adətən problem yaratmır.
ADBLUE SİSTEMİNİ LƏĞV ETMƏK (YAZILIMLA SİLMƏK) DÜZGÜNDÜR?
Azərbaycanda bir çox sürücü AdBlue xəbərdarlığı görən kimi və ya sistemdə kiçik bir nasazlıq yarananda onu proqramla (chip tuning) ləğv etdirməyə tələsir. Bəli, bu, maliyyə cəhətdən qısa müddətdə sərfəli görünə bilər, çünki orijinal ehtiyat hissələri və AdBlue doldurmaq xərcindən azad olursunuz.
Lakin unutmayın ki, bu addım avtomobilin emissiya klassını aşağı salır, ətraf mühiti daha çox çirkləndirir və gələcəkdə ölkəmizdə ekoloji texniki baxış qaydaları sərtləşdirilərsə, ciddi problemlərlə qarşılaşa bilərsiniz.
Ümid edirəm ki, bu məlumatlar AdBlue haqqında sualı olan dostlarımız üçün faydalı oldu. Sizin də aranızda AdBlue istifadə edən, bu sistemlə bağlı təcrübəsi və ya problemi olan varmı? Şərhlərdə fikir bölüşsəniz şad olaram!