Laktoz intoleransı nasıl anlaşılır?
Son güncelleme:
-
Selamlar herkese, forumun sağlık köşesinde bugün yine günlük hayatımızda çok sık karşılaştığımız ama bazen adını tam koyamadığımız bir konuyu masaya yatırmak istedim.
LAKTOZ İNTOLERANSI NEDİR VE NEDEN OLUR?
Öncelikle meseleyi çok teknik terimlere boğmadan özetleyelim. Laktoz, süt ve süt ürünlerinde doğal olarak bulunan bir tür şekerdir. Vücudumuzun bu şekeri sindirebilmesi için ince bağırsaklarımızda "laktaz" adı verilen bir enzimin üretilmesi gerekir. İşte dananın kuyruğunun koptuğu yer tam da burası. Eğer vücudunuz yeterince laktaz enzimi üretmiyorsa, içtiğiniz süt veya yediğiniz peynir sindirilmeden doğrudan kalın bağırsağa geçer. Kalın bağırsaktaki bakteriler bu laktozu görünce adeta bir festival başlatır ve fermantasyon gerçekleşir. Sonuç mu? Malum rahatsızlıklar...
VÜCUDUNUZUN VERDİĞİ SİNYALLER: BELİRTİLER NELERDİR?
Laktoz intoleransınız olup olmadığını anlamanın en pratik yolu, süt ürünleri tükettikten sonra vücudunuzu dinlemektir. Belirtiler genelde sütlü bir gıda tükettikten 30 dakika ile 2 saat sonra ortaya çıkar.
En yaygın görülen belirtileri şöyle sıralayabiliriz:
- Şiddetli şişkinlik ve karında gözle görülür büyüme
- Sürekli gaz çıkarma ihtiyacı ve karında belirgin gurultu sesleri
- Kramplar şeklinde aniden giren mide ve bağırsak ağrıları
- Kontrol edilmesi zor ishal atakları
- Bazen hafif mide bulantısı ve nadiren kusma hissi
Burada dikkat etmeniz gereken detay, bu şikayetlerin sadece doğrudan süt içtiğinizde değil; dondurma, krema, fazla miktarda peynir veya yoğurt yediğinizde de tekrarlayıp tekrarlamadığıdır.
EVDE KENDİ KENDİNİZİ NASIL TEST EDEBİLİRSİNİZ?
Eğer şüpheleriniz varsa doktora gitmeden önce evde uygulayabileceğiniz çok basit bir deneme yöntemi var: "Eliminasyon Testi".
İlk adım olarak, yaklaşık 1 hafta boyunca diyetinizden süt, peynir, yoğurt, tereyağı ve dondurma gibi tüm süt ürünlerini tamamen çıkarın. Bu süreçte midenizin ve bağırsaklarınızın nasıl rahatladığını gözlemleyin. 1 haftanın sonunda, sabah aç karnına büyük bir bardak normal (laktozsuz olmayan) süt için. Eğer birkaç saat içinde yukarıda saydığım belirtiler nüksediyorsa, laktoza karşı bir hassasiyetiniz olma ihtimali oldukça yüksektir.
KESİN TANI İÇİN HANGİ TIBBİ TESTLER YAPILIR?
Evdeki testler size güçlü bir fikir verir ama kesin ve tıbbi bir teşhis için mutlaka bir gastroenteroloji uzmanına görünmeniz gerekir. Hastanelerde genellikle şu yöntemler kullanılır:
- Hidrojen Nefes Testi: En yaygın ve konforlu yöntemdir. Size özel laktozlu bir sıvı içirilir ve belirli aralıklarla bir cihaza üflemeniz istenir. Bağırsağınızda sindirilmeyen laktoz hidrojen gazı üretir ve bu gaz nefesinizden ölçülür.
- Laktoz Tolerans Testi: Laktozlu sıvı içildikten sonra belirli aralıklarla kan şekeri seviyenize bakılır. Vücut laktozu sindirip kana karıştırabiliyorsa kan şekeri yükselir, yükselmiyorsa sindirim gerçekleşmiyor demektir.
SÜT ALERJİSİ İLE KARIŞTIRMAYIN!
Çok sık yapılan bir hataya da değinmeden geçmeyeyim. Laktoz intoleransı bir "alerji" değildir, bir "enzim eksikliğidir". Süt alerjisi doğrudan bağışıklık sistemini ilgilendirir ve deride döküntü, yüzün şişmesi veya nefes darlığı gibi ciddi reaksiyonlara yol açabilir. İntolerans ise tamamen sindirim sistemiyle alakalıdır; hayati bir risk oluşturmaz ama yaşam kalitesini oldukça düşürür.
LAKTOZ İNTOLERANSINIZ VARSA NE YAPMALISINIZ?
Artık devir değişti, eskisi gibi laktozsuz yaşamak hiç zor değil. Marketteki neredeyse her süt ürününün "laktozsuz" seçeneği var ve tatları da gayet güzel. Ayrıca dışarıda yemek yerken veya sütlü bir tatlı kaçamağı yapacağınız zaman eczanelerde satılan laktaz enzim tabletlerinden faydalanabilirsiniz. Yemeğe başlamadan hemen önce bu tableti aldığınızda vücudun yapamadığı sindirimi bu enzim sizin yerinize yapıyor.
Sizler de süt içtikten sonra benzer sorunlar yaşıyor musunuz? Teşhis konulma süreciniz nasıl oldu veya bu durumla günlük hayatınızda nasıl baş ediyorsunuz? Yorumlarda tecrübelerinizi paylaşırsanız harika olur, hepimiz faydalanmış oluruz.
Sağlıkla kalın!