Mənzil alarkən hansı sənədlər yoxlanmalıdır?
Son güncelleme:
-
Salam əziz forum əhli, ümid edirəm hər kəsin keyfi yerindədir.
Ev almaq hər birimizin həyatında bəlkə də atdığı ən böyük və məsuliyyətli maliyyə addımlarından biridir. İllərlə yığdığımız əmanəti və ya uzunmüddətli kredit öhdəliyini bir mənzilə yatırarkən təbii ki, hər şeyin hüquqi cəhətdən tam qaydasında olmasını istəyirik. Təcrübəmdə dəfələrlə görmüşəm ki, sırf sənədləşməyə səthi yanaşıldığı üçün sonradan böyük problemlərlə, hətta məhkəmə qapıları ilə üzləşən insanlar olub.
Buna görə də bu gün sizinlə mənzil alarkən mütləq və istisnasız şəkildə yoxlanılması tələb olunan əsas sənədlər haqqında ətraflı söhbət etmək istəyirəm. İstər köhnə tikili, istərsə də yeni tikili mənzil alarkən bu məqamlara diqqət yetirməyiniz sizi gələcək başağrılarından qoruyacaq.
Gəlin addım-addım əsas sənədlər siyahısına baxaq:
1. MÜLKIYYƏT SƏNƏDİ (ÇIXARIŞ VƏ YA XALQ ARASINDA KUPÇA)
Mənzilin satıcıya aid olduğunu sübut edən ən əsas sənəd Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən çıxarışdır. Sənədi yoxlayarkən aşağıdakılara xüsusi diqqət yetirin:
- Sənəddəki mülkiyyətçinin adı ilə satıcının şəxsiyyət vəsiqəsindəki məlumatlar tam üst-üstə düşür ya yox.
- Mənzilin sahəsi, ünvanı və otaq sayı faktiki vəziyyətlə eynidirmi?
- Sənəddə hər hansı bir payçı (müştərək mülkiyyətçi) varmı? Əgər mənzilin bir neçə sahibi varsa, onların hər birinin notarial qaydada satışa razılığı olmalıdır.
2. MƏHDUDİYYƏT VƏ HƏBS MƏLUMATI (FORM 1 ARAYIŞI)
Evə Kupça olması belə onun üzərində problem olmadığını 100% zəmanət etmir. Mənzil ipotekada ola bilər, məhkəmə qərarı ilə üzərinə həbs qoyula bilər və ya başqa bir öhdəlik altında ola bilər.
- Bu məsələ notariusda alqı-satqı günü çıxarılan "Məhdudiyyət barədə arayış" (Forma 1) vasitəsilə dəqiqləşdirilir. Lakin alqı-satqıdan öncə de-fakto satıcıdan bu barədə məlumat almaq və e-gov portalı üzərindən elektron çıxarışın aktivliyini yoxlamaq faydalıdır.
3. AİLƏ VƏZİYYƏTİ VƏ HƏYAT YOLDAŞININ RAZILIĞI
Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinə əsasən, nikah dövründə əldə edilən əmlak ər və arvadın birgə mülkiyyəti sayılır (əgər nikah müqaviləsi və ya bağışlanma/vərəsəlik yolu ilə əldə edilməyibsə).
- Satıcı evlidirsə, həyat yoldaşının mənzilin satışına rəsmi, notarial qaydada təsdiqlənmiş razılığı mütləqdir.
- Əgər satıcı boşanıbsa, mənzilin nikah dövründə alınıb-alınmadığı və keçmiş həyat yoldaşının əmlak üzərində iddialarının olmaması hüquqi cəhətdən yoxlanılmalıdır.
4. QEYDİYYATDA OLAN ŞƏXSLƏR HAQQINDA ARAYIŞ (FORMA 2 VƏ YA YAŞAYIŞ YERİ İZLƏMƏSİ)
Evdə kimsə qeydiyyatda (propiskada) qalıbsa, alqı-satqıdan sonra onları qeydiyyatdan çıxarmaq bəzən aylarla vaxt və məhkəmə prosesi tələb edə bilər.
- Ərazi üzrə Mənzil İstismar Sahəsindən (MİS/JEK) və ya ASAN Xidmətdən mənzildə kimlərin qeydiyyatda olduğuna dair arayış tələb edin.
- Ən yaxşı approaches: Satıcı alqı-satqı gününə qədər özünü və ailə üzvlərini həmin ünvandan qeydiyyatdan çıxarmalıdır.
5. KOMMUNAL XİDMƏTLƏR VƏ JEK BORCUNUN OLMAMASI BARƏDƏ ARAYIŞLAR
Keçmiş sahibin istifadə etdiyi qaz, işıq, su və bina xidmət haqqı borcları sizə miras qalmamalıdır.
- Qaz, İşıq, Su və İstilik xidmətlərindən "sıfır borc" arayışlarını mütləq tələb edin.
- Əgər bina MTK tərəfindən idarə olunursa, komendantdan mühafizə, təmizlik və lift xidmətlərinə görə borcun olmadığını təsdiqləyən sənəd alın.
6. YENİ TİKİLİLƏRDƏ (HƏLƏ KUPÇASI OLMAYAN EVLƏRDƏ) NƏLƏRƏ BAXILMALIDIR?
Əgər mənzilin hələ çıxarışı yoxdursa və siz MTK müqaviləsi ilə ev alırsınızsa, risk ikiqat artır. Burada aşağıdakıları yoxlamalısınız:
- MTK ilə ilkin alıcı arasında bağlanan Müqavilə və Maliyyə Arayışı (mənzilin dəyərinin tam ödənildiyini gösterən sənəd).
- Mənzilin təkrar başqa bir şəxsə satılmadığından əmin olmaq üçün MTK-nın rəsmi bazasında dəyişiklik olunmalı və şirkət rəhbərliyi tərəfindən yeni müqavilə və ya üçtərəfli təhvil-təslim aktı bağlanmalıdır.
- Tikinti şirkətinin (MTK) etibarlılığı, torpağın mülkiyyət forması və tikintiyə icazə sənədləri araşdırılmalıdır.
SON MƏSLƏHƏT VƏ TÖVSİYƏLƏR
Mənzil alarkən tələsməyin. "Sabah başqa alıcı gəlir, behi indi verin" kimi psixoloji təzyiqlərə uymayın. Bütün sənədləri sakit başla, lazım gələrsə müstəqil hüquqşünas və ya təcrübəli notariusla birlikdə yoxlayın. Behi verərkən belə, bunu notarial qaydada "Beh Müqaviləsi" bağlayaraq edin.
Ümid edirəm ki, bu qeydlərim mənzil almağı planlaşdıran dostlarımız üçün faydalı olacaq.
Sizin də mənzil alarkən başınıza gələn maraqlı və ya diqqət edilməsi gərəkən bir təcrübəniz var? Şərhlərdə bölüşün, bir-birimizə dəstək olaq!