Afetler ve Biz
Son güncelleme: 30.08.2007 09:39
-
Afetler, düşük olasılıklı, ancak nadir olmayan olaylardır. Hemen hemen her gün dünyamızın bir bölgesinde bir afet meydana gelmektedir.
Çoğumuz için bu ve bundan sonraki sayfalarda bahsedilenler sıradışı ve beklenmedik gelebilir, zira bunlar çevremizden çok uzaklarda, dünyanın bir başka bölgesinde meydana gelmektedir.
Afet Nedir?
Dünya Sağlık Örgütü'ne göre afet;
Dışarıdan yardım gerektirecek büyüklükteki ani çevresel (ekolojik) bir olaydır.
American College of Emergency Physicians'a (Amerikan Acil Hekimlik Okulu) göre ise afet;
Doğal veya insan yapısı güçlerin yıkıcı etkisinin bir bölgedeki sağlık ihtiyaçlarını karşılama gücünü zaafa uğratmasıdır.
Kaynağına göre daha birçok afet tanımı yapılabilirse de, tümünde izlenen ortak özellik, bölgesel imkanları aşan bir yıkımın meydana gelmesi ve toplumsal yaşantıda uzun süre giderilemeyen veya hiçbir zaman düzeltilemeyen kayıpların ortaya çıkmasıdır.
Afetler bir çok değişik şekillerde sınıflandırılmaktadır. En yaygın olanı "Doğal" ve "Teknolojik" (insan yapısı) olmak üzere ikiye ayrılarak incelendiği sınıflamadır. Ancak bu tip bir sınıflamanın afetlerle mücadele yöntemlerinin geliştirilmesinde çok fazla katkısı olmamaktadır. Bununla birlikte, iki tip afetin iç içe geçmiş şekilde ortaya çıkması da nadir olmayan bir durumdur. İnsan yapısı büyük yapıların, deprem veya kasırga gibi doğal olaylar neticesinde yıkılarak afet tablosunu oluşturması tanımda bahsi geçen iki etkenin bir arada bulunmasına bir örnektir.
Afetler konusunda sınırlı olmakla birlikte bazı genellemeler de yapılabilir. Örneğin hortumlar çok tehlikeli ve öldürücü hava hareketleridir, ancak kısa sürelidir ve ülkenin belirli bölümleri böylesine bir tehlikeye açıktır. Kasırgalar, daha geniş bölgeleri etkiler, süresi uzun olabilir ve geride uzun vadeli hasar bırakır. Kasırga ve sel belirli coğrafi kesimleri etkileme eğilimindedir. Depremler, bilinen en yıkıcı doğal olaylardır. Volkanik patlamalar da son derece ölümcül doğal olaylardan olmasına rağmen meydana geleceği önceden tahmin edilebilmektedir.
Ailenin Afet Planı
Neden Plan Yapmalı?
Ülkemiz, doğusundan batısına, yangın, sel, fırtına, deprem, volkanik patlama ve toprak kaymaları gibi bir çok doğal afet tehlikesiyle karşı karşıyadır.
Bu afetler hiç yaşanmasın isteriz fakat yaşadıkça da hazırlıklı olmanın ve gerekli önlemleri almanın ne kadar akıllıca olduğunu görürüz.
İlk yardım servisleri ve resmi kurumlar afet sonrası ihtiyaçlarınızı çok kısa sürede karşılayamayabilir. Zira, resmi kurumların binaları, teçhizatı, personeli, iletişimi ve hareket yeteneği de olay nedeni ile zarar görmüş olabilir veya kısıtlı kullanılıyor olabilir. Araştırmacılar, afet durumlarında her bireyin kendine ait ve en az 3 gün süreyi kapsayan bir plan yapması gerektiğini söylüyorlar.
Afetlerin oluşunu engelleyemeyiz fakat bize ve sevdiklerimize vereceği zararı sınırlandırabiliriz. Afetlerin meydana getirdiği ölümler ve yaralanmaları en aza indirmek için neler yapılabilir bir düşünün.
Muhtemelen afet sonrası evinizde oturamayacaksınız. Eviniz hasar görmüş olacak, dışarıya çıkacaksınız, hava soğuk olacak fakat ısınamayacaksınız, güç kaynağınız, suyunuz olmayacak ve eve geri dönmek de güvenli olmayacak. Kısacası, karşılaştığınız afet hayatınızı çekilmez hale getirecek. Yapacağınız özel plan ve hazırlıklar, olay anında eviniz zarar görmüşse veya olay sonrası eve geri dönemiyorsanız size ve ailenize daha rahat yaşam koşulları sağlayacaktır. Bu 'yaşam kalitesini' afet sonrası sağlayan plan olacaktır.
Ailenin Acil Durum Hazırlık Planı yapılırken en önemli kavram iletişimdir. Ailenin her üyesi planın içinde yer almalı ve afet zamanı her birey ne yapacağını bilmelidir. Afet sonuçlarına göre, yönetimdeki başarınız, afet sonrası için yaptığınız planın hangi düzeyde başarılı olduğuna bağlıdır.
Hazırlık planını geliştirirken aile üyelerinin her birinin plan içinde yer almasına özen gösterin. Plan yalnızca herkesin ortak kararı sonucu oluşan ve ne yapılacağı bilindiği zaman işler hale gelecektir.
Öncelikle kendi ailenizi hazırladıktan sonra komşularınıza sıra gelir. Afet zamanlarında, komşularınız ilk yardımınıza koşanlar olacaktır. Afet olmadan komşularınızla hangi konularda yardımlaşabilirsiniz ve birbiriniz için en iyi neler yapabilirsiniz saptamalısınız. Bol şans !
Planınızı her yıl uygulamayı unutmayın!
Dört Basamakta Afet Planı
1. Hangi Afetlerle Karşılaşabileceğinizi Araştırın
Bölgenizde görülmesi muhtemel afetleri araştırın
Yörenizin uyarı sinyallerini öğrenin, sesleri ayırt edin ve bu uyarıları duyunca neler yapılmalıdır öğrenin. Bölgenizin acil uyarıları bildiren radyo istasyonunu saptayın.
Afet sonrası hayvanlarla ilgili alınacak önlemleri sorun.
Yaşlı ve bakıma muhtaç kişilerin yardıma ihtiyacı olduğunda nasıl yardımcı olabileceğinizi saptayın.
İş yerinizin, çocukların ana okulu veya okullarının ve ailenin diğer üyelerinin gün içinde bulunabilecekleri yerlerin afet planını araştırın.
2. Planın Yapılması
Ailenizle toplanıp afet planı hazırlanma gerekçelerini tartışın. Sorumlulukların paylaşıldığı ve takım halinde çalışılabilecek bir plan hazırlayın.
En çok görülebilecek afetleri sınıflandırın. Her afet türü için ne yapılması gerektiğini açıklayın.
Tahliye planını saptayın. Evcil hayvanlarınızın güvenliği ve bakımı için planlama yapın.
Ailenizin iletişim kurabileceği bölge dışındaki arkadaş veya akrabaları saptayın. Afet sonrası uzun mesafelerle bağlantı kurmak daha kolay olur.
Buluşacağınız iki yer saptayın.
Yangın gibi durumlarda evin yakınında bir yer
Eve dönemeyeceğiniz durumlar için komşularınıza yakın bir yer. Ailenin her üyesi bu adresleri ve telefon numaralarını bilmelidir.
3. Planın İşleme Konulması
Acil durumda aranacak telefon numaraları telefonun yanına konulmalı.
Çocuklara acil durumda 112 veya yerel acil servisleri nasıl ve ne zaman araması gerektiğini öğretin.
Her aile bireyine su, gaz ve elektrik ana vanalarının hangi durumda nasıl kapatılacağını gösterin.
Sigorta şirketinizin yeterliliğini kontrol edin.
Evde yangın söndürücülerin bulunduğu yerleri ve nasıl kullanılacağını aile bireylerine gösterin.
Yangın dedektörlerini evin ilgili bölümlerine yerleştirin, özellikle yatak odası yakınında bulunmasına özen gösterin.
Evde tehlikeleri önleyici önlemler alın.
Acil durumda gerekli malzemeyi koyacak afet çantası hazırlayın.
İlk yardım ve CPR (Kalp Akciğer Canlandırması) kurslarına katılın.
Evden en iyi kaçış planını araştırın. Her oda için 2 çıkış yolu saptayın.
Her tür afet için evde 2 adet güvenli nokta saptayın.
4. Planın Kontrolü ve Devamını Sağlayın
Planınızı her altı ayda bir tekrarlayın ki herkes ne yapması gerektiğini hatırlasın.
Yangın ve acil tahliye tatbikatları yapın.
Yangın söndürücüleri test edin ve yenileyin, kontrollerini yapın.
Her ay yangın dedektörlerini kontrol edin. Altı ayda bir pilleri değiştirin ve bu dönemlerde dedektörlerin tozlarını temizleyin.
Altı ayda bir stokladığınız su ve yiyecekleri yenileyin.
Afet Hazırlık Çantası
Evinizde 6 temel ihtiyacı bulundurmanız gerekir:
Su,
Yiyecek,
İlk yardım malzemesi,
Giyecek ve yatacak eşya,
Alet çantası
Acil ihtiyaçlar, özel eşyalar
Tahliye sırasında bu ihtiyaçları, alabileceğiniz büyüklükte ve taşıyabileceğiniz ağırlıkta kamp
çantaları, sırt çantası veya büyükçe bir çanta
içinde saklayınız. Afet hazırlık çantasının küçük
bir örneğini hazırlayıp arabanızda bulundurun.
Hazırlayacağınız Afet Hazırlık Çantası aşağıdaki unsurları mümkün olabildiği ölçüde içermelidir.
Su
Her kişi için gün başına 4 litre su bulundurun.
Su arıtma için gerekli malzemeyi bulundurun.
Yiyecek
Her kişi için 3 gün yetecek bozulmayan yiyecek saklayın. Bu yiyecekler buzdolabı, pişirme veya hazırlama gerektirmemeli. Bu yiyecekler fazla kilo aldırmayan tipte olmalı ve altı ayda bir yenilenmeli.
Yemeğe hazır etler, meyveler ve sebzeler.
Çorba buyyon küpleri veya hazır toz çorbalar.
Konserve süt veya süt tozu.
Stres yiyecekleri, şekerli kurabiyeler, şekerler.
Tuz, karabiber, toz şeker.
Meyve suları (kutuda, toz veya kristalize),
Tütsülenmiş veya kuru etler
Vitaminler
Yüksek enerjili yiyecekler (fıstık ezmesi, fındık, kuruyemiş)
İlaçlar
Ağrı kesici ilaçlar, aspirin
Antiasit
Kabızlığı giderici ilaçlar
Yara temizliği için alkol
Aktif kömür
İshal kesici ilaçlar
Bulantı önleyici ilaçlar
Göz damlası
Antiseptik veya hidrojen peroksit
İlkyardım Çantası
Bir tanesi eviniz, diğeri de, varsa, arabanız için olmak üzere iki adet ilk yardım çantası hazırlanmalı. Çantada:
Değişik büyüklükte steril gaz bandaj
Üç santimlik steril gaz pedler ( 8-12 adet )
Üçgen bandajlar ( 3 adet )
Makas
İğne
Bir kalıp sabun
Antiseptik sprey
Tahta dil basacağı
Değişik büyüklükte çengelli iğneler
Steril eldiven
İki santimlik gaz ped ( 8-12 adet )
Antiallerjik flaster
2-3 cm kalınlığında üç sargı bandaj
Cımbız
Jilet
8-10 paket kağıt rulo havlu
Kırılmayan termometre
Tüpte yağlayıcı jeller
Temizlik için sabun
Alet ve Teçhizat
Çöp torbaları, kağıt bardaklar, tabaklar
Pilli radyo ve yedek piller
Çek ve bozuk nakit para
Yangın söndürücü
Kerpeten
Pusula
Alimiyum folyo
İşaret fişeği
İğne, iplik
Gaz ve su vanaları için ingiliz anahtarı
Plastik örtüler
Aile acil durum hazırlık planı
El feneri ve yedek piller
Konserve açıcı, bıçak
Tüp çadır
Teyp
Kibrit ( su geçirmez kapta )
Plastik çöp torbaları
Kağıt, kalem
Düdük
İlaç damlalığı
Toz maskeleri ve iş eldivenleri
Koruyucu Malzemeler
Tuvalet kağıdı
Hijyenik kadın bağları
Plastik çöp torbaları
Klorak
Sabun, sıvı deterjan
Kişisel hijyenik eşyalar
Plastik kürek ( uygun hela açmak için )
Dezenfektanlar
Giyecek ve Uyku Malzemesi
En başta herkes için birer kat giysi ve birer çift ayakkabı gerekir.
Sağlam ayakkabılar veya iş botları
Battaniye veya uyku tulumları
İç çamaşırı
Yağmurluk
Şapka ve eldivenler
Güneş gözlükleri
Özel İhtiyaçlar
Ailede bebekler, yaşlılar veya yardıma muhtaç olanlar için de özel ihtiyaç malzemeleri hazırlamayı unutmamalı.
Bebek İçin
Bebek maması
Biberon
İlaçlar
Bebek bezi
Süt tozu
Yetişkinler İçin
Tansiyon ve kalp hapları
Devamlı almaları gereken ilaçlar
Kontakt lens ve malzemeleri
İnsülin
Diş bakım malzemeleri
Yedek gözlük
Eğlencelik Çocuklar için oyunlar, büyükler için kitaplar
Önemli Ailesel Dökümanlar
Bunlar su geçirmez kaplarda saklanmalı.
Vasiyetname, sigorta poliçeleri, kontratlar, tapu, senet, bono ve tahviller
Pasaportlar, sosyal güvenlik numaraları, aşı belgeleri
Banka hesap numaraları
Kredi kartı numaraları ve şirketleri
Evin değerli demirbaş eşya listesi, önemli telefon numaraları
Aile bilgileri ( doğum, evlilik, ölüm belgeleri )
Evinizdeki Riskler
Su ısıtıcıları
Ağır monte olmayan mobilyalar ( dolap, kütüphane gibi )
Ağır kırılabilen objeler
Elektronik aletler
Asılı çiçekler
Aynalar ve duvarda asılı resimler
Bardak dolapları, mutfak dolapları
Zehirler, toksik ve solvent maddeler
Evin temeli
Baca ve çatı
Teçhizatlar ( bükülebilir elektrik kabloları, kapatma düğmeleri )
Bazı Gereçlerle İlgili Tedbirler
Doğal Gaz
Ana doğal gaz vanasının yerini belirleyin ve onu nasıl kapatacağınızı öğrenin.
Eğer doğal gaz vanasının aşındığından ve tam olarak işlev görmediğinden şüpheleniyorsanız derhal doğal gaz firması ile temas kurun.
Eğer doğal gaz kokusu alıyorsanız, derhal evdekileri dışarı çıkartın ve evden uzaklaştırın. Asla kibrit, çakmak veya diğer açık alevli gereçler kullanmayın, elektrik düğmelerini açmayın. Her türlü kıvılcım serbest gazın tutuşarak patlamasına neden olabilir.
Doğal gazı sadece gaz kokusu alıyor ancak sızıntının kaynağını tespit edemiyorsanız kesin ve doğal gaz şirketi yetkilileri gelene kadar açmayın.
Doğal gaz borusu hasarlarının tamiri için mutlaka bir tesisatçıdan yardım isteyin.
Kanalizasyon
Kanalizasyon sisteminiz, deprem, toprak kayması ve sel gibi felaketler sonucu hasar görebilir. Evinizin ve içme su kaynaklarınızın kirlenmesine sebebiyet vermemek için kullanmadan önce kanalizasyon sisteminizin düzgün çalışıp çalışmadığından mutlaka emin olun.
Atıkların toplanması ve uzaklaştırılmasında kullanılmak maksadıyla bir kova veya benzer bir gereci hazır bulundurun. Tuvalet giderine yerleştirilecek plastik bir torba da zorunlu hallerde pekala işe yarayabilir.
Elektrik
Ana elektrik şalterinin veya sigorta panelinin yerini belirleyin ve elektriğin nasıl kesileceğini öğrenin.
Elektrik kıvılcımlarının yangın veya patlamalara neden olabileceğini unutmayın.
Eğer jeneratör kullanıyorsanız, üretici firma talimatlarına uyun.
Su
Suyu kapatan vanayı etiketleyin ve evin ana su şebekesinin nasıl kapatılacağını öğrenin öğrenin.
Vananın tamamen kapandığına emin olun. Eğer su vanası özel bir alet gerektiriyor ise, aletin gereğinde hazır bulunmasından emin olun.
Afete Özel Hazırlık
Yangın
Yaşlılar ve 5 yaş altı çocuklar yangında büyük risk altındadır. Yangın hızla yayılan, karanlık ve ölümcül bir olaydır. Duman ve gaz solunması dakikalar içinde ölüme neden olabilir. Yangınların çoğu insan eliyle olmakta, evde veya bulunulan yerdeki yanıcı parlayıcı materyalle hızla yayılmaktadır.
Korunma ve Hazırlık
Evinize duman detektörleri yerleştirin. Çok katlı evlerde her kata koyun. Detektörler, yatak odalarının tavanına yada duvarda yüksek bir noktaya, merdiven boşluklarının en üst kısmına, kapalı merdivenlerde tabana yakın bölüme ve mutfağa yakın (ancak içine değil) bir duvara yerleştirilmelidir.
Duman detektörlerini ayda bir temizleyin, pillerini, yılda iki kez, ileri ve geri saat uygulamalarının ayar tarihlerinde değiştirin.
Evinizdeki her oda için 2'şer adet acil kaçış yolu planlayın. Planlarınızda, varsa, evinizdeki özürlü bireylerin durumunu da değerlendirin.
Pencerelerin boya veya çivi ile kapatılmadığından ve yangın anında güvenle açılabileceğinden emin olun.
Yangından kaçarken herkese yere yakın durmaları gerektiğini öğretin.
Ailecek evden çıktıktan sonra dışarıda buluşulacak bir nokta saptayın. ÖNCE DIŞARI, SONRA DIŞARIDA BULUŞMA.
Yılda iki kez yangından kaçış planınızın tatbikatını yapın.
Çöp toplama alanlarınızı temizleyin. Yanıcı ve parlayıcı sıvıları uygun kaplarda saklayın. Bu kapları garajda veya açık çöp toplama alanlarında tutun.
Elektrikli ev aletlerinde ve uzatma kablolarında, çıplak uç, aşınmış fiş ve gevşek bağlantı olup olmadığını en az yılda bir kez inceleyin.
Isıtma cihazlarını, yılda bir kez temizleyip kontrol edin.
Acil durumda elektrik ve gazın nasıl kapatılacağını öğrenin.
Yangın söndürücü bulundurun ve nasıl kullanılacağını aile bireylerinin hepsine öğretin.
Yangın söndürücüleri yılda bir kez kontrol edin.
Yangın Anında
Yangını kontrol altına alabileceğinizden emin değilseniz derhal yangın mahallini terk edin ve en yakın komşunuzun evinden itfaiyeye haber verin.
Hızla yayılan bir yangını söndürmeye teşebbüs etmeyin.
Küçük yangınları söndürmek için su veya yangın söndürücü kullanın.
Elektrik kontağından çıkan yangınlarda asla su kullanmayın.
Mutfakta yağ veya gresten kaynaklanan yangınlarında yangını boğmak için kabartma tozu veya tuz kullanın, eğer alev tencere içindeyse üzerini bir kapakla örtün.
Elbiseniz tutuştu ise yangın sönene kadar yerde yuvarlanın.
Kapınız kapalı uyuyun.
Duman dedektörleri alarm verince çömelerek hareket edin, kapıyı açmadan önce kapının alt kısmını elinizin ayası sıcaklık açısından kontrol edin. Kapı sıcak ise, pencereden kaçın. Eğer kapı sıcak değilse ve bu çıkış için tek seçenek ise duman seviyesi altında sürünerek ilerleyin ve en yakın çıkıştan kaçın. Eğer kaçamıyorsanız, kapıyı kapalı tutun, bulunduğunuz yerde kalın ve pencereden aşağı sarkıtacağınız beyaz veya açık renkli bir çarşafla aşağı inmeyi deneyin.
Yangın Sonrası
Hasar gören eşyalarınızı, resmi hasar tespiti çalışmaları tamamlanıncaya dek atmayın.
Yangın yerinden uzak durun.
Barınma ve beslenme için gerekiyorsa yerel idare ile temasa geçin.
Mülkünüz sigortalı ise, sigorta şirketinizi arayın.
Önemli dökümanlarınızı bulmak için itfaiye merkezinden yardım isteyin.
Tüm enkaz kaldırma ve tamir masraflarına ait kayıtları muhafaza edin.
Özel eşyalarınızın emniyet altına alın
Kiracı iseniz ev sahibine haber verin.
Sel Baskını
Sel Öncesi Hazırlık
Bulunduğunuz yerin eğimli arazilerini ve barajları öğrenin.
Tahliye planı hazırlayın.
Selbaskınına karşı sigorta yaptırmayı unutmayın.
Evinizi sele karşı korumalı hale getirmek için önlemler alın. Gerekli bilgi için bölgenizdeki itfaiye yetkililerine başvurun.
Sigorta poliçeleri ve demirbaş eşya listelerini emniyetli yerlerde saklayın.
Yoğun Yağmur Yağışı Anında
Su baskını tehlikesi varsa hemen yüksek bir yere çıkın.
Su baskınına karşı dikkatli ve hazırlıklı olun.
Sel ile ilgili yerel bilgiler için radyo ve televizyonunuzu izleyin.
Akarsu yatakları, drenaj kanalları ve ani su baskınına uğraması olası bölgeler konusunda dikkatli olun.
Yörenizin yetkili makamları sel tehlikesini duyuruyor ise tahliye için hazırlanın.
Evinizi güvenli hale getirin. Eğer zaman varsa evin dışındaki eşyaların da güvenliğini sağlayın.
Yetkililer tarafından istendiği takdirde ana elektrik şalterleri, su ve gaz vanalarını kapatın.
Arabanızın yakıt deposunu doldurun.
Su kaynaklarının kirlenmesi veya kesintiye uğraması tehlikesine karşı banyo küvetinizi doldurun. Ancak bunu yapmadan önce küveti sterilize edin.
Sel sularından uzak durun.
Sel büyük çapta ise evinize ve evinizin temeline yapısal zarar gelmesini engellemek için sel suyunun binanızın zemin katında serbestçe akışına izin verin.
Sel Sonrası
Sel suları gaz, petrol veya lağım suları ile kirlenmiş olabilir, ayrıca yer altı elektrik şebekeleri ile temas sonucu elektriksel olarak yüklenmiş de olabilir.
Sel sularından uzak durun.
Hareket halindeki sudan uzak durun. 15 cm yüksekliğindeki akan su ayaklarınızı yerden kesebilir.
Sel sularının çekildiği alanlara ve yüzeyleri aşınmış karayollarına dikkat edin.
Kopmuş veya sarkan yüksek gerilim hatlarından uzak durun ve bunları derhal yetkililere bildirin.
Kamu görevlilerince gönüllü çalışmaya katılmanız istenmedikçe, hastalık alanlarından uzak durun.
Yardım alabileceğiniz kurumları öğrenmek için radyo dinlemeye devam edin.
Sağlık ve güvenlik için gereken önlemleri alın. Eğer sel suları ile temas ettiyseniz ellerinizi sabun ve temiz su ile yıkayın.
Sel suları ile temas eden yiyecekleri atın.
Sigorta şirketinizi arayın.
Temizlik ve tamirat ile ilgili yaptığınız harcamaların kayıtlarını titizlikle tutun.
Size ait eşyaların ve evinizin fotoğraflarını çekin veya videoya alın.
Resmi hasar tespiti yapılana kadar hasar gören önemli eşyalarınızı atmayın.
Deprem
Deprem Öncesi Hazırlık
Depremde zararı olabilecek ev içi eşyaları saptayın, aileye deprem tatbikatı yaptırın.
Su ısıtıcıları ve gazla çalışan ev aletleri emniyetli bir şekilde sabitleştirin.
Arızalı elektrik hatlarını, gaz sızıntılarını ve esnek olmayan teçhizat bağlantılarını onarın.
Büyük ve ağır cisimleri alt raflara yerleştirin, rafları duvara iyice tespit edin. Yüksek ve ağır cisimlere destek sağlayın.
Yiyecek kavanozları, bardaklar, biblolar ve diğer kırılması muhtemel eşyaları alt raflara veya kapakları sıkıca kapanabilen dolaplara koyun.
Tepe aydınlatma gereçlerini tavana iyice sabitleyin.
Evin temel bağlantılarının sağlamlığından ve güvenliğinden emin olun.
Evinizdeki cihaz ve gereçlerin nerede olduğunu ve nasıl kapatılacağını öğrenin.
Her oda için güvenli noktalar saptayın.
Her oda için tehlikeli bölgeleri saptayın.
Deprem sigortası yaptırın.
Deprem Sırasında
Deprem sırasında kapı eşikleri her zaman güvenli bölgeler değildir.
Eğer ev içinde iseniz bir iç duvarın veya büyük ve sağlam mobilyaların hemen yanına çömelerek sığının. (Kendinizi yere bırakın, kafanızı ve vücudunuzu koruyun, öylece kalın)
Mutfaktan uzak durun!
Dışarıda iseniz, bulunduğunuz yerde kalın. Binalardan, sokak lambaları ve elektrik hatlarından uzak durun.
Yüksek bir binada iseniz, pencerelerden ve dış duvarlardan uzak sağlam bir mobilyanın yanına çömelin. Aynı katta kalın. Tahliye her zaman gerekmeyebilir. Güvenlik personelinin talimatlarını bekleyin. Asansörleri kullanmayın.
Araçta iseniz, trafik akışının elverdiği ilk fırsatta durun ve araçta kalın. Binaların yanında veya altında, ağaçların, yüksek gerilim hatlarının ve üstgeçitlerin altında durmamaya gayret edin.
Deprem Sonrasında
Gaz kaçağı riskine karşın mum, kibrit veya diğer alevli maddeleri kullanmayın. Kıyı bölgelerde oturuyorsanız derhal yüksek bölgelere çıkın.
Eğer elektrikler kesikse ışıldak veya el feneri kullanın.
Eğer gaz kokusu alıyorsanız veya üfleme sesi duyuyorsanız pencereleri açıp binayı terk edin. Dışarıdaki ana gaz vanasını kapatın.
Artçı sarsıntılar için hazır olun.
Kendinizi ve etrafınızdakileri yaralanmalar açısından kontrol edin.
Elektrik arızası var ise, ana kontrol panelinden akımı kesin.
Su boruları hasar gördü ise ana vanadan suyu kesin.
Etraftaki enkaz parçaları ve kırılan camlar nedeni ile sağlam ayakkabı giyin.
Evinizi yapısal hasarlar açısından inceleyin. Şömine ve bacalarınızı kontrol edin.
Etrafa yayılan ilaçları, ağartıcı maddeleri, gaz ve parlayıcı yanıcı maddeleri temizleyin.
Gaz, su, elektrik hatlarını ve ev aletlerini gözle kontrol edin, hasarlarını saptayın.
Lağım borularının sağlamlığını öğrenmeden tuvalet sifonlarını kullanmayın.
Dolapları dikkatli açın. Raflardan düşebilecek eşyalar açısından dikkatli olun.
Telefonunuzu sadece yetkililere hayati bir tehlikeyi bildirmek için kullanın!
Son acil durum bilgilerini almak için haberleri dinleyin.
Caddelerden uzak durun.
Yetkili kişilerce yardımınız istenmedikçe hasarlı alanlardan uzak durun.
Olası tsunami için dikkatli olun. Yüksek alanlara gidin ve geri dönmenizin güvenli olduğu bildirilene kadar orada kalın.
Kar Fırtınası
Kar Fırtınası ve Aşırı Soğuklara Hazırlık
Hava tahmincilerin kullandıkları terimleri öğrenin.
Pilli radyonuzu ve yedek pilleri hazır bulundurun.
Evinizin çevresindeki yürünen alanlarda oluşacak buzlanmaları gidermek maksadıyla kaya tuzu, yürüme yolları oluşturmak için de kum bulundurun.
Isınma için yeterli miktarda yakıt bulundurun.
Alternatif bir ısınma kaynağı ve yedek yakıt bulundurun.
Fırtınaya karşı dayanıklı pencereler taktırın veya pencere kenarlarını plastikle kaplayın.
Çatı ve duvar yalıtımı yapın.
Kapı ve pencerelerde hava giren yerleri kapatın.
Aracınızı soğuktan korumak için antifiriz koyun. Kar lastiği kullanın.
Kar Fırtınası Sırasında
Radyo ve televizyondan hava raporları ve acil durum haberlerini dinleyin.
Tek bir kat, ağır ve kalın giysi yerine birkaç kat bol, hafif, sıcak tutan giysiler giyin.
Eldiven yerine baş parmaklı torba eldiven giyin.
Şapka takın çünkü vücut sıcaklığının çoğu baş kısmından kaybedilir.
Fazla hareketten kaçının.
Vücudunuzda donma belirtileri olup olmadığını takip edin. Eğer bu bulgular var ise acilen tıbbi yardım isteyin.
Vücudunuzda hipotermi (düşük ısı) belirtileri var mı takip edin. Eğer bu bulgular var ise acilen tıbbi yardım isteyin.
Isınmak için yakıtınızı idareli kullanın. Eviniz normalden biraz daha serin olabilir.
Karozenli ısıtıcılarınızı dışarıda doldurun, yanıcı maddelerden 1 metre uzak olmasını sağlayın.
Herhangi bir yere gitmeniz gerekiyorsa kitle ulaşım araçlarını kullanın.
Kar Fırtınasında Araçta İseniz
Aracınızı kenara çekin ve dörtlü flaşörlerinizi açın. Radyo antenine tehlike bildiren bayrak asın.
Aracınızın motorunu saat başı 10 dk. çalıştırıp ısıtın. Motor çalışırken pencereyi az miktarda açın, egzoz borusunun karla tıkanmasını engelleyin.
Vücut ısınızı korumak için hareket edin. Bir araya gelip ısınmaya çalışın.
Sıra ile uyuyun
Araç aküsünün boşalmamasına dikkat edin.
Tenha veya kırsal alanda kar fırtınasına yakalandıysanız, kar üzerine geniş bir giysi yayın. Böylece kurtarma görevlilerinin sizi görmesi kolaylaşır.
Kar fırtınası geçince, arabanızdan çıkıp biraz yürümeniz gerekir.
Nükleer Sızıntı
Nükleer Sızıntılara Karşı Hazırlık
Zaman, uzaklık ve korunma, radyoaktiviteye maruz kalma etkilerini en aza indirmede önemlidir.
Nükleer bir acil durumu tanımlayan terimleri öğrenin.
Bölgenizdeki uyarı sistemlerini öğrenin.
Aile fertlerinin bulunabileceği okul, kreş, bakım evleri ve diğer yerlerin acil durum planlarını öğrenin.
Tahliye için hazır olun.
Nükleer Sızıntı Durumlarında
Soğukkanlı olun. Nükleer olaylarda her zaman radyasyon yayılma tehlikesi olmayabilir.
Radyo ve televizyondan son bilgileri alın.
Eğer tahliye öneriliyorsa evinizi boşaltın.
Evin kapı ve pencerelerini kapatıp kilitleyin
Aracınızın pencerelerini ve havalandırmasını kapatın. Aracın içinde resirküle eden hava akımını kullanın.
Tahliye yönünü radyodan dinleyin.
Eğer tahliye gerekmediği bildiriliyorsa evin içinde kalın.
Kapı ve pencereleri kapatın.
Klima, vantilatör ve diğer dışarıdan hava çeken havalandırma aletlerini kapatın.
En alt kata, mümkünse bodrum katına inin.
Pilli radyonuzu açık tutun, yanınızdan ayırmayın.
Eğer dışarı çıkmanız gerekiyorsa ağzını ve burnunuzu bir mendille kapatın.
Eğer zaman yeterli ise çiftlik hayvanlarını barınaklarına sokun ve daha önceden stok edilmiş yem verin.
Çok acil olmadıkça telefonunuzu kullanmayın.
Eğer dışarda iseniz, duş alıp elbiselerinizi değiştirin. Elbise ve ayakkabılarınızı plastik bir çantaya koyun ve dışarı bırakın.
Afetlerde Çocuklar
Çocuklar afetlere karşı artmış huzursuzluk veya davranışsal ve duygusal sorunlar şeklinde tepki verirler. Bazı küçük çocuklar altını ıslatma, ayrı kalma endişesi gibi bebeklik çağı davranışları gösterir. Daha büyük çocuklar fiziksel ve duygusal anlamda tepkiler verir. Bunlar aşırı saldırganlık veya içe kapanma olabilir. Afetle doğrudan karşılaşmamış çocuklar bile çözemedikleri karmaşık duygular yaşarlar.
Birçok olayda bu tepkiler geçicidir. Zaman geçtikçe semptomlar hafifler. Bununla beraber şiddetli rüzgar, sirenler gibi yaşanan felaketi hatırlatan diğer olaylar endişelerin geri gelmesine neden olabilir.
Çocuklar afetlerde büyüklerin verdikleri tepkileri taklit ederler. Onlardaki kararsızlığı ve endişeyi fark edebilirler. Büyükler, duruma hakim oldukları hissini vermek suretiyle afet sonrası çocukların uğrayacağı duygusal travmayı en aza indirebilir. Çocuklar için yapacağınız en iyi şey onlara karşı daha hoşgörülü, şevkatli ve koruyucu olmanızdır.
Yaş Gruplarına Göre Çocuklarda Afetlere Karşı Görülen Reaksiyonlar
Afet veya travmatik olaylardan sonra çocuklarda aşağıdaki fiziksel ve duygusal reaksiyonlar ortaya çıkabilir:
Yenidoğan ve Bebek
0 - 2 YAŞ: Yenidoğan, konuşması gelişmemiş çocuklar travma ile karşılaştıklarında olayla ilgili duygularını dile getiremezler. Bununla beraber bazıözel görüntüler, sesler veya kokular hafızalarında kalabilir. Bebekler travma karşısında daha huzursuz görünür, her zamandan daha çok ağlar, daha çok kucaklanmak sevilmek ister. Çocuklar büyüdükçe, oynadığı oyunlarda, yıllar önce yaşanmış ve görünürde unutulmuş olan travmatik olay ile ilgili parçalar veya sahneler yer alabilir.
Okul Öncesi
2 - 6 YAŞ: Karşı koyamayacakları büyük afetler karşısında okul öncesi çocuklar sıklıkla kendilerini yardıma muhtaç ve güçsüz hissederler. Yaşları ve küçük olmaları nedeni ile kendilerini ve çevrelerini koruyacak güçte değillerdir. Sonuçta, çok korkarlar ve kendilerini güvende hissetmezler. Okul öncesi dönem çocuklar birşeyi temelli kaybetme fikrine sahip değildir. Onlar herşeyin tekrar eski haline döneceğini düşünürler. Travmatik olaydan sonraki haftalarda, okul öncesi çocukların oyunları felaket ile ilgili süreçleri içerir. Oyunlarında yaşadıkları kaza veya felaketi tekrar tekrar oynayabilirler.
Okul Dönemi
8 - 10 YAŞ: Okul çağı çocuklar birşeyleri kaybedebilecekleri gerçeğinin artık farkındadırlar. Bazı çocukların kafasında travmatik olayla ilgili detaylar asla silinmez ve sürekli olayla ilgili konuşmak isterler. Travma ile ilgili düşünceler çocukların okulda derslerine konsantrasyonlarını azaltıp eğitim hayatının başarısını düşürebilir. Okul çağı çocuklar çok farklı şekillerde reaksiyonlar gösterebilirler. Bunlar, suçluluk, başarısızlık hissi, felaketin önlenememiş olmasına duydukları öfke veya kurtarıcıyı oynama fantezileridir.
Ergenlik Dönemi
11 - 18 YAŞ: Yaş büyüdükçe çocuklar yetişkinlerin travma karşısındaki verdikleri tepkileri vermeye başlarlar. Çocukça tepkiler ile daha yetişkine özgü davranış biçimlerinin bir karışımını sergilerler. Travmadan sonra hayatta kalma , ölümsüzlükle özdeşleştirilebilir. Ergenlik çağındaki çocuklar dikkatsiz araç kullanma,alkol ve ilaç bağımlılığı gibi tehlikeli ve riskli davranışlar gösterebilirler. Bunun tam aksine, korkudan evden dışarı çıkamama şeklinde davranışlar da görülebilir. Bir çok ergenlik çağındaki genç dünyadan uzaklaşmaya odaklanır. Travma sonrası dünya onlar için tehlikeli ve güvensiz bir ortama dönüşür. Hakim olamadığı büyük iç çatışmaları, heyecanlar yaşar ve duygularını ailesi ile tartışıp paylaşamaz.
Çocuğun Duygusal İhtiyaçlarını Saptama
Çocuklar genellikle kendi durumlarını büyüklerin duygularını yüzlerinden okuyarak saptarlar. Yetişkinler olaylar karşısında gerçek duygularını paylaşmalıdır fakat çocuklarının kendilerini iyi hissetmesi için belli bir serinkanlılığı muhafaza etmelidir. Çocuğunuzu dinleyin. Eğer olayla ilgili soru soruyorsa basitçe cevap verin. Eğer çocuğunuz duygularını anlatmakta zorlanıyorsa ne olduğu hakkında resim çizdirin veya hikaye anlattırın. Endişe ve korkularının nedenini anlamaya çalışın. Unutmayın ki bir felaket sonrası çocuklar en çok;
Aynı olayın yeniden meydana gelmesinden,
Birilerinin ölmesinden,
Ailelerinden ayrı kalmaktan,
Yapayalnız kalmaktan,
korkarlar.
Şevkat ve Anlayış İle Onlara Yeniden Güvenlerini Kazandırabilirsiniz
Bazı öneriler:
Çocuğunuza dokunun ve sarılın.
Sakin olun ve metanetle son afetle ilgili gerçek bilgileri anlatın.
Çocuğunuzun gerçek duygularını anlatması için onu destekleyin. Dürüst olun.
Çocuğun uyku vakti odasında ekstra zaman geçirin.
Çalışma, oyun, yemek ve dinlenme saatlerini yeniden düzenleyin.
Çocuğunuza ev içi görevler verin, böylece ailesinin ve toplumsal yaşamın yeniden yapılanmasına katkıda bulunduğunu hissedecektir.
Aile acil durum planını geliştirmek için çocuğunuzun yardımcı olmasını sağlayın.
Çocuklarınızın duman detektörlerini, yangın alarmlarını, lokal bölge uyarı ikaz ve sirenlerini duyduğunda neler yapması gerektiğini bildiğinden emin olun.
Sorumlu davranışlarından ötürü onu destekleyin, övün.
Çocuğunuz kendi kayıpları için de ağlayacaktır bunu anlamaya çalışın.
Yukarıda sayılan bütün destekleri vermenize rağmen çocuğunuzun sorunları devam ediyor veya ona ulaşamıyorsanız profesyonel yardım isteyin. Çocuk doktorunuz veya çocuk psikiyatristinden veya bir psikologtan yardım alın.
Çocuğunuza Nasıl Yardım İsteneceğini Öğretin
Çocuğunuza ne zaman ve nasıl yardım isteyebileceklerini mutlaka öğretmelisiniz. Öncelikle yaşadığınız bölgede hangi acil hizmetlere günün 24 saati telefon aracılığıyla ulaşabileceğinizi belirlemelisiniz.
Numaraları içeren listeyi telefonun yanında çocuğunuzun görebileceği şekilde bir duvara asmalısınız. Çok küçük çocuklar dahi acil durumda nasıl yardım isteneceğini öğrenebilir.
Çocuğunuz rakamları tanıyor ancak harfleri okuyamıyorsa aşağıda link verdiğimiz özel telefon listesini yazıcınızda bastırarak kullanabilirsiniz. Bu listede çocuğunuz, arayacağı numarayı resminden tahmin edebilir. Her bir resmin anlamını çocuğunuza açıklayın ve boyama kalemi ile sembollerin içini boyamasına izin verin . Böylece sembollerin anlamını çok daha kolay kavrar ve hangi durumda hangi numarayı arayacağını daha rahat hatırlar.
İLKYARDIM ÇANTASI
Bir tanesi eviniz, diğeri de, varsa, arabanız için olmak üzere iki adet ilk yardım çantası hazırlamalısınız
Değişik büyüklükte steril gaz bandaj
Üç santimlik steril gaz pedler ( 8-12 adet )
Üçgen bandajlar ( 3 adet )
Makas
İğne
Bir kalıp sabun
Antiseptik sprey
Tahta dil basacağı
Değişik büyüklükte çengelli iğneler
Steril eldiven
İki santimlik gaz ped ( 8-12 adet )
Antiallerjik flaster
2-3 cm kalınlığında üç sargı bandaj
Cımbız
Jilet
8-10 paket kağıt rulo havlu
Kırılmayan termometre
Tüpte yağlayıcı jeller
Temizlik için sabun
- Afetler ve Biz Konusuna Benzer Konular
- ölüm bizi bulur 04.03.2004
- Bizimkisi Bir Ask Hikayesi 06.04.2004
- Ne Mutlu Bize... 15.04.2004
- Bizden değildir” ne demek 10.08.2007
- Bu Bizimki 03.05.2004