Uluslararası ilişkiler - 2

Son güncelleme:
  • aöf uluslararası ilişkiler dersleri - uluslararası ekonomi - uluslararası hukukUluslararası Ekonomi : Ekonomik alanda ulusların çıkarlarını korumak için düzenledikleri kuralların ve ilişkilerin tümüdür. Bağımsız devletler arasındaki ekonomik ilişkilerin tüm yönlerini inceleyen bilim dalı olarak bilinir. Kapsamına giren en önemli konularından biri dış ticaret hareketleridir. Emek, sermaye, teknoloji, girişim gibi üretim faktörlerinin uluslararası dolaşımı da, diğer konularıdır.

    Geniş bir alana yayılmış çeşitli ülkeler arasındaki çok yönlü ilişkilerden oluşan uluslararası ekonomik düzenin karışık bir yapısı vardır. Ortak bir uluslararası yönetim bulunmadığından, bu planlama, bağımsız ülkeler arasında imzalanan ekonomik sözleşme ve anlaşmalara dayanır. Ülkelerin toprak genişliği, üstünlük düzeyi kalkınma hızı ve askeri gücü arasındaki farklar, yürürlükte olan anlaşmalar ve ilişkilerin özelliklerini belirler. Nitelik ve gelir düzeyleri farklı ekonomik güçlerin oluşturduğu dünya pazarını, çeşitli korumacı uygulamalar, gümrük tarifeleri, kotalar gibi dışalımla dışsatımı kısıtlayıcı önlemler büyük ölçüde etkiler. Ekonomik düzeni etkileyen bütün anlaşma, düzenleme ve sözleşmeleri ayrı ayrı incelemek güçtür.

    Uluslararasındaki ekonomik ilişkiler yüzyıllar boyunca farklı şekillerde yapılmıştır.
    Uluslararası ekonomik ilişkilerin büyük bir çoğunluğu önceleri sınırlı sayıdaki mal ve hizmetlerden oluşuyordu. Örneğin, 16. ve 17. yüzyıllarda daha çok mal hareketleri, küçük ölçüde de sermaye hareketleri dış ticaret işlemlerinde yer almıştır. Sanayi devriminden bu yana üretimin olağan üstü boyutlarda artması, teknolojik ilerleme, ulaşımın nefes kesen hızla yapılabilmesi, iletişim olanaklarının tasavvurların ötesinde kolaylaşması, ülkeler ve bölgeler arasında mal ve hizmet akımı

    yanında sermaye, emek, bilgi ve teknoloji gibi üretim faktörlerinin de akımı giderek yoğunlaşmıştır. Böylece ulusal ekonomiler, giderek karmaşıklaşan ve yoğunlaşan ekonomik akımlarla birbirine bağlanmış bulunmaktadır.

    Uluslararası ticaret ise, uluslararası sınırlar ve bölgeler arasında yapılan mal ve hizmet ticaretidir. Pek çok ülkede gayri safi yurt içi hasıla'nın önemli bir kısmını oluşturur. Çok eski zamanlardan beri varolsa da (İpek Yolu), ekonomik, sosyal ve siyasi önemi son yüzyıllarda belirgin bir biçimde artmıştır.
    Uluslararası ticaret bir iktisât dalıdır ve uluslararası finans ile birlikte bir üst dal olan uluslararası iktisatı oluşturur.

    Dünya üzerinde uluslar arası ve ekonomik örgütlerin kurulmasının nedenlerine değinecek olursak ;
    20.yy.da meydana gelen 1.ve 2. dünya savaşları milyonlarca insanın yaşamını yitirmesine bir o kadar insanın sakat kalmasına ve ciddi boyutta maddi hasara yol açmıştır.Bu olumsuz durumun bir daha yaşanmaması ülkeler arasındaki anlaşmazlıkların çözülmesinde çeşitli örgütlerin varlığı bu anlaşmazlıkların çözülmesine barışcı yollardan çözüm bulunması açısından faydalar sağlar ve caydırıcı gücü vardır .Ekonomik örgütler dünya ekonomisinde bir bütün halinde hareket edilmesine imkan sağlayarak sorunlar karşısında gerekli tedbirlerin alınmasını ve malum sorunların daha kolay çözülmesini amaçlar.

    Uluslararası hukuk : Uluslararası ilişkiler altında bir disiplindir. Uluslararası ilişkilerin hukuksal boyutunu bilimsel bir disiplin içinde inceler. Devletler ararası hukuk da denir. Ancak uluslararası ilişkilere yeni aktörlerin girişi bu dalı sadece devletler arası olmaktan çıkarmıştır.
    Alt dalları şunlardır ; Uluslararası hukuk, devletler hukuku (genel olarak) , Deniz ve su hukuku (Okyanus hukuku) , Uluslararası ticaret hukuku , Uluslararası özel hukuk , Uluslararası örgütler , Savaş-barış hukuku , Uluslararası Akarsular Hukuku , Uzay hukuku.
    20. yüzyılda uluslararası hukuğun en önemli konularının başında Birleşmiş Milletler hukuku gelmiştir. Uluslararası hukuk disiplini Türkiye'de henüz gelişme aşamasındadır.

    Sadece bu konuya odaklanmış az sayıda kurumdan biri de Ankara'da faaliyetlerini sürdüren UHAM'dır (Uluslararası Hukuk Araştırmaları Merkezi). Ayrıca yine Ankara merkezli DESHAM da (Deniz ve Su Hukuku Araştırmaları Merkezi) uluslararası hukuğun dar bir alanında çalışmalarını sürdürmektedir.

    Uluslararası İlişkilerde Üç Temel Yaklaşım İdealizm, Realizm ve Çoğulculuktur.

    Realizme göre tüm devletlerin ortak özelliği hepsinin idealler veya etik değerler yerine çoğunlukla ekonomik ve askeri güç peşinde olmasıdır. Realizm, temelde devletlerin birbiriyle işbirliği yapmaya yanaşmayacağını, işbirliği halinde dahi öncelikli olarak kendi çıkarlarını gözeteceğini belirtir.

    İdealizm, tartışmalı da olsa, Uluslararası İlişkilerin ilk teorisidir. I. Dünya Savaşı sonrasında, devletlerin birbirleriyle olan ilişkilerinde savaşı engelleyememeleri ve kontrol edememelerine bir tepki olarak yükselişe geçmiştir. İdealizme (Liberalizm) göre devletler sadece siyasi değil, ekonomik ilişkilerle de birbirlerine bağlıdır. Bu teoriye göre devletler karşılıklı olarak işbirliğinden faydalanırlar ve savaş yıkıcılığından ötürü tamamen faydasızdır.

    Çoğulculuk (Pluralizm) ise temelde uluslar arası ilişkilerde işbirliğini açıklayan bir teoridir. Çoğulcular global sorunların ancak global bir işbirliği ile çözülebileceğine inanmaktadırlar. Pluralizm 19. yyın sonlarına doğru birden fazla felsefi teoriye ve sistemleri aynı anda işletebilmektir. Uluslararası ilişkilerde kendi çıkarları ve bütünlükleri belli devlet benzeri yapılar vardır. Devlet bunlardan sadece biridir. Uluslar arası ilişkiler bu gruplar arasındaki pazarlıklar neticesinde ortaya çıkar.

    Pluralist bir kavramı ifade eden dünya toplumu kavramı yalnız egemen devletler ve onların resmi resmi görevlileri arasındaki ilişkileri değil, aynı zamanda bunların dışında ve çoğu zaman bunların denetiminde olmayan ekonomik, siyasal ve toplumsal gelişmeleri de kapsamaktadır. Çoğulculara göre uluslar arası ilişkilerde devlet dışı aktörler de söz sahibidir ve etkilidir. Devlet dışı aktörlere çok önem vermişlerdir. Ayrıca Uluslararası ilişkilerde bireylerin de önemli bir etkisi vardır diye düşünürler.


    Uluslararası ilişkiler - 1

    alıntı
0 0 0