Özel Eğitim Nedir - 3
Son güncelleme:
-
özel eğitim programları - özel eğitimin düzenlenmesi - engelliler için eğitimKAYNAŞTIRMA ORTAMINDA ÖĞRETİMİN DÜZENLENMESİ
Öğrenme-öğretmen sürecinde öğretmenin hem yetersizlikten etkilenen öğrencinin hem de sınıfındaki tüm öğrencilerin ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için dört temel ilkeyi bilmesi gerekir. (Lewis ve Doorlag, 1991)
Bunlar : Bütün öğrenciler öğrenebilir: Yetersizliğe sahip olmak yeni beceri, bilgi ve davranışların edinilmesine engel değildir. Her öğrencinin öğrenme hızı farklıdır. Bazı öğrenciler bazı şeyleri diğerlerine göre daha çabuk, bazıları ise daha yavaş öğrenebilir. Önemli olan onların neler yapabildiğini bilmek, yapamadıklarıyla ilgili de uygun öğretimi sunmaktır.
Öğrenmede davranış değişikliğidir: Öğrenciler yeni beceriler öğrendiğinde daha önceden öğrendikleri becerilerde uzmanlaşırlar. Öğretmen öğrenme sürecinde öğrenciyi sürekli kontrol ederek yeni davranışları edinmesi için rehberlik etmelidir. Öğretim ortam düzenlemeyi içerir: Öğrenme bir davranış değişikliği ise öğretim de öğrenme ortamlarının istenilen davranışlarının kazanılması için düzenlenmesidir. Bu nedenle öğretmen öğretimin gerçekleşebilmesi için davranış öncesi ve sonrası faktörleri kontrol etmelidir. Ders anlatımı, küçük grup tartışmaları, metin okuma gibi etkinlikler davranış öncesi düzenlenmelerdir. Bu tür etkinlikler öğrenmeyi kolaylaştırır.
Davranış sonrası etkinlikler ise davranışı izleyen ödül veya cezalardır. Bunlar öğrenmenin gerçekleşmesinde önemli araçlardır. Öğrenme öncesi ve sonrası bir çok teknik ve yöntem kullanılabilir: Her ne kadar çeşitli öğretim yöntem ve teknikleri varsa da bazıları diğerlerinden etkilidir.
Veri toplama öğretimi etkili hale getirir : Öğretmen öğretim öncesinde ve sonunda öğrencinin performansını ve gösterdiği gelişimi kayıt etmelidir. Eğer davranış istenen şekilde değişmişse uygulanan sağaltımın etkilidir. Değişmemişse öğretmen tüm öğretim sürecini ve yaptığı düzenlemeleri gözeden geçirerek daha etkili sağaltım modelleri denemelidir.
ÖĞRENCİLERİN AMAÇLARI GERÇEKLEŞMEDİĞİ DURUMDA YAPILACAKLAR
Yukarda açıklanan tüm öğeler uygulandığı halde öğrenciler öğretim amaçlarının gerçekleştirmeyebilirler veya kazandıkları becerileri izlerlik göstermeyebilir, geneleme yapmayabilirler. Bu durumda öğretmen öğretim materyalleri ve aktivitelerinde, öğretim sürecinde, öğretilecek içerikte ve öğretim amaçlarında bazı değişiklikler yapmalıdır. Öğretim materyallerinin ve aktivitelerinin değiştirilmesi : Öğretmen ip uçları ekleyerek öğretim materyallerini öğrencinin amaçları gerçekleştirmesine hizmet edecek şekilde düzenleyebilir.
Bunlar görsel, sözel veya işaret ip uçları olabilir. Örneğin satır aralarının açık olmasına rağmen öğrenci metni satır atlayarak okuyorsa öğretmen renkli kalemlere her satıra öğrencinin hoşlanacağı bir işaret koyarak materyali düzenleyebilir. Öğrencinin belirli hatalar yapması da öğretim amacının gerçekleşmesini engelleyebilir. Bu hatalar okuma, yazma, işlem hataları olabilir. Örneğin öğrenci okurken belirli ünsüzlere biten kelimeleri son ünsüzünü sesletmeden okumaktadır. Bu öğrenci için bu ünsüzler belirlenerek bu kelimeler yazdırıp okutularak bire bir çalışmalar yapılabilir veya bu ünsüzlerin altı çizilerek öğrencinin dikkati çekilebilir.
Öğrencinin yaptığı belirli hataları düzeltmek için belirli stratejilerin öğretilmesi de olumlu sonuçlar verebilir. Örneğin cümle sonuna nokta koymayan öğrenciye kendini kontrol etme stratejisini öğretilebilir. “Birinci olarak cümlemi okumalıyım, imla hatam var mı kontrol etmeliyim noktalama işaretlerini doğru koydum mu kontrol etmeliyim gibi” kendine sorular sorarak kendini kontrol etmesi öğretilebilir.
Öğretim sürecinin değiştirilmesi : Öğretmen öğrencilerin amaçlarını gerçekleştiremedikleri durumlarda ek sunumlara ve ek alıştırmalara yer vermelidir. Öğrenci amaçları kazandığı halde farklı materyallere ve farklı ortamlara genellemediği durumlarda ise öğretim etkinliklerini zenginleştirmeli çeşitli aktivitelere yer vermelidir.
Ayrıca ödüllendirme ölçütünün değiştirilmesi de amaçlarını kazanılmasına hizmet eder. Öğretmen öğretimin başında en küçük ilerlemeyi ödüllendirmeli öğrenci bağımsızlaştıkça ödüllendirme sıklığı azaltmalıdır. Ödül seçimini öğrencinin ilgisine ve tercihine göre gerekiyorsa değiştirmelidir. Öğretim adımlarının yavaşlatılması da öğrencinin amaçları gerçekleştirmesinde etkili olur. 45 dakika olarak plânlanan ders saatini öğretmen iki ayrı oturum olarak uygulayabilir. Böylece kazandırılacak öğretim amaçları da bölünerek öğrencinin öğrenmesi kolaylaştırılır.
Öğrenciden beklenen davranışların kolaylaştırılması : Yukarıda söylenen değişikliklerde etkili olmazsa öğretmen öğretim amaçlarını kolaylaştırmalıdır. Bunun için öğretmen öğretim amaçlarındaki ölçütü değiştirebilir. Örneğin öğrenciden 15 dakika içinde beş tane toplama işlemini doğru olarak tamamlanmasına yönelik amaç koyduysa bu amaç, süre ve doğruluk düzenlenmesi yapılarak tekrar yazılabilir. Öğrenci bu amaca ulaştığında öğretmen süreyi ve doğruluk oranın tekrar düzenleyebilir. Öğretmen amacın gerçekleştirme koşullarını da değiştirebilir.
Örneğin öğrenciye metne bakmadan özet çıkarması isteniyorsa öğrenci amacı gerçekleştiremediğinde önce metne bakarak özet çıkarması istenebilir. Öğrenci okuyarak bilgiyi anlamda güçlük çekiyorsa öğretmen çeşitli görsel araçlar kullanarak öğretimi yapabilir. Öğretmen öğretim amaçlarının … amaçlara bölerek de öğrencinin amaçları gerçekleştirmesini sağlayabilir.
Örneğin öğrenciden ormanın yararlarını hepsini birden sıralamasını istemek yerine her bir yararını farklı bir öğretim amacı olarak alıp öğrencinin amacı gerçekleştirmesini sağlayabilir. Öğretilecek içeriğin değiştirilmesi: Öğretmen yukarıdaki düzenlemeleri yaptığı halde öğrencide problemler devam ediyorsa o zaman öğretmenin öncelikle öğrencinin ön koşul davranışlarını yeniden kontrol etmesi gerekir.
Öğretim öncesi değerlendirmelerde öğrenci kontrolünün sağlanamaması veya ölçü aracımızın uygun hazırlanmamasından dolayı ön koşullar öğretilecek içeriğin kazanılması için oluşmamış olabilir. Bu durumda öğretmen öncelikle ön koşullara yönelik amaçları koyması ve öğretmelidir. Yapılan kontroller sonucu ön koşulların öğrencide mevcut olduğu görüldüğünde o zaman öğretimi yapılan içerik kontrol edilmelidir. Öğrenci için bu içerik zor ve karmaşık olabilir.
Bu durumda öğretmenin benzer fakat daha kolay olan içeriği sunması gerekir. Örneğin öğrencinin sınıf düzeyine göre hazırlanan fen, sosyal, Türkçe ve hayat bilgisi kitaplarındaki metinleri öğrenci anlamayabilir veya bu içerikte yapılan sunumlar onun için zor olabilir.
Bu durumda öğretmenin aynı konuları farklı kaynak kitaplar veya daha alt sınıf seviyesindeki kitaplardan hazırlaması veya okutması gerekir. Sonuç olarak, bu bölümde anlatılan öğretimsel düzenlemeler kaynaştırma ortamında bulunan yetersizlikten etkilenen öğrencilerin amaçları gerçekleştirmesine hizmet eder. Bu nedenle öğretmenlerin öğretim öncesinde, öğretim sırasında ve öğretim sonunda yapılacak düzenlemeleri yaparken bu bölümde açıklanan ilkelere dikkat etmesi gerekir.
ÖZETLE
Kaynaştırma ortamında öğretimsel düzenlemeleri etkileyen dört faktör bulunmaktadır. Bunlar öğretmen, öğrenci, içerik ve ortamdır. Öğretmen yeterlilikleri artırılarak ve tutumları bilgilendirme yoluyla değiştirilerek, öğrenci içerik ve fiziksel ortam özellikleri dikkate alınarak kaynaştırma ortamlarda öğretimsel düzenlemeler yapılmalıdır.
Öğrencilerin öğretim sonunda bilgilerin kazanmaları, hatırlatmaları ve genellemeleri için öğretmenlerin öğretim öncesinde, öğretimi yaparken ve öğretim sonunda yapacağı düzenlemeler vardır.
Öğretim öncesi düzenlemeler içerik seçimi, içeriğin analiz edilmesi, amaçların belirlenmesi, yöntem seçimi, materyallerin öğrencinin ihtiyacına göre düzenlenmesi, ortamların düzenlenmesi öğrencilerin uygulamalarını kontrol edebilecek sistemlerin kurulması, kuralların belirlenmesi ve sınıf rutinlerinin oluşturulması, öğretim süresinin belirlenmesidir.
Öğretmen yöntem seçimine karar verirken öğrenci özelliklerine, uygun materyallerin ortamda olup olmamasına, ortama sunulacak içeriğe ve öğretim amaçlarına, uygulayacağı yöntemin ne kadar sürede uygulanacağına, seçtiği yöntemi uygulamada yeterli olup olmadığına ve seçtiği yöntemin verimli olmasına dikkat edilmelidir.
Öğretmen kaynaştırma eğitiminde fiziksel ortam düzenlemesi yaparken öğrencinin sayısına, sınıfın ebadına göre düzenlemeler yapmalıdır. Öğretmen kaynaştırmada öğretim ortamlarını düzenlerken performans grupları, heterojen grupları, işbirliğine dayalı öğrenme grupları oluşturabilir. Ayrıca gerektiğinde bire-bir öğretim veya tüm gruba öğretim yapabilir.
Gruplamayı yaparken grubun büyüklüğüne, niteliğine, materyallerine, amacına, gruba kimin liderlik yapacağına karar vermelidir.
Öğretmenin öğretim sırasında öğretimsel düzenlemeler yaparken kısa dönemli amacı açıklaması, öğrenciyi öğrenmeye hazırlaması, gözden geçirme ve önceki bilgileri hatırlatma ve sunulacak içerikle ilgili ilişki kurması, örgütleyiciler kullanılarak sunuma başlaması, basamak sunuma yer vermesi, açık ve akıcı anlatımla konuları sunması, kontroller ve uygulamalar yapması, materyal zenginliğine yer vermesi, özetlemeler yapması ve sunulan içeriği hatırlatması, yanlışları düzeltmesi dönüt ve pekiştireçleri uygulaması gerekmektedir.
Öğretmen öğretim sonunda öğretimi değerlendirmeli aynı zamanda genelleme ve izleme değerlendirmeleri yapmalıdır. Öğrenci amaçları gerçekleştiremediğiyse öğretim materyalleri ve aktivitelerinde, öğretim sürecinde, öğretilecek içerikte ve öğretim amaçlarında bazı değişikliklere gitmelidir.
alıntı
https://www.main-board.com/engelliler-forumu/755840-ozel-egitim-nedir-1-a.html#post5080686
https://www.main-board.com/engelliler-forumu/755841-ozel-egitim-nedir-2-a.html#post5080687