bacak kırıklarının nedenleri - bacakta kırık belirtileri - bacak kırıklarında risklerBacaklarda kırılma, bacak kemiklerinden birinde meydana gelen kırılma veya çatlamayı ifade eder. Zorlama sonucu oluşan basit kırıklar olabildiği gibi kırılan kemiğin deriyi yırtarak dışarı çıktığı şiddetli vakalar da vardır. Her yaştan insanın karşılaşabileceği bir yaralanma türüdür.
Kırık bacak tedavisi yaralanmanın yeri ve şiddetine bağlıdır. Ciddi kırıklarda bacağın iyileşmesi ve kemiklerin uyumlu hale gelmesi için ameliyat ile özel vida, protez gibi cihazların yerleştirilmesi gerekebilir. Diğer hafif yaralanmalarda alçı veya atel ile tedavi yapılabilir. Her durumda bacaktaki kırıkların ciddi komplikasyonlara yol açmadan tanısının erken konması ve tedavisine erken başlanması önemlidir.
BELİRTİLERİ NELERDİR?
Kalça bölgesindeki uyluk kemiği kırığının anlaşılması kolaydır, çünkü vücuttaki en güçlü kemiktir ve kırılması güçtür. Ancak dizin hemen altında, alt bacaktaki incik kemiği (kaval kemiği) daha incedir ve yaralanma durumlarında kırılma riski daha yüksektir.
Bacaklarda kemik kırılması olduğuna dair belirtiler şunlardır:
• Hareket ile daha da kötüleşen şiddetli ağrılar
• Şişme
• Hassasiyet
• Morarma
• Etkilenen bacakta belirgin deformite (şekil bozukluğu) veya kısalma
• Yürüyememe gibi.
Yeni yürümeye başlayan çocuklarda da bacak kırığı gelişebilir. Ancak söyleyemez ve yürüyemezler. Bu yüzden açıklanamayan ağlamalar tek belirti olur.
Ne zaman doktora görünmelidir?
Sizde veya çocuğunuzda herhangi bir yaralanma sonucu bacaklarda kırık olduğuna dair belirtiler yaşarsanız geç kalmadan doktora başvurunuz. Tanı ve tedavi konusunda geç kalınması, iyileşmeyi zorlaştırır ve başka sorunlara yol açabilir.
Trafik kazası gibi yüksek etkili travmalar içeren durumlar neticesinde gelişen bacak kırılmalarında acil yardım isteyiniz. Kalça kemiği kırıkları potansiyel olarak yaşamı tehdit eden yaralanmalar olduğu için hastanın daha fazla zarar görmeden güvenli şekilde hastaneye yetiştirilmesi önemlidir.
NEDENLERİ NELERDİR?
Bacak kırıklarına neden olan bir dizi faktör bulunmaktadır:
• Düşme: Dengesiz şekilde düşme sonucu uyluk kemiği ya da kaval kemiklerinde kırıklar meydana gelebilir. Çocuk ve bebekler ise oyun oynarken zemine düşerek ya da yeni yürümeye başlayan bebekler yürümeye çalışırken merdivenlerden düşme sonucu kaval kemiğine zarar gelebilir. Uyluk (kalça) kemiği önemli bir travma sonrası ancak kırılabilir. Kolay kolay kırılabilecek bir kemik değildir.
• Önemli travmalar: Bacaklardaki her üç kemik de trafik kazaları gibi önemli yaralanmalarda zarar görebilir. Dizleriniz çarpışma esnasında arada kalabileceği için sıkışma sonucu kırılabilir.
• Spor yaralanmaları: Futbol, basketbol, Amerikan futbolu, hokey gibi sporcular arasında temasın çok olduğu ve riskli hareketler barındıran spor dallarında bacak kırılma vakaları sıklıkla yaşanmaktadır. Ayrıca tırmanma ve bisiklet sürme esnasında da düşme riski bulunmaktadır.
• Bacakların aşırı kullanımı: Stres kırıkları denilen kemik çatlakları vücudun özellikle ağırlık taşıyan kemiklerinde oluşmaktadır. Bu kemiklerden biri de alt bacaktaki kaval kemiğidir. Stres kırıkları genellikle uzun mesafe koşuları, zıplama, fazla yürüme ya da bale ve dans gibi tekrarlayıcı bacak hareketi içeren durumlarda ortaya çıkabilmektedir. Ancak osteoporoz (kemik erimesi) gibi durumlarda kemikler zayıflamış olduğundan, bacakların normal şekilde kullanımı sonucu da kırklar meydana gelebilir.
RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?
Bazı fiziksel aktivitelere katılma ya da bazı sağlık koşullarına sahip olma nedeniyle bacak kemiklerinde kırık oluşma riski yükselir.
Fiziksel aktiviteler
Stres (zorlayıcı) kırıkları genellikle bacak kemiklerinin tekrarlı şekilde kullanıldığı;
• Koşu
• Bale, dans
• Basketbol
• Yürüyüş
gibi fiziksel aktiviteler sonucu meydana gelir.
Buz hokeyi ve futbol gibi rakiple birebir temasın yer aldığı sporlarda bacaklara direk darbeler gelebildiği için kırık oluşma riski de doğar.
Sağlık koşulları
Zorlanmaya bağlı kırıklar aşağıdaki belirtileri gösteren kişilerde daha sık görülür:
• Kemik yoğunluğunda azalma (osteoporoz)
• Düztabanlık veya yüksek kemerli ayaklar
• Diyabet
• Romatoid artrit