Kontür İntegrali Yöntemleri

Son güncelleme:
  • Kontür İntegrali Yöntemi - Kontür İntegrali Yöntemi Konu Anlatım - Kontür İntegrali

    Karmaşık analizde kontür integrali veya kontür integrali almak karmaşık düzlemdeki yollar boyunca belli integralleri bulmak için kullanılan bir yöntemdir.

    Kontür integralinin karmaşık analizin bir metodu olan kalıntı hesabıyla yakın bir ilişkisi vardır.

    Kontür integrallerinin bir kullanımı da halihazırdaki gerçel değişken yöntemleriyle bulunamayan gerçel eksendeki integralleri bulmaktır.

    Kontür integrali yöntemleri şunları içerir:

    Karmaşık değerli bir fonksiyonun karmaşık düzlemdeki bir eğri (kontür) boyunca integralinin dolaysız bulunması
    Cauchy integral formülünün uygulanması
    Kalıntı teoreminin uygulanması

    Bu integralleri veya toplamları bulmak amacıyla, bir yöntem veya bu yöntemlerin bir kombinasyonu veya çeşitli limit alma süreçleri kullanılabilir.

    Dolaysız yöntemler

    Dolaysız yöntemler, integralin, çok değişkenli hesaptaki integralleri hesaplamaya yarayan yöntemlere benzer yöntemlerle hesaplanmasını içerir. Bu da şu yöntemleri kullanmamız anlamına gelmektedir:

    Kontürü parametrize etme (parametrizasyon)
    Kontür gerçel değişkenli, karmaşık değerli, türevlenebilir bir fonksiyon tarafından parametrize edilir veya kontür parçalara bölünüp ayrı ayrı parametrize edilir.
    Parametrizasyonun integrand içine konulması
    Parametrizasyonun integrand içine konulması integrali bir gerçel değişkenli integrale dönüştürecektir.
    İntegral gerçel değişkenli integralde kullanılan yönteme benzer bir metodla bulunur.

    Örnek

    Karmaşık analizdeki temel sonuçlardan birisi de z-1 in birim çember C etrafındaki (veya 0 etrafındaki herhangi bir Jordan eğrisi boyunca) integralinin 2πi olmasıdır. Şimdi

    noimage

    integralini bulalım.

    Bu integrali bulmak için, kontür olarak γ(t) = eit, t ∈ [0, 2π] ile parametrize edebileceğimiz |z| = 1 birim çemberini kullanıyoruz. γ'(t) = ieit olduğunu gözlemleyip, bunu da z için yerine koyarsak

    noimage

    elde ederiz ki bu da integralin değeridir.

    İntegral teoremlerinin uygulanması

    İntegral teoremlerinin uygulanması genelde kontür integrallerini bir kontür boyunca bulmak için kullanılır. Bu da gerçel değerli integralin hesaplanmasının bir kontür integralini hesaplamayla aynı zamanda yapıldığı anlamına gelir.

    Cauchy integral teoremi veya kalıntı teoremi gibi integral teoremler, genellikle şu yöntemde kullanılır:

    Belli bir kontür seçilir:

    Kontür seçilir. Öyle ki, kontür karmaşık düzlemin gerçel değerli integrali tanımlayan bir parçasını takip eder ve ayrıca integrandın da tekilliklerini içerir. Böylece, Cauchy integral formülü veya kalıntı teoreminin kullanımı mümkün olur.

    Cauchy-Goursat teoreminin uygulanması

    İntegral her kutup etrafındaki küçük bir çember etrafında alınan bir integral haline gelir.

    Cauchy integral teoremi veya kalıntı teoreminin uygulanması

    Bu integral formülünün uygulanması kontürün tümü üzerindeki integralin değerini verir.

    Kontürün gerçel ve sanal kısımları olan başka bir kontüre bölünmesi.

    Tüm kontür karmaşık düzlemin parçasını takip eden bir integrale bölünür ki bu kontür de daha önce seçilmiş gerçel değerli integrali (buna R diyelim) ve karmaşık düzlemi kesen integrali (buna da I diyelim) açıklar. Tüm kontür üzerinde alınan integral bu parçalanmış her kontür üzerindeki integrallerin bir toplamıdır.

    Karmaşık düzlemi kesen integralin gösteriminin toplamda bir rolü yoktur.

    Eğer I integralinin sıfır olduğu gösterilebilirse veya aranan gerçek değerli integral düzensiz integral ise ve sonra yukarıdaki gibi açıklanan I integralinin 0'a gittiğini gösterebilirsek, R boyuncaki integral R+I kontürü boyuncaki integrale gidecektir.

    Sonuç

    Yukarıdaki adımı gösterebilirsek, o zaman R 'yi, gerçel değerli integrali, dolaysız bir şekilde hesaplayabiliriz.

    Örnek (I)

    noimage

    integralini ele alalım.

    noimage

    Bu integrali bulmak için karmaşık değerli, i ve -i noktalarında tekillikleri olan

    noimage

    fonksiyonuna bakıyoruz. Bununla birlikte, gerçel değerli integrali çevreleyecek kontürü de seçmek istiyoruz; böylece solda gösterilen ve uzattığımızda tüm gerçel ekseni içerecek (a sonsuza gidecek) yarım çemberi seçiyoruz. Bu kontüre C diyelim.

    Şimdi, ilerlemek için kullanabileceğimiz iki adım var: Cauchy integral formülü veya kalıntılar yöntemi.


    Cauchy integral teoreminin kullanılması


    noimage

    olduğunu gözlemleyelim. Kontür içindeki tek tekilli i 'deki tekillik olduğu için,

    noimage

    yazabiliriz ki bu da fonksiyonu formülü dolaysız bir şekilde uygulayacak biçime getirir. O zaman Cauchy integral formülü ile

    noimage noimage

    (Yukarıdaki adımlarda birinci türevi alıyoruz çünkü kutup ikinci bir mertebeden bir kutuptur. Yani; (z - i) 'nin ikinci kuvveti olduğu için ƒ(z) 'nin ilk türevini alıyoruz. Eğer (z - i) 'nin üçüncü kuvveti alınsaydı, o zaman ikinci türevi alacaktık vs. (z - i) 'nin birinci kuvveti ise sıfırıncı mertebeden türeve karşılık gelir ki bu da ƒ(x) 'in kendisidir.) Yarı çemberin yayına A dersek, A üzerindeki integralin a sonsuza gittikçe 0'a gittiğini göstermemiz gerekir. L, A 'nın uzunluğuysa ve M, |f(z)| üzerinde bir üst sınırsa, o zaman tahmin lemmasını kullanarak

    noimage

    yazılabilir. Şimdi,

    noimage

    Böylece;

    noimage

    Kalıntılar yönteminin kullanılması

    f(z) 'nin düşünmemiz gereken tek tekllik olan i civarındaki Laurent serisini ele alalım. O zaman,

    noimage

    (Laurent serisi maddesinden bu çıkarım için örneğe bakınız.) Kalıntının ufak bir incelemeyle -i/4 olacağı açıktır (bunu görmek için, yukarıdaki eşitliğin z - i ile çarpıldığını; sonra her iki tarafın da Cauchy integral formülü ile integralinin alındığını varsayalım. Sadece ikinci terimin integralinin sonucu 0 olmayan bir nicelik verecektir.). O zaman kalıntı teoremi ile şunu elde ederiz:

    noimage

    Yarı çemberin yayına A dersek, A üzerindeki integralin a sonsuza gittikçe 0'a gittiğini göstermemiz gerekir. L, A 'nın uzunluğuysa ve M, |f(z)| üzerinde bir üst sınırsa, o zaman tahmin lemmasını kullanarak

    noimage

    yazılabilir. Şimdi,

    noimage

    Böylece;

    noimage

    Böylece aynı sonucu elde etmiş olduk.

    Kontür notu

    Bir yandan, diğer tekilliği, yani -i 'yi, de çevreleyecek bir yarım çember alınıp alınamayacağı sorusu da sorulabilir. Gerçel eksendeki integrali doğru yönde elde etmek için, kontür saat yönünde olmalıdır; yani integralin tamamiyle işaretini değiştiren negatif yönde olmalıdır.

    Bu serilerle kalıntılar yönteminin kullanımını etkilemez.

    Örnek(II) - Cauchy dağılımı

    Olasılık kuramında Cauchy dağılımının karakteristik fonksiyonunun skaler bir katı olarak karşımıza çıkan

    noimage noimage

    integrali basit hesabın tekniklerine karşı koymaktadır. Bu integrali, gerçel doğru üzerinde -a 'dan a 'ya ve daha sonra da 0 merkezli yarım çember üzerinde saat yönünün tersine a 'dan -a 'ya giden bir C kontürü boyuncaki kontür integrallerinin limiti olarak bulacağız. a, 1'den büyük olsun böylece sanal birim i eğrinin iç tarafnda kalsın. O zaman kontür integrali şudur:

    noimage

    eitz bir tam fonksiyon olduğundan (karmaşık düzlemin herhangi bir noktasında tekilliği yok), bu fonksiyonun tekillikleri payda z2 + 1 'in 0 olduğu yerlerde olacaktır. z2 + 1 = (z + i)(z - i) olduğu için, bu da sadece z = i veya z = -i 'de olacaktır. Bu noktalardan sadece bir tanesi bu kontürün sınırladığı bölgede kalacaktır. f(z) 'nin z = i 'deki kalıntısı şu şekildedir:

    noimage noimage

    Kalıntı teoremine göre, o zaman şunu elde ederiz.

    noimage

    C kontürü bir "doğru"ya ve bir de eğri bir yaya parçalanabilir. Böylece

    noimage

    olur ve bu yüzden


    noimage

    olur. Eğer t > 0 ise, o zaman

    noimage

    Bu yüzden, eğer t > 0 ise, o zaman

    noimage

    i yerine -i 'yi dolanan bir yay durumundaki benzer bir tartışma eğer t < 0 ise, o zaman

    noimage

    olduğunu gösterir ve sonuç olarak şunu elde ederiz:

    noimage

    ( t = 0 ise, o zaman integral gerçel-değerli hesabın yöntemleriyle çözülebilecek duruma gelir ve değeri de π olur.)

    Örnek (III) - trigonometrik integraller

    Trigonometrik fonksiyonları içeren integrallere belli yerine koymalar yapılarak bu integraller karmaşık değişkenli rasyonel fonksiyonların integrallerine dönüştürülebilir ve böylece yukarıdaki teknikler integrali bulmak için kullanılabilir.

    Örnek olarak şu integrali ele alalım:
    noimage

    z = eit yerine koymasını yapabilmeyi arıyoruz.

    Şimdi, şunları hatırlayalım:

    noimage ve
    noimage

    C 'yi birim çember alarak ve yerine koymayı yaparak şunu elde ederiz:

    noimagenoimagenoimagenoimagenoimage Cauchy integral formülünü kullanıyoruz. Paydayı çarpanlarına ayıralım:
    noimagenoimagenoimage

    O zaman göz önüne alınması gereken tekillikler 3-1/2i ve -3-1/2i 'de olur. O zaman integral şu hale gelir:

    noimage

    Burada C1, 3-1/2i etrafındaki küçük çemberdir ve C2, -3-1/2i etrafındaki büyük çemberdir. Şimdi formülü uygulayabiliriz:

    noimage noimage noimage noimage noimage noimage noimage noimage noimage

    Örnek (IIIa) - trigonometrik integraller, genel prosedür

    Yukarıdaki yöntem, P ve Q 'nun polinom olduğu

    noimage

    tipindeki bütün integrallere; yani trigonometrik terimler halindeki rasyonel fonksiyonların integrallerine uygulanabilir.

    Burada yapılan hile z = exp(it), dz = iexp(it)dt yerine koyması yapmaktır. Bu yüzden

    noimage

    elde edilir. Bu yerine koyma [0,2π] aralığını birim çembere gönderir. Dahası,

    noimage ve
    noimage

    olur ve böylece yerine koyma işleminden z değişkenli bir f(z) rasyonel fonksiyonu ortaya çıkar ve integral

    noimage

    haline gelir ki bu da birim çember içindeki f(z)'nin kalıntılarının toplanmasıyla hesaplanır.

    noimage

    Sağdaki resim bunu şimdi hesaplayacağımız

    noimage

    için göstermektedir. Birinci adım şudur:

    noimage Yerine koymayla
    noimage elde edilir. Bu fonksiyonun kutupları noimage ve noimage 'dedir. Bunlardan noimage ve noimage

    birim çemberin dışında yer alırken (kırmızı ile gösterilmiştir ancak ölçekli gösterilmemiştir),

    noimage

    ve

    noimage

    birim çemberin içinde yer alır (mavi ile gösterilmiştir). Karşılık gelen kalıntıların her ikisi de

    noimage 'ye eşittir böylece integralin değeri

    noimage olur.

    Örnek (IV) - dallanma kesikleri

    noimage

    integraline bakalım. Şu karmaşık integrali formüle ederek başlayabiliriz:

    noimage noimage

    Yine ilişkin kalıntıları elde etmek için Cauchy integral formülü veya kalıntı teoremini kullanabiliriz. Ancak, burada dikkat edilmesi gereken nokta z1/2=e1/2.Log(z) olmasıdır böylece z1/2 'nin dallanma kesiği vardır. Bu da seçtiğimiz C kontürünü etkiler. Normalde, logaritma dallanma kesiği negatif gerçel eksen olarak tanımlanır; ancak, bu da integralin hesabını biraz daha karışık hale getirir. Bu yüzden, dallanma kesiğini pozitif eksen olarak alıyoruz.

    O zaman, orijinde ε yarıçaplı bir çemberle başlayan, bu çemberden uzayarak pozitif gerçel eksene oldukça yakın ve paralel olan ancak eksene dokanmayan sonra da saat yönünün tersi yönde ufak çemberden daha büyük yarıçapta bir döngü (neredeyse tam bir çember) yapıp tekrar pozitif eksene parallel bir şekilde (ancak bu sefer negatif eksen yönünde) ufak çemberle birleşen ve anahtar deliği kontürü adı verilen kontürü kullanalım.
    z = -2 ve z = -4 büyük çemberin içindeler. Bunlar kalan iki kutuptur ve integrandın paydasını çarpanlara ayırarak elde edilebilir. z = 0 'daki kutuptan orijin etrafında tur yapılarak kaçınılmıştır.

    γ, ε yarıçaplı ufak çember, Γ ise R yarıçaplı büyük çember olsun. O zaman,

    noimage

    z1/2 = e1/2 Log(z) olduğu için, dallanma kesiğinin üzerindeki kontür üzerinde, γ boyunca argumentte 2π kazanılmıştır ( Euler Özdeşliğiyle,

    noimage birim vektörü temsil eder ki bu yüzden log olarak noimage 'ye sahiptir. z 'nin argumentinden de kastedilen bu noimage'dir. 1/2 katsayısı ise bizi 2 çarpı noimage yazmaya zorlamaktadır.); böylece

    noimage noimage noimage basitleştirerek,
    noimage ve sonra
    noimage

    elde edilir.
    Γ ve γ üzerindeki her iki integralin de ε sıfıra ve R sonsuza gittikçe sıfıra gittiği yukarıda bir tahmin tartışması yapılarak gösterilebilir. Bu yüzden, o zaman,

    noimage

    Kalıntı teoremi veya Cauchy integral formülü kullanılarak (iki basit kontür integralinin toplamını elde etmek için ilk önce kısmi kesirler yöntemini kullanarak), aşağıdaki elde edilir.

    noimage

    Örnek (V) - logaritmalar ve sonsuzdaki kalıntı

    noimage

    integralini bulmaya çalışalım. Bu integrali bulmak için

    noimage

    fonksiyonunu incelememiz lazım. f(z) 'yi inşa edeceğiz öyle ki [0,3] aralığı üzerinde dallanma kesiği olacak (resimde kırmızı ile gösterilmiştir). Bunu yapmak içinse, logaritmanın iki tane dallanmasını seçiyoruz; yani

    noimage ve
    noimage z3 / 4 'ün kesiği bu yüzden noimage aralığı olurken, (3 − z)1 / 4 'ün kesiği noimage aralığı olur. Bu ikisinin çarpımının yani f(z)'nin kesiği [0,3] olur çünkü f(z) aslında

    noimage

    boyunca süreklidir. Bunun nedeni ise, z = − r < 0 iken, kesiğe üstten yaklaşırsak, f(z)'nin şu değeri almasıdır:

    noimage

    Alttan yaklaşırsak, f(z) şu değeri alır:

    noimage

    Ancak, exp( − 3 / 4πi) = exp(5 / 4πi) olduğu için kesiği geçerken bile süreklilik vardır. Bu da resimde z3 / 4 ve (3 − z)1 / 4'te kullanılan logaritmanın argumentine karşılık gelen değerlerin etiketlendiği iki yönlü siyah çember ile gösterilmiştir.

    Burada resimde yeşil renkle gösterilen kontürü kullanacağız. Bunu yapmak için, kesiğin hemen üstünde ve altında yer alan doğru parçaları boyunca f(z)'nin aldığı değerleri hesaplamamız gerekir. Üst parça boyunca, f(z)'nin aldığı değer şudur:

    noimage Alt parça boyunca yine f(z)'nin aldığı değer şudur:

    noimage O zaman, noimage'nin üst parça boyuncaki integrali limitte noimage olurken, alt parça durumunda ise noimage olur.

    Eğer limitte iki yeşil çember üzerinde alınan integrallerin değerinin sıfır olduğunu gösterebilirsek, o zaman aynı zamanda Cauchy kalıntı teoremi ile

    noimage'nın değerini de elde etmiş oluruz. Yeşil çemberlerin yarıçapını ρ ile gösterelim ve ρ < 1 / 1000 olsun.

    noimage iken ML-eşitsizliğini uygulayalım. Soldaki CL çemberi için şunu elde ederiz:
    noimage Benzer bir şekilde, sağdaki CR çemberi için şunu elde ederiz:
    noimage Şimdi Cauchy kalıntı teoremini kullanarak aşağıdaki eşitliği elde ederiz:
    noimage Logaritmanın önceki dallanmasını kullanarak aşağıdaki ifade açıktır:
    noimage Resimde kutup mavi ile gösterilmiştir. O zaman, değer de
    noimage şeklinde sadeleşir.
    Sonsuzdaki kalıntı için ise şu formülü kullanıyoruz:
    noimage Yerine koyarak,
    noimage ve
    noimage eşitliklerini elde ederiz. Burada kullandığımız gerçek ise, logaritmanın ikinci dallanması için − 1 = exp(πi) olmasıdır. Sonra, binom açılımını kullanarak
    noimage elde ederiz. Sonuç ise,
    noimage olur. Son olarak, noimage'nın değeri ise şu olur:
    noimage yani
    noimage
0 0 0