ayak ve bilek kırıklarında teşhis - ayak kırıklarına karşı önlemler - ayak ameliyatlarıFiziki muayene sırasında doktorunuz ayak ve ayak bileğindeki hassas bölgeleri kontrol edecektir. Bu esnada ayağınızı değişik pozisyonlara alarak ağrının tam yerini tayin etmeye çalışacaktır. Ayrıca kısa bir mesafe yürümeniz de istenebilir.
Görüntüleme testleri
Tüm ayak ve ayak bileği yaralanmaları görüntüleme testlerini gerektirmez. Eğer belirti ve bulgular ciddi görünüyorsa röntgen, BT, MR ve kemik taraması gibi testler istenir.
• Röntgen: Ayak bileği ve ayak kırıkları röntgen (X-ışınları) ile görüntülenebilir. Kemik görüntülerinin çok fazla üst üste gelmemesi için birkaç farklı açıdan görüntüler alınır. İyileşme başlamadan stres kırıkları genellikle röntgen ile görünemez.
• Kemik taraması: Bu test için ilgili teknisyen tarafından damar yolu ile radyoaktif bir madde enjekte edilecektir. Verilen radyoaktif madde özellikle zarar görmüş kemik kısımlarının çekimi için gereklidir. Stres kırıkları da dahil olmak üzere hasarlı alanlar ortaya çıkan görüntü üzerinde parlak noktalar şeklinde görünür.
• Bilgisayarlı tomografi (BT): BT ile kırık olan alanın farklı açılardan üç boyutlu görüntülerinin elde edilmesini sağlar. BT, doktorunuzun etkili bir tedavi belirlemesinde etkin rol oynar, çünkü ayak kemikleri ile çevreleyen dokular daha ayrıntılı bir şekilde görüntülenir.
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR). MR çekiminde radyo dalgaları ve güçlü bir manyetik alan ile ayak kemiklerinin ayrıntılı görüntüleri elde edilir. Bağlar hasar görmüş ve kırık kemikler uyumlu şekilde değilse ameliyat yapılması gerekebilir.
HANGİ TEDAVİ UYGULANIR VE İLAÇLAR KULLANILIR?
Kemik kırıklarının tedavisi hangi tür kemiğin kırıldığına ve yaralanmanın şiddetine bağlıdır.
İlaçlar
“Asetaminofen” veya “ibuprofen” etken maddeli ağrı kesici ilaçları kullanmanız önerilebilir. Ağrı çok şiddetli ise “oksikodon” veya “hydrocodone” etken maddeli narkotik ilaçlar da reçete edilebilir.
Tedavi
Kemikler iyileştikten sonra, ayak kasları ve bağlarda oluşan sertliği gidermek için muhtemelen gevşetme hareketleri yapmanız gerekecektir. Ayak kemiklerini esnetme ve eski formuna kavuşturmak için gerekli egzersizleri yönlendirileceğiniz fizyoterapistten öğrenebilirsiniz.
Ameliyat ve diğer işlemler
• Redüksiyon: Bazen kırık kemikler tekrar bir araya getirilerek uygun hizaya gelmesi sağlanır. Bu işleme redüksiyon denir. Redüksiyon, yerinden oynamış bir kırığın ya da çıkmış bir eklemin normal anatomik pozisyonuna getirilmesidir. Oluşan ağrı ve şişkinliğin şiddetine göre işlem öncesi kas gevşetici ve sakinleştirici ilaçlar verilebilir ya da genel anestezi uygulanabilir.
• Sabitleme: Kemik kırığının iyileşmesi için belli bir süre ilgili bölgenin hareket ettirilmemesi ve sabit tutulması gereklidir. Çoğu zaman bu işlem için alçı kullanılmakta ve kırık olan ayak ya da ayak bileği alçıya alınmaktadır. Küçük ayak kemiği kırıkları için sert tabanlı bir ayakkabı ya da kuşak yeterli olmaktadır. Bazen de kırık ayak diğer ayakla aralarında gazlı bir bez parçası olacak şekilde birleştirilir.
• Ameliyat: Bazı durumlarda tam iyileşme sağlanması ve kemiklerin uygun konumuna getirilmesi için vida, platin tarzı cihazlar kullanılması gerekebilir. Bunun için de ameliyat yapılması şarttır. Kırık kemikler iyice kaynaştıktan ve iyileştikten sonra takılan cihazlar tekrar çıkarılabilir.
ÖNLEME
Spor ve güvenlik ile ilgili aşağıdaki ipuçları ayak ve ayak bileği kırıklarını önlemede size yardımcı olacaktır:
• Uygun ayakkabılar giyiniz: Yürümesi zor, engebeli arazide yürüyüş ayakkabılarını giyiniz. Bazı çalışma ortamlarında gerekirse çelik burunlu botlar giyin. Hangi sporu yapıyorsanız o spor için uygun olacak ayakkabılar tercih ediniz.
• Spor ayakkabılarını düzenli olarak değiştirin: Giydiğiniz ayakkabı dengesiz şekilde yürümenize sebep oluyorsa ve topuk kısımları aşınmışsa değiştirmeniz önerilir.
• Egzersiz ve sporlara yavaş yavaş başlayın: Fitness programları ve diğer spor dallarına yeni başlamışsanız ya da uzun bir aradan sonra tekrar başlıyorsanız gerekli esneme ve gerilme teknikleri ile kemikleri ve kasları hazırladıktan sonra başlamalısınız.
• Çapraz antrenmanlar: Ayak kemiklerini zorlayan faaliyetlerin alternatif olanlarını yapmak oluşan baskıyı önleyecektir. Örneğin koşmaya alternatif olarak bir süre yüzme ve bisiklet sürmeyi deneyebilirsiniz.
• Kemiklerinizi güçlendirin: Yemeklerinizde süt, yoğurt ve peynir gibi kalsiyum yönünden zengin besinler bulundurmanız kemiklerin kırılmaya karşı güçlenmesini sağlayacaktır.
• Yeterli aydınlatma: Yaşadığınız ortamın gece aydınlatmasının yeterli olması önemlidir. Çünkü meydana gelen ayak kırıklarının birçoğu gece düşerken olmaktadır.