Enerjinin korunumu fizikte, yalıtılmış bir sistemdeki enerjinin toplam miktarının sabit kalmasıdır. Buna göre enerji kaybolamaz ancak şeklini değiştirebilir. Örneğin, lambanın yanmasıyla elektrik enerjisi kinetik enerji olarak farklı bir forma bürünür. Termodinamiğin birinci yasası termodinamik sistemler için enerji korunumundan bahseder.
Gerilim (elektrik potansiyel farkı) elektronları maruz kaldıkları elektrostatik alan kuvvetine karşı hareket ettiren kuvvettir. Bir elektrik alanı içindeki iki nokta arasındaki potansiyel fark olarak da tarif edilir:
Potensiyel
Gerilim U = ΔV = V(x1) − V(x2)
Gerilimin sembolü U veya E harfleridir, birimi ise V harfiyle gösterilen Volt tur
Doğru akım üreteçleri (piller, aküler ve bunların gurupları) genellikle 1.5- 110 V gerilime sahiptirler.
Evlerimizde kullanılan alternatif akım enerjinin etkin gerilimi 220 V, sanayide kullanılan alternatif akımın gerilimi ise 380 V'tur. Gerilim miktarı arttıkça gerilime maruz kalan kişinin can güvenliği azalır. Yüksek gerilimlerin izolasyonu daha zordur. O yüzden pratikte kullanılabilir enerji gerilimi, alçak gerilim olarak tabir edilen ve her türlü elektrikli alıcı (cihaz) nın çalışma gerilimi olan 110-380 V arasıdır.
Ancak enerjinin uzak yerlere taşınması ve dağıtılması için de gerilimin yükseltilmesi gerekir. Türkiye'de en yüksek gerilime sahip iletim hatları ve transformatörler 380 000 V= 380 kV olup en uzun mesafeli ve en güçlü hatlardır.
Genel olarak 1000 V'a kadar alçak gerilim, 1000-15000 V arası orta gerilim, 15000 V'un üzeri ise yüksek gerilim olarak adlandırılır.
Akım şiddeti iletken telden birim zamanda (saniye olabilir) geçen yük sayısına denir. Atomda elektronlar hareketli olduğu için bu yükler elektronlardır.
Sembolü I harfidir, birimi A harfiyle gösterilen Amperdir.
Akım şiddeti birici zamanda yani 1 saniyededevreden geçen elektrik enerjisi miktarını belirtir.Doğru akımla çalışan birelektrik devresi bir basınçlı su devresine benzetilebilir, çünkü iki devreninözellikleri birbirine çok benzerler. Böyle bir devrede suyun miktar ölçüsü"litre" olup devreden 1 saniyede akan su miktarına da"debi" denir. Debinin birimi ise litre/saniye 'dir. Elektrikte miktarveya daha doğru bir deyimle yük birimi kulon'dur. Su devresindeki debininkarşıtı elektrikte akım şiddetidir.Birim olarak su devresinde litre/saniyekullanıldığı gibi elektrik devresinde de kulon/saniye kullanılabilirse deelektrikte akım şiddeti birimine "Amper" denir.Bir devredeki akım I ve devreninkollarındaki akımlar ise i ile gösterilir. Bazı kaynaklarda
Devreye uygulanan gerilim ve akım bir uçtan diğer uca ulaşıncaya kadar izlediği yolda birtakım zorluklarla karşılaşır. Bu zorluklar elektronlaın geçişin etkileyen veya geciktiren kuvvetlerdir. İşte bu kuvvetlere DİRENÇ denebilir. Kısaca Ω ohm ile gösterilir. Başka bir değişle elektrik akımına karşı gösterilen zorluğa DİRENÇ denir. "R" harfi ile sembollendirilir. Birimi ise "W" Ohm'dur. Ohm Kanunu Kapalı bir elektrik devresinde direnç; devre gerilimi ile devreden geçen akımın bölümüne eşittir.
Elektrik, elektronik devrelerinde en yaygın olarak kullanılan devre elemanları dirençlerdir. Direncin iki temel görevi vardır; akımı sınırlamak ve gerilimi bölmek. Dirençler 1 ohm'dan daha küçük değerlerden 100 Mega ohm'dan daha büyük değerlere kadar geniş bir yelpazede çeşitli omik değerlerde üretilmektedir.
Dirençlerin iki önemli parametresi vardır. Bu parametreler (1) Direncin omik değeri, (2) Direncin gücü'dür.
Direncin birimi ohm'dur.Direnç birimi Ω sembolüyle gösterilir. Direnç ise R harfiyle gösterilmektedir. Örneğin 100 ohm değerinde bir direnç R= 100Ω olarak belirtilir. Direncin ohmik değeri elektrik akımına gösterilen zorluğu belirler. Uçlarına uygulanan gerilimi sabit olarak düşünürsek omik değeri daha yüksek olan dirençlerden daha az akım geçer.
Direncin ikinci önemli parametresi ise gücüdür. Direncin içinden geçen akım ısınmaya yol açar. Direncin dayanabileceği ısı miktarı direncin gücü ile bağlantılır. Direncin gücünün birimi de Watt'tır. Daha yüksek güçlü dirençler ısıya daha fazla dayanırlar. Örneğin 5 Wattlık bir direnç, 1 Wattlık bir dirence göre ısıya daha dayanıklıdır.
--------------------------------------------------------------------------------
dirençöçer tanımı - dirençölçer ne demektir - ohmmetre nedir
Bil devre elemanının elektrik akımına gösterdiği zorluğa direnç denir. Direnci ölçmek için ohmmetre veya dirençölçer denilen aletler kullanılır.
Dirençölçerin iki ucu direnç değeri ölçülmek istenen elemanın iki ucuna bağlanır. Aletin ekranında gördüğümüz değer ohm cinsindien direnç değeridir.
Dirençölçerler sayısal ve ibreli (dijital ve analog) olabilir.
Aşağıdaki dirençölçerlerin soldaki sayısal, diğeri ise ibreli türdendir.
Analog veya dijital olarak iki ayrı türde kullanılabilen ölçü aletleridir. Yapım amaçlarına göre birkaç Miliamper'tan yüzlerce Amper'e kadar ölçüm yapabilirler. Akım ölçerler. Bu ölçüm DC veya AC akım ölçümü olabilmektedir.
Gerilim ölçümünüde beraber yapan ölçü türünede (dirençle beraber) wattmetre adı verilmektedir. AKIMÖLÇER olarakta bilinir.
Üzerinde büyük akım değerleri ölçüleceğinde; düzenek içinden ölçülecek akımın bir bölümü geçirilir. Akımın geri kalan büyük bir bölümünü ise aygıta paralel olarak bağlanan bir şönt devresi taşır.
Ampermetre Çeşitleri
Ampermetreler çeşitliklerine göre farklı çalışma prensipleri ve duyarlılıklar gösterirler. Bu çeşitten bir olan D'Arsonval ampermetresi; doğru akımı 0.1-2 arası duyarlılıkla ölçmektedir. Aynı şekilde bir elektrodinamik ampermetre hem doğru hem de alternatif akımda kullanılır ve duyarlılık aralığı 0.1-0.25 arasındadır.
Reostanın Tanımı - Reosta Hakkında - Reoastanın Kullanıldığı Yerler
Reostalar, iki uçlu ayarlanabilen dirençlerdir. Bu iki uçtan birbirine bağlı olan kuycu uç, üzerinde gezdirilerek direnç değeri değiştirilir.
Reostaların da karbon tipi ve telli tipleri vardır. Sürekli direnç değişimi yapan reostalar da vardır.
Reostanın başlıca kullanım alanları: Laboratuarlarda etalon direnç olarak, yani direnç değerlerinin ayarlanmasında ve köprü metodunda direnç ölçümlerinde, değişken direnç gerektiren devre deneylerinde, örneğin diyot ve transistor karakteristik eğrileri çıkarılırken giriş, çıkış gerilim ve akımlarının değiştirilmesinde ve benzeri değişken direnç gerektiren pek çok işlemde kullanılır. Reostalar genellikle elektrikli sobaların ayar düğmelerinde kullanılır.Bir sobanın(elektrikli)ısısını düşürmek için düğmesini kıvırdığımızda reostanın kabloları(veya telleri)uzar.Direnç artarak elektrik enerjisi yavaş bir şekilde gelir.Ama ısısını yükselttiğimizde reostanın kabloları kısalır.Direnç azalır ve elektrik enerjisi hızlı bir şekilde sobaya ulaşır.Böylece sobanın ısısı artar.Evimizde bulunan ayarlanabilen elektirik düğmeleride birer reostadır.sobalar dışında çamaşır,bulaşık makineleri vb.elektronik eşyalarda kullannılır.ve bu örnekler artabilir.