1. Ana Sayfa
  2. World
  3. Yunanca İsimler ve Tanıtma Sözcükleri (Artikeller)

Yunanca İsimler ve Tanıtma Sözcükleri (Artikeller)

Son güncelleme: 10.07.2008 17:42
CA-CHALLENGE CA-CHALLENGE foto


  • İsimler, insanları, hayvanları, nesneleri, eylem isimlerini veya soyut anlamları ifade eden sözcüklerdir. Yunancada tüm isimlerin başında ilgili sözcüğü tanıtan ο, η, το artikellerinden biri kullanılır. Diğer bir deyişle Yunancada sözcükler bizim Türkçede alışık olmadığımız bir şekilde erkek, dişi ya da yansız şeklinde gramatikal cinsiyetle ifade edilirler. Almanca, Fransızca gibi bazı batı dillerinde de durum böyledir. Şahıs isimleri ve hayvan isimleri cinsiyetlerine göre erkek veya dişi olabilirler, ama nesne, fikir, his, duygu vb. isimleri erkek, dişi veya yansız olabilir. İsimlerin cinsiyetlerini soneklerine bakarak anlayabiliriz. Erkek isimler için çeşitli sonekler vardır ve dişi ve yansız isimler için de bir sürü son ek vardır. Tüm isimler ve soneklerin iki biçimi vardır: tekil ve çoğul. Tüm isimler çekilebilir: yani artikelleri ve sonekleri cümle içindeki ismin özel rolünü belirtmek için değişirler. Yani isimleri farklı durumlarda kullanırız. Tekillerde ve çoğullarda dört farklı durum vardır.



    Örneğin fiilin eylemini belirten bir ismi ifade etmek için -başka bir deyişle fiilin öznesi için- yalın halini kullanırız. Özne durumunda (yalın halde) bu isim erkek ise artikeli ο, dişi ise η, yansız ise το 'dur. Aşağıda örneklere dikkat ediniz.



    · Ο Γιώργος διαβάζει. Yorgo okuyor

    · Η γάτα κοιμάται. Kedi uyuyor.

    · Το στομάχι μου πονάει. Midem ağrıyor



    Ama eğer fiilin eyleminin kimi veya neyi belirttiğini ifade etmemiz gerekiyorsa, bir şey veya birçok şeyden bahsediyorsak, bir şeyin kime veya nereye ait olduğunu biliyorsak veya bilmek istiyorsak veya neden yapıldığını öğrenmek istiyorsak, farklı bir biçim artikel kullanırız ve buna göre de ismin sonekini değiştiririz. Bu da şu anlama gelir; farklı durumlardaki bütün isimler duruma bağlı olarak cümle içinde farklı anlamlara sahip olabilirler.



    Yunancada isimler için genel olarak şunları söyleyebiliriz.



    Gramatikal cinsiyet bildiren üç kategori: Yani, bir isim ya erkektir yahut dişidir veya yansızdır.

    İki sayı: İsim, tekil veya çoğul halde bulunur.

    Dört durum: İsim, yalın, -in hali, -i hali veya çağrı (hitap) halinde bulunur. İsmin diğer halleri edatla yapılır.



    ARTİKEL / ΤΟ ΑΡΘΡΟ



    Artikel, isimlerin veya bazı zamirlerin önüne gelen ve onları belirtili - ο, η, το- veya belirtisiz - ένας, μία, ένα, - yapan kelimelerdir. Yunancada özel isimler, coğrafi terimler, aylar ve günler bile bir artikelle kullanılır. Bu artikeller, erkek, dişi veya yansız olabilirler. Belirtili artikeller çekilebilirler, vurguları yoktur, ama birlikte kullanıldıkları isimlerle birlikte telaffuz edilirler.



    BELİRTİLİ ARTİKEL / ΤΟ ΟΡΙΣΤΙΚΟ ΑΡΘΡΟ



    Ο / Η / ΤΟ


    ERKEK İSİM - Ο, ο
    DİŞİ İSİM - Η, η
    YANSIZ İSİM - Το, το





    ο Πέτρος
    η Τουρκία
    το τετράδιο

    ο πατέρας
    η αδελφή
    το παιδί

    ο μαθητής
    η οδός
    το γράμμα







    ARTİKELLERİN ÇEKİMİ / ΚΛΙΣΗ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ



    Tekil / Ενικός



    Erkek artikel
    Dişi artikel
    Nötr artikel






    Yalın
    ο
    η
    το

    İyelik
    του
    της
    του

    -i hali
    το(ν;)
    τη(ν;)
    το







    Çoğul / Πληθυντικός



    Erkek artikel
    Dişi artikel
    Nötr artikel






    Yalın
    οι
    οι
    τα

    İyelik
    των
    των
    των

    -i hali
    τους
    τις
    τα







    Belirtili artikel, aşağıdaki durumlarda kullanılmaz:



    1. Genel anlamı olan ve belirli olmayan isimlerle



    · Έχω Χριστουγεννιάτικες κάρτες. Noel kartlarım var.

    · Παίρνω ασπιρίνες. Aspirin alıyorum.

    · Μιλάει Ελληνικά. (O) Yunanca konuşuyor.



    2. Rakamlardan sonra



    · Αγόρασα δυο μπουκάλια μπύρες. İki şişe bira aldım.

    · Θέλω δέκα λεμόνια. On limon istiyorum.



    ÖRNEKLER



    Η αδελφή μου είναι (στο;) σπίτι
    Kız kardeşim evdedir.

    Ο Γιώργος διάβαζε
    Yorgo okuyordu.

    Το σχολείο είναι πολύ κοντά
    Okul çok yakındadır.

    Τα παιδιά της αδερφής μου είναι Λονδίνο
    Kız kardeşimin çocukları Londra'dadır.

    Τα βιβλία του Γιώργου είναι στο τραπέζι
    Yorgos'un kitapları masadadır.

    Η είσοδος του σχολείου
    Okulun girişi

    Τον ξέρω αυτόν τον άνθρωπο
    Bu adamı tanıyorum




    Δεν μιλώ με την Ελένη
    Eleni ile konuşmuyorum

    Μίλησε με τον πατέρα μου
    Babamla konuş!




    Χτυπάει τον τοίχο
    Duvara vuruyor.

    Είδα τον ψαρά
    Balıkçıyı gördüm.

    Οι φίλοι μου πήγαν στο σινεμά
    Arkadaşlarım sinemaya gittiler.

    Δεν ξέρω τα σχέδια των φίλων μου
    Arkadaşlarımın planlarını bilmiyorum.

    Παίζω με τους φίλους μου
    (Erkek) arkadaşlarımla oynarım.

    Οι τράπεζες είναι κλειστές
    Bankalar kapalıdır.

    Δεν ξέρω το ωράριο των τραπεζών
    Bankaların çalışma saatlerini bilmiyorum.

    Πες τις αδελφές σου να έρθουν!
    Kız kardeşlerine gelmelerini söyle!

    Τα σχολεία είναι κλειστά το καλοκαίρι
    Okullar yazın kapalıdır.

    Οι διακοπές των σχολείων δεν άρχισαν ακόμα
    Okulların tatili henüz başlamadı.

    Ξέρω όλα τα σχολεία της πόλης μας
    Kentimizin bütün okullarını biliyorum.




    BELİRSİZ ARTİKEL / ΤΟ ΑΟΡΙΣΤΟ ΑΡΘΡΟ



    Türkçe'de ismin önüne gelen "bir" anlamındaki sözcüğün Yunanca'da üç tane karşılığı vardır. Bunun nedeni ise Yunan dilinde isimlerin, erkek, dişi ve yansız (tarafsız) olmak üzere üç grupta toplanmasıdır. Bu sözcüğün doğal olarak çoğul çekimi bulunmamaktadır.



    ΕΝΑΣ, ΜΙΑ, ΕΝΑ - BİR



    Erkek artikel
    Dişi artikel
    Nötr artikel






    Yalın
    ένας
    μία
    ένα

    İyelik
    ενός
    μίας
    ενός

    -i hali
    ένα(ν;)
    μία(ν;)
    ένα





    · Βλέπω έναν άνθρωπο Bir adam görüyorum



    ÖRNEKLER
    Ένας άνθρωπος
    Bir adam

    Μία σαλάτα, παρακαλώ
    Bir salata, lütfen

    Θέλω ένα βιβλίο
    Bir kitap istiyorum

    Το βιβλίο είναι ενός φίλου μου
    Kitap, bir arkadaşımındır

    Ήταν θέμα μιας στιγμής
    Bir anlık konu idi

    Είναι η φωτογραφία ενός σπιτιού
    (Bu) bir evin fotoğrafıdır

    Θα ήθελα ένα κιλό πατάτες
    Bir kilo patates istiyorum





    İSMİN HALLERİNİN ANLAMLARI / ΟΙ ΠΤΩΣΕΙΣ



    Haller, isimler, zamirler ve sıfatların artikelleriyle birlikte çekilirken aldıkları biçimlerdir; farklı haller bu kelimelerin cümle içindeki çeşitli fonksiyonlarını belirtir. Hem tekil, hem de çoğul durumlar için dört hal vardır.



    YALIN HAL (özne durumu) fiilin eylemini gerçekleştiren veya etkilenen veya fiilin eylemini hisseden kişi için kullanılır. Herhangi bir ek almaz. Genellikle "kim ya da ne?" sorusunun cevabıdır.



    Ο φίλος μου γράφει
    Arkadaşım yazı yazıyor

    Η ταβέρνα είναι κοντά
    Taverna yakındadır

    Το βιβλίο έχει πολλές σελίδες
    Kitabın birçok sayfası var

    Οι αδερφοί μου μένουν εδώ
    Erkek kardeşlerim burada yaşıyor

    Οι τράπεζες είναι κλειστές
    Bankalar kapalıdır

    Τα παιδιά είναι στο σχολείο
    Çocuklar okuldadır

    Το κεφάλι μου πονάει
    Başım ağrıyor

    Η Ελένη κοιμάται
    Eleni uyuyor

    Ο Νίκος είναι οδηγός
    Nikos sürücüdür

    Ποιος θέλει να πάει έξω;
    Kim dışarı çıkmak istiyor?

    Πόσοι άνθρωποι κάθονται στο τραπέζι;
    Masada kaç kişi oturuyor?

    Αυτές είναι οι πρωινές εφημερίδες
    Bunlar sabah gazeteleri




    İYELİK (-İN) HALİ a) sahip olma veya mülkiyet belirtir, b) ismin kalitesini belirtir c) ismin başka bir isim mi yoksa kişi mi olduğunu belirtir d) ölçüm belirtir e) cadde isimlerini belirtir; Genellikle "neyin, kimin?" sorusunun cevabıdır



    Το σπίτι του φίλου μου
    Arkadaşımın evi

    Το ρολόι της εκκλησίας
    Kilisenin saati

    Ο τίτλος του βιβλίου
    Kitabın başlığı

    Τα ονόματα των αδερφών μου
    Erkek kardeşlerimin isimleri

    Τα γραφεία των τραπεζών
    Bankaların ofisleri

    Οι γονείς των παιδιών
    Çocukların ebeveynleri

    Ξενοδοχείο πολυτελείας
    Lüks otel

    Παγωτό σοκολάτας
    Çikolatalı dondurma

    Η κόρη μου είναι δέκα πέντε χρονών
    Kızım 15 yaşındadır

    Ένα σπίτι τεσσάρων δωματίων
    Beş odalı bir ev

    Οδός Καλλιδρομίου
    Kalidromios Caddesi




    Not: Kadın soyadları her zaman iyelik (-in) halindedir.

    · Κυρία Μαρία Παπαδοπούλου (Bay Papadopoulos'un karısı)

    · Δεσποινίς Ελένη Μάρκου (Bay Markos'un kızı)



    -İ HALİ öznenin ne yaptığını, ne istediğini veya hissettiğini belirtir. Genellikle bir fiilden sonra gelir; cümlenin nesnesidir; aynı zamanda edatlardan (για, από, με, χωρίς;) sonra da kullanılır. Bunların yanı sıra, zaman, gün veya ayların ifadesinde de -i hali kullanılır ve "ne zaman?" sorusuna cevap verir.


    Βλέπω τον φίλο μου κάθε μέρα
    Arkadaşımı her gün görüyorum

    Δουλεύω με τον φίλο μου
    Arkadaşımla çalışırım

    Χτίζουν την εκκλησία
    Kiliseyi inşa ediyorlar

    Είμαι μακριά από την εκκλησία
    Kiliseden uzaktayım

    Θέλω το βιβλίο
    Kitabı istiyorum

    Το κάλυμμα είναι για το βιβλίο σου
    Kap, (senin) kitabın için değil

    Ξέρω τους αδερφούς σου
    (Senin) erkek kardeşlerini tanıyorum

    Έφυγε χωρίς τους αδελφούς της
    Erkek kardeşleri olmaksızın gitti

    Ξέρουν όλες τις τράπεζες της Αθήνας
    Atina'nın tüm bankalarını biliyorum.

    Η Μαρία έξω με τα παιδιά
    Maria çocuklarla dışarı çıktı.

    Θα σε δω την Τρίτη
    Seni Salı günü göreceğim

    Θα πάμε στην Ελλάδα τον Ιούνιο
    Haziran ayında Yunanistan'a gideceğiz

    Θα έρθω στις έξι
    Saat altıda geleceğim





    NOT: Yönelme veya durum bildiren σε edatı da ismin -i hali ile kullanılır. Bu edat ismin önündeki artikel ile birleşerek tekilde [στον (σε + τον;), στην (σε + την;), στο (σε + το;)] biçimlerini, çoğulda ise [στους (σε + τους;), στις (σε + τις;), στα (σε + τα;) ] biçimlerini oluşturur. Birleşmenin her durumunda σε edatının "ε" harfi kaybolur.



    Περιμένει στον σταθμό
    İstasyonda bekliyor

    Εργάζομαι στη(ν;) τράπεζα
    Bankada çalışıyorum

    Πηγαίνω στο σχολείο
    Okula gidiyorum

    Τα φώτα στους δρόμους είναι αδύνατα
    Sokaklardaki ışıklar zayıf

    Βάλε τα ρούχα στις βαλίτσες
    Elbiseleri valizlere koy

    Δώσε τα βιβλία στα παιδιά
    Kitapları çocuklara ver

    Έλα στις πέντε
    Saat beşte gel




    NOT: -i hali birçok deyimsel ifadede kullanılır.


    Δουλεύω πέντε ώρες την ημέρα
    Günde beş saat çalışırım

    Μία φόρα τον μήνα
    Ayda bir kez

    Την Δευτέρα
    Pazartesi günü

    Θα σε δω στις δέκα το βράδυ
    Akşam 10'da görüşürüz





    HİTAP / ÇAĞRI HALİ karşısındaki şahıs ya da şahıslara hitap ederken kullanılır. Şiirsel ifadelerde cansız nesnelere seslenirken de çağrı hali kullanılır. Tekil biçimdeki şekil, aynen -i halinde olduğu gibidir, ancak ismin baş tarafında artikel kullanılmaz. -ος ile biten erkek isimlerde bitim -ε'ye dönüşür (özel isimlerde değil); -ας ile bitenler ise -α'ya dönüşür. -ης bitimli erkek isimlerin tekil hitap halinde bitim eki -α'ya dönüşür. Çoğul biçimlerde de artikel kullanılmaz. Çoğul hitap hali, çoğul yalın hal ile aynı şekildir.



    Νίκο, έλα 'δω
    Niko, buraya gel

    Καλημέρα, γιατρέ
    Günaydın, doktor

    Γεια σου, Κώστα
    Merhaba, Kosta

    Καλημέρα κύριε καθηγητά
    Günaydın profesör

    Παιδιά, το φαγητό είναι έτοιμο
    Çocuklar, yemek hazır

    Εργάτες του κόσμου, ενωθείτε
    Dünya işçileri, birleşiniz




    Eski Yunancadaki -e hali, bugün sıklıkla kullanılmasa da hâlâ Modern Yunancanın bazı ifadelerinde ve deyimlerde rastlanmaktadır.


    βάσει + -in (iyelik hali)
    Βάσει των αποφάσεων της κυβέρνησης

    Temelinde
    Hükümetin aldığı kararlar temelinde




    λόγω + -in (iyelik hali)
    Το καράβι δεν έφυγε λόγω καιρού

    Yüzünden
    Hava yüzünden gemi yola çıkamadı




    παρουσία + -in (iyelik hali)
    Μίλησε παρουσία των γονιών του

    Mevcut olma, huzurunda
    Ailesinin huzurunda konuştu




    τοις εκατό
    Πρέπει να πληρώσεις 5% (πέντε τοις εκατό;)

    % yüzde
    Yüzde 5 daha ödemen lazım




#10.07.2008 17:42 0 0 0