Ani Bebek Ölümü Sendromu
Sudden Infant Death Syndrome (SIDS)
Hiçbir sağlık sorunu olmayan bir bebeğin beklenmedik bir şekilde ve nedeni otopsi ile de açıklanamayan ölümüdür.İki hafta ila 12 ay arası çocuklarda; sıklıkla 2.-4. aylarda görülür. 6. aydan sonra görülme sıklığı azalır.İlk yaştaki ölümlerin üçte birinden sorumludur.Tüm dünyada görülür ve ölüm nedenleri arasında kazalardan sonra ikinci sırayı alır. (Türkiye'de maalesef bu konuda yeterli çalışma yapılmadığı için görülme sıklığı bilinmemektedir.) Amerika'da her yıl yaklaşık 6000 bebek SIDS nedeniyle ölmektedir. Ölüm genellikle uykuda olmaktadır.Genellikle kış aylarında görülür.Erkek çocuklarda kızlara oranla daha sık görülür.
Risk Faktörler:
Düşük sosyoekonomik düzeyli ailelerin çocuklarında
Prematüre bebeklerde
Düşük doğum kilolu bebeklerde
Alkol ve ilaç bağımlısı annelerin bebeklerinde
Sigara kullanan annelerin bebeklerinde
Doğum öncesi bakımı yetersiz olan annelerin bebeklerinde
20 yaş altı hamileliklerde
risk yükselmektedir.
Alınacak Önlemler:
Bebeğinizi sırtüstü yatırın:
Amerika'da 1994 yılında ani bebek ölümlerini azaltmak amacıyla ulusal bir kampanya başlatıldığını. Yüzlerce sponsor firmanın ve birçok bilimsel kuruluşun katıldığı bu kampanyada bebeklerin sırtüstü yatırılması önerilmekte.Bu kampanyayla 3 yılda ölüm oranının % 38 azaldığı görülmüş.
Doğum öncesi bakımınızı iyi yapın:
Hamilelik esnasında rutin doktor kontrollerinizi aksatmayın beslenmenize dikkat edin
Bebeğinizin yatak odasını uygun ısıda tutun:Bebeğinizin ısı regülasyon sistemi henüz tam anlamıyla gelişmediği için yatak odasını ne çok sıcak nede çok soğuk tutmayın.(18-22 derece)
Bebeğinizin doktor kontrollerini aksatmayın:Bebeğinizin hem rutin doktor kontrollerini aksatmayın hemde olağan dışı belirrtiler gördüğünüzde mutlaka doktora danışın.
Bebeğinizin bulunduğu ortamda sigara içmeyin:Bebeğinizin bulunduğu odayı sıksık havalandırın.
Bebeğinizi mümkün olduğunca anne sütüyle besleyin:Bebeğinizi ilk 4 ay sadece anne sütüyle besleyin.
Çocuklarda ve bebeklerde temel hayati desteğe başlamadan önce, çocuklarda ve bebeklerde ani ölümleri inceleyelim
Çocuklarda ve bebeklerde kalp durma genellikle solunum zorluğu veya durmasıyla oluşan oksijen yetmezliği ile oluşur Çocuklarda ve bebeklerde kalp durma nadiren kronik kalp hastalığından olur Bir yaralanma olduğunda, yabancı bir cisim ile nefes borusu tıkandığında (örneğinyuncak,yiyecek, plastik parçalarvb), boğulmada, elektrik çarpması, duman yutulması, ani bebek ölüm sendromu, ve/veya enfeksiyon durumlarında çoğu kez çocuklarda ve bebeklerde CPR gereklidir
ÖNLEME
Çocuk ve bebekle ilgili acil durumlarda ne yapılması gerektiğini öğrenmek çok önemlidir Daha da önemlisi cardiorespirotory zorluğuna sebep olacak durumların veya çocuk ve/veya bebeğin diğer yaralanma durumlarının önlenmesi için harcanacak zamandır Eski bir deyimi hatırlayın " Bir gramlık tedbir bir kiloluk şifa değerindedir"
YETİŞKİNLERİN SORUMLULUKLARI
Sürekli yetişkin denetimi
Otomobil emniyeti EMNİYET KEMERİNİ BAĞLAYIN!
Çocuk emniyet oturaklarının diğer emniyet aygıtlarının uygun şekilde kullanımı
Tüm su tehlikelerine karşı ilave korumaların sağlanması
Tüm ateşli silahların uygun bir biçimde saklanması
Yangın detektörlerinin yerleştirilmesi ve bakılması
Su ısı ölçer aygıtının yerleştirilmesi
Çocuklar için bisiklet koruma kaskının sağlanması
Oyuncakların kontrolü ( Tehlikeli veya emniyetli olması)
Emniyetli davranışların öğretilmesi veya örnek uygulayıcı olunması
Sağlıklı yaşam tarzının öğretilmesi veya örnek uygulayıcı olunması
1 Şuurlu olup olmadığını belirle
Hafifçe sallayın veya çocuğun omzuna yavaşça dokunun
2 Eğer çocuk cevap vermezseACİl AMBULANS SERVİSİ (112)'yi arayın veya yerel acil numarayı arayın
NOT: Eğer çevrenizde aramayı yapacak başka biri yoksa, telefon açmanız 4 dakikadan fazla sürmeyecekse aramayı siz yapın Aksi taktirde ilave yardım gelene kadar ABC'yi uygulamaya devam edin
3 A=Nefes borusunu açın
Bir elinizi hastanın alnına koyun Diğer elinizi çenenin kemiğine yerleştirin ve ağzı kapatmadan kafayı arkaya doğru eğin Çenenin altındaki yumuşak noktaya dokunmaktan kaçının Oraya yapılacak herhangi bir basınç, dili yukarı doğru itip nefes borusunu tıkayabilir
Eğer boyun yaralanmasından şüpheleniyorsanız, kafayı arkaya eğmeden çeneyi kaldırmayı deneyin
4 B=Nefes alıp almadığını kontrol edin (3-5 saniye)
Yüzünüzü hastanın göğsüne çevirin (Bak)
Kulağınızı hastanın burnuna ve ağzına yaklaştırın (Dinle)
Nefesi yanağınızda hissedin(Hisset)
5 İki kez yavaşça nefes verin ( Eğer hasta nefes almıyorsa)
Nefes borusunu açık tutun
Burnu parmağınızla sıkarak kapatın
Derin bir şekilde nefes alın
Dudaklarınızı hastanın ağzına yapıştırın veya yüz koruyucu kullanın
İki kez yavaşça nefes verin, her birini 1 ½ saniye arasında sonlandırın
Her nefes verdikten sonra tekrar nefes alın
Nefes verirken göğsün kalkışını izleyin
Nefes verdikten sonra göğsün inmesini bekleyin
6 C=Nabzı kontrol edin
İki parmağınızı hastanın gırtlağına yerleştirinParmağınızı yavaşça boynun oyuğuna doğru kaydırın (sizden taraf)
8-10 saniye carotid (boyun) nabzı hissedin (Bu programdan
sonra nabız için parmağınızı yerleştirmeyi bir arkadaşınızda veya bir ailenizden birinde denemelisiniz)
Değerlendirmelerinizin bu noktasında, hastanın yapay solunum veya CPR dan (kalp akciğer yardımı) hangisine ihtiyacı olduğunubelirlersiniz
NABIZ VAR FAKAT NEFES ALMIYOR - YAPAY SOLUNUM GEREKLİDİR
Her 3 saniyede bir nefes
Verdiğiniz nefesin göğsü şişirdiğini görün
1 dakika sonra nabzı tekrar kontrol edin
Her 2-3 dakikada nabzı kontrol edin
Çocuk kendi kendine nefes almaya başlayana dek veya
ACİL AMBULANS SERVİSİ (112) gelip devir alana dek yapay solunuma devam edin
UYGULAMA REHBERİ
EĞER NABIZ VE SOLUNUM YOK İSE - CPR GEREKLİDİR
Başlangıç iki nefesi verdikten sonra, aşağıdakileri yaparak kompres (basınç) bölgesine yerleştirin:
1 Parmağınızı göğüs kafesinin bir tarafındaki kaburga kemiklerin alt uç noktasından yukarıda kaburga kemiklerin ortadaki birleşme merkezine doğru kaydırın Bir çentik veya ters dönmüş bir "V" hissedeceksinizBu göğüs kafesinin altıdırOrta parmağınızı ve işaret parmağınızı bu çentik veya kaburga kemiklerinin birleştiği yere koyun
2 Diğer elinizin alt kısmını (hastanın kafasına en yakın olan) işaret parmağının yanına göğüs kemiğinin üzerine yerleştirin
5 GÖĞÜS BASINCI YAPIN
1 Sternum üzerine 1 ila 1 ½ inch basınç uygulayın
2 Basınç sırasında elin alt kısmı göğüse temassını koruyarak muntazam şekilde yukarı ve aşağı olarak basınç uygulayın 1 kez yavaşça nefes verin ( 1 ila 1 ½ saniyelik)
Nefes borusunu açık tutun
Burnu parmağınızla sıkarak kapatın
Derin şekilde nefes alın
Ağzınızı çocuğun ağzına yapıştırın
Ğöğüsün şişmesini izleyin
Kompres (basınç) /nefes döngüsünü tekrarlayın
1 nefese 5 kez kompres (basınç)
1 dakika sonra nabzı kontrol edin
Eğer çocuk canlanır ise, nefes borusunu açık tutun ve nefes ve nabzı kontrol edin
Eğer çocuk canlanmaz ise, hayat desteği yapmaya ACİL AMBULANS SERVİSİ (112) gelip devir alana dek devam edin Her 2-3 dakikada nabzı kontrol edin