Ticaret Vekilleri - Aöf Adalet Dersleri
Son güncelleme:
-
Ticaret Hukuku Konu AnlatımıTicarî vekil, ticarî mümessil sıfatına sahip olmaksızın, tâcir tarafından işletmenin bütün işleri veya belirli bazı işlemleri için temsil yetkisi verilen kişidir, diye tanımlanabilir. İşletmenin bütün işleri için yetki verilmesi halinde genel yetkili ticarî vekilden, belirli bazı işlemleri için yetki verilmesi halinde özel yetkili ticarî vekilden söz edilir.
Atanma
Ticarî vekil, tâcir veya ticarî mümessil tarafından açık veya zımnî irade beyanı ile atanabilir. Bunlar ticaret siciline tescil olunmaz.
Tâcir İle İlişkileri
Ticarî vekiller işletme sahibine tâbi durumdadırlar. Onun denetim ve gözetimi altındadırlar. Emir ve talimatına uymak zorundadırlar. Taraflar arasındaki ilişki genellikle hizmet sözleşmesidir.
Ticarî Vekilin Yetkileri ve Bunun SınırlarıTicarî vekillerin temsil yetkisi ilk önce işletmenin işyeri ile sınırlanmıştır, işletmenin işyeri dışında temsil yetkileri yoktur. İkinci olarak, temsil yetkileri işletmenin içinde bulundukları yer, gördükleri iş ve herkesin okuyabileceği şekilde duvarlara yapılan açık ilanlarla sınırlanabilir. Örneğin bir mağazada ayrı bir kasa memuru varsa, diğer satış görevlileri, sattıkları malın bedelini almaya yetkili değillerdir.
Ticarî Vekilliğin Sona Ermesi
Ticarî vekillik de, ticarî mümessilliğin sona erme sebepleri ile sona erer. Atama tescil edilmediği gibi, sona erme de tescil edilmez.
Seyyar Tüccar MemuruSeyyar tüccar memuru da, tâcire bağımlı bir yardımcı olup BK. m. 454′te düzenlenmiştir.
Tanım
Bir ticarî işletmenin merkez veya şubelerinin bulunduğu yerler dışındaki yerlerde, işletme adına iş yapan yardımcılara seyyar tüccar memuru denir.
Atanma
Kanunda açıklık olmamakla beraber, seyyar tüccar memuru ancak açık bir beyan ile atanabilir. Seyyar tüccar memuru, işletmenin işyeri dışında hizmet gördüğünden, verdiği hizmetin ve bu hizmetlerin gerektirdiği yetkilerin işletmeye bağlanması için işletme ile tüccar memuru arasında görünüşe dayanan bir bağ yoktur. Bunun için, üçüncü kişiler seyyar tüccar memurunun temsil yetkisini ancak yetki belgesini inceleyerek anlayabilirler. Seyyar tüccar memurunun yetkisi, bu yetkinin sınırlarını gösterir bir belgenin tâcir veya ticarî mümessili tarafından düzenlenip, imzalanıp memura verilmesi ile belirlenir. Taraflar arasındaki iç ilişki, genellikle bir hizmet sözleşmesi çerçevesinde düzenlenir.
Seyyar Tüccar Memurunun Temsil YetkisiSeyyar tüccar memurları, işletme merkezi ve şubelerinin bulunduğu yerler dışındaki yerlerde görev yapabilirler (BK. m. 454). Bununla beraber tâcir açıkça izin vererek, merkez ve şubelerin bulunduğu yerlerde de yetkili kılabileceği gibi, temsil yetkilerini belli bir coğrafi veya idari bölge ile de kısıtlayabilir. Tâcir, bu kişilerin temsil yetkilerini dilediğince sınırlandırabilir. Bu kişiler görev yapabilmek için temsil belgelerini ibraz etmek zorundadır ve bu belgede yetkilerinin sınırları açıkça belirtilir. Eğer kendilerine sadece seyyar tüccar memuru olduklarına ilişkin belge verilmiş ise, bu kişiler sattıkları malın bedelini almak, makbuz vermek, borçluya süre tanımak yetkisine sahip sayılırlar (BK. m. 454).
Seyyar Tüccar Memurluğunun Sona ErmesiSeyyar tüccar memurluğu, ticarî mümessil ve ticarî vekilliğin sona erme nedenleri ile sona erer. Temsil yetkisini gösterir belgenin, seyyar tüccar memurluğu sona erdiği zaman tâcire geri verilmesi gerekir. Taraflar arasında anlaşmazlık varsa, belge mahkemeye teslim edilmelidir. Aksi halde, görev sona erse dahi, seyyar tüccar memurunun elindeki belgeye iyi niyetle inanan üçüncü kişilere karşı tâcir sorumlu olur (BK. m. 34/3).
alıntı