Dəğum Sonra Depressiya
Son güncelleme: 21.09.2011 11:28
-
doğum depressiya - doğumdan sonra depressiya - yeni ana depressiyası - yeni anada depressiya - postpartum depressiya - lohusa depressiyası
Dəğum Sonra (postpartum) Depressiya
DOĞUM SONRASI DEPRESSİYA
Doğum sonrası (postpartum) dövr, doğum hərəkəti başa çatdıqdan sonra başlayan və 6 həftə davam edən bir dövrdür. Bu dövr, anada bir çox hormonal və bioloji dəyişikliyin olduğu bir dövrdür. Doğum sonrası dövrdə, anada meydana gələn fizioloji dəyişikliklərə psixoloji və davranış dəyişikliklər də yoldaşlıq edər. Bu müddətdə, ana yeni doğulmuş bir körpəyə qulluq vermə, yuxu nizamında pozulma səbəbiylə yaşadığı yorğunluq, gündəlik planlarda / təkrarlanana dəyişikliklərin olması, fiziki görünüşünün pozulması, fiziki və cinsi olaraq daha az cazibədar olduğu duyğusu, kimi streslerle baş etmək məcburiyyətindədir. Bu stresslər, anada analıq hüznü və depresif ifadə edilərin ortaya çıxışını tetikleyebilir.
Bu dövrdə qadınlarda görülə bilən duygulanımda dalğalanma və həyatdan zövq ala bilməmə kimi ifadə edilər depresif vəziyyət olaraq adlandırılar və depressiv vəziyyət, normal sayılan bir hüzünlülük halından, psikotik depressiyaya qədər gedən bir inkişaf göstərə bilər və əlamətləri doğumu təqib edən bir il içində, hər hansı bir zaman dilimində ortaya çıxa bilər. Olduqca sıx görülən analıq hüznü doğumdan sonra 3 gün ilə 1 ay arasında başlayır. Ümumiyyətlə yüngül olub müalicə tələb etməz və 10 gündən daha qısa sürər. Doğum sonrası depressiyası isə, doğum sonrası dövrdə görülən analıq hüznü kimi qısa davamlı və keçici deyil, uzun illər davam edə bilər və ya doğum sonrası psikozuna çevrilə bilər.
Doğum sonrası depresyonuna gətirib çıxaran faktorlar arasında; hormonal dəyişikliklər, evlilik vəziyyəti (evli olmama), istənməyən hamiləlik, ilk hamiləlik olması, doğumla əlaqədar qorxular, yaş, uşaq sayı, şəxsiyyət, doğum əvvəli dövrdə yaşanan qayğı / depressiya, evliliklə əlaqədar problemlər, analıq rolu üçün hazırlıqsız olma, stress, kafi ictimai dəstəyin olmaması, doğum sonrası dövrdə yaşanan hüzn, doğumla birlikdə dəyişən rol tərifləri (cüt olmaqdan ana, ata olmağa keçid), analıq roluna adaptasiya ola bilməmə və körpə baxımının yaratdığı psixo-sosial stresslər, sayıla bilər. Erkən yaşda hamilə qalan (buluq çağının dərhal sonrasında) qadınlarda risk% 30 daha çoxdur. Keçmişdə depressiya əhvalatı olan qadınlarda doğuşdan sonra depressiya riski% 25dir. Daha əvvəlki hamiləliyini doğum sonrası depressiya yaşayan və indi isə hüzn tapıntıları mövcud olan qadınlarda
majör depresiya inkişaf riski% 85 olaraq bildirilmişdir.
Doğum sonrası depressiyada-tez ağlama, yuxusuzluq, diqqət əskikliyi, özünü dəyərsiz hiss etmə, ümidsizlik, narahatlıq, dəyərsizlik, pessimizm, günahkarlıq duyğusu, psikomotor hareketlilikte artım, yerində dayana bilməmək, narahatlıq, əsəbilik, çətinlik, böhrana düşdü, çaxnaşma hücum, cinsi istəkdə azalma, qərarsızlıq, iştahta azalma, kilo itkisi, intihar düşüncələri, təklik duyğusu, fərdi görünüşünə diqqət etməmək, həddindən artıq yorğunluq, enerji azlığı, körpəsini kifayət qədər sevmediğiyle ya da körpənin bəslənməsiylə, uykusuyla bağlı narahatlıqlar, körpəyə zərər vermə qorxusu, körpəsinə və ya ətrafındakı insanlara qarşı düşməncə duyğular görülə bilər.
Doğum sonrası depressiya normal depressiyadan bəzi fərqliliklər göstərir. İntihar düşüncəsi doğum sonrası depressiyada çox daha azdır. Kişi axşamları daha pis olmaqdadır, müddət daha qısadır (6-8 həftə) və zehin qarışıqlığı daha çoxdur.
Doğum sonrası depressiya dərəcələri fərqli cəmiyyətlərdə% 10-15 olaraq bildirilərkən, Türkiyədə bu nisbət% 14-31 olaraq bildirilmişdir.
Doğum sonrası depressiyada görülən bu duyğu və davranışlar qadının ailə, iş və ictimai həyatını mənfi təsir edərək həyat keyfiyyətini aşağı salır.
Doğum sonrası depressiyası tanılamak həm depresyonlu qadına kömək etmək, həm də yeni körpə və ya digər uşaqların təhlükəsizliyinin təmin edilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır. Bu səbəblə, doğum sonrası depressiyada erkən diaqnoz qoyulması və uyğun cəhdlərlə-dərman müalicəsi, fərdi müalicə ya da qrup müalicəsi-müalicə edilməsi vacibdir.
Əvvəlcə, ad hüznü vəziyyəti ortaya çıxdığında, ananın istirahət etməsi, nizamlı gediş etməsi, duş alması, körpənin baxımında dəstək verilməsi faydalı ola bilər. Bu dövrdə veriləcək ictimai dəstək hüznün daha asan sovuşdurulmasına köməkçi olacaq. Daha ağır bir depressiv vəziyyət ortaya çıxdığında isə, mütləq tibbi qiymətləndirmə / müdaxilə edilməlidir.
Müalicə variantları belə sıralanmaqdadır:
* Fizioloji problemlərin xariclənməsi üçün tibbi qiymətləndirmə
* Bilişsel davranışçı müalicə
* Dəstək qrupları
* Ev ziyarətləri (sağlamlıq qrupları tərəfindən edilən)
* Sağlam qidalanma
* Daimi / sağlam yuxu
* Dərman müalicəsi
- Dəğum Sonra Depressiya Konusuna Benzer Konular
- 20 dk. sonra 18 03.03.2004
- Sigaraya Biraktiktan sonra Neler Oluyor 07.03.2004
- Seni Yagmurdan Sonra Seveceğim 26.04.2004
- YıLLaR SoNRa BiR GüN.. 12.07.2004
- Benden Sonra Mutluluk 21.07.2004