1. Ana Sayfa
  2. Azərbaycan
  3. Yumurtalıq Xərçəngi

Yumurtalıq Xərçəngi

Son güncelleme: 12.10.2011 08:26
Nerissa-Su Nerissa-Su foto
  • Over xərçəngi - Yumurtalıq Xərçənginin əlamətləri - Yumurtalıq Xərçənginin müalicəsi

    Over xərçəngi, qadınlarda görülən bütün xərçənglərinin% 4-nü, genital xərçənglərin% 20-25 ini meydana gətirər. Qadınların% 1-2 'sinin həyatının bir dövründə yumurtalıq xərçənginə tutulacağı hesablanmışdır. Ən çox öldürən qadın genital xərçəngidir. Diaqnoz qoymaq get konulabilmesi, səbəblərinin tam bilinməməsi və uyğun qorunma üsulu gelistirilemediğinden, xəstələrin% 60-70 'i müalicələrə baxmayaraq 5 il içində kaybedilmektedir.Son 30 ildə müalicədəki inkişaflara baxmayaraq, 5 il həyata şansı% 38'den ancaq% 43'e çıkabilmiştir.

    Xəstələrin% 80'i menapozdadır və daha çox 60 yaş ətrafında görülər. 45 yaşdan əvvəl daha az və uşaqlıq çağında (bütün yumurtalıq xərçənglərinin% 1-dən daha azı) nadir olaraq görülməkdədir.

    ƏLAMƏTLƏRİ:
    Ümumi olaraq hiyləgər seyr edən bir xəstəlikdir və xüsusi tapıntıları yoxdur. Yumurtalıq xərçəngi olan xəstələr% 70-80 nisbətində xərçəng irəli mərhələləri gəldiyində tanı alarlar. Xəstəni həkimə gətirən şikayət ümumiyyətlə qarın ağrısı və qarının qabarıqlığının. Mədə-bağırsaq əlamətləri (məsanəyə və bağırsaqlara etdiyi basqı səbəbiylə tez-tez sidiyə çıxma, qəbizlik, ishal, ürək bulanma, qusma, gəyirmə, iştahsızlıq) ümumiyyətlə başqa xəstəliklərə bağlanaraq tanı konulamamaktadır və ya gec konulmaktadır.Adet nizamsızlığı, vaginal qanama, nadir olaraq böyük bir kistik kütlənin sapı ətrafında dönməsi və ya cırılması nəticəsində gurultulu bir cədvəl ortaya çıxıb təcili xidmətlərdə diaqnoz qoyula bilər.

    NİYƏ və ya RİSK FAKTORLARI:
    Yumurtalıq xərçəngində genetik və ekoloji (qidalanma, dərmanlar, talk pudrası, infeksiyalar və s.) bir çox risk faktoru ortaya atılmışdır.

    İki 1.derece qohumdan (ana, bacılarınızın) yumurtalıq xərçəngi varsa yumurtalıq xərçənginə tutulma ehtimalı% 50dir. Tək bir 1.derece akrabasından yumurtalıq xərçəngi olanlarda risk, ailəsində heç xərçəng olmayanlara görə 2-4 qat artmaqdadır.
    Evlenmemek, ad etməmək, hamilə qalmamaq və ya gec uşaq sahibi olmaq, uşağını emzirmemek riski artırmaqdadır.
    Yumurtlama dərmanları istifadə edərək sonsuzluq müalicəsi görənlərdə riskin artdığını irəli sürən araşdırmalar vardır.
    Müzakirə (pudra) istifade daha çox yumurtalıq xərçəngi görüldüyü bildirilmişdir.
    Doğuşdan var olan bəzi genetik pozuqluqlarda (46 XY qadın) 30 yaşlarda% 25'e varan yumurtalıq xərçəngi görülməkdədir.
    İlk hamiləliyin gənc yaşlarda olması və əmizdirmə riski azaldar.
    Doğum idarə həbi istifadə etmək və balonların bağlanması riski azaldır.
    Over xərçənglərinin% 5 inin ailesel keçişli olduğu qəbul edilir (Lynch 2 sindromu, herediter kolorektal xərçəng ailəsi). Bu xəstələrdə çox sayda orqanda xərçənglər (yumurtalıq, qalın bağırsaq, rəhm içi, məmə) görülər. BRCA-1 geni, döş ilə birlikdə yumurtalıq xərçənginə də uyğunluq təmin edər. Bu geni daşıyan ABŞ deki qadınların 50 yaşına qədər% 67 nisbətində məmə yada over (yumurtalıq) xərçənginə tutulma riski daşıdığı hesablanmışdır.
    XƏRÇƏNG qabaqcılı XƏSTƏLİK:
    Çox tipik bir "xərçəng qabaqcılı xəstəlik" yoxdur. Bəzi yumurtalıq kistaları və ya kütlələri tanı qoyulduğunda (əməliyyatla) yaxşı xasiyyətli olsalar da, daha sonra xərçəngə çevrilə bilərlər. Bəzi genetik pozuqluqlar və ailəsəl risklər də bu başlıq altında qiymətləndirilə bilər. Ailesel xərçəng meyli varsa uşaq istəyi tamamlandıqdan sonra yumurtalıqlar əməliyyatla çıxarılıb xərçəng inkişaf riski azaldıla bilər. Bu xəstələr uşaq doğma yaşına qədər doğum idarə həbləriylə qorunaraq riski azalda bilərlər.

    TARAMA:
    Bilinən təsirli bir darama üsulu yoxdur. Ginekoloji müayinə, qanda təsbit edilən bəzi maddələr (şiş belirteci), ultrasəs, doppler ultrason ilə aparılan işləri rəhm ağızı kanserlerindeki kimi sadə, ucuz və effektiv ola bilməmişdir. Şiş belirteci (CA-125, CA19-9, B-HCG, CEA, Alfa-FP) daramadan çox kütləvi müəyyən edildiyində bunun yaxşı və ya pis xasiyyətli olduğunu təsbit və müalicənin nəticələrini izləməkdə istifadə.

    TANI:
    Ginekoloji müayinə, ultrason ilə təsbit edilən yumurtalıq kütlələri, şiş belirteci və doppler ölçümlərinə də baxılaraq (özbaşına kaybolmayan sadə kistler daxil) həm diaqnoz həm də müalicə üçün (endoskopik və ya klassik) əməliyyata alınmalıdırlar. Əməliyyat həm diaqnoz həm də müalicə üçün lazımlıdır.

    MÜALİCƏ:

    Cərrahiyyə
    Kemoterapi (dərman müalicəsi)
    Radyoterpi şəklindədir.
    Xəstəliyin başlanğıc mərhələsində olduğu (tək bir yumurtalıqda məhdud ikən) və uşaq istəyi olan gənc xəstələrdə, yalnız o yumurtalıq çıxarılaraq uşaq sahibi olmağa icazə verilə bilər. Daha irəli mərhələlərdə, yaşlı və uşaq istəyi olmayan xəstələrdə rəhm, balonlar, yumurtalıqlar, əgər şiş yayılmışsa bütün yayıldığı mərkəz və ya orqanlar və qarın linfa vəziləri mümkün qədər az şiş buraxacaq şəkildə çıxarılır. Cərrahı müalicə ümumiyyətlə dərman müalicəsi və daha az olaraq şüa müalicəsi ilə dəstəklənir.
    Hər şeyə baxmayaraq yumurtalıq xərçəngi ən çox öldürən xərçəng növüdür. 5 il sağ qalma şansı% 40 civarındadır. Xəstəlik çox erkən mərhələdə tutulduğunda% 90'lara çatan sağkalım şansı, ancaq xəstələrin% 10-15'inde əldə edilə bilməkdədir. Ümumi olaraq irəli mərhələlərdə diaqnoz qoyulduqda orta sağkalım şansı aşağıdır.

#12.10.2011 08:26 0 0 0