Vajinismus Xəstəliyi
Son güncelleme:
-
Vajinismus xəstələrinin 8 Fobisi - Vajinismus Xəstəliyi
Vajinismus xəstələrinin 8 Fobisi
Vajinismus, vaginal daxil düşüncəsi və ya təşəbbüsü qarşısında göstərilən, istək xarici, fiziki və ruhi reaksiyalar olaraq təyin olunar.
Vajinismustan, vagina ətrafındakı əzələlər sıxılar, adam özünü geri çəkər, partnerini itələyər, çətinlik hissi duyur ya da ağlar. Sanılanın əksinə, vaginismus doğum etməklə aradan azaldılmasına. Üstəlik vaginismus xəstələrinin tez rast gəlinən 8 fobisi də həyatı onlara zəhər edə bilər.
Acıbadem Etiler Tibb Mərkəzi Psixiatriya Eksperti Dr. Yusuf Özay Özdemir, bu qorxuları belə sıralayır:
• Normal doğum
• Jinekolojik müayinə
• Doktor qorxusu
• Diş həkimi qorxusu
• Evdə tək qalmaq
• Qaranlıqda qalmaq
• Qapalı iştirak qorxuları
• Müxtəlif heyvan qorxuları: Xüsusilə pişik-köpek, böcək, quş, ilan, siçan və s..
Cinsi birləşmə olmasa da hamilə qala bilirlər
Vajinismus ilə birlikdə seyredebilen bu qorxular, qadınların gündəlik həyatını, ictimai əlaqələrini də zədələyər.
Vajinismus yaratdığı psixoloji təsir edər səbəbiylə, hamiləlik və doğum sonrasında da davam edər. Həm beynəlxalq elm dünyasında həm də ölkəmizdə edilmiş araşdırmalarda vajinismuslu faktların yüzdə 5-10'u müalicə üçün müraciət etdiyində, cinsi birləşmə reallaşmamış olmasına qarşı, xəstələrin hamilə qaldığı və əksəriyyətlə də keysəriyyə ilə doğum etdiyi müəyyən olunmuşdur.
Dr. Özay Özdemir, "Olgularımız arasında vajinismuslu olub normal yolla doğum etmiş insanlar belə var. Bu səbəblə vajinismusun mütləq müalicəsi lazımdır" deyir.
Vajinismus səbəb olur?
Vajinismus meydana gəlməsinə birdən çox faktorun səbəb olduğu artıq müasir elmi ədəbiyyatda də qəbul görər. Psixiatriya Eksperti Dr. Özay Özdemir, bu səbəbləri belə sıralayır:
Adamın ruhi quruluşuna xas həssaslıq: Hemen çoxu adamda hər hansı bir vəziyyətdən qorxu eşitmə meyli vardır. Bəzi kəslərdə də cinsi birləşməyə bağlı adama xas qorxu reaksiyası öyrənilmiş ola bilər.
Mədəniyyətə xas səbəblər: Cinsi MİTlər (səhv inanışlar, qəlibləşmiş ön-mühakimə edər), cinsilik mövzusunda ənənəvi yanaşmalar (bəkarətə verilən əhəmiyyət və dəyər, kişi və qadın rollarına yüklənən fərqli mənalar kimi), yetiştirime tərzi, dini inancların təsiri.
Cinsi məlumatlanma və hazırlaşan çatışmazlıqlar:
Cinsəllik mövzusunda qorxuducu məlumatlar vermək, cinsəlliyi qaçınılması lazım olan pis bir vəziyyət və təcrübə olaraq izah etmək.
Daha dərin psixoloji səbəblər: Ruhi-daxili dünyaya aid-qarşıdurmalar, Psikoseksüel inkişaf dövrlərində yaşanan aksamalar.
Cinsi zədələr: İnkişaf dövrlərində məruz qalınan təcavüz və ya sui-istifadə.
İlk birləşmədə qanama olması, bəkarət göstəricisi deyil!
Tibb dilində "himen" olaraq adlandırılan qızlıq pərdəsinin cinsi birləşmə üçün fiziki maneə meydana gətirmədiyini izah edən Dr. Özdemir, "Zar vajinayı bir pərdə kimi bağlamaz. İlk birləşmə ilə qızlıq pərdəsində ibarət cırılma deyil. İlk birləşmədə, qanama və acı hissi olsa, bu qızlıq pərdəsi qaynaqlı deyil. İlk cinsi birləşmə hər kəsdə qanamağa səbəb olmaya bilər, hər 10 adamdan 4 adamda heç qanama görülməz . İlk birləşmə sonrası qanama olması bəkarət göstəricisi deyil. " deyə danışır.
Kimlerde görülür?
Vajinismus hər mədəniyyətdə və cəmiyyətdə görülə bilər. Ancaq elmi araşdırmalar, şərq ölkələrində Qərb ölkələrinə nisbətən daha geniş görüldüyünü göstərir. Təhsil səviyyəsi yüksəldikcə müalicə üçün müraciət etmə və kömək axtarışında artım müşahidə edilir.
Bu vəziyyət təhsil səviyyəsi yüksək kəslərdə vajinismusun sıx görüldüyü kimi səhv bir təəssürata səbəb olar. Dr. Özdemir, müalicə üçün müraciət edənlərin çoxunun keçmişlərinə spesifik bir səbəb (cinsi zədə və s.) saptanmadığını ifadə edir.
Vajinismuslu qadın uşaq doğura bilər
Vajinismustan cinsi birləşmə olmadığı üçün normal yolla hamiləlik reallaşması da mümkün olmaz. Vajinismuslu bir qadının hamilə qalma potensialı vajinismusa bağlı olaraq pozulmuş deyil, yalnız mexaniki bir maneə vardır.
Bu səbəbdən cinsi birləşmə (penisin vajinaya girişi) yolu ilə rəhm içinə ulaştırılamayan sperma hüceyrələri başqa yolla ulaştırılırsa (tibbi müalicə) hamiləlik əlbəttə olacaq. Ancaq bu vəziyyətin etik olmayan tibbi bir davranış olacağını vurğulayan Dr. Özdemir, "Doğru və uyğun olan variant əvvəl vajinismusun müalicə edilməsi, sonra lazım olsa hamiləliklə əlaqədar tibbi əməliyyatların edilməsidir. Çünki vaginismus tamamilə müalicə edilə bilər." deyir.
Müalicədə nələr edilir?
Vajinismusun indiki vaxtda tətbiq olunan və bütün dünyada standart olaraq qəbul edilən, ilk variant müalicə üsulu, vajinismusa xas cinsi müalicənin.
Cinsi müalicə bir psikoterapi üsuludur. Müalicə digər PSiKOTERAPiLER görə nisbətən daha qısa müddətli və problemə mərkəzli olaraq edilir. Həftədə bir seans edilər, müalicə müddəti orta hesabla 8-10 seansdan ibarətdir. Hipnoterapi, botulismus müalicəsi, cərrahı müalicələr, əzələ boşaldıcı və narkotik dərmanların istifadəsi kimi üsullar vaginismus müalicəsində sınanmışdır.
Ancaq indiki vaxtda qəbul edilən ortaq elmi fikir vajinismusun klassik cinsi müalicə üsulu istifadə edilərək müalicəsi edilməsidir. Çünki vaginismus cinsi orqan xəstəliyi deyil.
Ruhi mənşəli bir problemdir. Bir fobi (həddindən artıq qorxu) reaksiyonudur. Bu səbəbdən problemin qalıcı həlli də ancaq ruhi problemin (anksiyeta-həddindən artıq ruhi gərginliyin) aradan qaldırılması və düzeltilmesiyle mümkün ola bilər.