Hamiləlikdə Qida zəhərlənmələrə
Son güncelleme:
-
Hamiləlikdə Qida zehirlenmelerinde nə etmək lazımdır - Hamiləlikdə qidalanma - qida zəhərlənməsi
Hamiləlik dövründə qida zəhərlənmələrə və ishal
Sulu nəcis etmək mənasını verən ishal, özünü gündəlik nəcis sayında artma (gündə üç kezden çox nəcisləmə) olaraq göstərər. Özü ilə kramplar ola biləcəyi kimi tamamile ağrısız da ola bilər. Nəcisin ümumi xüsusiyyətləri (qoxu, konsistensiya, rəng) dəyişməyə uğramışdır və bəzən bulandı da hadisəyə yoldaşlıq edər.
Hamiləlik dövründə görülən ishallardan bəziləri bəslənmə səhvlərinə (çox həddindən artıq süd istehlak edilməsi, çox həddindən artıq maye qida istehlak edilməsi kimi) bağlı görülərkən çox əhəmiyyətli bir qisimi sadə qastroenterit (qida zəhərlənmələrə) tərzində olar. Yəni altda yatan hadisə qısa davamlı bağırsaq kramplarına və sulu dışkılamaya gətirib çıxaran bağırsaq infeksiyalarının. Bu cür qida zəhərlənmələrə xüsusilə yaz aylarında tez-tez görülər.
Bunun yanında xüsusilə uzun sürən ishallerde parazit və bakteriyalara bağlı yaranan kolera, tifo, dizenteriya, botulismus kimi infeksiyalar da ana namizədlərinin görülə bilməkdədir.
Bəzən də var olan bir üst tənəffüs yolu infeksiyası özünü klassik əlamətlər yanında ishal şəklində göstərə bilər
Yazın ortaya çıxan böyük problem: qida zəhərlənmələrə
Yaz dövründə temperaturun artması qidaların saxlama şəraitinin pisləşməsinə səbəb olar və xüsusilə süd və süd məhsulları, kremli yeməklər, toyuq əti, mayonez, yumurta, qırmızı et, dəniz məhsulları xarici mühitdə çox qısa müddətdə qalsalar belə mühitdə olan bakteriyaların istilasına uğrayaraq bozulurlar. Bunun yanında sıx işləyən turistik bölgələrdə gigiyenaya diqqət göstərilmədən hazırlanan qidalar da qida zehirlenmelerine səbəb ola bilməkdədirlər.
Şəxsi gigiyena yəni qidalar hazırlanarkən və yenirken əllərin təmizliyi və tərəvəz və meyvələrin yuyunmasına nə dərəcə əhəmiyyət verildiyi də qida zəhərlənməsi görülmə ehtimalını təsir edər.
Hamiləlik baxımından xüsusi bir əhəmiyyəti olan ishal faktoru: Listeria
Pasterizə edilməmiş südlərdən edilmiş pendirlərdən bulaşan bu bakteriya hamiləlik dövründə körpədə ciddi problemlərə yol açabilmesine qarşı çoxu vəziyyətdə əlamətsiz seyr. Bəzi hallarda gripal infeksiya əlamətləri edən, bəzən isə uzun sürən ishala səbəb olan bu bakteriya torpaqda, suda və kanalizasiya sistemlərində yaşayır və buradan da evcil və vəhşi heyvanlara, quşlara, ağcaqanadlar və qabıqlı dəniz heyvanlarına keçər. Bakteriyanı daşıyan heyvanın gübresi ilə bulaşmış tərəvəz və meyvələrdə, pasterizə edilməmiş süddə, qırmızı ətdə, toyuq ətində, dəniz məhsullarında və kifayət qədər işlənməmiş südlərdən edilən pendirlərdən olan bakteriyalar insanlarda listeria infeksiyasına səbəb ola bilər. Yeniyetmələrin% 1-5-nin nəcisindən bakteriyanın olduğu təxmin edilir. Listeriadan qorunmanın ən yaxşı yolu xüsusilə fransızların istehlak etdiyi Camembert növü pendirlər və digər pasterizə edilməmiş sütlerle edilən pendirləri tükəndikdən kaçınılmasıdır.
Ana namizədlərə İshal ortaya çıxdığında Necə Bir Yol izlənilməlidir?
Bakteriyalara bağlı qida zəhərlənmələrə nəticəsində ibarət olan ishalın ən əsas müalicəsi bakteriyaların nəcislə atılması olduğundan ishalın kəsilməsi üçün istifadə edilən dərmanlar təhlükəli ola bilər. Bunun yerinə ana namizədinin lazım olsa sərəm şəklində verilən mayelərlə və həzm sistemini tahriş etməyən qidalarla dəstəklənməsi və ishalın keçməsinin gözlənilməsi ən əhəmiyyətli müalicə yoludur. Çox ishal bu müalicəyə cavab verir və kramplar və həddindən artıq nəcisləmə ortadan qalxar. Körpə bu vəziyyətdə ishaldan və müalicədən mənfi təsirlənməz.
Xüsusilə 24 saatdan daha uzun sürən ishallerde isə daha ciddi problemlərə yol aça biləcək bakteriyalar və ya parazitlər söz mövzusu ola gaita tədqiqi və lazım olsa mədəniyyəti və olan etkenen istiqamətli uzun davamlı müalicə daha uyğun olacaq. Bəzi hallarda isə ishal heç bir mikroorganizmaya bağlı deyil və başqa tibbi problemlərlə əlaqəlidir. Bir Terapiya Mütəxəssisi lazımlı tədqiqləri edərək məsul faktoru asanlıqla tapacaq.
Ana namizədində uzun sürən hər ishal vəziyyətində listeria da mütləq ağla gəlməli və buna istiqamətli tədqiqlər və müalicə tətbiq olunmalıdır.
Listeria, qida zəhərlənməsi və digər ishal növlərindən qorunmaq üçün gələcək analara düşən vəzifələr nələrdir?
Uyğun olmayan şərtlərdə hazırlanan sağlamlıqsız qida maddələrindən bulaşan bakteriyalarla ortaya çıxan ishaldan qorunmaq üçün hamiləlik dövründə bəslənmədə riayət edilməsi lazım olan əhəmiyyətli qaydalar vardır:
* Tərəvəz və meyvələr yenmeden əvvəl mütləq üsuluna uyğun bir şəkildə yıkanmalııdır.
* Pasterizə olmayan süd və süd məhsullarının istehlakından qaçınılmalıdır. Buna xüsusilə İtaliya, Meksika və Fransa kimi ölkələrdə istehsal edilən və türk mətbəxində olanlardan fərqli növ pendirlər də daxildir. Bu pendirlər tüketilecekse belə mütləq sağlamlıq idarə hesabatından keçmiş və təsdiq götürmüş olanlar seçilməlidir.
* Bütün sənaye qida maddələrinin üzərində istehsal tarixi və son istifadə etmə tarixi ibaresi aranmalı və tarixi keçmiş qidalar yeyilməməlidir.
* Üzərində standartları təyin edən təşkilatın (TSE) təsdiqini etdiyi göstərilməyən sənaye qida maddələri yeyilməməlidir.
* Çiy yumurta, çiy hər cür et (toyuq, qabıqlı dəniz heyvanları, balıq, qırmızı et kimi) yemə vərdişi terkedilmelidir.
* Soyuq hazır qidalar (kolbasa, sosiska, somon hisə verilmiş, hamburger kimi) mütləq isidilərək istehlak edilməlidir.
* Gigiyenik şərtlərinə güvənilməyən heç bir restoran, bufet və hazır məzə satan dükandan yemək yenilmemelidir.