Savaşlar ve Ekonomi
Son güncelleme:
-
aöf sosyoloji dersleri - iktisat tarihi konu özeti - savaşlarda ekonomik performanlas - savaşların ekonomiye etkisi*Uluslar arası ticaretin kesintiye uğraması ve devlet müdahalesinin ortaya çıkışı kadar dış pazarların kaybı da uzun ömürlü etkilere yol açtı.Savaş dünya tarımının dengesini altüst etti.Savaşın yol açtığı diğer bir kayıp da dış yatırım gelirleriydi.
*Ekonomik açıdan uzun dönemde fizik yıkımdan daha zararlı olan normal ekonomik ilişkilerin bozulması
*Milli ve milletlerarası düzeyde nihai bir ekonomik problem de enflasyondu.
BARIŞIN EKONOMİK SONUCU :
Savaş sonrasının ekonomik problemleri ekonomik milliyetçiliğin doğuşu ile parasal ve mali problemlerdi.
Yeni merkantilizm olarak adlandırılan bu uygulamalar,diğer devletlerin karşı tedbirler getirmesiyle yaygınlaşarak ticaretin daha da sınırlanmasına yol açtı.Savaşın doğurduğu ve barışın şiddetlendirdiği mali ve parasal problemler ise uluslar arası ekonominin tamamen dağılmasına yol açtı.Bu karışıklığın temelinde tazminat meselesi ile savaş dönemindeki borçlanmaların geri ödenmesi problemi yatıyordu.Avrupalı müttefikler,birbirlerine olan borçlarını kayden borç olarak kabul ediyorlar ve savaş sonrasında karşılıklı olarak tasfiye etmeyi umuyorlardı.Diğer bir problem savaş tazminatı meselesiydi.Zayıflamış Avrupa ekonomileri ve uluslar arası ekonominin kritik durumu karşısında Fransa,İngiltere ve diğer müttefik ülkelerin Birleşik Amerika'ya olan borçlarını ödeyebilmeleri tazminat olarak alacakları miktarlara;Almanya'nın tazminat ödeme kapasitesi ise ödemelerini yapabileceği dövizi ve altını elde edeceği ihracat fazlasına bağlıydı.Enflasyon Alman toplumunda derin yaralar açtı.Bu gelişmeler Amerikan sermayesinin özel yatırımlar şeklinde Almanya'ya akmasını sağladı.Savaş sonrası İngiltere'de ekonomik problemler büyüdü.
İngiltere savaşın finansmanı için bir tedbir olarak 1914'te altın standardını terk etmişti.
2007 YILSONU-Birinci Dünya Savaşı sonrasında Almanya'da yapılan para operasyonunda marktan kaç sıfır altmıştır?
a)3 b)6 c)9 d)12 e)15
2006 YILSONU-Aşağıdakilerden hangisi 1914 yılında savaşın finansmanı için tedbir olarak altın standardını terk etmiştir?
a)Almanya b)İngiltere c)İtalya d)Fransa e)Belçika
Birleşik Amerika,Almanya ve Fransa başta olmak üzere çoğu ülkeler bir refah dönemine girmişti.Ancak bu refah Amerika'da Almanya'ya fon akışının devamına bağlı her
an bozulabilir bir denge üzerine kurulmuştu.
2009 YILSONU-2006 BÜT-2007 BÜT-Aşağıdakilerden hangisi I. Dünya Savaşı sonrasında İngiltere'nin ekonomik problemleri arasında yer almaz?
a)İşsizliğin artması
b)Dış ticaret gelirlerinin azalması
c)Yüksek fiyat artışları olması
d)Yabancı pazarların kaybedilmiş olması
e)Yiyecek hammadde ithalatının artması
Altın Standardı
ara değerinin altın karşılığının yasa ile tespit edildiği ve milli paraların sabit bir kur üzerinden altın cinsinden tanımlandığı para sistemidir.
YENİ MERKANTİLİZM :
Günümüzde Devletin ekonomik canlanmayı ve kalkınmayı sağlamak amacıyla ihracatı artırmak için dış ticarete müdahale etmesidir.Aşırı ekonomik milliyetçilik,savunucularının amaçladıkları sonucun tersine daha düşük gelir ve üretim düzeyine yol açtı.
2008 YILSONU-Günümüzde devletin ekonomik canlanmayı veya kalkınmayı sağlamak amacıyla ihracatı artırmak için dış ticarete müdahale etmesine ne ad verilir?
a)Altın Standartı
b)Döviz Kontrolü
c)Neo-Liberalizm
d)Yeni Merkantalizm
e)Klasik Liberalizm
2006 BÜT-Aşağıdakilerden hangisi 1930'larda başlayan Yeni-merkantalizim'in sonuçlarından biri değildir?
a)İthalat kotaları
b)İthalat yasakları
c)İthalat sübvansiyonları
d)Koruyucu Tarifeler
e)İthalata sağlanan teşvikler
BÜYÜK BUNALIM :
Avrupa ülkelerinden farklı olarak Birleşik Amerika savaştan çok daha güçlü olarak çıktı.Ekonomik olarak net borç alan bir ülke iken,net borç veren bir ülke durumuna geldi.1929 ekiminde New York borsasının çöküşü daha sonra özellikle sanayileşmiş dünyayı etkileyen bir krize dönüştü.Krizin kaynağı İngiltere ve Birleşik Amerika'nın politikalarıydı.Eğer Birleşik Amerika daha açık politikalar izleseydi bunalım daha kısa süreli ve daha hafif olabilirdi.Bunalımın uzun dönemdeki en önemli sonucu ekonomide devletin rolünün artması ve üçüncü dünya ülkelerinde ithal ikamesine dönük sanayilerin geliştirilmesi çabalarıydı.
2005/2007 YILSONU-2005-2008/2009 BÜT-Aşağıdakilerden hangisi Ekonomik Bunalımın nedeni olarak gösterilmemiştir?
a)Para arzında büyük bir daralma
b)Dünya altın stoklarının yetersizliği
c)Tarımsal üretimde düşme
d)Harcamalarda azalma
e)Yüksek enflasyon
2005/2007 YILSONU-2005 büt-Aşağıdakilerden hangisi 1929 Dünya Ekonomik Bunalımın sonuçları arasında yer almaz?
a)Altın standardından vazgeçilmesi
b)Korumacı iktisat politikalarına geri dönülmesi
c)Temel malların fiyatlarının düşmesi
d)İthal ikamesine dönük sanayilerin geliştirilmesi
e)Devletin ekonomideki rolün azalması
DÜNYA SAVAŞI VE DÜNYA EKONOMİSİNİN YENİDEN İNŞASI :
Savaş sonunda tüm ülkelerde politik,sosyal ve ekonomik reformlar için geniş bir kamu talebi vardı.1944'te bu alanda iki uluslar arası kuruluşun temeli atıldı.
Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası (IBRD).
2009 BÜT- I.Uluslararası Para Fonu(IMF)
II.Dünya Bankası
III.New Deal
Yukarıdakilerden hangileri uluslararası düzeyde çok taraflı dünya ticareti sisteminin yeniden canlandırılması çabaları ile 1944'de temeli atılan uluslar arası kuruluşlardır?
a)Yalnız I b)Yalnız III c)I ve II d)II ve III e)I,II ve III
İMF :çeşitli dünya paraları arasındaki değişim oranının düzenlenmesi ve ülkeler arasındaki kısa dönemli ödemeler dengesi problemlerinin çözümlenmesi görevini üstlenmişti.
Dünya Bankası:,hem savaştan zarar gören ekonomilerin yeniden inşası,hem de yoksul ülkelerin gelişmesi için uzun dönemli krediler verecekti.İki kuruluşun işler hale gelmesi 1946'ya kadar mümkün olmadı.1930'ların parasal ve mali kargaşa arasında pek çok ülke döviz kontrolü uygulamaya başlamıştı.Avrupa'daki en büyük kıtlık ise dolar kıtlığıydı.Problemin çözümünü Marshall Planı çerçevesinde Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü (OEEC) aracılığıyla Avrupa'ya akan yardımlar sağladı.Avrupa'ya 1947 sonu ile 1952 başları arasında Birleşik Amerika'dan borç ve hibe şeklinde 13 milyar dolar ekonomik yardım aktı.Marshall Planı 1952'de sona erdi.Yalnızca Batı Avrupa'nın ekonomik canlanması başarılmış olmadı,aynı zamanda ekonomik gelişmeleri teşvik edecek OECC gibi yeni kurumlar doğmuş oldu.Bunlardan en önemlisi Avrupa Ödemeler Birliği (EPU) kuruldu.EPU'nun kurulmasından sonraki 20 yıl içinde dünya ticareti yıllık olarak % 8 büyüdü.
EPU o denli başarılı oldu ki 1958'de OECC ülkeleri paranın konvertibilitesini yeniden kurabildiler.1961'de OECC Birleşik Amerika ve Kanada'yı ve daha sonra da Japonya ve Avustralya'yı içine alarak Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) şekline dönüştü.Kuruluşun yeni amacı ileri sanayi ülkelerinin azgelişmiş ülkelere yardımlarını koordine etmek,makro ekonomik politikalar üzerinde uzlaşma imkanları aramak ve karşılıklı problemlerin çözümlenmesine yardımcı olmaktı.2. Dünya Savaşı'ndan sonraki çeyrek yüzyıl,sanayileşmiş ülkelerde en uzun ve en yüksek oranlı ekonomik büyümenin yaşandığı dönem oldu.Avrupa ekonomisinin bu yeniden inşası ekonomik bir mucize olarak adlandırıldı.Bu mucizede rol oynayan ilk faktör Amerikan yardımıydı.Diğer önemli bir faktör hükümetlerin tutum ve rolleriydi.Hükümetler doğrudan ve dolaylı olarak ekonomik hayata çok geniş ölçüde katılarak bazı temel sanayileri millileştirdiler.
2009 BÜT-İkinci Dünya Savaşında yıkıma uğrayan Avrupa ülkelerinin Marshall Planı'nın da katkısı ile 10 yıl içinde gösterdikleri yüksek ekonomik performansa ne ad verilir?
a)Ekonomik planlama
b)Yeni Merkantalizim
c)Karma ekonomi uygulaması
d)Ekonomik mucize
e)Döviz kontrolü uygulaması
Uluslararası düzeyde hükümetler arası işbirliği de ekonomik performansındaki etkinliğin bir diğer önemli nedeniydi.Uzun dönemde Avrupa'nın beşeri sermaye gücü de önemliydi.
2005 yılsonu-Aşağıdakilerden hangisi II.Dünya Savaşı sonrasında Avrupa ekonomisinin yeniden inşasında etkili olan faktörler arasında yer almaz?
a)Hükümetlerin yapıcı ekonomik politikaları
b)Teknolojik gelişmelerin hızlanması
c)Avrupa'nın gelişmiş insani sermaye gücü
d)Marshall planı
e)Dünya Ticareti sisteminin yeniden işlerlik kazanması
MARSHALL PLANI :1947 yılında ABD Dışişleri Bakanı George Marshall'ın Harvard Üniversitesi'nde yaptığı bir konuşmada temelleri atılan ve Avrupa'da savaştan zarar gören ekonomilerin ayağa kalkması için tek taraflı olarak yapılan yardımları kapsayan programın adıdır.
2006 YILSONU-2007 BÜT-Avrupa'da savaştan zarar gören ülkelerin ekonomilerinin ayağa kalkması için tek taraflı olarak yapılan yardımları kapsayan programa ne ad verilir?
a)Dünya bankası mali destekleri
b)Ekonomik mucize
c)Marshall Planı
d)IMF'de stand-by anlaşmaları
e)Döviz kontrolü
2008/2009 büt-2. Dünya Savaşı ve Avrupa ekonomisinin yeniden inşasında etkili olan faktörler arasında yer almaz?
a)Hükümetlerin yapıcı ekonomik politikaları
b)Dünya ticareti sisteminin yeniden işlerlik kazanması
c)Marshall Planı
d)Avrupa'nın gelişmiş insani sermaye gücü
e)Teknolojik gelişmelerin hızlanması
2009 YILSONU-On dokuz' uncu yüzyılda Avrupa hükümetleri daha liberal iktisat politikaları izlediler.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu nitelikte bir uygulama sayılamaz?
a)Denizcilik Yasası'nın kaldırılması
b)Gümrük vergisinin indirilmesi
c)Hükümet harcamaların azaltılması
d)Demiryollarının devler tarafından inşa edilememesi
e)Belediye hizmetlerinin özel teşebbüse bırakılması
alıntı