Temel istatistik Kavramları - Değişken
Son güncelleme:
-
aöf sosyoloji dersleri - aöf istatistik dersleri - değişken türleriBirimlerin sahip olduğu özelliklere değişken (özellik) denir. Değişkenlerin aldığı değerlere de şık denir. Mesela öğrencilerin istatistik dersindeki başarıları araştırılıyorsa, öğrencilerin aldıkları notlar (0-100 arası) değişken (özellik), her bir öğrencinin istatistik notu ise bu değişkene ait şıkları oluşturur.
ÖRNEK SORU
Birimlerin sahip olduğu özellikler aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?
A) Şık
B) Değişken
C) Ana kütle
D) İstatistik
E) Örneklem
ÇÖZÜM:
Birimlerin sahip olduğu özelliklere değişken adı verilir. Şık ise, birimlerin sahip olduğu özelliklerin aldığı değerlerdir.
Doğru cevap (B) seçeneğidir.
DEĞİŞKEN TÜRLERİ
Değişkenler farklı şekillerde sınıflandırılabilir:
• Zaman Değişkeni: Değişkenin aldığı değerler (şıklar) belli bir zaman içeriyorsa bunlara zaman değişkeni denir. Mesela, bir insanın doğum tarih, şirketlerin kuruluş yılı, okulun kuruluş yılı zaman değişkenidir.
• Mekan Değişkeni: Değişkenin aldığı değerler (şıklar) mekana (yere) göre değişiyorsa mekan değişkenidir. Mesela, insanların doğum yeri, üniversitenin veya şirketin kuruluş yeri mekana (yere) göre sınıflandırılmış değişkenlerdir.
• Maddesel Değişken: Değişkenin aldığı değerler zamana ve mekana göre oluşmuyorsa bu tür değişkenlere maddesel değişken denir. Mesela, öğrencilerin istatistik dersinden aldığı notlar, okul, insan, buzdolabı, araçlar, cinsiyet gibi değişkenler maddesel değişkenlerdir.
ÖRNEK SORU
Aşağıdakilerden hangisi maddesel değişkendir?
A) Cinsiyet
B) Şirket kuruluş yılı
C) Doğum yeri
D) Doğum tarihi
E) Üniversitenin kuruluş yeri
ÇÖZÜM:
Seçenekler dikkatle incelendiğinde, "cinsiyet" dışındaki seçeneklerin bir zaman veya mekan içerdiği görülecektir. Cinsiyet ise zaman ve mekana bağlı bir unsur değildir. Bu soruyu şu şekilde de çözebiliriz: "C" ve "E" seçeneklerinde "yer" ifadesi bulunmaktadır. Bu seçeneklerin ikisinin birden doğru olması mümkün değildir. "B" ve "D" seçeneklerindeki "yıl" ve "tarih" kavramlarının ikisi de aynı şeyi ifade etmektedir. Yine iki seçenek birden doğru olamayacağı için ikisinin de yanlış olduğu söylenebilir.
Doğru cevap (A) seçeneğidir.
alıntı
temel-istatistik-kavramlari-birim