Xoruldama Və Yuxuda Tənəffüs Bozuklukları

Son güncelleme: 19.11.2011 08:24
  • Xoruldama Nədir - Xoruldama Müalicəsi - Yuxuda Tənəffüs Pozuqluğu - Yuxuda Tənəffüs Pozuqluğu Müalicəsi


    Xoruldama Və Yuxuda Tənəffüs Bozuklukları


    Xoruldama yuxu əsnasında yumşaq damaq və dil kökü bölgəsi yumşaq toxumalarının titreşimiyle ortaya çıxan istəksiz səs olaraq təyin edə bilərik. Ümumiyyətlə yoldaşları narahat etməsi səbəbiylə ictimai bir problem olaraq önə çıxır. Siqaret, spirt və kilo qıcıqlandırıcı faktorlardır. Xoruldama iki qrupa bölmək olar:

    > Sadə Xoruldama (Habitüel Xoruldama)

    > Tıxayıcı Yuxu apnesi (Yuxuda Nəfəs dayanması)

    Yuxu apnesi, yuxu əsnasında nəfəsi zaman zaman kəsilməsi və bədən oksigen yüzdəsinin düşməsi olaraq təyin oluna bilər. Yuxu, nəfəs dayanması dövrləriylə bölünür və adam səhərlər tam olaraq dinlenemeden oyanar.

    İfadə olunar:
    > Gün ərzində uykululuk halı
    > Sabah baş ağrıları
    > Konsentrasiya çətinliyi
    > Yorgun oyanma
    > Yaddaş problemləri
    > Performans düşmə
    > Empotans

    Yuxu apnesi diaqnozu detallı bir KBB müayinəsi və polisomnografi (yuxu testi) nəticəsində qoyula bilər.

    Müayinə zamanı,
    - Burun line strukturları (burun sümük əyriliyi, burun ətində böyümə)
    - Yumşaq damaq olaraq adlandırılan kiçik dil quruluşu (sallanan, böyük, aşağı və zəif kimi) və badamcıqlar (ağız içində örtdüyü sahə)
    - Dil quruluşu

    qiymətləndirilir. Beləliklə havayolunun hansı səviyyəsində problem olduğu müəyyən olunar.

    Polisomnografi (PSG), yuxu laboratoriyasında elektrodlar köməyiylə yuxu əsnasında tənəffüsün, nəfəs dayanma müddəti və sayının, oksigenin doygunluğunu, yatış mövqesinin və xoruldama şiddətinin yazılaraq obyektiv bir qiymətləndirmə edilməsidir. Yuxu apnesinin dərəcəsi bu test sonrasında müəyyənləşdirilir. Xəstə bir gecəni laboratoriyada yataraq keçirir.

    Yuxu apnesi dərəcəsinə və struktur problemin səviyyəsinə görə müalicə planlanır. Müalicə planı hər xəstə üçün yüksək havayolunda burundan başlayaraq damaq dil kökü kimi daralmanın olduğu səviyyəyə görə dəyişər. Məsul bölgə müəyyən olunur və uyğun müalicə variantları xəstəylə birlikdə değerlendirildikten plan müəyyən edilir.

    Müalicə Variantları:

    1. CPAP

    Davamlı müsbət təzyiqli havanın yüksək havayoluna maska ​​köməyiylə verilməsidir. Beləliklə yuxu əsnasında yüksək hava yolu davamlı açıq tutulmuş olar. Maska hər gecə nizamlı olaraq istifadə edilməlidir.

    2. Oral Aperey

    Ağız içinə yerləşdirildiyində dili qabaqda tutaraq geriyə düşməsini maneə törədən aparatları. Diş həkimləri tərəfindən uyğun qalıb alınaraq alınaraq edilir.

    3. Minimal Girişimsel Əməliyyatlar:

    Yumşaq damağa pillar implantasiya tətbiq olunması

    Bu əməliyyatda yumşaq damaq bölgəsində əzələ təbəqəsi içinə xüsusi tapança köməyiylə üç ədəd polietilen çubuq (18mm uzunluğunda, 1.5m səviyyəsində) yerleştilerek bu bölgə titreşimlerinin qarşısını almaq məqsəd qoyular. Yerləşdirmə əməliyyatı 10-15 dəqiqəlik bir əməliyyatdır. Qenerasiya sonrasında ağrı olmaz. Yumşaq damaq bu çubuqlar sayəsində dəstəklənir və xoruldama səs-küyünə səbəb olan titrəşmələri azalar. Yerləşdirilən çubuqlar, əzələ təbəqəsi içində olduğundan xəstə tərəfindən hiss edilməz. Polietilen eyni zamanda cərrahi tikiş vəsaiti olduğundan bədəndə reaksiyaya gətirib çıxarmaz.

    Burun ətinə, Yumşaq damağa, Dil kökünə Radyofrekans Tətbiqi

    Radyofrekans enerjisi toxuma içinə tətbiq toxumada kiçilmə və möhkəmləşmə yaradır. Beləliklə sallanmış və zəif toxumaların titrəşərək və çökərək xoruldama və yuxu apnesine səbəb olması maneə törədilmiş olar. Radyofrekans tətbiqi xüsusi problar köməyiylə burun ətinə, kiçik dil və yumşaq damağa mukoza altına tətbiq edilir. Sonrasında ağrı və udma problemi yaşanmaz.

    4. Cərrahı Əməliyyatlar:

    - Burun sümük eğriliğinin düzəldilməsi (Septoplasti)

    - Burun əti (konka) kiçildilməsi (endoskopik olaraq radyofrekans və ya lazer ilə)

    - Yumşaq damaq və uvulaya (kiçik dil) istiqamətli cərrahiyələri (lazer ilə kiçik dili qısaltma)

    - Dil kökünü önə doğru çəkərək arxa havayolunun genişlənməsini təmin edən cərrahiyələri (dil kökü süspansiyonu, tirohyoid süspansiyon)

    Bütün bu müalicə variantlarının yanında kilo vermə, spirt və siqaret istifadəsinin məhdudlaşdırılması, digər yoldaşlıq edən sağlamlıq problemlərinin (allergiya, reflü kimi) aradan qaldırılması da əhəmiyyətlidir. Xoruldama və yuxu apnesinin erkən diaqnoz və müalicəsi ilə bu xəstəliyin səbəb ola bildiyi hipertansiyon, ürək ritm pozğunluqları və beyin damar xəstəliklərini önlənmiş və idarə altına alınmış olar.

#19.11.2011 08:24 0 0 0