1. Ana Sayfa
  2. Azərbaycan
  3. Burnumuzun Təməl Vəzifəsi

Burnumuzun Təməl Vəzifəsi

Son güncelleme: 21.11.2011 17:49
Nerissa-Su Nerissa-Su foto
  • Burnumuzun Vəzifəsi - Burun Vəzifələri - Burun haqqında


    Burnunuzun ƏSAS VƏZİFƏSİ

    Burun tənəffüsü nə işə yarayar? Sualının cavabı, açıq olaraq üç cümlə ilə yekunlaşdırıla bilər.

    Havanı nəmləndirmək
    Isıtma
    Kiçik zərrələrdən təmizləmək (filtrasyon)

    Nəmləndirmə və istilik vəzifəsi alt və orta konkaların vəzifəsidir. Filtrasyon isə, bütün burun mukozasındaki silia (cilia) 'ların hərəkəti ilə reallaşar. Burnunuzdan tənəffüs olmasa, asanlıqla ağızdan girən soyuq hava, mikroorqanizmlər (bakteriya, virus və s..), Toz kimi xarici cisimlər tez olaraq hastalanmanıza gətirib çıxarar (akciğerlerimizi mənfi təsir edər).

    KONKA'LAR

    Sinuslar, burun yan divarında konka adı verilən burun ətlərinin aralarına boşalırlar. Konkaları burun radyatörü olaraq düşünə bilərik. Burun yan divarında alt, orta və üst konkalar tapılar. Bəzən alt konka'ların ön ucu, burun dəliklərinə altdan diqqətlə baxdığımızda görülə bilər. Sinusları çoxunun orta konka-alt konka arasındakı hissəyə açıldığını ifadə etmişdim. Bu bölgə, endoskopik sinus cərrahiyyəsi üçün ən əhəmiyyətli bölgədir, yalnız bu bölgədəki problemin cərrahı olaraq düzəldilməsi, xroniki sinüzit'li bir çox xəstədə kafi və müvəffəqiyyətli olmaqdadır (əgər, allergiya və s.. Ümumi sistemik şikayətlər çox sıx deyil isə!).

    Köhnə konkalar toplardamar baxımından zəngin, yumşaq toxumalardır. Tənəffüs edilən havanın isidilməsi məqsədi ilə alt konkaların biri böyüyərkən digəri kiçilər, bu vəziyyət nazal siklus olaraq adlandırılar, 2-6 saat ara ilə davam edir. Burun boşluklarınızın ikisinin də bərabər dərəcədə eyni anda açıq olması söz mövzusu deyil. Bəzən də yatış mövqesində yatdığımız tərəf-cazibənin təsiri ilə-alt konka qanla dollar və burun tutulması olar. Orta və yüksək konka'ların isə daha çox ifrazat quruluşçu, nəmləndirici xüsusiyyətləri vardır.

    Niyə başımızda / üzümüzdə bu boşluqlar mövcuddur?

    Sinusları səbəb olduğu sualına cavab tam olaraq verilememiştir. Tibb dünyasında sinusları varlığını açıqlayan bir çox nəzəriyyə ortaya qoyulmaqdadır:

    1. Infeksiyala mübarizə və nəmləndirmə üçün geniş bir sahə ehtiyacı

    2. Ətrlər bölgəsi olaraq vəzifə yerinə yetirən sinusları indiki vaxtda bir qalıq şəklinə çevrilməsi

    3. İnsanoğlunun dik gediş mövqesinə keçərkən kəllənin yüngülləşdirilməsi məqsədi

    4. Çarpma / zərbələrdə başı qorumaq üçün (zədəni yüngülləşdirmək)

    5. Səs rezonansını təsir

    6. Üz inkişafını təsir

    7. Pressure azaldıcı təsir (asqırma zamanı və s..)

    Bu nəzəriyyələrin biri və ya bir neçəsi sinusları səbəb meydana gəldiyi haqqında maraqlanılan cavab ola bilər.

    Mukoza

    Sinusları daxili döşəməsi, burun içi döşəməsi (mukoza) ilə bənzərdir və sinus line mukozası ifrazat bezləri cəhətdən daha zəngindir. Epitel layında; ən üstdən alta doğru, silia'lı (tüklü), silia'sız (tüksüz), bazal hüceyrələr və Gobleth hüceyrələri tapılar. Epitel altında isə mukus (Mucus) (burun ifrazatı) çıxaran bezlər tapılar. Üstdəki silia'ların, orta hesabla dəqiqədə 400-800 arası vuruş etməsi ilə mukus deyilən təmizləyici mexanizmin yaratdığı ifrazat, əvvəl sinusu buruna açılan gözündən (ostium) doğru irəliləyər. Sinus içindəki silia'lar çox güclüdür, üstçenedeki sinus içində olduğu kimi rahatlıqla-cazibə qüvvəsini məğlub edərək-yuxarıya doğru da irəliləyə bilər. Bu tüklü hüceyrə hərəkəti genetik olaraq kodlanmıştır və nə olursa olsun, mukus istiqaməti orijinal sinus gözündən doğru davam edər. Oradan da, burun boşluğundan burun arxasına / genik və boğaz'a doğru daşınır (5-7 mm / dəq.). Normal şərtlərdə, mukus çox hissedilmeye yutulur və mədə asidi (HCl) ilə yox edilir.

    Pis qoxulu, rəngli və bol miqdarda genik axıntısı adamı çox narahat edir və iltihabın sıx olduğunu göstərir. Mukus (burun ifrazatı), burun boşluğundan girən toz, mikroorqanizm və s.. maddələri tutub arxaya doğru daşıyır və bu vaxt havanı da nəmləndirər. Tərkibindəki lizozim, anticisim kimi xarici maddələri təsirsiz hala edən / yox etməyə yarayan elementlər, mukus'un əhəmiyyətini bir daha ortaya qoyur. Dəqiqədə 5-7 mm. sürətlə geniz'e doğru irəliləyən mukus'da yavaşlama, təbii olaraq infeksiya (iltihab) meylini asanlaşdıracaq. Az saydakı virus / bakteriya, sağlam silia hərəkətləri ilə selik içində arxa burun boşluğuna doğru atılar. Amma, mukusun yavaşlaması ilə çoxalan və ədədləri milyonlara çatan mikroorqanizmlər infeksiya yəni iltihab yaradır. Müxtəlif səbəblərlə (infeksiya, allergiya və s..) Mukusun irəli dərəcədə artımı, genik arxasına axıntını-qısa və ya uzun davamlı olaraq-adamın narahat olaraq yutmamak və ya nəfəs borusuna qaçmaması üçün boğazını təmizləməsinə hətta tükürmesine səbəb olacaq (xoş olmayan bir vəziyyət!)
#21.11.2011 17:49 0 0 0