Qulaq Zingildəməsi

Son güncelleme:
  • Qulaq zingildəməsi Nədir - qulaq zingildəməsi haqqında - qulaq zingildəməsi Səbəbləri




    Mühitdə səsli bir xəbərdar edən olmadan səs qəbul etməsinə qulaq zingildəməsi (tinnitus) deyilməkdədir. Qəbul edilən səs; çınlama, uğultu, külək səsi və ya bir maşının iş səsi kimi dəyişik tonlarda və xüsusiyyətlərdə tərif edilə bilər. Xüsusiyyətinə asılı olmayaraq hər cür səs "çınlama" ya da "tinnitus" olaraq adlandırılır.
    Qulaq çınlamasına səbəb ola biləcək çox sayda səbəb var. Bunlar arasında xarici qulaq kanalında ifrazat təcrübəsi kimi sadə bir səbəb ola biləcəyi kimi çox nadir də olsa pis xasiyyətli şiş kimi ciddi bir səbəb də ola bilər. Bu səbəblə bütün qulaq çınlamalarının önemsenmesi və əsas müayinə və qiymətləndirmələrin edilməsi lazımlıdır. Qulaq zingildəməsi hər yaşda izlənilə bir problem olmaqla birlikdə daha çox irəli yaşlarda görülməkdədir.

    Qulaq zingildəmələri (tinnitus) əsas olaraq iki qrupa ayrılmaqdadır.
    1. Obyektiv tinnitus: Çöldən dəqiq olaraq duyulmasa da qulaq bölgəsindən ya da qonşu orqan və toxumalardan qaynaqlanan gerçək bir səs mövcuddur. Bu səs diqqətli dinləmə ilə müayinədə də fərq edilə bilər. Ümumiyyətlə damar məzmunu zəngin şişlərdə və ya damar mənşəli anomalilere qanın damarlar içində axarkən etdiyi turbulensə bağlı ibarətdir. Orta qulaq ya da östaki kanalı ətrafındakı əzələləri istəksiz ritmik sıxılmaları da (myoklonus) obyektiv tinnitusa səbəb ola bilməkdədir. Nisbətən nadir olaraq izlənilən çınlama səbəbidir.

    2. Subyektiv tinnitus: Qulaq zingildəmələri əsl böyük qrupudur. Şəraitdən və ya bədəndən qaynaqlanan hər hansı bir səs yoxkən qəbul edilən səslərdir. Ən sıx görülən səbəblər olaraq bunlar sayıla bilər:

    Daxili qulaqdakı eşitmə orqanının (koklea) yaşlanması
    Müxtəlif səbəblərlə ibarət olan eşitmə itkinləri
    Qulağa gedən damarlarda daralma və dövran pozuqluğu
    Küylü şəraitdə etmə (səs travması)
    Orta qulaq iltihabları
    Xarici qulaq yolu xəstəlikləri
    Xolesterol və digər yağların yüksək olması
    Təzyiq
    Psixoloji faktorlar (depressiya, gərginlik)
    İstifadə edilən dərmanlar (aspirin, bəzi antibiotiklər ..)

    Çınlamanın başlı başına bir xəstəlik olmayıb, başqa bir patoloji əlaməti olduğu göz qarşısında tutularaq diaqnoz qoyulmağa çalışılmalıdır. Ancaq çoxu hadisədə çınlamanın gerçək səbəbi təsbit edilə bilmədiyi üçün müalicədə hədəf çınlamanın azaldılması və ya çınlama ilə yaşamağa adaptasiya olmaqdadır.
    Qulaq zingildəməsi ilə müraciət edən xəstədə edilməsi lazım olanlar.

    Ətraflı bir hekayə və tam bir fiziki müayinə
    Odyolojik testlər (orta və iç qulağa istiqamətli)
    Qan təzyiqi ölçümü
    Qan təhlilləri (qan şəkəri, xolesterol, qaraciyər, tiroid hormonu tədqiqləri)
    Radioloji İncelemeler (şübhələnilən patoloji istiqamətli olaraq normal grafileri, kompüter tomoqrafiya və ya maqnit resonans göstərmə)

    Edilən tədqiqlər nəticəsində əgər çınlamaya səbəb ola biləcək bir xəstəlik olarsa, o xəstəliyin müalicəsi edilməyə çalışılar. Ancaq mövcud xəstəliyin müvəffəqiyyətli müalicəsi belə çınlamayı tam olaraq aradan kaldırmayabilir.

    Qulaq çınlamasında müalicə variantları
    Xüsusilə cərrahı ilə giderilebilecek tipdəki eşitmə itkilərindən və yaxşı və pis xasiyyətli şiş və damar anomalilerinde əməliyyat variantı il
    Səbəbi müəyyən olsun olmasın çınlamayı azaltmaq üçün ən sıx müraciət edilən üsul dərman müalicəsidir. Bu məqsədlə; iç qulağa gedən qan axınını artırıcı və ya iç qulaq eşitmə hüceyrələrinin fəaliyyətini tənzimləyən dərmanlar istifadə edilir.
    Çınlama əgər xəstənin gündəlik həyatını təsir edəcək qədər şiddetliyse, tinnitus maskeleyici deyilən və eşitmə cihazına bənzər cihazlar faydalı ola bilməkdədir. Bu cihazlarla, iç qulağa çınlama ilə eyni tezlikdə səs verilərək çınlamaya səbəb olan bölgələrin həssaslığın azaldılması amaçlanmaktadır.
    Çınlama səbəbiylə yuxuya getməkdə çətinlik çəkən xəstələr üçün, yatmadan əvvəl musiqi dinləmək praktik bir üsul ola bilər.
    Son illərdə çınlama müalicəsində istifadə edilməyə başlayan yeni bir üsul isə Aşağı Güclü Laser Tətbiqi (soft lazer) dır. Bu tətbiq, ziyanlı toxumalara verilən müəyyən dalğa boylarındakı lazer şüalarının toxuma və hüceyrələrdə yaxşılaşma və funksiyalar üzərində əhəmiyyətli müsbət təsir etməsi prinsipinə əsaslanır.

    Bu üsulla uyğun dalğa boyu və dozalarda edilən ardıcıl müalicə seansları ilə olduqca yaxşı nəticələr əldə edilməsinə qarşı bütün zingildəmələri tam olaraq yaxşılaşdıran qəti bir müalicə üsulu olaraq qəbul edilməməlidir. Xüsusilə dərman müalicəsinin faydalı olmadığı xroniki vəziyyətlərdə və kəskin vəziyyətlərdə dərman müalicəsi ilə birlikdə tətbiq olunması seçim edilir.

    Orqanik bir patologiya saptanmayan və dərman və lazer müalicəsindən fayda görməyən xəstələrdə çınlama adaptasiya müalicəsi (Tinnitur Retraining Therapy) təklif olunur.
0 0 0