Burun tıkanıklığı Və Səbəbləri
Son güncelleme:
-
burun tutulması müalicəsi - allergik burun tutulması əlamətləri - Brun tıkanıklığı haqqında
Burun tıkanıklığı və səbəbləri
İnsanların% 80'inde fizioloji olaraq 2,5-4 saatlıq aralarla yer dəyişdirən tək tərəfli burun tıkanıklıklar görülə bilər. Ancaq cəmi hava yolu müqaviməti dəyişmədiyi üçün tıkanıklık hiss edilməz.
12 Dekabr 2003 - Burun tıxanıqlığı səbəbləri arasında mukozal şiş ya da hava yolu şəkil pozuqluğuna bağlı hava yolu müqavimətinin artmış olması ilk sıralarda gəlir. Tıkanıklığın yerini və dərəcəsini təyin klinika müayinənin yanında rinomanometri, akustik rinomanometri və pletizmografi kullanılabilir.Burundan rahat tənəffüs hissi kompleks bir hadisədir. İnsanların çoxu gün ərzində ağızları bağlı burunlarından nəfəs alma rahatlığını yaşayarkən bir qismi isə bəzən heç bir şikayəti olmadan həyatlarını ağız solunumuyla keçirirlər. Normal bir burun solunumunda hava burun içi örtüsüylə maksimum miqdarda təmas edərək ağciyərlərə gedər. Burun tıkanıklığı səbəbləri arasında mukozal şiş ya da hava yolu şəkil pozuqluğuna bağlı hava yolu müqavimətinin artmış olması ilk sıralarda gəlir. Burun içərisindəki strukturların bir-biriylə olan əlaqəsinə görə tıxanma müxtəlif yerlərdə ola bilər. Tıkanıklığın yerini və dərəcəsini təyin klinika müayinənin yanında rinomanometri, akustik rinomanometri və pletizmografi istifadə edilə bilər.
Gerilim tipi baş ağrısında, çənə oynağı problemlərində ya da ruhi gərginlik vəziyyətlərində davamlı burun tutulması hiss edilə bilər.
Burun tıkanıklığı SƏBƏBLƏRİ
ANATOMİK-YAPISAL-NEDENLER
Burun bölməsinin orta xəttdən diqqətə çarpan şəkildə bir tərəfə doğru sapması tıxanıqlığa gətirib çıxarar. Bu vəziyyət ümumiyyətlə daha əvvəldən keçirilmiş bir burun qəzasına asılıdır. Yaranan pozuqluq burun tıxanıklığına gətirib çıxarırsa cərrahı olaraq düzəldilə.
Burun içərisində xüsusilə uşaqlıq dövründə görülən xarici cisimlər də tıxanıqlığa səbəb ola bilər. Xüsusilə uzun müddət burun içərisində qalan xarici cisimlər tıkanıklık, pis qoxulu və qanlı ola bilən burun akıntısına səbəb ola bilər. Burun içi toxumalar ziyan görə bilər.
Burun daşları (rinolitler) bakteriya, qan, iltihab hüceyrələri, ya da xarici cisimlər ətrafında yığılan minerallardan ibarətdir. Ümumiyyətlə tək tərəfli olaraq görülər və uşaqlıq illərində burun içərisinə səhvən itələnilmiş olan xarici cisimlər (düymə, oyuncaq parçaları, göy noxud və ya noxud kimi) burun daşlarına səbəb olar.
Burun arxasından genik keçid hissəsinin bağlı olması xüsusilə yenidoğan uşaqların burun tıkanıklıklarının ən əhəmiyyətli səbəbidir. Sadə bir əməliyyatla bağlı olan bölgə açıla bilər.
Uşaqlıq çağında ən sıx görülən burun tutulması səbəbi genik ətinin böyüməsinin.
Genik əti bademciğe bənzəyən damağın gerisində və üstündə olan bir toxumadır. Genik əti böyük olan uşaqlar yuxu əsnasında səsli nəfəs alıb vermə, xoruldama, qulaq infeksiyaları, eşitmə çətinliyi, üz sümüklərində fərqliləşmə, ağız və diş strukturlarında pozulma problemləriylə qarşılaşa. Müalicəsində cərrahı cəhdlər təkliflə.
Nazal polipler, burun içərisində yaranan yaxşı xasiyyətli tümörlerdir. Allerjik səbəblər, tez burun infeksiyaları, aspirin və bənzəri ağrı kəsicilər polip meydana gətirə bilər. Ən sıx şikayət səbəbi burun tutulması, qoxu almada çətinlik, aydın və ya sarı-yaşıl rəngli burun axıntısının. Polipler grimsi rəngli yumru, ümumiyyətlə incə bir əlaqəsi olan, hərəkətli, ağrıya laqeyd və qanamağa strukturdur. Allergik səbəblər varsa müalicəsi edilər. Dərmanlarla küçülmeyen polipler əməliyyatla tamamilə təmizlənir. Polipler bəzən təkrar meydana gələ bilər.
Papillomlar yenə yaxşı xasiyyətli, ziyil bənzəri tümörlerdir. Burun orta divarı və yan divarlarından çıxaraq hava yolunu tıxaya bilər. Bəzən qanama edə bilərlər.
Daha nadir olaraq görülən sinir toxuması mənşəli şişlər də böyüdükdən sonra burun tutulması edərlər.
Ekoloji faktorlar
Şəhər həyatının gətirdiyi zərurətlər səbəbiylə haradasa davamlı olaraq bağlı mühitlərdə olan, atmosferik çirkliliyə məruz qalan kəslərdə kimyəvi xəbərdarlıqlar səbəbiylə burun tutulması görülə bilər.
Hormonal səbəblər
Hamiləlikdə görülən burun tutulması östrojen hormonuyla əlaqəlidir. Ümumiyyətlə ilk 3 aydan sonra ortaya çıxar; gedərək pisləşər və doğumdan dərhal sonra itər. Benzer tıkanıklık hissi hamiləlik önləyici hapların istifadəsi zamanı, adət dövrlərində də görülə bilər. Tiroid hormonlarının azalması vəziyyətində də tıkanıklık görülə bilər.
ENFEKSİYONLARI
Ən sıx səbəb, xüsusilə qış aylarında və mövsüm dönüşlərində görülən soyuq algınlığıdır. Virusların səbəb olduğu bir infeksiyadır. Hava yolu və yaxın əl-bədən təması ilə bulaşarlar. Burun mukozasına yerləşincə hisdamin deyilən kimyəvi maddə çərşənbə axşamınımına gətirib çıxararlar. Bu maddə buruna gedən qan miqdarının artmasına və maye ifrazatının artmasına gətirib çıxarar. Virus infeksiyaları zamanı burnun və sinusları müqaviməti azaldığından bakteriya infeksiyaları da asanlıqla ortaya çıxa bilər. Berrak olan axıntı sarı-yaşıl rəngə çevrilər. Bu vəziyyətdə mütləq həkimə müraciət edilməsi lazımdır.
Sinus infeksiyaları burun tutulması, sarı-yaşıl iltihabı burun axıntısı və baş ağrısı şikayətinə gətirib çıxarar. Müalicəsi əvvəlcə dərman müalicəsidir. Yaxşılaşmayan və ya tez təkrarlayıb uzun sürən sinüzit cərrahı cəhd təklif edilər.
VAZOMOTOR rinit
Rinit, burunun və burun içi örtüyünün enflamatuar (iltihabı) reaksiyası deməkdir. Vazomotor termini isə "qan damarlarıyla əlaqədar" mənasında istifadə edilər. Burun içi örtüsü genişləmə və tənəzzül xüsusiyyətinə sahib çox miqdarda təyin edər damar, toplar damar və incə damarlara malikdir. Normalda bu damarların yarısı açıq, yarısı bağlıdır. Daha çox burun içi damarların idarəsini təmin edən sinir sisteminin nizamsız çalışması səbəbiylə görülər. Bu vəziyyət aspirin istifadəsi, ekoloji çirklənmə faktorları, stress, tiroid hormonlarında çatışmazlıq, hamiləlik, bəzi təzyiq dərmanları, doğum idarə həbləri, isti içkilər, spirt, dekonjestan dərmanların həddindən artıq və ya uzun davamlı istifadəsi ilə ortaya çıkmar. Müalicəsi ümumiyyətlə dərmanlarla edilir. Müalicəyə cavab verməyən böyümüş burun içi toxumaların cərrahi olaraq kiçildilməsi gərəyə bilər.
Allergik rinit
Allergiya, xarici bir cismə (polen, ev tozu axar, heyvan tükləri və tullantıları, peşə mühitdəki maddələr (çörəkçilərin, bərbərlər) və ya ev tozundaki bəzi hissəciklərə qarşı ibarət olan ifrat enflamatuar cavabdır. Bəzən qidalara qarşı da allergik inkişaf edə bilər. Polenler yaz və ya payızda problem yaradır. ev tozu isə bütün bir il boyunca narahat edə bilər. Müalicəsində ideal olaraq allergik maddələrdən uzaq dayanma təklif edilər. Ancaq bu praktik olaraq mümkün olmadığından dərman müalicəsi və / və ya daha spesifik müalicə üsulu olan allergiya iynələri istifadə edilər.