Uşaqlarda Boğaz Ağrısı
Son güncelleme:
-
boğaz ağrısının səbəbləri - boğaz ağrısına səbəb olan klinika cədvəllər - uşaqda farengit - tonsilit
Boğaz ağrısı, farenks (udlaq borusu) və onu əhatə edən toxumalarda ağrının olmasıdır.Boğaz ağrısı hər vaxt farenksi tutan bir klinika cədvəl olmayıb sistemik bir xəstəliyində əlaməti olabilir.Ailenin boğaz ağrısını önemsemesi və həkimin xəstəni diqqətlə araşdırması lazımdır.
Boğaz ağrısına gətirib çıxaran səbəblər 4 qrup altında araşdırıla.
Həyatı təhdid edən boğaz ağrısı səbəbləri
Epiglotit (Tənəffüs yolu başlanğıcındakı kıkırdağın infeksiyası)
Retrofarenjeyal apse (Farenks arxa divarında apse)
Peritonsiller apse (Badamcıqlar ətrafında apse)
Enfeksiyöz Mononükleoz (EBV) (Öpüş xəstəliyi)
Difteriya (Kuş Plaz)
Sıxlıqla boğaz ağrısına səbəb olan klinika hesabatları
Viral farengit
Streptokok farenjit
Enfeksiyoz Mononükleoz
Nadir olaraq boğaz ağrısına gətirib çıxaran klinika hesabatları
Difteriya
Gonore
Farenksteki xarici cisim (Məsələn balıq kılçığı batması)
Herpetik stomatit
İrritatif farengit
Sistemik xəstəliklərin seyrində də boğaz ağrısı görülə bilər və ümumiyyətlə boğaz ağrısı başlanğıc bulgusunu təşkil edir.
Kawasaki xəstəliyi
Behçet sindromu bu vəziyyətə nümunə göstərilə bilər.
Əks olunan ağrılar çox vaxt boğaz ağrısı olaraq yorumlanabilir.Diş və qulaq ağrıları əks olunan ağrıların ən əhəmiyyətliləridir. Psikojenik səbəblər Bunun xaricində heç bir səbəbə bağlı olmayan və psixoloji səbəblərə bağlı boğaz ağrılarıda olabilir.Bağışıklık sistemi pozulmuş uşaqlarda xüsusilə göbələk infeksiyaları (məsələn kandida) nəticəsində inkişaf edən boğaz ağrıları inkişaf edə bilər.
Yuxarıda qeyd etdiyim bir-birindən fərqli bütün bu cədvəllər boğaz ağrısına səbəb olabilir.Bunun xaricində nadir görülən bəzi xəstəliklərində ilk tapıntı olaraq boğaz ağrısı şikayətinin olduğu xatırlanmalıdır.
Boğaz ağrısını qiymətləndirərkən xəstənin əhvalatı diqqətlə incelenmelidir.Öyküdeki bəzi parametrlər əhəmiyyətlə qiymətləndirilməlidir.
Boğaz ağrısını qiymətləndirərkən bəzi ipuclarını nəzərdən keçirmək lazımdır. Məsələn xəstədə boğaz ağrısı və tənəffüs çətinliyi mövcudsa ... Epiglotit, retrofarenjeyal, apse, peritonsiller apse, enfeksiyöz Mononükleoz və nadir olaraq difteriya düşünülməlidir.
Ani başlanğıc varsa farengit və ya epiglotit ağla gəlməlidir.
Halsızlığa olduğu xəstələrdə isə enfeksiyöz Mononükleoz düşünülebilir.Hastada çətin nəfəs alma, tüpürcək axması və ya tənəffüs çətinliyi varsa tənəffüs yollarınında tıkanıklık olduğunun gosterirki ilk ağla gələcək tanı retrofarenjeyal apse və ya epiglotitdir.
Tonsiller və ağız mukozasında vezikül mövcudluğu herpetik stomatit və Behçet sindromu düşündürə.
Alovlu bir xəstədə ağız mukozasındaki qızartı Kawasaki xəstəliyinin Tonsil asimmetriyası peritonsiller Sellülit və ya apse Linfa bezləri ilə birlikdə tonsil üzərindəki qalın membran difteriya servikal linfa vəziləri xaricində, məşhur linfa bezi böyüməsi və hepatosplenomegali EBV virus infeksiyasının Ateş, eksudatif farengit, damaqda peteşi və servikal limfa vəzilərində böyümə streptokoksik farenjit düşündürməlidir.
Boğaz ağrısı edən digər səbəblər məsələn boğazda xarici cism, irritatif boğaz ağrısı və psikojenik boğaz ağrısında fiziki müayinə tapıntılarından qeydə dəyər bir xüsusiyyət mövcud deyil.
Yuxarıda qeyd etdiyim kimi boğaz ağrısının səbəbi sadə bir klinika tablodan komplike bir klinika cədvələ qədər değişebilmektedir.Boğaz ağrısı şikayətinin əhəmiyyətli olduğu düşünülməli və xəstə diqqətlə araşdırılmalıdır.
Tanıda labratuvar araşdırmaları köməkçi olmaqdadır.
* Boğaz ağrısı olan bir xəstədə prioritetli olaraq Strep test və boğaz mədəniyyəti edilməlidir.
* Viral farengit düşünülən hadisələrdə lazım olsa viral araşdırma edilə bilər.
* Xəstədə EBV infeksiyası düşünülüyorsa
Paul-Bunnel, EBV serolojisi
EBV avidite test istəməliyik.
* Radyolojik araşdırmalar məhdud sayda xəstədə müraciət edilən bir üsuldur.
Retroforengeal apse hadisələrində
* Yumşaq toxunun radioloji araşdırması və lazım olan
hadisələrdə CT edilməsi təklif edilməkdədir.
Boğaz ağrısında müalicə səbəbə görə medikal və ya lazım olan hadisələrdə cərrahi müalicə şəklində planlanabilir.
Nəticədə boğaz ağrısı ailənin və həkimin diqqətlə izləməsi lazım olan və bəzən çox ciddi xəstəliklərə yol aça bilən əhəmiyyətli bir klinika cədvəldir.
götürmə