Kolikli Bebek Anasının Ruh Sağlamlığı
Son güncelleme:
-
kolik - kolik sancısı - infantil kolik - yeni ana olmaq - ana ruh sağlamlığı - kolikli körpə anasının psixologiyası - körpədə qaz sancısı
KOLİKLİ KÖRPƏ Anasının ruh sağlamlığını qoruya bilmə YOLLARI
KOLİKLİ KÖRPƏ Anasının ruh sağlamlığını qoruya bilmə YOLLARI
Hər beş uşaqdan birinin doğumdan iki ya da üç həftə sonrasının günortadan sonra gec saatlarda başlayan, gecə yatma saatına qədər sürən normaldan fərqli, saatlarla sakinleştirilemeyen ağlama böhranına tutulduqları bilinməkdədir. Bu əsnada o kiçik körpənin dizlərini yuxarıya doğru çəkdiyi, yumruqlarını sıxdığı, gözlərini yumduğu, alnının qırıştığı, hərəkətli olduğu görülər. Bu kabusun adı koliktir (qarın ağrısı). Sonsuza qədər davam edəcəyi düşünülsə də on ikinci həftədə problem düzəlməyə başlayır; 3. ayda problem tamamilə ortadan qalxar.
Bir çox ana ata asanca etiraf etməsə də xroniki olaraq ağlayan körpələrin valideynləri qorxunc hisslərə, düşüncələrə qapıla bilərlər. Bu vəziyyət daimi olmadığı müddətcə normaldır ancaq bu çətin müddətdə baxım verənlərin ruh və ağıl sağlamlıqlarını qoruya lazımdır.
Koliğin davam etdiyi iki-üç ay müddətində ağıl və ruh sağlamlığınızı qoruya bilmək üçün aşağıdakı təklifləri deneyebilirsiniz.
· Axtar verin. Kolik sancısı çəkən körpələ həftənin yeddi gün uğraşmışsanız yoldaşınız, sağlamlığınız və işiniz gərginliyinizi təsirlənəcək. Heç olmasa həftədə bir gün, daha idealı körpənizin ağlama saatları içində gündə bir neçə saat fasilə verin və körpələ başqalarının maraqlanmasını təmin edin. Əgər büdcəniz əl verirsə pulla bir köməkçi tutun, ya da ananızın və ya başqa bir akrabanızdan, yoldaşınızdan kömək alın.
Kiçik yaygaracınız sayəsində siz və yoldaşınız baş-başa rahat bir axşam yeməyi yiyemiyorsanız arada sırada yemək yemək üzrə çölə çıxın. Əgər çöldə yeməyə çıxmaq praktik deyilsə gedişə və ya bir yoldaşınızı ziyarətə getməyi təcrübənin (tercihen kiçik körpəni olmayan bir yoldaşınızı), tennis oynayın, ya da masaja gedin.
· Körpəyə fasilə verin. Ağlayan körpənizə cavab verin ancaq bütün ehtiyacları, ağlamasından heç bir dəyişiklik yaratmadan karşılandıktan sonra (atacağına, qazını çıxarma, qızılı dəyişdirmə, rahatlaşdırmaq, vs.) Körpəyə sizdən uzaq qalması üçün yatağına və ya beşiyinə qoyaraq bir fasilə verin. Körpənin sizin qollarınız yerinə 10 - 15 dəqiqə müddətlə yatağında və ya beşiğinde ağlaması bir zərər verməyəcək. Bu vaxt sizdə başqa şeylərlə məşğul olar, Uzanırsın, qab-qacaqları yuyar, keks bişirər, televiziya izlərsiniz və ya bir neçə səhifə kitab oxucusunuz. Körpəniz istirahət etmiş bir ananı pərişan bir anaya seçim edəcək.
· Körpənin səsini duymamaya çalışın. Körpənizin ağlamasının üzərinizdəki təsirini azaltmaq məqsədi ilə qulaq tıxac yerləşdirin. Səsi tamamilə ortadan kaldırmayacaktır lakin azaldaraq daha dözüm edilə bilər səviyyəyə gətirəcək. Qulaq tıkacınız taxılı olduğu müddətcə körpədən fasilə vermiş sayılırsınız və kucağınızda körpənizlə getməyə davam etsəniz belə gevşeyebilirsiniz.
· İdman edin. Məşq, siz də bolca olan gərginliyi azaltmanın ən yaxşı yollarından biridir. Səhər erkən saatlarda körpənizlə birlikdə məşq edin. Üzün və ya bir sağlamlıq Klubünde idman edin (bir qum torbası varsa yumruklayın) ya da narahatlıq edirsə körpəni pusetine qoyub qısa gəzintilərə çıxın beləcə həm siz həm də körpəniz rahatlamasını təmin etmiş olarsınız.
· Yardım istəyin. Əgər ad iznindeyseniz ya da yoldaşınız işinə davam edərkən siz evdə qalıb uşağınızla ilgilenmeyi seçtiyseniz körpə baxımının dərhal bütün yükü sizin üzərinizdə deməkdir, əgər kömək almazsanız analıq vəzifənizdir istefa vermək istəyə bilərsiniz.
· Konuyu başqalarına açın. Tapdığınız hər çiyinə, yoldaşınız, körpənizin doktoru, sizin həkiminiz, dəzgahdar, ailədən biri və ya yoldaşınıza söykənib ağlaya bilər. Danışmaq kolik sancısını azaltmaz ancaq kədərli ilə öz hekayənizi paylaşaraq rahatlayabilirsiniz. Ən faydalı olanı digər kolikli körpələrin ana atalarıyla danışaraq onların fırtınalı dənizlərdən sakit sulara necə çatdıqlarını öyrənmək ola bilər.
· Şiddət hiss edirsinizsə kömək istəyin. Hər kəs davamlı ağlayan bir körpədən narahat olar. Lakin bəziləri üçün belə bir ağlama dözüm sərhədlərini aşır. Bu da bəzən uşağa pis davranmayla nəticələnə. Körpəni şüşədən atmaq mövzusunda ciddiyseniz və körpəyə pis davranmağa başladınızsa kömək tələb edin. Əgər edə bilsəniz bir komşunuza gedərək özünüzü toparlayana qədər körpənizi ona təslim edin. Daha sonra sizə kömək edə biləcək birini (yoldaşınızı, ananızı, kayınvalidenizi, yaxın yoldaşınızı, körpənin həkimini, öz həkiminiz) axtarın. Güclü impulslarının sizi uşaq istismarına yöneltmese də uşağınızla aranızdakı əlaqəni poza bilər və dərhal kömək almazsanız analıq mövzusunda özünüzə olan güvənin azala bilər.
· Bu prosesin müvəqqəti olduğunu özünüzə xatırladın. Kolik ağrısı 3 həftə qədər sürən, 4-6. həftədə şiddətlənən sancının. Bu sancı kiçik körpənizin 3. Ayını doldurmasıyla birlikdə yox olacaq. Bu müddət içərisində mənfi duyğulardan və düşüncələrlə boğuşarkən özünüzə davamlı bu ağrıların keçəcəyini xatırladın, beləliklə yeni həyatınıza bu sancının da daxil olduğu düşüncəsindən imtina etmiş olarsınız.
SIKÇA SORULAN SORULAR:
"Bebeğimsin doğulduğundan bəri 24 saat onunlayım, hər şeyimde imtina etdim amma hələ bu ağlamalar bitmir. Mən daha nə edə bilərəm?
Başdan etməyə başlamış olmanız lazım olan ən əhəmiyyətli şey özünüz üçün vaxt ayırmaqdır. Bebek qulluq xüsusilə ilk üç aylıq dövrdə yeni bir həyata adaptasiya olma müddətidir. Bu vəziyyət gündəlik həyatınız, yuxu hiyləniz, ev işləri, peşə işlər, yoldaşınızla əlaqəniz daxil olmaq üzrə bütün həyat sahələrinizi əhatə edər. Bu alışma prosesi əsnasında unudulmaması lazım olan şey sizsiniz. Siz yaxşı olduğunuz müddətdə körpəniz dinc olar, yoldaşınızla əlaqəniz relsinə oturmağa, yeni ailə hiyləniz belirlenmeye başlayır; ancaq siz yorğun, narahat, yorğun olsanız bütün həyatınız sizin mənfi enerjinizin təsirlənər və baş etmə bacarıqlarınız işə yaramayarak depressiya, anksiyete və ya digər növ psixoloji çətinliklərlə qarşı-qarşıya qala bilərsiniz. Belə bir vəziyyətiniz olduğunu düşünürsünüzsə ən qısa müddətdə bir ruh sağlamlığı çalışanından (psixoloq, psixiatr) dəstəyi alın.
"Bu bizim ilk bəbəyimiz və davamlı ağlıyor. Nəyi səhv edirik? "
Rahatlayın. Bu sizin günahınız deyil. Hər hansı bir yerdə səhv etmədiniz. Bebekteki koliğin ana-atanın səhvi nəticəsində ortaya çıxdığına dair elmi bir tapıntı yoxdur. Hətta hər şeyi doğru görsəniz belə vəziyyət tamamilə eyni olacaq (əlbəttə heç bir valideynlər hər şeyi doğru edə bilməz və doğru anlayışı körpədən körpəyə olduğu qədər valideynlər valideyinlər də dəyişiklik göstərir). Bir çox şeyi səhv görsəniz belə vəziyyət daha pis olmayacaq (heç bir valideynlər hər şeyi səhv edə bilməz). Koliğin körpənin inkişafındakı bir problemdən qaynaqlandığı araştırmalarca göstərilmişdir.
"Bəzən kolikli bebeğimi üç saat ərzində yelləyib və ağlaması kəsilmədiyini onu şüşədən atacaq raddeye gəlirəm. Təbii ki bunu etmirəm. Amma belə bir şeyi necə düşünərəm, mən nə forma bir anneyim? "
Siz tamamilə normal bir ananın. Ağlayan bir körpəni dinləmək məcburiyyətində olmaq sinir pozucudur və körpədən anlıq olaraq nifrət edə bilərsiniz. Bunu bir çox ana ata asanca etiraf etməsə də xroniki olaraq ağlayan körpələrin valideynlərinə sizin hiss etdiyiniz kimi qorxunc hisslərə qapıla. Bu cür hislərinizin anlıq olmadığını ya da körpənizə həqiqətən zərər verebileceğinizi düşünürsünüzsə dərhal kömək istəyin.