1. Ana Sayfa
  2. Azərbaycan
  3. Mədinədə Rəcəb-i Şərif

Mədinədə Rəcəb-i Şərif

Son güncelleme: 24.01.2012 14:19
Nerissa-Su Nerissa-Su foto
  • Rəcəb-i Şərif haqqında - Rəcəb-i Şərif - İslami Information



    Eyüp Səbri Paşa Sultan İkinci Abdulhəmid dövründə yetişən əhəmiyyətli bir Osmanlı generaliydi. Əsgər şəxsiyyətinin yanında onu əhəmiyyətli edən xüsusiyyətlərindən biri də alim bir şəxs olması idi. Uzun bir dövr Hicazda Osmanlı idarəsini təmsilən vəzifədə tapıldı. Bu əsnada Hicaz bölgəsindəki dini və mədəni həyata dair müşahidələrini Mirat-ı Məkkə və Mirat-ı Mədinə adlı əsərlərində bir araya gətirdi. Əsərləri ehtiva etdiyi Etibarlı məlumat və diqqətli müşahidələr bu səbəbdən o dövr müqəddəs beldelerdeki həyata dair ən əhəmiyyətli qaynaqlar arasında.

    Hər proqramın özünə məxsus bir adəti olduğu Osmanlı dövründə Mədinə-i Münəvvərədə üç aylar adı verilən Hicri Rəcəb, Şaban və Ramazan aylarında edilən bəzi mərasim və qeyd etmələri Eyüp Səbri Paşanın Mirat-i Haremeyn'inden sizinlə paylaşmaq istedik1.

    Rəcəb-i Şərifə Hüceyrə-i Muattara'yı ziyarət məqsədiylə ətrafdan gələn ziyarətçilərə əhali arasında "Recebiyye" deyilir. Bu tayfa Risalət-penâhi'ye heci dəvələrini minmiş halda gəldikləri üçün "rikâbı" olaraq da bilinməkdədir.

    Recebiyye taifesi Yemen, Məkkə, Taif kimi sair Ərəb bölgələrində xüsusilə Medine-i Münevvere ilə eyni coğrafiyada olan diyarlarda yaşayanların ziyaretçilerinden ibarətdir. Bunların cümləsi uşaq-uşaqlarıyla birlikdə bir heci dəvəsinə minərək və hər qəbilə fərdləri bir də bayraq tədarük edərək rəislərini önlərinə alıb böyük bir şövq və ixlasla Hərəm-Səadəti daxil və mərtəbə-i nebeviyyenin ayağına üz sürmək uca şərəfinə nail olduqları gün Naatlar və salavat- ı şerifeler oxuyaraq və bunların meydana gətirdiyi təbii bir nəticəsi olan təəsüf və huşu halı ilə şəhərə girərdilər.

    Recebiyye ziyarətçiləri Hərəm-Səadəti girməyə yaxınlaşdıqlarında bir az göz yaşı tökərlər ki görənlərin ürəkləri qara daş qədər qatı olsa belə duz kimi əriyər və elə bir izdiham və sıxlıq ilə vasil olurlar ki müqəddəs Medine-i Münevvere şəhəri sanki bu kütləni daşıya bilməyəcək dərəcələrə çatar. Şehr-i tayyiben girdikləri andan etibarən üç gün üç gecə dinclik-ı səfa-i peyğəmbərəm xalqa olub təvazö və huşu içində ardını arasını kesmeyerek Həzrət-i Rəsul-i Kibriya'yı sitayişle mədh edərək Onun peyğəmbərliyini içinə alan və Ona layiq bir şəkildə çox suzişli qəsidələr, ilahiler söyləyərlər və hər bir beyyten sonra;

    Merhaba bike Ya Məhəmməd! Merhaba merhaba fi merhaba

    nəqarətini söyləyib hönkür-hönkür ağlayarlar, Məscid-i Səadət-i Hərəm-i Şərif içində meydana gətirdikləri bu ülvi atmosferdə o qədər feyz və mənəviyyat yüksək olar ki tamaşa Həzrəti Peyğəmbərə olan söhbətləri artaraq tükləri biz-biz olar və hər birinin gözlərindən vəcd yaşları axar.

    Recebiyye tayfasının şəhərə varışlarının dördüncü günü ki, o günün gecəsi Merac-ı Nəbinin. əsr namazı əda edildikdən sonra "Bab-ı Rahmi" qapısının olduğu sahədə gözəl bəzənmiş bir kürsü qoyulub üzərinə səsi gözəl bir şəxsi çıxararlar. Bu adam təxmin edilənin fövqündə bir hüzn və huşu-ı qəlb ilə "Miraciyye" bahrine oxuyub dinləyənlərə məhəbbət vəcd atəşini aşılayarak kürsüdən enər. Oxucu yalnız bir adamdan müteşekkildir.

    Bu mübarək Miraciyye cemiyetine diyarın irəli gələnləri və orada yaşayan xalq da qatıldığından bunların cümləsi ilə birlikdə Məscid-i Səadətin line xarici ağızına qədər dollar ki sanki bir mübarək Ərafat vakfesine çevrilər. Hər küncdə möminlərin fəryad u figanları ta fecre qədər davam edər. Bu cəmiyyət Peyğəmbər bağçasının qərbində meydana gəlirdi. Gərək miraciyye gərəksə mevlid-i şərif təşkilatlarından Məscid-i Səadət xaricində bir çadır qurular, hazırlanan bal bu çadırdan zevrak adı verilən şərbət tekneleriyle dağıtılırdı. Camaat məsciddən dağılmadıkça bu çadır o yerde olardı. Bu hər iki cəmiyyətdə memurlardan və ahaliden 2000 adamın evlərinə şərbət göndərilməsi qədim bir adət idi. Çadır qaldırılacağı vaxt meşihat dairəsi, Naib-i Hərəmi və orada vəzifəli bütün ağalara və sair şəxslərin evlərinə və həmçinin Əsakir-i şahaneleri və hökumətdə çalışan məmurlarına və şəhərin irəli gələnlərinə iki üç zevrak şərbət gönderilirdi və bunların bütün xərcləri tamamilə xəzinə idarəsinə aid idi.

    Hz. Peyğəmbərin iştirakçılarının Mirac gecəsində məscid daxilində səhərə qədər olmaları və ibadət etmələri etibarlı bir qədim ənənə. Bunlar səhər namazını Şafi imamına tabe olaraq əda edirlər, günəş çıxdıqdan yarım saat qədər sonra təkrar heci dəvələrini minərək məmləkətlərinə qayıdacaq edərdilər.

    Xalq arasında Recebiyye taifesine keçirmək, sərnişin etmək belə etibarlı bir adab idi. Recebiyye ziyarətçiləri şəhər surlarının xaricinə qədər hüznlü və kədərli eyni zamanda göz yaşları tökərək Medine-i Münevvereni tərk edirdilər. Bu ziyarətə xalq arasında "Həcc-ı Nəbi" deyilməkdədir.
#24.01.2012 14:19 0 0 0