Hiper təzyiqin Zərərləri

Son güncelleme: 05.03.2012 08:45
  • təzyiq nədir - hipertansiyon nədir - təzyiq səbəb yüksələr - təzyiq necə ölçülür
    Xalq arasında "yüksək təzyiq" olaraq bilinən Hipertansiyon bütün dünyada məşhur olaraq görülən əhəmiyyətli bir xəstəlikdir. Gizli və əlamət vermədən seyr üçün "Hiyləgər qatil" deyə də xarakterizə edilən Hipertansiyon, ölkəmizdə hər üç adamdan birində görülməkdədir. Xüsusilə 60 yaş üstü insanlarda hipertansiyon yüzdə 60-70 sıx ortaya çıxır.

    Fatih Universiteti Tibb Fakültəsi Xəstəxanası Kardiyoloji Fundamental elm sahəsi Başçısı Prof. Dr. Beyhan Eryonucu, həyatımızı təhdid edən Hipertansiyon xəstəliyi haqqında sorularımıza bu cavabları verdi:

    Təzyiq nədir?
    Damarlarımı içərisində gəzən qanın, damar divarında etmiş olduğu gərginliyə təzyiq deyilir. Ürəyin hər vuruşunda böyük təzyiq və kiçik təzyiq meydana gələr. Cəmiyyətlərdəki təzyiq dəyərləri cinsiyyət, yaş, irq, diyet vərdişləri, boy, kilo kimi faktorlarla adamdan adama dəyişikliklər göstərməklə birlikdə normal qəbul edildiyi sərhədlər vardır. 140/90 mmHg dəyərin üzrə yüksək olan ölçmələr yüksək təzyiq (hipertansiyon) deyilir. Ancaq bu dəyərin uyğun bir ölçüm sonrası və ən az iki dəfə müşahidə edilməsi lazımdır. Təzyiq ölçümü, uyğun şərtlərdə edilməzsə yanıldıcı və səhv nəticələr verə bilər.

    Yüksək təzyiqin nə zərəri vardır?
    Yüksək təzyiq bədəndə başda ürək, beyin və böyrək orqanlarının quruluşuna və funksiyalarına zərər verən bir xəstəlikdir. Ürək damar xəstəliklərinə, beyində qanama nəticəsində iflic, görmə itkinlərinə, bədəndəki damar strukturlarının pozulması nəticəsində ölümə qədər irəliləsin-yebilen səbəb ola bilər. Yəni yüksək təzyiq, müalicə edilməsi lazım olan çox əhəmiyyətli bir ictimai səhiyyə problemidir.

    Təzyiq doğru şəkildə necə ölçülür?
    Ölçüm cihazı qəzalı olmamalı kilo və qol uzunluğunuza görə uyğun ölçülərdə olmalıdır. Təzyiq çəkilmədən əvvəl 5-10 dəqiqə dinlenilmelidir. Narahat, narahat, stressli olduğunuzda, üşüdüğünüzde və ya ağrınız olduğunda təzyiqinizi ölçtürmeyin. Yemək yedikdən iki saat sonra, qəhvə və ya siqaret içtiyseniz ən az yarım saat gözləyin. Ölçüm ediləcək qol dirsəkdən dəstəklənilməli, rahat bir oturuş mövqesində alınmalı və qollu ilişən bəzi ürək ilə eyni səviyyədə olmalıdır. Ayaqlar yerə basmalı və qıç qıç üstünə atılmamış olunmalıdır. Ölçmələr hər iki qoldan edilməlidir. Yüksək olan dəyər təzyiq kimi qəbul edilməlidir. Tək ölçümle qərar verilməməli, səhər axşam 5-7 gün boyunca ardıcıl ölçmələr edilməli və qeyd edilməlidir.

    Ağ önlük Hipertansiyonu nədir?
    Bəzi kəslərdə ortaya çıxan və ağ önlük Hipertansiyonu olaraq bilinən bu vəziyyət, xəstənin həkimə müayinəsi zamanı görülməkdədir. Ümumiyyətlə xəstəxana mühitində müayinə və təzyiq ölçümündə xəstənin həyəcanlı və ya gərgin olmasından qaynaqlanan ağ önlük Hipertansiyonu, görünürdeki hiper təzyiqin yüzdə 20inə səbəb olmaqdadır.

    Tədbir və təkliflərini nələrdir?
    Rejimli təzyiq ölçtürülmedir. Çox kilolardan xilas, nizamlı məşq edilməlidir. Meyvə və tərəvəzdən zəngin, doymuş yağlardan kasıb diyet seçilməlidir. Süfrədə duz istifadə edilməməli, artıq duzlu yeməklərin istehlakı də kısıtlanmalıdır. Spirt və siqaretdən uzaq dayanılmalıdır. Təzyiq yüksəkliyi yenə də davam edirsə mütləq bir həkimə müraciət və dərman müalicəsinə başlanmalıdır. Qonşunuzun, ananızın, atanızın istifadə təzyiq dərmanı sizin üçün uyğun olmaya bilər. Sizə və sizin təzyiq hastalığınıza uyğun müalicə üçün mütləq həkiminizə müraciət etməlisiniz. Unutmayın ki, təzyiq yüksəkliyi bədəninizdə sizin hiss edəcəyiniz hər hansı bir narahatlığa gətirib çıxarmadan bir çox xəstəliyə və hətta ölümcül narahatlıqlara yol aça bilər.
#05.03.2012 08:45 0 0 0