Nəzərdən Qorunmaq Üçün
Son güncelleme: 26.06.2013 17:41
-
Nəzərdən Qorunmaq Üçün Dua - Nazara Qarşı Dua - Türkçe Dualar
İnsanları fiziki olaraq yoran xəstəliklər olduğu kimi, ruhi olaraq təxribat verən narahatlıqların olduğu da bir vak'ıadır. Xalq dilində göz dəyməsi də deyilən nəzər bunlardan biridir və gerçəkdir. Başqasına gözü dəyən, yəni nəzəri keçən insan bunu bilərək etməz. İçində bir sıra fırtınalı / ruhi elektro-maqnetik gücə bənzəyən yüklü duyğularla həmsöhbətinə nazirlər, fərqində olmadan həmsöhbət üzərində təxribat verə bilərlər. Baxışla verilən bu təxribata xalq arasında göz dəyməsi deyilir ki, nəzər budur. Peyğəmbər Əfəndimizi (s.ə.s.) "məcnun" deyərək kiçik hesab etmək çalışan Məkkəli müşriklər, Quranın fövqəladə icaze qarşısında elə büyülenmişlerdi ki, bu Kitabın-haşa-məcnun dedikləri birinin əlində zühur etməsini qəbul edə bilməmişlər. Allah korumasaydı, az qala Rəsulullaha (s.ə.s.) gözləriylə zərər verəcəkdilər. Bu xüsusu Quran belə zikr edər: "Həqiqətən, inkar edənlər, Quranı dinlədiklərini az qala səni gözləri ilə devireceklerdi. "O mecnundur" deyirdilər. "1
Ustad Bədiüzzaman Həzrətləri də (ra) nəzərdən şiddətlə mütəəssir olduğunu və nəzərin özünü xəstə etdiyini, "Nəzər dəvəni qazana, insanı məzara soxar" 2 hədisini zikr edərək bəyan eder.3
Nazar mövzusunda iki nöqtəni vurğulamaq lazımdır:
1 - baxışlarımızı tərbiyə altına almaq.
2 - Qarşı tərəfin baxışlarına hədəf olmaqdan qaçınmaq.
Bunları qısaca açaq:
1-İnsan olaraq hər zaman həm baxan tərəf, həm də baxılan tərəf olduğumuzu unutmamalıyıq. Yəni həm hər şey hər zaman gözümüzün görüş sahəsi içində, həm də biz hər zaman hər kəsin gözü önündeyiz. Hamımız hər zaman başqasını denetleriz; ölçər, biçər, tənqid, az görürük, çox görürük, gözümüzdə büyütürüz, küçültürüz, havsalamıza sığdıramayız, gördüklərimizi inanamayız, duyduklarımıza heyrət edirik. İçimizdə heyranlıq oyandıran və ya müsbət-mənfi fırtınalara səbəb olan ya da varlığına inanamadığımız bir hadisə qarşısında çox vaxt çaşıb qalarıq. Elə heyrət edirik ki, az qala bir müddət özümüzə gələ bilmərik. Halbuki varlıqların hendesesi bizim əlimizdə deyil. Cənabi-Haqq bir şeyi yaradarkən və ya birinə bir sərvət verərkən ya da hasmımızı müvəffəq qılarkən bizə soruşmur, bizim onayımızı almır. Məsələn bizim bahçemizdeki ağacımızda heç meyvə yoxkən, filanın ağacına budaqları daşıya bilməyəcək dərəcədə meyvə lütf edilmiş ola bilər. Bu vəziyyətdə şaşkınlığımızı və hayretimizi "maşallah, əlhəmdülillah, Allahu əkbər, Bərəkallah" kimi Allahın qüdrətini, iradəsini, əzəmətini, böyüklüyünü, rəhmətini və meşîetini təslim edən sözlərlə susturmalıyız. Işi tamamilə Allaha verməli, bizə lütf edilməyən nemətlərin başqasına ehsan edilişini çox görməməli, göz qoymamalı və içimizi geniş tutmalıyıq. Onsuz da möminin iman xüsusiyyəti də bunu tələb edir. Bu tərbiyəni içimizdə hakim qılsaq, başqasına nazarımız dəyməz.
Demək, müsəlman üçün-nə qədər müvəffəqiyyətli olursa olsun-tərif və methiyeye yer verməməliyik; müvəffəqiyyətini, səyi nəticəsində, Allahın dilək və köməyiylə əldə etdiyini bilməli və ifadə etməliyik; Allahın kömək və inayətini əskik etməməsi üçün və Allahın razı olması üçün onun lehinə dua etməyə davam etməliyik; art niyyətli baxışlardan Allaha sığınmalıyıq-bu sığınışı ona nazarımız dəyməsin deyə deyil; niyyət daşımamaq imanın şüarı olduğu üçün etməliyik.
2 - Hər zaman göz altında olan tərəf mövqeyində olmamız isə başqa bir həssaslığı daha tələb edir: Həyatda çoxu dəfə, çoxumuz müxtəlif uğurlar əldə edərik. Cənabi-Haqq bəzi şeylərdən məhrum buraxdığı bir qulunu, şübhəsiz müxtəlif zamanlarda digər bəzi şeylərdən məmnun etmişdir. Sahibi olduğumuz nemətləri bəzən gözlərdən də gizleyemeyiz. Bizə düşən hər hal və şərtdə əlimizdə olan nemətlərin şükrünü əda etmək və təvazökar olmaqdır. Başarımızdan və ya muvaffakiyetimizden görə üstünlük duyğusuna qapılıb, başqalarını kiçik hesab etmək və riyakârlığa heç bir zaman haqqımız yoxdur. Nümayiş maraqlısı olmaq, bəzən başımıza ən gözlənilməz ruhi problemləri də bərabərində gətirə bilər. Nə qədər böyük müvəffəqiyyət əldə etmiş olsaq olaq; hər zaman təvazökar olmalı və insanlarla eyni səviyyədə olduğumuzu heç bir zaman unutmamalıyıq. Uğurumuzun Allahdan başqasının bilməsini istəmək-çünki riyakârlıktır-xeyirli əməllərimizi yeyib çıxacağıq kimi, bəzən belə nəzərə və kem gözlərə isabət etmə kimi müessif bir şəkildə neticeleneceğini də ağıldan uzaq tutmamalıyıq. Xeyirli əməllərin savabını əldən qaçırmaq, nəzərə isabət etməkdən çox daha təhlükəli bir nəticədir. Əlimizdə olmadan başqasının bilməsindən isə məsul deyilik.
Saf və xalis iman, nəzərə və göz dəyməsinə qarşı tədbirlər də ehtiva edər. Sıralamamız lazım olsa: 1-Allaha iman və təvəkkül etmək; 2-etdiklərimizlə gururlanmamak; 3-Yaxşılıqları və gözəl işlər Allaha vermək; 4-Yaxşılıqları sahiblənmək yerinə kusurlarımızla, eksikliklerimizle və hatâlarımızla məşğul olmaq; 5-İnsanlardan tərif və methiye gözləməmək; 6 -Gerçək tərifi və methiyeyi Allaha istiqamətləndirmək; 7-Başarılarımızda Allahın köməyinin əsas olduğunu qavramaq və nəzərlərə Allahın köməyini təqdim etmək; 8-İnsanların gözü qabağına hər şeyimizi sərib tökmə Həvəslisi olmamaq; 9-İns və cin vesvesecilerin və həsəd aparanın şərindən və zərərlərindən Allaha sığınmaq və dua etmək.
Bu xüsuslar, nəzərlə əlaqədar almamız lazım olan tədbirlərdən yalnız bir neçəsidir. Digər tərəfdən bu fəzilətlər, onsuz imanın fitri və xalis kazanımlarıdırlar, yoxsa nəzər dəyməsin deyə takınılan süni rəftarlar deyil.
Nəzərə qarşı oxumaq və ya saleh bir kimsəyə oxutmaq haqqdır. Rəsulullah Əfəndimiz (s.ə.s.) göz dəyməsinə oxunmasını tövsiyə buyurmuş4; üzündə sarılıq əsəri olan bir qız uşağına: "Bu kızcağıza oxuyun; buna nəzər değmiştir" buyurmuştur.5
Göz dəyməsinə qarşı saleh kəslər xəstəyə və ya xəstə şəxsən özünə; Qələm Surəsinin 51 və 52. Ayələrini, Ayet'el-Kursi, Fatihə, İxlas, Fələq və Nas kimi Allahın adlarını, sifətlərini, zikrini və şər güclərdən Allaha sığınmaq ehtiva edən ayələr və dualar oxuna bilər və Allahdan şəfa niyazında bulunulabilir.
Ancaq bu işi ticarətə tökənlərə rəğbət edilməməlidir. Efsuncuların, sehrbazların və cincilerin bu mövzu üçün edəcəkləri heç bir şey yoxdur. Nazar dəyməsindən qorunmaq üçün yuxarıdakı zadəgan meyarların xaricində başqa bir həll axtarışında olmaq nəticə verməz. Nazarlık, at nalı, at başı taxma, güllə tökmə, tütsü etmə, başda duz çevirmə kimi adət və ənənələrin İslamiyyətdə yeri yoxdur. Necə ki Peyğəmbər Əfəndimiz (s.ə.s.) qanuni duaları buraxaraq, Efsun etməyi və nazarlık geyinmək yasaklamıştır.6 Bir adama nəzər değip dəymədiyi mövzusunda deyilən sözlər isə çox vaxt təxmindən irəliyə getməz.
Nəzər və göz dəyməsini ifrat ölçüsündə böyüdərək, bir sıra Müsəlmanları gıyâben "nəzəri çox dəyir! Bu adama diqqət et! "Kimi təbirlərlə təcavüz etmək isə; tamamilə sui-zəndən ibarətdir. Həqiqi bir yanaşma deyil. Sui-zənn isə, Quranın haram etdiyi fiillerdendir.7
Haşiyə:
(1) Qələm Surəsi, 68/51, 52;
(2) Keşf'ül-Hafa, 2/72;
(3) Şüalar, 286;
(4) Buxari, Tibb, 1932;
(5) Buxari, Tibb, 1933;
(6) Buxari, Tibb, 1934;
(6) Nəsai, Bəzənmə, 17;
(7) Hucurat Surəsi, 49/12.
- Nəzərdən Qorunmaq Üçün Konusuna Benzer Konular
- Üçüncü Şahsın Şiiri 13.07.2004
- Baş Ucunda 26.07.2004
- Ucun kuslar ucun 07.08.2004
- DİLİMİN UCUNDA ... 18.09.2004
- Toyota üçüncülüğü hedefliyor 25.09.2005