Gecə qıçlara Giren Kramplar

Son güncelleme:

  • bacakta sıxılma - bacakta kramp - yuxuda kramp - gecə ayaq ağrısı - gecə kramp - gecə krampları - gecə sıxılma - gecə sıxılmaları - gecə kramplar müalicəsi
    Gecə qıçlara girən kramp və sıxılmalar

    Qıç krampları, qıçlarda xüsusilə baldır, ayaq döşəməsi əzələləri bəzən bud kaslarınında ani şiddətli ağrılı əzələ sıxılmasıdır. Baldırdaki əzələ krampında əzələ sərtləşmiş və basmakla ağrılıdır, o sırada ayaq barmaqları və ayaq biləyi aşağı doğru kıvrılmıştır. Kramplar bir neçə saniyə ilə dəqiqələr boyunca çəkə bilər və özbaşına düzələr. Kramp bitdikdən sonra o əzələdə ağrı saatlar boyunca çəkə bilər. Çox xəstədə qıç krampları gecə yuxuda gəlir, ancaq bəzi xəstələrdə gün ərzində də görülər. İnsanların çoxunda gecə krampları həyatları boyunca çox sıx olmayaraq görülə bilər və bu vəziyyətdə normal qəbul edilir. Ancaq gecə krampları tez və gecə boyunca bir çox dəfələr olursa xəstənin həyat keyfiyyəti cəhətdən ciddi problem yaradır. Bəzi xəstələr kramplar əsnasında ayaqlarını gərərək, bundan xilas ola bilərlər. Ancaq yenə də yuxuya getmədə əvvəl və yuxuda ağrı ilə oyanma sıxsa, kramplar problem meydana gətirər.

    Yaşlı insanların çoxunda həyatında ən az bir dəfə gecə kramp hekayəsi vardır. Bir cəmiyyət əsaslı işdə yaşlı şəxslərin% 50ini çoxunda gecə kramplar olduğu göstərilmişdir. Qadınlar və kişilərdə görülmə sıxlığı cəhətdən fərq yoxdur. Gecə kramplar görülmə sıxlığı yaş irəlilədikcə artmaqdadır. Gecə krampları hamiləlikdə də sıx olaraq görülər və hamiləlik ayı irəlilədikcə kramp sıxlığı və şiddəti arta bilər.
    Krampları müddəti 2 - 10 dəqiqə arasında müddət bilər.

    Kramplar necə meydana gələr?

    Kramp bir kassa aid sıxılma vahidlərinin (mühərrik modul deyilir) bütününün birdən həddindən artıq dərəcədə ataşlenerek, əzələnin ən yüksək gücündə sıxılması vəziyyətidir. Gecə krampları yuxunun REM dövrü daxil bütün dövrlərində görülə bilər. Kramp əsnasında elektromiyografik olaraq kayıtlama edilsə sıxılma vahidlərinin çox sıx bir odlama etdikləri görülər. Bunun səbəbi omurilikte ön buynuz deyilən bölgədə olan sinir hüceyrələrinin sıx odlama etmələri, sonra da sıx bir əzələ sıxılmasıdır meydana gəlməsidir. Bu hadisənin səbəbi ön buynuz hüceyrələrinin həddindən artıq hissiyyata olması, özbaşına odlanılması, anormal əzələ-sinir kavaşağı fəaliyyəti, əzələ liflerinde sıxılmağa olan meylin artması və həddindən artıq həssaslıq, sinirdən kassa çatan hər hansı bir siqnalın qonşu əzələ liflerine də yayılaraq sıxılmanın şiddətinin artması ola bilər. Kramp əsnasında əzələ anormal dərəcədə çox kasıldığından boyu tolere edilə biləni daha çox qısalar. Bu sırada əzələdə oksigen tükənməsi və müxtəlif metabolitlerin birilimi ilə ağrı meydana gələr. Son illərdə ortaya atılan bir görüşə görə ilerliyen yaşla birlikdə tendon boyunda və elastikliyini azalma meydana gəlməkdə və əzələnin əlverişsiz sıxılması ilə asanlıqla gecə krampları ibarətdir. Xüsusilə Aşıl tendonunda bu qısalma daha çox olduğundan gastrokinemeus əzələsində (baldır arxa üzündəki əzələ) kramplar daha sıx görülməkdədir. Bu fərziyyəyə görə kramplar xüsusilə çömelme əsnasında bu əzələnin boyu uzandığından əzələdə refleks olaraq sıxılma meydana gəlməkdə və kramp meydana gəlməsi asanlaşmaqdadır. Bəzi iddialara görə gecə kramplarında genetik faktorlar da təsirli olmaqdadır.

    Gecə krampları diaqnozu

    Gecə krampları diaqnozu, gecə yuxu əsnasında ümumiyyətlə qıçlarda, baldır və ayaq əzələlərində ağrılı dəqiqələr sürən, yuxudan oyandıran şiddətli sıxılmaların xəstə tərəfindən təyin olunur olması ilə asanlıqla qoyulur.

    Ancaq əhəmiyyətli olan gecə krampları ilə karışabilen və ya ümumi olaraq kramplara səbəb ola bilən xəstəliklərin səbəblərlə ayrımının edilməsi və altda yatan səbəblərin ortaya konabilmesidir. Burada xəstənin ətraflı nevroloji müayinəsi, xəstəlik əhvalatı tanısal müddətdə ilk pillədir. Narahat qıçlar sindromu (restless legs sindromu), yuxuda periodik qıç hərəkətləri, nokturnal miyoklonus, arteriyel və venöz dövran pozuqluğu, periferik nöropati, distoni kimi vəziyyətlər gecə krampları ilə qarışa bilər. Bu vəziyyətlərdən ayrım üçün xəstəlik əhvalatı, nörolojik müayinə, EMG, yuxu araşdırması kimi tədqiqlər lazım ola bilər. Narahat qıçlar sindromu və gecə kramplar tez-tez birlikdə bulunabildiği göz qarşısında tutulmalıdır.

    Gecə olmanın asanlaşdıran səbəblər nələrdir?

    Əgər gecə kramplarına səbəb ola biləcək altda yatan bir başqa xəstəlik yoxsa bu vəziyyət idiopatik gecə krampları olaraq adlandırılar. Gecə kramplarına səbəb ola biləcək bir çox nevroloji və daxili xəstəlik vardır. Bunlar, bel yırtıqları, sinir sıkışmaları, nöropati, distoni, parkinson xəstəliyi, mühərrik neyron xəstəliyi, multiple skleroz, Hipotiroid, diabetes mellitus, hipokalsemi, Hipertiroid, Addison xəstəliyi, Hipoqlikemiya, hiperkalemi, hiponatremi, diyaliz, hipomagnezemi, uzunmüddətli ishal, damarsal çatışmazlıqlar , doğum idarə həbləri, diüretik spirt, steroid, lityum, xolesterol dərmanları (turşusu törəmələri), güllə toksikasyonu, McArdle xəstəliyi, otozomal dominant kramp xəstəliyidir.

    Gecə kramplarından şikayətlənən xəstələrdə köməkçi tədqiqlər

    İdiopatik gecə krampları ilə karışabilen digər səbəbləri təyin etmək üçün, yaxşı bir nevroloji müayinənin yanında tiroid funksiya testləri, qan şəkəri, qan dəmiri və ferritin səviyyələri, törə, kreatinin, qanda Na, K, Ca və Mg səviyyələri, EMG, yuxu analizi kimi əlavə tədqiq ehtiyac eşidilə bilər.

    Gecə kramplar Müalicəsi

    Müalicədə ilk pillə altda yatabilecek xəstəlikləri təsbit edərək müalicə etməkdir. Əgər belə bir səbəb olmazsa və gecə krampları ən az 2 aydır davam edir və həftədə ən az bir neçə gecə və gecədə birdən çox ortaya çıxırsa müalicə düşünülər. Müalicədə ilk pillə xəstələrə ayaq biləyi gərmə və boşalma məşqləri verməkdir. Əgər bu cür üsullar ilə problem həll o zaman dərman müalicəsi edilir. Dərman müalicəsində kinin, E vitamini, maqnezium, kalsium və s. önerilebilmektedir.

    Qeyd: Bu yazı məlumat məqsədiylə yazılmışdır. Bu yazını oxuyaraq özünüzdə bir xəstəlik diaqnozu qoymanız və ya müalicə tətbiqiniz əsla təklif edilməz. Bu cür çıxarsa bir nevrologiya mütəxəssisinə müraciət etməyinizi məsləhət görürük.
0 0 0
```[cite: 10]