1. Ana Sayfa
  2. Azərbaycan
  3. Japonyadaki Nüvə Sızıntı Sağlamlığı Necə Etkilecek

Japonyadaki Nüvə Sızıntı Sağlamlığı Necə Etkilecek

Son güncelleme: 10.04.2012 09:32
Nerissa-Su Nerissa-Su foto

  • Nüvə sızıntının Sağlamlığa Təsirləri - Nuke Sızıntıdaki Təhlükə - Radayasyonun Sağlamlığa Zərərləri Nələrdir - Nüvə qəzalardan radyoaktivite Necə Ortaya Çıxar


    Ən çox tiroid təsirlənəcək
    Nüvə Tibb Mütəxəssisi və guatr və Tiroid xərçəngi Dərnəyi Başçısı Prof. Dr. Cumali Aktolun, Yaponiyada bu gün etibarilə cəmi 4 nüvə rekatördeki ziyan səbəbiylə radiasiya sızıntısı müəyyən olunduğunu açıqladı. Bu radiasiya sızıntılarından biri də Tokio yaxınlarında.

    Nüvə Kazalar
    Bu günə qədər dünyada cəmi 99 nüvə qəza qeydə keçmişdir. 99 qazanın 57 si isə 1986 Çernobil sonra meydana gəlmişdir. Bunların çoxu Amerika Birləşmiş Ştatlarında olmuşdur. Nüvə qəzaların əksəriyyəti insan səhvi ilə meydana gələr. Təbii fəlakət sonrasında reaktor ziyanı gözlənilir, amma çox məşhur deyil; Yaponiyadakı bu reaktor partlamaları və sızıntısı isə bu baxımdan da ayrı xüsusiyyət daşımaqdadır.

    NÜVƏ Kazalar təyyarə KAZALARINA BENZER
    Nadir olar, ancaq olunca da fəlakət kimi qəbul edilər amma ölüm sayı kömür mədəni kazalarına görə daha azdır. Nüvə qəzaların çoxunda insan ölçümü olmaz; ən ölümlü olanı bu günə qədər Çernobil (rəsmi məlumatlar 4000-dən amma daha çox olduğu nəzərdə tutulur.

    Nüvə qəzalardan radyoaktivite Necə Ortaya Çıxar?
    Radioaktiv qaynağın (core, nüvə) dağılması və ya əriməsi ilə uran törəməsi elementlər ətrafa saçılar. Bu elementlər radyoaktiftir. Radioaktiv elementlər 2 cür radiasiya yayır:

    Parçacıq Radiasiyası: Alfa və Beta qrupu parçacıqlar radiasiya enerjisi yayar, dərimizə bulaşsa zərər verər. Nəfəsimizlə, su və qida ilə bədənimizə girər, xərçəng təsiri yüksəkdir, təsirləri daha çox uzun müddət sonra ortaya çıxar. Yarı ömürü onlarla, yüzlərlə, minlərlə, milyonlarla il olan radyoaktif elementlər ortaya çıxa bilər. Partlamadan sonra uzaqda olan insanlar belə bu radiasiyadan təsirlənər.
    İyonizan (dəliçi) radiasiya: Əsas olaraq qamma radyasyonudur. Bədənə girər, digər tərəfdən çıxar, bu vaxt bədənə bir miqdar radiasiya enerjisi buraxar. Xərçəng təsiri vardır amma daha çox qısa müddətli kəskin təsirlərdən məsuldur.

    Yaponiyadakı Reaktor sızıntısı Sağlamlıq Baxımından Nə Qədər zərərlidir?
    Yaponiyadakı reaktor sızıntılarının sağlamlıq baxımından fakturası hələ kestirilemez, bilinmir. Qısa zaman sonra müəyyən olacaq.

    Nüvə Reaktor Kazaları İnsan Sağlamlığına Necə Təsir Eder?
    Reaktörde sızma əgər yer altı sularına və reaktor altındakı laylara doğru olduğunda ziyan daha azdır, ancaq partlama olub da rayoaktif elementlər havaya saçılırsa ziyan daha məşhur olar. Havaya çıxan rayoaktif elementlər havada süzülüb aşağı enər və ya havada asılı qalar və ya uçucu (volatile) xüsusiyyətdə elementlər isə səmada sürətlə yer dəyişdirər. Bu əsnada yağış yağsa torpağa, suya, evlərə, nəqliyyat vasitəsilərə bulaşar və ya yerə yaxın bir nöqtədə havaya çatar, qida zəncirinə girər, yediklerimizle, içtiklerimizle, cildimizle və nəfəsimizlə də bədənə girebilri. Bədənə girdikdən sonra qalıcı ziyanlar verər.

    Hansı xərçənglər Görülər?
    Ən çox tiroid xərçəngi görülər. Bu səbəblə qoruma üçün yod həbləri istifadə edilər. Bu tapıntılar digər xərçəng qorumaz. Digər xərçənglər; qan xərçəngləri, sümük xərçəngləri. Ayrıca, hər cür xərçəngdə artım görülər. Tiroid xərçəngindən ayrı olaraq Hipotiroid deyilən bir tiroid xəstəliyi də ortaya çıxar.

    Ən Çox Kim təsir edər?
    Ana bətnindəki uşaqlar, sonra körpələr, sonra uşaqlar, sonra 40 yaş altı insanlar. 40 yaş üsütnde təsirlənmə daha azdır.

    Qorunma İmkanı
    Parçacıq Radyasyonundan Qorunma: Maska, əlcək, xüsusi önlüklər qoruya; yüz faiz deyil.
    İyonize Radiasiya: qəzalardan bu radyasyondna qorunma imkanı məhduddur. Ən təsirli üsul qaynaqdan uzaqlaşmaqdır (məsafə). Qurtarma qrupları xüsusi geyimlərlə qismən qorunur, xalq bu radiasiyadan çox qoruna bilməz.

    Kendiliğinizden Yod Həbi almayın, öldürə bilər.
    Radiasiyadan qorunma məqsədli kendiliğinizden yod həbi almayın, ancaq müəyyən bir səviyyəyə çıxınca bu həblər rəsmi təşkilatlar verilri və ya alınması təklif edilir. Ciddi yantesirleri vardır, öldürə bilər. Finlandiye eczanelerinde yod həbi stoğu dünən bitmiş vəziyyətdə idi (paranoyya).

    Yaponiya bu mövzuda Çox Təcrübəli
    Dünyada radiasiya qəzalarından sonra ortaya çıxan sağlamlıq problemlərini ən yaxşı bilən, ən etcrübeli ölkə Yaponiyanın, çünki Hiroşima və Naqasaki ya atılan atom bombalarının bu günə qədər təxminən 66 ildir gün be gün, ay be ay, il və il izlənilən bütün mənfi təsirləri Yaponlar tərəfindən izlenmiş , öyrənilmiş, qeydə keçirilmişdir.
#10.04.2012 09:32 0 0 0