Kafenin Və Qəhvənin Zərərləri
Son güncelleme:
-
kafeinin sağlamlığımıza təsirləri - qəhvə və kafenin istifadə təsirləri nələrdir - uzun müddət kafi istehlakı zərərləri
Kafe və qəhvədən ZƏRƏRLƏRİ
Bu gün günə qəhvəylə mi başladınız? Ya da hər səhər naharı sonrası qonşunuzla qəhvə mi içəcəksiniz? Ya da gəzmə gününüzdə dünən, qəhvə xidməti mi edildi? Ya axşamları yoldaşınızın qəhvə istəməsinə nə deməli? Sıx tempdə çalışır olub, ancaq qəhvəylə özünə gelenlerimizi də unutmayaq ... Birini reddetsek, birini şübhəsiz içir bilirikmi? Həyatımızda qəhvənin nə qədər də yeri varmış deyilmi? Yaxşı qəhvə, bu qədər rahat içmemize baxmayaraq, bu qədər günahsız bir içki mi? Gəlin birlikdə müşahidə edin:
Günümüzün aktual müzakirə mövzularından biri olan qəhvənin bir çox fərqli cəhətdən bəhs etməkdə fayda var deyə düşünürəm. Bu qədər gözəl olan bir şeyin, şübhəsiz zərərli bir tərəfi vardır deyişinizi eşidər kimiyəm. Kafenin mövzu olduğunda ümumi fikir bu istiqamətdədir, deyilmi? Çox vaxt qoxusunu aldığımız anlarda ya da oyandıqdan dərhal sonra canımız bir anda qəhvə çəkər və dərhal içib bitirmək istəyirik. Gözəl aroması və qoxusu özümüzü daha yaxşı hiss etməmizi təmin edər. Içdikdən sonra isə görəsən mənə nə qədər zərərli deyə düşünmədən də edə bilmirik.
Uzunmüddətli Kafe İstehlakı MƏNİM ÜÇÜN ZƏRƏRLİ MI?
Bəli. Uzun davamlı kafesinli içkilərin istehlakı, ümumiyyətlə siqaret istehlakını da özü ilə gətirə bilir. Bu vəziyyət onsuz da sağlamlıq üçün zərərlidir. Qəhvə və çayı da içinə ala biləcəyimiz kafesinli içkilər, bədənimizdə ödəmə və dərimizdə selülit səbəb olmaqdadır. Kafesindən enerji yoxdur, yəni kalorisi yoxdur amma, kafenin bədəndə su tutaraq, şiş edərək əslində kilo aldırar. Kilo vermək istəyən və ya formasına diqqət etmək istəyənlərin xüsusilə qəhvədən uzaq dayanmalarını tövsiyə edərəm.
Kafe BƏDƏN KİMYAMI pozur.
Doğru. Kafenin təbii bir xəbərdarlıqçıdır. İki stəkan sərt qəhvə içdiyində aldığın 250 milliqram kofein qan dolaşımındaki adrenalini üç qatına çıxardır və tənəffüs sürətini artırar. Beynində kafeinin yolu adonezinle (sinirlərimizin sakinleştiren və uyğunlaşmaya siqnallarını verdirən kimyəvi) kesişir. Ayrıca bədəndəki dopamin səviyyəsini artıraraq zövq mərkəzlərini xəbərdar edər. Bundan ötəri kafeinin səni həm ayıq həm də zəif hiss etdirmək kimi bir xüsusiyyəti vardır. Eyni zamanda sinirləri gerdiği və yuxu hormonu olaraq bilinən melatonin hormonuna təsiri olduğu üçün, yuxusuzluğa səbəb olar.
Kafe BENİ DAHA AĞILLI EDİR.
Doğru. Bir işə qoyulmadan əvvəl içiləcək bir stəkan qəhvə heç də pis bir fikir deyil. Zehni funksiyaları beynin funksiyasını yavaşladan adonesini maneə törədərək artıra bilər. Edilən bir araşdırmada iki stəkan qəhvə içildiyində alınan kafein miqdarı bir qrup insana verildikdən sonra öyrənmə, yaddaş və diqqət nisbətlərinin yüzdə 60 artdığı görülmüşdür. Lakin unudulmamalıdır ki, bu təsir çox qısa davamlıdır.
Kafe PERFORMANSIMI artırır.
Doğru. İdmançı performansdan bəhs etdiyimizi atladıq müvəffəqiyyət fərqi, birinciylə sonuncu arasındakı qədər böyük ola bilər. Kafenin olmadan yalnız zehni olaraq daha yavaş olmaqla qalmaz eyni zamanda fiziki olaraq da daha yavaş olma vəziyyəti başlar. Kafenin məşq performansını yüzdə 10 ilə 15 nisbətində təşviq edər. Çünki yorulmamızı gecikdirər. Kafeinlki içkilər eyni zamanda yüngül bir ağrı kəsici təsirə malikdir. Beləcə yorğun hiss etməyə başlamadan, daha uzun davamlı məşq etmiş olarıq. Masabaşı çalışanlarda da kafesinli içkilərin daha sıx konsentrasiya, daha çox performans və yaddaşa səbəb olduğu bilinməkdədir. Lakin kafesinli içkilərin, atladıq idmanlarla məşğul olan professionallara, məşq əsnasında ürəyə doğru olan qan axışını yavaşlatabileceğini də göz ardı etməmək lazımdır.
Kafe yüksək təzyiqə səbəb olur.
Bəli. Edilən son işlərə görə, kafenin ehtiva edən çay, qəhvə və kola kimi içkilərin yüksək təzyiqi olan fərdlərdə, qan təzyiqində balanssızlığını səbəb olduğu tapılmışdır. Lakin yüksək təzyiq narahatlığı olan fərdlərin, çox olmamaq şərtiylə kafesinli qəhvə istehlakı, təzyiqi normal seyr edən insanlarda ürək döyüntüsünün dəyişiklik, ölçülmeyecek qədər az olmaqdadır. Lakin şəkərli ya da diyet kola bu fərdlərdə, yenə yüksək təzyiq sebebebi ola bilməkdədir. Əgər yüksək təzyiq hastasıysanız əlavə kafesindən uzaq dayanmağa cəhd göstərin, çünki var olan bir narahatlığın şiddətini artıra bilər. Bu vəziyyət ürək aritmisi ya da anksiyetesi olanlar üçün də etibarlıdır. Eyni şəkildə kafesinli içkilər, Kafenin ürək aritmisine meyli olanların vəziyyətini tetikleyebilir və anksiyeta artıra bilər. Edilən yeni bir işə görə maddələr mübadiləsi yavaş çalışan insanların, kafesindən yavaş həzm etdirdiyi ortaya çıxmışdır. Işdə kafeinin bu tipdəki insanları infarkt keçirmə mövzusunda daha böyük riskə soxduğu ortaya çıxmışdır. Digər tərəfdən maddələr mübadiləsi sürətli olub kafesindən sürətli sindirenlerin, ürək infarktına qarşı qoruyucu olduğu da ortaya çıxmışdır.
Kafe Sümük əriməsinə səbəb olar.
Bəli. Kalsiumun sidik yolu ilə bədəndən atıldığını sübut edən araşdırmalar edilmişdir. Lakin həddindən artıq kafenin istehlakı nəticəsində, bədəndə təcrübəsi söz mövzusu olmaqdadır. Kafeinin bədəndən atımı əsnasında, sümüklərdən kalsium çəkilməyə başlar, bu səbəbdən atılan sidik miqdarını artıraraq bədənin kalsium anbarları azalmış olar. Kafenin yaratdığı bu təsirin əhəmiyyət verilmək dəyəcək dərəcədə olmadığını müdafiə edənlər də olsa, hər ehtimala qarşı xəstələrimizə kafeinin sümüklər üçün bir risk ola biləcəyini şəxsən həmişə müdafiə. Möhkəm bir qəhvə içicisiyseniz, hər bir stəkanda bir neçə milliqram kalsium itirərsiniz, bu doğrudur. Bu itkisi, qəhvənin içinə koyacağımız bir neçə damla südlə kompensasiya edə bilərsiniz deyə bilmirəm. Ən doğrusu, qəhvə istehlakı mümkün qədər azaltmaq olacaq.
Kafesindən İstifadə Doza ASIM edə bilərəm.
Doğru. Ancaq qeydə keçmiş bir çox hadisə, insanların kafesinli içkilərlə deyil də; istəyərək aldıqları kafenin dərmanlarından görə həddindən artıq dozanın reallaşdığını göstərir. Bunu qəhvə içərək etmək üçün düjünlər tərəfindən stəkan qəhvə, yüzlərlə kola və minlərlə stəkan çayı eyni anda içmək gərəcək. Amma yenə də, uzunmüddətli amma az-az alınan qəhvənin də bədəndə birikeceğini unutmayın. Onsuz da çox kafenin alışı səbəbiylə, kafesindən əvvəl çox su içməkdən ötəri sağlamlıq problemləri çıxacaq.
Kafe asılılıq EDƏR.
Doğru. Zamanla Kafesinə qarşı immunitet qazanarıq. Bədəninin vərdiş etdiyi miqdarda kafenin etmədiyində isə baş ağrısı və əsəb yaşana bilər. Daha çox kafenin tükettikçe, çəkilmədiyi zaman bu tip reaksiyalar da artar. Ancaq bir çox adam bütün günü asanlıqla bir stəkan qəhvəylə keçirə bilir. Tamamilə bırakabilen də bir çox insan olur. Əminəm ki başa qoysanız, siz də gündəlik içdiyiniz qəhvə-çay miqdarınızı azalda bilərsiniz.
HƏR AXŞAM Yeməkdən Sonra ÇAY ehtiva etsəniz KESİNLİKLE UYUYAMAM.
Doğru deyə bilərik. Çayda da, az da kafein vardır ki təhrik çox sakitləşdirər. Amma çox tünd və şəkərsiz içilsə yuxusuzluq edər. Davamlı içilmeyip, nadir olaraq içildiyində də bədən daha çox yuxusuzluq çəkər. Ancaq əgər hamileyseniz, kafein tərkibi yüksək içkilərdən onsuz da uzaq dayanmağa çalışın. Ortalama bir yetkinin kafesindən sindirmesi dörd ilə altı saat arasında dəyişir. Əgər yuxuya getmək mövzusunda çətinlik yaşayırsınızsa, yatmadan altı saat əvvəl kafenin ehtiva edən içkilərdən uzaq dayanmağa başlayın.
Elə isə CANIM NƏ QƏDƏR İÇMƏK istəyiriksə o qədər kafenin ehtiva edən ŞEY içə bilərəm.
Səhv. Edilən bir işə görə sərt və çox çox miqdarda qəhvə içmək, bədəndəki iltihablanmaqla əlaqəli ola bilər. İmmunitet sisteminin infeksiyaya qarşı göstərdiyi reaksiya, bədən üçün zərərli ola bilər. Çünki bədənin özünü qorumaq üçün çıxardığı kimyəvilər, ürək xəstəliyi və şəkər xəstəliklərinə səbəb ola bilər. Ancaq qəhvənin infeksiyaya gətirib çıxarma ehtimalının, yalnız onun səbəb olduğu mənasını vermədiyini unutmamaq lazımdır.
QƏHVƏ, antioksidan ehtiva edər.
Bəli. Həddindən artığa kaçılmadığı təqdirdə, qəhvənin təmin etdiyi antioksidanlar ürək xəstəlikləri riskini azaldır. Lakin, çox elm adamı, həddindən artıq dozdaki kafeinin ürək xəstəlikləri doğura biləcəyini inanır. Ayrıca bu nöqtədə kafeinin qar-zərər əlaqəsi baxımından da qiymətləndirilməsi lazımdır. Mənə görə, kafeinin zərərləri, yararlarına görə daha ağırlıq təşkil etməkdədir.
GUNLUK NƏ QƏDƏR Kafe sağlamdır?
Kafenin mövzusunda araşdırma edən elm adamları, kafenin istehlakı mövzusunda kimsənin gözünü qorxutmaq istəməməkdə ancaq həddindən artıq alınımı mövzusunda xəbərdarlıq var. Kafenin mövzusundakı sağlam sərhədin 400 milliqram ola biləcəyini düşünə bilərik ki, bu da gündə dörd stəkan qəhvəyə tekabül edir. LAKİN MƏN, KİLO VERMƏ dövründə OLAN xəstələrimə-MÜPTELALIK YOXSA-həftədə 1-2 dəfədən çox Qəhvə təklif etmirəm. Kafeinin şiş etdiyini lütfən unutmayın ...
Kafe müqayisə
İstər bu marka, istər bu marka qəhvə içir olun, ikisinin də kimyəvi tərkibi eynidir. Fərq edən tək şey, qəhvənin tərkibindəki kafein miqdarıdır. Içmədən ya da yeməmişdən əvvəl nə qədər kafenin alacağınızı bilmək istəyirsinizsə, aşağıdakı cədvələ bir nəzər salın:
İsti şokolad: 200 ml'de 5 mg.
Şokolad: 80 ml'de 20 mg.
Qutuda buzlu çaylar: 330 ml'de 31 mg.
Kola: 330 ml'de 35 - 45 mg.
Dəmlənmiş qara ya da yaşıl çay: 200 ml'de 25 - 50 mg.
Kahveli dondurma: 240 ml'de 40 - 80 mg.
Nescafe: 240 ml'de 50 - 110 mg.
Espresso: Tək olanda 100 mg
Red Bull: 370 ml'de 110 mg.
Dəmlənmiş qəhvə: 240 ml'de 80 - 140 mg.