Kök və Havucun Faydaları
Son güncelleme:
-
kök sağlamlıq baxımından faydaları - havuçta olan vitaminlər - havuçta hansı vitaminlər mövcuddur - kök göz sağlamlığına təsiri
Kök, köklərində qida maddələrinin yığıldığı bir bitkidir. Kök, normal yenebileceği kimi, suyu sıxılaraq və rendelenerek də istehlak edilə bilər. İstifadə edildiyi salat və yeməklərə fərqli bir ləzzət qatar. Latınca adı Daucus carota olan kök; razyana, kimyon, şüyüd, kərəviz və cəfəri kimi tərəvəzlərlə eyni ailedendir. Ümumiyyətlə narıncı olaraq bilinən kök yaşıl, qırmızı, ağ və bənövşəyi rəngli də vardır. İlk olaraq Orta Asiya və Orta Şərqdə yetişdirilən və bənövşəyi rəngin hakim olduğu havuçlar, günümüzdekilerden dad olaraq da fərqlidir.
Havuçtaki karotenoid sağlamlıq baxımından faydaları
A vitamini karoteni baxımından zəngin yaradılmış olan kök, xərçəngə qarşı mükəmməl bir antioksidan qaynağıdır və ürək-damar xəstəliklərindən qorunmağa, gözlərin inkişafına və xüsusilə gecə görüşünün yaxşı olmasına köməkçi olar. 1.300 xəstə üzərində edilən bir araşdırma; kök və ya balqabaq kimi karotenoid baxımından zəngin qidanlardan gündə ən az bir boşqab yeyən kəslərin, bu miqdardan daha az yeyənlərə görə ürək böhranı keçirmə riskinin% 60 az olduğunu göstərmişdir.
Daimi karotenoid istehlakı, menopoz sonrası sinə xərçəngi riskinin% 20; yemək borusu mesane, rəhm, prostat, kolon (qalın bağırsaq), qırtlaq və ağciyər xərçəngi riskinin də% 50 nisbətində azalmasına səbəb olur. Havucun məzmunundan olan beta-karoten, sintetik olaraq da üretilebilmektedir. Ancaq sintetik beta-karotenin, yerkökünə dercedilene bio-kimyəvi cəhətdən bərabər olmadığı unudulmamalıdır. Ayrıca elm adamları, kök xərçəng riskini azaldıcı təsirinin yalnız beta-karotenle deyil, havuçtaki alfa-karoten və digər bəzi maddələr vəsiləsiylə olduğunu ifadə etməkdədir. Kök kimi karotenoid baxımından zəngin qidaların istehlak edilməsi, qan şəkərinin nizamlanmasında da müxtəlif faydalara səbəb olmaqdadır.
Kök görüş keyfiyyətinə necə təsir edər?
Beta-karoten, görüş sağlamlığının-xüsusilə gecə görüş qabiliyyətinin-qorunmasına vəsilə olar. Beta-karoten, qaraciyərdə A vitamininə çevrildikdən sonra, gecə fikiri üçün lazımlı bir pigment olan rodopsine çevrilmek üzrə gözün retina təbəqəsinə daşınar. Az işıqlı mühitlərdə görmə hadisəsi bu pigment vasitəsilə mümkün ola bilməkdədir. Buna görə A vitamini əksikliyində, gecə görüş qabiliyyətində azalma ortaya çıxmaqdadır. Beta-karotendeki antioksidana; görmə mərkəzi narahatlığına (macular degeneration) və yaşlılıqla inkişaf edən katarakta qarşı qoruyucu bir rol verilmişdir.
Havuçta olan falkarinol ilə qalın bağırsaq sağlamlığı dəstəklənir
Journal of Agricultural and Food Chemistry jurnalında nümayiş olunan bir araşdırmaya görə, zəngin bir beta-karoten qaynağı olaraq bilinən havuçta olan təbii bir zəhər (falkarinol), nizamlı olaraq bu tərəvəzin yeyilməsi vəziyyətində xərçəng riskinin azalmasına səbəb olur. Bu araşdırmaya görə, xərçəng əvvəli (pre-kanseroz) kolon yarası olan üç qrup laboratoriya hayvanından birinci qrup, standart bir diyetlə; ikinci qrup, təbii olaraq falkarinol ehtiva edən dondurulmuş havuçla; üçüncü qrup isə, yalnız falkarinol usaresiyle (özü) BəslənmişdirIlluminati. 18. həftə sonunda, havuçla və ya falkarinol özüylə bəslənən heyvanların kanserleşme ehtimalı yüksək olan yaralarını böyümənin birinci qrupdakıların görə çox daha az olduğu və bu heyvanlarda daha az yaranın şişə çevrildiyi müşahidə edilmişdir.
Akciğerlerimizin qorunmasına vəsilə olar
A vitamini ilə ağciyər iltihabı və amfizem (ağciyər toxumasının xarab olması nəticəsi funksiya görməyən böyük hava boşluklarının meydana gəlməsi) arasındakı münasibəti araşdıran elm adamları, siqaretdəki təməl kanserojen benzo (a) pyrenenin A vitamini çatışmazlığı səbəb olduğunu ortaya çıxarmışlar. Daha əvvəl edilən araşdırmalara görə, A vitamini baxımından əskik bir bəslənmə, amfizeme səbəb verir. Daha sonrakı araşdırmalar, bu xəstəliyin A vitamini baxımından zəngin bir diyetlə azaldıla göstərmişdir. Xüsusilə erkən yaşda siqaretə başlamaq, A vitamini baxımından kasıb bir bəslənmə ilə birləşincə xərçəng, amfizem kimi xəstəliklərə daha çox səbəb ola bilməkdədir. A vitamini baxımından zəngin bir diyetlə bəslənmə, siqaretin bu zərərli təsirlərini azalda bilər.