İttihat Nedir - İttifak İttifakın Şartları Hakkında - Hüdâ Heva ve Heves İhtilaf - Zaruret Cerbeze
Herkes ittihat ve ittifaktan bahsetmektedir. Ancak bu o kadar kolay değildir. Zira her ittifak çağrısı yeni bir ihtilafın kaynağını oluşturmaktadır. Bilhassa bu enaniyet ve benlik zamanında şahıslara bağlı bir ittifak projesinin imkânı kalmamıştır. Çünkü kendisini yetkili gören her insan ittifakın kendisi veya düşüncesi etrafında olmasını istemekte ve bu şartla herhangi bir ittifakı kabul etmektedir. Bu durumda ittifakın veya ittihadın sağlanması mümkün müdür? Elbette mümkün olmamaktadır.
Hal ve durum böyle olunca ittihat ve ittifak nasıl sağlanacaktır? Hangi konularda ittifak gereklidir? İttifak ve ittihadın şartları nelerdir? İttifaklar hangi amaca yönelik olmalıdır?Kimlerle niçin ittifak sağlanacaktır? Bu ve benzeri soruların makul cevapları verilmeli ve asgari müştereklerde ve hedeflerde birlik ve beraberlik sağlanmaya çalışılmalıdır. Her şeyden önce "İttihat cehl ile olmaz" "İttihat imtizâc-ı efkârdır" "İttifak hüdâdadır; hevâ ve heveste değildir" diyen Bediüzzaman'ın ortaya koyduğu ilmî ve Kur'ânî ölçü ve prensipleri bilmek ve bu konuda ittifak sağlamak gerekir.
Bediüzzaman'ın ortaya koyduğu İttihat ve İttifak'ın şartları şöyledir:
1. İttihad cehl ile olmaz. İttihat imtizâc-ı efkârdır.
2. Yalanlarla ittihat yalandır.
3. İttifak Hüdâ'dadır; heva ve heveste değil
4. Bir fikre davet cumhur-u ulemanın kabulüne vabestedir. Yoksa davet bid'attır; reddedilir.
5. Bazen arzı fikir suretine girer, şahs-ı muhteris arzuy-u şahsisini fikir zanneder.
6. Arı su içer bal akıtır; yılan su içer zehir akıtır.
7. Bazen arzu fikir suretine girer, şahs-ı muhteris arzusunu fikir zanneder.
8. Kaviyyen ümit ederim ki, şu meczup sergerdan küre şehrinde, millet-i insaniyede ve âdem kavminde, ulema-i islam âlemi, bir meclis-i mebusân-ı mukaddese hükmüne geçecektir. Selef halef asırlar üstünde birbirlerine bakıp mâbeynlerinde bir encümen-i şûra teşkil edeceklerdir.
9. Hakta ittifak ehakta ihtilaf olduğundan bazen hak ehaktan ehaktır; hasen olur ahsenden ahsen.
10. Sebeb-i ihtilâf-ı muzır "bu haktır" düsturu yerine "yalnız hak budur" ve "en güzeli budur" hükmü yerine "güzeli budur" hükmü ikame edilmiştir. "Allah için sevmek" esâs-ı merhametkârı yerine "Allah için buğz etmek" prensibi ikame edilmiştir. Kendi mesleğinin muhabbeti yerine, başka meslekten nefret harekâtında hakim olmuştur. Hakikate muhabbet yerine başka meslekten nefret harekatına hâkim olmuştur. Vesâil ve delâil, makasıd ve gâyât yerine ikâme edilmiştir.
11. Sebeb-i ihtilaf, hâkim-i zâlim olan "cerbezedir." Fikr-i tenkit ve bedbinliğe istinat eden cerbeze dâimâ zâlimdir. Müteferrik büyük işlerde yalnız kusurları görmek cerbezeliktir, aldanır ve aldatır. Cerbezenin şe'ni bir seyyieyi sümbüllendirerek hasenâta galip getirmektir. Cerbeze bir hâkimdir, yalnız seyyiât tarafını konuşturmamalı, onun hasmı olan hasenâtı da dinlemeli, sonra muvazene edip, mizân-ı haşirdeki hükm-ü âdilâne gibi, râcih gelene muhabbetle hak vermelidir. Cerbeze ile her şeyin en iyi cihetini nazara almak maslahat iken, en fenâ ciheti nazara alıp mütemadiyen mülleti ye'se sevk ederek, rûh-u cemaati öldürür. Hem cerbeze seyyiesine zaaf-ı akide inzimam etmesiyle mesâil-i diniyede en zayıf tarafını irâe ederek dinsizliğe zemin ihzâr eder.
12. Nekâisten müberra olmak cinân-ı cennetin mahsûsatından ve her kemâle bir noksan karışmak, şu âlem-i kevn-ü fesadın muktezasındandır.
13. Güzel gören güzel düşünür, güzel düşünen hayatından lezzet alır.
14. Zaman gösterdi ki cennet ucuz değil, cehennem dahi lüzumsuz değildir.
15. Hakkın hatırı âlidir; hiçbir hatıra feda edilmez.
16. Biçâre hakikatler kıymetsiz ellerde kıymetsiz olur.
17. Cemaatte vahid-i sahih olmazsa cem ve zam kesir darbı gibi küçültür.
18. Çaresi bulunan şeyde acze, çâresi bulunmayan şeyde cezaa iltica etmemek gerekir.
19. Bir tane sıdk bir harman yalanı yakar. Bir tane hakikat, bir harman hayale müreccahtır.
20. Biz muhabbet fedaileriyiz husumete vaktimiz yoktur.
21. Muhabbet, uhuvvet, sevmek islâmiyetin mizacıdır, rabıtasıdır. Ehl-i adâvet insafsız bedbin bir adama benzer ki, su-i zan mümkün oldukça hüsn-ü zan etmez. Bir seyyie ile on haseneyi örter. Bu ise seciye-i İslamiye olan insaf ve hüsn-ü zan bunu reddeder.
22. Milliyetimiz bir vücuttur, ruhu İslâmiyet aklı iman ve Kur'andır.
23. Hakikat-ı İslamiye bütün siyasatın fevkındedir. Bütün siyasiler ona hizmetkâr olabilir. Hiçbir siyasetin hakkı değil ki, islâmiyeti kendine âlet etsin.
24. İttihad-ı İslam'ın tam zamanı gelmeye başlıyor. Birbirinizin şahsî kusurlarına bakmamak gerekir.
25. Muhabbet-i din saikasıyla teşekkül eden cemaatlerin iki şart ile umumunu tebrik ve onlarla ittihat ederiz. Birinci şart, hürriyet-i şer'iyeyi ve âsâyişi muhafaza etmek. İkinci şart, muhabbet üzerine hareket etmek, başka cemiyete leke sürmekle kendine kıymet verdirmeye çalışmamak. Birinde hata bulsa müfti-i ümmet cemiyet-i ulemaya havâle etmektir.
26. Ey dini cerideler! Maksadımız dini cemaatler maksatta ittifak etmeliler. Mesâilde ve meşreplerde ittifak ittihat mümkün olmadığı gibi câiz de değildir. Zira taklit yolunu açar ve "nemelâzım başkası düşünsün" sözünü de söylettirir.
27. Ehl-i İttihad-ı İslam, ağraza müsaade etmez, maksadı ittihad ve i'lây-ı kelimetullahtır. Teşebbüsâtı ve harekâtı ibadettir. İbadette şah ve geda birdir. Müsâvât hakiki düsturdur. İmtiyaz yoktur, zira en ekrem en müttakidir, en müttaki en mütevazıdir.
28. Hakikatbîn göz aldanmaz; hakperest kalp aldatmaz.
29. Bir katre bahr-i ummânı tezyîd etmez. Hem de bir günâh-ı kebîre ile imandan çıkmadığı gibi, şems garptan tulû etmediğinden tövbenin kapısı da açıktır.
30. Bir desti müteneccis su, bir denizi tencis etmediği gibi, kendisi de temizlenir.
31. İttihad-ı İslama girmenin şartı, evâmire imtisâl, nevâhiden içtinâb, sünnet-i seniyyeyi ihya ve asâyişi muhafazadır. Selam Hüdâ'ya tabi olanlara olsun.
32. En müthiş maraz ve musibetimiz cerbeze ve gurura istinat eden tenkittir. Tenkidi eğer insaf işletirse hakikati rendeçler, eğer gurur işletirse tahrip eder, parçalar.
33. Maalesef insanlar teâvün sırrını anlamada taşlardan daha taşdırlar. Zira taşlar taşlığı ile beraber kemerli binalarda birbirlerine yardım ederek omuz omuza verirler ta ki düşmesinler.
34. Kur'an-ı Mu'ciz beyan der ki "Sizden biri ölü kardeşinin etini yemeyi sever mi?" (Hucurat, 49:12) Demek, akıl, kalp ve vicdan, insaniyet, rikkat-i cinsiye, tabiat ve şeriat nazarında gıybet merduttur ve matruttur.
35. Bir cani yüzünden çok masumları ihtiva eden bir gemi batırılmaz. Bir cani sıfat yüzünden çok sıfat-ı masumeyi muhtevi bir mü'mine adavet edilmez. Lâsiyyemâ sebeb-i muhabbet olan iman ve tevhid "cebel-i uhut" gibidir. Sebeb-i adavet olan şeyler çakıl taşları gibidir. Çakıl taşlarını cebe-i uhuttan daha ağır telakki etmek ne kadar akılsızlıksa mü'minin mü'mine adaveti o kadar kalpsizliktir. Mü'minlerde adavet yalnız acımak suretinde olabilir. Elhâsıl, iman muhabbeti ve İslamiyet uhuvveti istilzam eder. Kelam da mal gibidir, israf caiz değildir.
36. Biz dini severiz, dünyayı da yine din için severiz. Dinsiz dünyada hayır yoktur.
37. Madem ki meşrutiyette hâkimiyet milletindir, mevcudiyet-i milleti göstermek lazımdır. Milliyetimiz de yalnız islamiyettir.
38. Bizim asıl düşmanımız bizi bu kadar düşürüp ilây-ı kelimetullaha mani olan ve cehaletin neticesi olan muhalefet-i şeriattır. Ve zaruret ve onun semeresi olan sû-i ahlâk ve harekâttır. Ve ihtilaf ve onun mahsulü olan ağrâz ve nifakadır.
39. Bizim düşmanımız cehâlet, zaruret ve ihtilaftır. Bu üç düşmana karşı sanat ve marifet ve ittifak silahıyla cihat edeceğiz.
40. Din nokta-i nazarında medenilere galebe çalmak iknâ iledir; icbar ile değildir. ve islamiyeti mahbub ve ulvî olduğunu evâmirine imtisâlen ef'âl ve ahlak ile göstermektir. İcbâr ve husumet vahşîlerin vahşetine karşıdır.
41. Yanlışlık tatbik-i nazariyat ve muktezây-ı hâli bilmemekten çıkar.
42. Çabuk ye'se ınkılab eden hamiyet, hamiyet değildir.
43. Hırs-ı sevap ve uluvv-ü himmetin hatarlı neticelerinden sakının.
44. Asyanın bahtını ve islamiyetin taliini açacak yalnız meşrutiyet ve hürriyettir. Fakat şeriat-ı garranın terbiyesinde kalmak şartıyla. Mehâsin-i medeniyet denilen şeyler, şeriatın başka şekle çevrilmiş birer meselesidir.
45. Hevesât-ı nefsâniye ile erkeklerin karılaşması, karıların hayasızlıkla erkekleşmesine sebeptir.