Qadına şiddətdə Son Nöqtə Yazısı - Qadına şiddətdə Son Nöqtə İclal Aydın
Dünən səhər qızımı məktəbə göndərdikdən sonra bir müddət pəncərədən küçəyə, insanları, səhəri seyr etdim. Gözəl, günəşli bir gün idi. Qapının qarşısından gazetelerimi aldım. Və Aman Allahım!
Qəzetlərdən birində kürəyində bıçaq, qanlar içində, çılpaq, bağırsaqları çölə atılmış bir qadın cəsədinin fotoşəkili var. Olduqca böyük basdıqları fotoşəkilə atdıqları başlıq də çox təəccüblü: QADINA şiddətdə SON NÖQTƏ!
Təbriklər!!!
Həqiqətən son nöqtəni qoymuşlar!!
***
Bahçeşehir Universiteti ünsiyyət fakültəsinin dekanı prof. Haluk Gürgen'i axtardım bir qəbiləniz. Mən zəng hələ qəzeti görməmişdi. "İndi bu fotoşəkili belə basmaq şiddətə meylli adamı caydıracak yoxsa zərər çəkmiş olan qadını daha da mı ürküdəcək? Bu bir nəticə mudur? Yoxsa yeni nəticələrə səbəb olacaq başqa bir başlanğıc vardırmı? "
"Çox haqlısınız, eyni fikirdəyəm" dedi.
"Üstəlik bu cür bir nəşriyyat medianın etik prinsiplərinə uyğun deyil. Keçmişdə bir cinayət aləti olan qanlı mişarı fotoşəkilini çap qaçınmayan bir zehniyyət bu! Intihar ilə əlaqədar fotoşəkil və xəbərlərin yayımlamaktan kaçınıldığında intihar hadisələrinin azaldığı nəticəsinə çatılmışdır. Bu cür nəşrlərin iki zərərli nəticəsi var.
Birincisi; oxucu bu cür fotoşəkillərdən, xəbərlərdən qaçar, əlaqə yaratmaq istəməz. Yəni məqsəd ibrət olması isə özüylə ilişkilendirmeyeceği üçün nəticəyə ulaşmayacaktır.
Bir digəri qorxusu isə cinayət potensialı olan adamın içindəki duyğuları, şiddət arzusunu qışqırdar "deyə davam etdi ...
***
Səhərin o erkən saatında o qədər hirsləndilər ki Twitter'da deyilməyə başladım. Oxuduğum reaksiyalar bu mövzuda tək olmadığımı düşündürürdü: Məsələn jurnalist Təşəkkür Pakkan "Jurnalistika hissəsindəki Dersimin bu iş necə edilməz başlığını Habertürk'ün dərc göstərərək bir dəqiqədə nöqtələməkdə yanayım" yazdı.
Oyunçu Həmdi Alkan isə mənim yorumuma "belə fotoşəkillər, o yola girmiş kişilərə kef verir və zərər çəkmiş qadınları daha da sessizleştiriyordur. Məsələ, qadını "mina eşşəyi 'olaraq görən zehinin müalicə edilməsindən keçir. Təhsil və sənəti iç içə qataraq. İllərcə. Oldu olacaq bu fotoşəkilləri köynək basdırıb promosyon olaraq da paylayar məlum gazetemiz. Məqsəd, ibrət 'ya Türk! Şiddətə qarşıyıq!? "Deyərək cavab verdi.
Musiqiçi Işın Karaca: "jurnalistliyə saygımız sonsuz da, Habertürk ibrət aləm olsun deyə bu manşeti qoydunuzsa mən şaşarım! Şaşarım! Bu vəhşiliyi o qadına yaşadan heyvana ayrı, bunu sansürsüz nəşr təşkilatlara ayrı "şəklində reaksiya gösteririken telefonla danışdığım yoldaşım Elif Dağdeviren" Bu fotoşəkili belə basmaq, o cinaytei işləməklə bərabər bir vahşettir "dedi ...
***
Müzakirə internet mühitində yaxşıca böyüdü. Bu qəzetin internet saytı fotoşəkili nəşrdən çəkdi. Bir neçə saat içində Ailə və Sosial Siyasətlər naziri Fatma Şahin öz internet saytından bir şərh etdi.
Belə deyirdi:
Qadına istiqamətli şiddətin, ölkəmizin baş edilməsi lazım olan çox əhəmiyyətli bir problemi olduğunun bütün kesimlerce fərq edilmiş olması müsbət bir hadisədir. Ancaq, bu mövzudakı həssaslığı hərəkətə keçirmək adına da olsa, qadına istiqamətli şiddəti işləyən xəbərlərdə, şiddətin cəmiyyətin ruh sağlamlığını mənfi təsir edəcək şəkildə sergilenmemesi üçün də maksimum diqqət göstərilməsi lazım olduğu açıqdır. Bu gün bir qəzetdə sürmanşette yer verilən fotoşəkilin, şiddətə qarşı həssaslıq yaratmanın kənarında, həyat yoldaşı tərəfindən öldürülən bir qadının ölü bədənini sərgiləyərək, həyatını itirmiş də olsa ən başda bir qadının şəxsiyyət haqqlarını zedelediğini düşünürəm. Fotoşəkilin bu şəkildə istifadə, təəssüf ki, basınımızda zaman zaman gördüyümüz etik pozuntular baxımından da əhəmiyyətli bir problem meydana gətirdiyini düşünürəm. Qadına istiqamətli şiddətin qarşısının alınmasında, ictimai həssaslığın yaradılması üçün ən əhəmiyyətli destekçimiz olan medianın, bu mövzuları dilə gətirərkən daha həssas davranması lazım olduğunun əhəmiyyətlə çəkirəm. Həyatını itirən uşaqlarının vəziyyətini nəzərə, bu fotoşəkili sərgiləyən peşəkarlıq anlayışının, bu gün hazırladıqları qəzeti evlərinə aparıb, uşaqlarına göstərib gösteremeyecekleri mövzusunu da qiymətləndirmələrini diləyirəm. Qadına istiqamətli şiddətlə mübarizə ilə əlaqədar olaraq hazırladığımız qanun qanununda, medianın qadına istiqamətli şiddət xəbərlərini veriş forması ilə əlaqədar mövzuları da kapsayacağımızı bu vəsiləylə ictimaiyyət ilə paylaşıram.
***
Açıqcası, qadına tətbiq olunan şiddəti belə qızdırmalı bir şəkildə tartışmamıza səbəb olanların günahı yalnız bu səbəblə yüngülləşər deyənlər də var digər tərəfdən ...
Müzakirəni səmimiyyətsiz tapanlar da ...
Bu məntiqlə düşünsək, bu cinayətləri tartışmamıza səbəb olan qatilləri də "heç olmasa gündəmə gətirdilər" deyərək bir addım təmizə çəkmək gərək!!
Ayça Şen son sözü söylədi az once Twitter'da: "Bu qəzetin manşeti ibrətlik deyil, cinayət ortaqlığıdır!"
***
Sən səni doğuran bir qadın olmasına baxmayaraq əlini bir başqa qadına kaldırabilen günahkar, sən başını kənar yana çevirən, sən imdad çığlığına dönüb baxmayan, sən gəlinin, qızının dövülmesine səs etməyən, sən bu xəbərləri mərhəmətsizcə, təhrikedici bir iştahla göstərən, yazan, sən ilk tokada bəli deyən, sən anasının dövülmesini izləyib eynisini arvadına tətbiq ... Deyil yatacaq, yanacaq cəhənnəm belə çox sizə ...