anemiya səbəbləri - bəslənmə pozuqluğuna bağlı anemiya - hemoglobin aşağılığını zərərləri - qansızlıkdan bəslənmə
• Qansızlık tanı deyil, bir tapıntıdır. Buna görə qansızlıq təsbit edildikdən sonra sonra buna səbəb olan xəstəlik araşdırılaraq müalicə yolu təyin olunmalıdır.
• Hemoglobin dəyərinin normala səviyyəyə gəlməsi üçün gündəlik 150-200 mg elementer dəmir ehtiva edən preparatlar 1.5 ay müddətlə istifadə edilməsi ümumiyyətlə kafi olar. Bu müddətdən sonra gündəlik 80-100 mq preparatı istifadə müalicə 6 ayda tamamlanır.
• Dəmir preparatı vəziyyətə görə damardan, əzələ içinə və ya ağızdan həb ya da məhlul olaraq verilə bilər.
• Ağızdan alınan dəmir müalicəsində istifadə edilən dəmir formaları dəmir sulfat, dəmir glukanat və dəmir fumorattır.
• Ağızdan dəmir ala bilməyən xəstələrə damar içinə ya da kalçadan dəmir müalicəsi tətbiq oluna bilər.
• Ədəd qanamalarının çox və ya uzun olması rəhmdə yaxşı xasiyyətli olan və myom adı verilən əzələ kütləsinə bağlı ola bilər. Bu xəstələrdə ağızdan dəmir müalicəsi tətbiq olunar.
• Mədə əməliyyatı olan xəstədə ağızdan dəmir müalicəsi təsirsiz olacağı üçün damar yoluyla müalicə tətbiq olunması lazımdır.
• Qısa davamlı tətbiq olunan dəmir müalicələri gözlənilən nəticəni verməz. Çünki sümük iliyi əskik qan miqdarını yerinə qoymaq üçün əvvəl verilən dəmirin hamısını istifadə edər, hemoglobin səviyyəsi normala gəldiyində bu dəfə istifadə dəmiri yığmağa başlayır. Buna görə dəmir anbarları dolmadan dəmir müalicəsi buraxılmamalıdır.
• dəmirin sorulmasını artırmaq üçün dəmir dərmanlarının portağal suyu və zülaldan zəngin qidalarla birlikdə və ac qarına alınması təklif edilir.
• Ancaq anemiya müalicəsi əsnasında bulanma, qusma, qəbizlik, mədədə narahatlıq kimi yan təsirlər görülə bilər. Yan təsirlərdən xilas olmaq üçün dərmanlar yeməklərdən sonra alına bilər.
• Kalsium duzları, süd və süd məhsulları, antiasit dərmanlar, tetrasiklin növü antibiotiklər kimi, dəmirin sorulmasını mənfi olaraq təsir edən qida və dərmanların anemiya müalicəsi əsnasında alınmaması lazımdır.
• Dəmir baxımından zəngin qidaların normal miqdarda istehlak edilməsi dəmir əskikliyindən qorunmada faydalı olar. Ancaq bu qidalar uzun müddət davam edən Qanamalarda, dəmir anbarlarının boşalmasını maneə törədə bilməz, əskikliyi də tək başına aradan qaldıra bilməz.
• Qırmızı ət, toyuq və balıqların qəhvəyi ətli qisimləri dəmir baxımından zəngindir, ayrıca dəmirin bağırsaqlardan asanca emilebileceği şəkildədir. Dəmir ehtiva edən bitki mənşəli qidalar da olmaqla birlikdə bunlarda iştirak edən dəmirin bağırsaqlardan əmilməsi çətindir.
• Spirulina, koru tozu, tahin, bəhməz, quru üzüm, quru ərik də dəmir ehtiva edən qidalar arasındadır.
götürmə