ishal nasıl geçer - ishale karşı yapılacaklar - ishalde beslenme - ishal diyetiİshal başlıbaşma bir hastalık değil, birtakım bozuklukların belirtisidir. Onun için, sebebi bulmaya çalışmalı, tedavi ona göre yapılmalıdır. Yalnız, belirtileri gidermek için de bir tedavi uygulanır.
Eveğen İshalin Tedavisi
İshallerin çoğu hafif bir pehrizle 1-2 gün içinde geçer. Geçmiyorsa yatakta dinlenmek gerekir. Karnı sıcak tutmak termofor koymak iyi gelir. Eskiden yapıldığı gibi müshil vermek doğru değildir. Ağrıya karşı kodein, tentür dopyum, tentür dö belladon gibi ilâçlar kullanılabilir. Sulfaguanidin her türlü eveğen (hâd) ishalde verilebilir. Bu ilâç mikroplara tesir ederek ishalin durmasını sağ-jlar.
Hastaya ilk gün yalnız az şekerli koyu çayla kızarmış ekmek verilir. Daha sonra sade suya (yağsız) pirinç, şehriye çorbası, patates püresi verilir. Bu yiyeceklere yeteri kadar tuz konmalıdır. Ekmek kızarmış olarak verilmelidir. Soğuk olmamak şartiyle azar azar, bol su içmelidir. İki günden sonra yağsız et suyu ile çorba, meyva pelteleri (meyva suyu ile nişasta), az miktarda tereyağı verilebilir. Elma rendeleri çok faydalıdır.
4-5 gün sonra haşlanmış tavuk eti, koyun eti, haşlama sebze verilir. Durum iyi gidiyorsa daha sonra normal yemeğe geçilir.
Süreğen İshalin Tedavisi
İshal karbonhidratlı (şekerli, nişastalı) besinlerin hazmedilememesinden ileri geliyorsa hastanın yiyecekleri arasından şekerli, nişastalı maddeler tamamiyle çıkarılır. İlk günlerde sakkarinli çay, et suyu, siyah şarap verilir. Daha sonra et suyu, söğüş et, peynir, yoğurt da bunlara eklenir. Un çorbaları, francala, komposto, meyva suları gibi şekerli, nişastalı maddeler ancak üç hafta sonra verilebilir. Ekmek, sebze, patates, baklagiller uzun bir süre yenmemelidir.
Proteinli (albüminli) maddelerin sindirim bozukluğundan ileri gelen ishallerde, ilk günlerde koyu çay, yoğurt, süt, un çorbası, tereyağı verilir, albüminli maddeler verilmez. İshal azalınca rafadan yumurtaya, yağsız balıklara, peynire müsaade edilir.
Yağ sindirimi bozukluğundan ileri gelen ishallerde yağlı besinler, ilk günlerde şekerli, nişastalı maddeler hastanın yiyecekleri arasından çıkarılır, yalnız şekerli yağsız süt, muz, elma, havuç, domates suları, rendesi verilir. İkinci hafta nişastalı, unlu yiyeceklere ızgara ete geçilir. Bu arada, hastaya karaciğer hulâsası iğneleri yapmak, A, D, E, K vitaminleri vermek faydalıdır. Süreğen bir ishal mide salgısının asit yetersizliğinden ileri geliyorsa yemeklerde klorhidrik asitli ilâçlar vermekle şifa sağlanır.
Bütün bu söylediklerimize rağmen ishallerin sebebinin araştırılması, uygun bir tedavi yolu tutulması için doktora baş vurmanın en doğru hareket olduğu akıldan çıkarılmamalıdır.