Son illərdə Bakı küçələrində, idman zallarında və ya elə metroda, avtobusda kimin qoluna baxsaq, mütləq bir smart saat və ya fitness qolbağı görürük. Texnologiya o qədər inkişaf etdi ki, artıq bu cihazlar təkcə vaxtı göstərmək və ya gələn zəngləri bildirməklə qalmır, həm də addımımızı sayır, yuxu rejimimizi təhlil edir və ən əsası, nəbzimizi ölçür. Bəs görəsən, qolumuzdakı bu kiçik cihazlar nəbzi nə dərəcədə düzgün ölçür? Onlara tam etibar edə bilərikmi, yoxsa bu sadəcə bir marketinq fəndidir? Gəlin, bu mövzunu bir az dərindən araşdıraq.
SMART SAATLAR NƏBZİ NECƏ ÖLÇÜR?
İlk öncə texnologiyanın pərdəarxasına baxaq. Saatın arxasını çevirəndə yanıb-sönən yaşıl işıqlar görürsünüz, düzdür? Bu texnologiya Fotopletizmoqrafiya (PPG) adlanır. Prinsip olduqca sadədir: qan qırmızı rəngdə olduğu üçün yaşıl işığı udur. Ürəyimiz hər dəfə döyünəndə biləyimizdəki damarlardan keçən qanın həcmi və axını artır. Saat da məhz bu yaşıl işığın udulma dərəcəsinə baxaraq ürək döyüntülərimizin sayını hesablayır.
NƏ DƏRƏCƏDƏ DƏQİQDİR?
Aparılan elmi araşdırmalar və real istifadəçi təcrübələri göstərir ki, müasir smart saatlar (məsələn, Apple Watch, Samsung Galaxy Watch, Garmin və ya Huawei-nin son modelləri) sakit vəziyyətdə nəbzi 95-98% dəqiqliklə ölçə bilir. Yəni evdə oturarkən, işləyərkən və ya yüngül gəzinti zamanı saatın göstərdiyi rəqəmlər tibbi cihazların (məsələn, EKQ aparatlarının) göstəricilərinə çox yaxındır.
Ancaq iş idman zallarına, ağır məşqlərə gəldikdə vəziyyət bir az dəyişir.
DƏQİQLİYƏ TƏSİR EDƏN FAKTORLAR
Əgər aktiv idmanla məşğul olursunuzsa, saatın nəbzi səhv ölçməsinə səbəb ola biləcək bir neçə faktor var:
- Hərəkət intensivliyi: Xüsusilə "HIIT" (yüksək intensivlikli krossfit) və ya boks kimi qolların sürətlə hərəkət etdiyi idman növlərində saat qola tam otura bilmir və sensorlar işığı düzgün qəbul etmir.
- Tər və rütubət: İdman zamanı bədənimiz tərləyir. Sensorla dəri arasındakı tər qatı işığın əks olunmasını pozur və nəticə reallıqdan uzaq çıxır.
- Saatın qola bağlanma dərəcəsi: Əgər saat qolunuzda çox boş qalıbsa, sensorun dəri ilə təması kəsilir. Çox sıx bağladıqda isə qan dövranını məhdudlaşdıraraq səhv nəticə verə bilər.
- Dəri tonu və döymələr (tatu): Sensorların göndərdiyi yaşıl işıq tünd dərili insanlarda və ya saat taxılan hissədə tünd rəngli döyməsi olanlarda çətinliklə keçir və bu da ölçmə keyfiyyətini aşağı salır.
PEŞƏKAR İDMANÇILAR NƏ EDİR?
Əgər sizin üçün nəbzin hər saniyədəki dəqiqliyi həyatı əhəmiyyət daşıyırsa (məsələn, peşəkar qaçışçısınızsa və ya ürək probleminiz varsa), smart saatların təkbaşına verdiyi nəticə kifayət etməyə bilər. Bu halda peşəkarlar sinə kəmərlərindən (Chest Strap) istifadə edirlər. Sinə kəmərləri birbaşa ürəyin elektrik siqnallarını (EKQ prinsipi ilə) ölçdüyü üçün smart saatlardan qat-qat dəqiqdir. Çox sevindiricidir ki, bir çox smart saatı artıq bu kəmərlərə bluetooth vasitəsilə qoşmaq mümkündür.
NƏTİCƏ OLARAQ
Smart saatlar gündəlik sağlamlıq takibi, ümumi aktivlik səviyyəsini anlamaq və idman zamanı təxmini nəbz aralığını müəyyən etmək üçün mükəmməl cihazlardır. Lakin unutmamaq lazımdır ki, bu cihazlar tibbi avadanlıq deyil. Əgər ciddi bir ürək narahatlığınız varsa, saatın göstərdiyi rəqəmlərə əsasən diaqnoz qoymaq və ya müalicə təyin etmək qətiyyən yolverilməzdir.
Bəs siz hansı smart saatdan və ya fitness qolbağından istifadə edirsiniz? Onun nəbz ölçmə performansından razısınızmı? Təcrübələrinizi və rəylərinizi şərhlərdə bölüşün, maraqlı müzakirə olsun!