Salam dəyərli forum üzvləri! Bu gün hər bir sürücünü, xüsusən də təhlükəsizliyinə önəm verənləri yaxından maraqlandıran çox vacib bir mövzu haqqında danışmaq istəyirəm: təkərlərin vaxtında və düzgün dəyişdirilməsi.
Avtomobilimizin yolla tək təmas nöqtəsi olan təkərlər, sürüş rahatlığından tutmuş tormoz məsafəsinə və yanacaq sərfiyyatına qədər hər şeyə birbaşa təsir edir. Bəs yaxşı, təkərin dəyişdirilmə vaxtının gəldiyini necə anlaya bilərik? Gəlin təcrübələrimə əsaslanaraq bu məsələni bir neçə əsas məqamda təhlil edək.
1. MÖVSÜMİ DƏYİŞİKLİK: +7 DƏRƏCƏ QAYDASI
Ölkəmizin iqlim şəraitini, xüsusən Bakının dəyişkən küləkli-yağışlı havasını və rayonlarımızın şaxtalı yollarını nəzərə alsaq, mövsüm təkərləri lüks deyil, mütləq ehtiyacdır. Bir çox sürücü elə bilir ki, qış təkəri yalnız qar yağanda lazımdır. Bu tamamilə yanlış yanaşmadır.
Əsas meyar havanın temperaturudur. Hava temperaturu sabit şəkildə +7 dərəcədən aşağı düşməyə başlayanda yay təkərlərinin rezini sərtləşir və yolla tutunma qabiliyyətini itirir. Bu zaman qış təkərlərinə keçmək mütləqdir. Yazda isə hava +7 dərəcədən yuxarı qalxdıqda yay təkərlərini taxmalıyıq ki, yumşaq qış təkərləri isti asfaltda tez yeyilməsin və maşının idarəolunması zəifləməsin.
2. NAXIN DƏRİNLİYİ VƏ YEYİLMƏ (PROFEKTOR)
Təkərin üstündəki naxışlar sadəcə görünüş üçün deyil, suyu kənara atmaq və yola yapışmaq üçündür. Naxışlar yeyildikcə yağışlı havada "akvaplaninq" (maşının suyun üzərində sürüşməsi) riski kəskin artır.
- Qanuni olaraq minimum naxış dərinliyi 1.6 mm qəbul edilsə də, təhlükəsizlik üçün yay təkərlərində 2-3 mm, qış təkərlərində isə 4 mm göstəricisini gördükdə təkəri dəyişmək lazımdır.
- Təkərlərin naxış aralarında TWI (Tread Wear Indicator) adlanan balaca rezin qabarmalar olur. Naxışların səviyyəsi həmin indikatorla bir xəttə çatıbsa, o təkərin ömrü bitmiş sayılır.
3. TƏKƏRİN YAŞI: DOT KODUNA DİQQƏT EDİN
Ən çox edilən səhvlərdən biri də budur: "Maşını az sürmüşəm, təkərin naxışları təп-təzədir, deməli dəyişməyə ehtiyac yoxdur". Təəssüf ki, rezin material istifadə olunmasa belə, zamanla öz kimyəvi xüsusiyyətini itirir, quruyur və çatlayır.
- İstənilən təkərin maksimum istifadə ömrü istehsal tarixindən etibarən 5-6 ildir.
- Təkərin kənarındakı DOT koduna baxın. Orada 4 rəqəmli kod olacaq (məsələn, 1521 - 2021-ci ilin 15-ci həftəsi deməkdir). Əgər təkərinizin 5 yaşı tamam olubsa, naxışı neçə mm olursa-olsun, dəyişdirilməlidir. Köhnə təkər yüksək sürətdə və ya ani tormozlamada partlamağa çox meyilli olur.
4. MEXANİKİ ZƏDƏLƏR VƏ QEYRİ-BƏRABƏR YEYİLMƏ
Yollarımızdakı çuxurlar və kələ-kötürlər təkərlərin daxili strukturuna zərər vura bilir. Aşağıdakı halları gördükdə vaxt itirmədən t