Kreatin böyrəklərə zərər verirmi?
Son güncelleme:
-
KREATİN BÖYRƏKLƏRƏ ZƏRƏR VERİR Mİ? ELMİ FAKTLAR VƏ ŞƏXSİ TƏCRÜBƏLƏR
Salam dəyərli forum əhli! İdmanla az-çox məşğul olan, xüsusən də fitness dünyasına yeni qədəm qoyan hər kəsin ağlında eyni sual var: "Kreatin qəbul etsəm, böyrəklərim sıradan çıxar?" Bu gün bu mövzunu hərtərəfli, miflərdən uzaq və tamamilə elmi faktlara söykənərək müzakirə etmək istəyirəm.
KREATİN NƏDİR VƏ ŞÜBHƏLƏR HARADAN YARANIR?
Əvvəlcə ondan başlayaq ki, kreatin qırmızı ətdə və balıqda təbii olaraq bulunan, həmçinin qaraciyər və böyrəklərimiz tərəfindən sintez olunan bir amin turşusu birləşməsidir. Bədənimiz bunu əzələlərə ani enerji (ATP) vermək üçün istifadə edir.
Bəs böyrək haqqında olan miflər haradan qaynaqlanır? Burada ən böyük qarışıqlıq "Kreatin" ilə "Kreatinin" anlayışlarının səhv salınmasıdır. Həkimə gedib qan analizi verəndə böyrək funksiyalarını yoxlamaq üçün böyrəyin tullantı məhsulu olan "kreatinin" səviyyəsinə baxılır. Siz xaricdən kreatin qəbul edəndə, qandakı kreatinin səviyyəsi təbii olaraq bir qədər yüksələ bilər. Təcrübəsiz bir mütəxəssis bu analizi görəndə "böyrəklərin zədələnib" deyə bilər. Amma əslində bu, böyrəyin xəstə olduğunu yox, sadəcə bədəndə kreatin ehtiyatının çox olduğunu göstərir.
ELM BU HAQDA NƏ DEYİR?
Kreatin idman qidası aləmində haqqında ən çox araşdırma aparılmış, effekti və təhlükəsizliyi dəfələrlə sübut olunmuş bir nömrəli əlavədir (supplement). Yüzlərlə elmi tədqiqat göstərir ki:
- Tamamilə sağlam böyrəklərə sahib olan fərdlərdə norma daxilində kreatin istifadəsi heç bir böyrək xəstəliyinə və ya funksiya pozuntusuna səbəb olmur.
- Uzunmüddətli (hətta 5 ildən çox) istifadə edən idmançılar üzərində aparılan testlər də böyrək sağlamlığına heç bir mənfi təsir aşkar etməyib.
KİMLƏR DİQQƏTLİ OLMALIDIR?
Əlbəttə, hər şeyin norması gözəldir və istisnalar var. Əgər sizdə artıq əvvəldən mövcud olan bir böyrək xəstəliyi (məsələn, xroniki böyrək çatışmazlığı, tək böyrəklilik və s.) varsa, həkim məsləhəti olmadan kreatin istifadə etmək düzgün deyil. Kreatin bədəni xəstələndirməz, amma artıq xəstə olan böyrəyə əlavə yük ola bilər.
KREATİN İSTİFADƏ EDƏRKƏN NƏLƏRƏ DİQQƏT ETMƏLİ?
Əgər kreatin qəbul etməyə qərar vermisinizsə, bu qızıl qaydaları unutmayın:
- Su qəbulunu artırın: Kreatin əzələ hüceyrələrinə su çəkir. Bu səbəbdən gün ərzində ən azı 2.5 - 3 litr su içmək vacibdir. Su az içildikdə böyrəklər daha çox yorulur.
- Dozanı aşmayın: Günlük 3-5 qram Kreatin Monohidrat kifayətdir. Yükləmə fazası (loading phase) etmək məcburi deyil, gündəlik 5 qramla da bədən 2-3 həftəyə lazımi seviyyəyə çatır.
- Keyfiyyətli məhsul seçin: Tanınmış brendlərin "Creapure" etiketi olan və ya saf Creatine Monohydrate məhsullarına üstünlük verin.
YEKUN VƏ SİZİN FİKRİNİZ
Qısacası, dostlar, əgər sağlam bir insansınızsa, kifayət qədər su içirsinizsə və dozanı aşmırsınızsa, kreatindən qorxmağa heç bir əsas yoxdur. Bu, gücünüzü, dözümlülüyünüzü və bərpa prosesinizi artırmaq üçün ən effektli köməkçidir.
Aranızda uzun müddətdir kreatin istifadə edənlər var? Hansı brendə üstünlük verirsiniz və ya istifadədən sonra hər hansı yan təsir hissi olubmu? Təcrübələrinizi bölüşsəniz, yeni başlayanlar üçün çox faydalı olar!