Hər kəsə salam! Son zamanlar xüsusilə immuniteti gücləndirmək, saç tökülməsinin qarşısını almaq və ya dəri sağlamlığını bərpa etmək üçün vitamin-mineral kompleksi qəbul edənlərin sayı xeyli artıb. Bu prosesdə ən çox qarşılaşdığımız və tez-tez sual doğuran mövzulardan biri də sink (zinc) və mis (copper) minerallarının birgə istifadəsidir.
Bu gün sizə bu iki vacib mineralın bədənimizdəki qarşılıqlı əlaqəsindən, onları birlikdə qəbul edərkən nələrə diqqət yetirməli olduğumuzdan ətraflı bəhs etmək istəyirəm.
SİNK VƏ MİS ARASINDAKI İNCƏ BALANS
Qısa və net cavab vermək lazımdırsa: Bəli, sink və mis birlikdə qəbul edilə bilər, hətta müəyyən hallarda birlikdə qəbul edilməsi MÜTLƏQDİR. Ancaq buradaki ən kritik məqam bu iki mineral arasındakı bioloji rəqabətdir.
Bədənimizdə sink və mis bağırsaqlardan sorularkən eyni nəqliyyat zülallarını və kanalları istifadə edirlər. Yəni bu iki mineral qana keçmək üçün bir-biri ilə yarışır. Əgər siz uzun müddət və yüksək dozada təkcə sink qəbul etsəniz, sink bu kanalları tamamilə tutur və bədənin mis mənimsəməsinin qarşısını alır. Nəticədə bədəndə ciddi mis çatışmazlığı yarana bilər.
Mis çatışmazlığı isə qan azlığına (anemiya), immun sisteminin zəifləməsinə, saçların erkən ağarmasına və oynaq problemlərinə yol aça bilir.
BİRLİKDƏ QƏBUL ETMƏK ÜÇÜN ƏN DÜZGÜN QAYDALAR
Əgər bu iki mineralı birlikdə qəbul etməyi planlaşdırırsınızsa, aşağıdakı tövsiyələrə əməl etməyiniz sağlamlığınız üçün çox faydalı olacaq:
- QIZIL NİSBƏTİ QORUYUN: Elmi tədqiqatlar göstərir ki, sink və mis arasında ideal nisbət 10:1 və ya 15:1 olmalıdır. Yəni qəbul etdiyiniz hər 15 mq sink üçün təxminən 1 mq mis qəbul etmək balansın pozulmasının qarşısını alır.
- QƏBUL VAXTLARINI AYIRIN: Əgər bu mineralları ayrı-ayrı kapsullar şəklində alırsınızsa, onları eyni anda udmaq əvəzinə günün fərqli vaxtlarında qəbul etmək mənimsənilməni maksimuma çatdırır. Məsələn, sinki səhər yeməyindən sonra, misi isə günorta və ya axşam yeməyində qəbul edə bilərsiniz.
- KOMBİNƏ OLUNMUŞ MƏHSULLARA ÜSTÜNLÜK VERİN: Hər ikisini ayrı-ayrı dozalamaq çətin gəlirsə, apteklərdə tərkibində artıq sink və mis balansı gözlənilmiş hazır kombinə olunmuş əlavələr satılır. Bu cür məhsullarda mütəxəssislər artıq düzgün nisbəti tənzimləmiş olurlar.
- MÜDDƏTƏ DİQQƏT EDİN: Əgər həkiminiz sizə müvəqqəti olaraq (məsələn, 1-2 həftə) yüksək doza sink təyin edibsə, qısa müddətdə mis balansı pozulmaz. Lakin 1 aydan uzun müddətdə yüksək doza sink istifadə edirsinizsə, yanında mütləq mis əlavəsi olmalıdır.
NƏ VAXT EHTİYATLI OLMAQ LAZIMDIR?
Məti mədəyə düşən kimi narahatlıq yaradan vitaminlərdən biri sinkdir. Sinki heç vaxt tam ac qarnına qəbul etməyin, bu ürəkbulanmaya səbəb ola bilər. Mis qəbul edərkən də bol su içməyə diqqət edin.
Yekun olaraq demək istəyirəm ki, orqanizmimiz bir saat mexanizmi kimi işləyir və bir dişli çarxı dəyişəndə digərlərinə də təsir edirik. Vitamin və mineral əlavələrinə başlamazdan əvvəl qan analizi verib bədəninizin real ehtiyaclarını öyrənmək ən doğru addımdır.
Aranızda sink və mis kompleksi istifadə edənlər var? Hansı brendlərə üstünlük verirsiniz və ya hansı təsirlərini görmüsünüz? Təcrübələrinizi şərhlərdə bölüşsəniz, mövzu haqqında məlumatlanmaq istəyən digər üzvlərimiz üçün də çox faydalı olar!