Coğrafya > BAYBURT

    BAYBURT



    YÜZÖLÇÜMÜ: 3.652 km²

    NÜFUS: 107.330 (1990)

    İL TRAFİK NO: 69

    İLÇELER: Bayburt (merkez), Aydıntepe, Demirözü.

    İLGİ ÇEKİCİ YERLER: Bayburt Kalesi, Bent, Ali Şingâh, Meydan, Paşaoğulları, Pulur Hamamları, Bayburt Ulucamisi, Kutluk Bey, Pulur, Yukarı Hınzevrek Camileri, Hart, Ksanta, Varzahan Kalıntıları, Korgan Köprüsü, Taşhan, Şehit Osman Türbeleri.

    İl Kültür Müdürlüğü

    Tel: (458) 211 60 27
    Faks: (458) 211 74 90

    Önemli Günler

    Kurtuluş Günleri:

    Bayburt'un Kurtuluşu
    Bayburt
    21 Şubat
    Bayburt

    Eski çağlarda halcilerin yaşadığı sahada yer alan Bayburt'un bir müddet Roma İmparatorluğu hakimiyetine girdiği ve bu imparatorluğun ikiye ayrılması üzerine Doğu Roma toprakları içinde kaldığı bilinmektedir. Bizans İmparatorluğu teşkilatına göre ülke, bugünkü eyaletlere benzer bir takım temalara ayrılmıştı. Bayburt Heldia temasına bağlıydı ve bu eyaleti meydana getiren yedi piskoposluğun dördüncüsünü meydana getiriyordu. İmparator Justinianus tarafından kalesinin tahkim ve tamir edildiği bilinen Bayburt, Arap fetihleri sırasında Bagrat sülalesinin hakimiyeti altında bulunmaktaydı.

    Bayburt ve yöresi, Türklerini Anadolu'da ilk yerleştikleri bölgelerdendir. Tuğrul Bey'in Anadolu seferi (1054) sırasında Bayburt, Çoruh nehri ve Karadeniz dağlarına (Parhar) uzanan sahalara akınlarda bulunan Selçuklu kuvvetlerinin hücumlarına maruz kaldı ise de fethedilemedi. Kesin Türk hakimiyeti Malazgirt zaferinden sonra gerçekleşti. Şehir 1072'den 1202'ye kadar bazen Erzurum yöresinde hüküm süren Saltuklar'ın bazen de Danişmendiler'in hakimiyetinde kaldı. Bir ara Trabzon imparatoru I.Alexis Comnen'in kumandanı Theodore Gabras tarafından işgal edildiyse de, kısa süre sonra yeniden Danişmendli hakimiyetine girdi. (1098) Selçuklular 1202'de Saltuklu Devletine son verince Bayburt'u da ele geçirdiler.

    Bayburt'un asıl gelişmesi, Süleyman Şah'ın kardeşi Erzurum Meliki Mugisuddin Tuğrul Şah ve oğlu Cihan Şah (1020-1230) döneminde oldu. Tuğrul Şah Bayburt kalesini yeniden inşa ve tahkim ettirdi. I:Alaeddin Keykubad tarafından Moğollara karşı sınırlar kuvvetlendirilirken Bayburt da Erzurum ile birlikte Konya'ya bağlandı. 1243 Kösedağ savaşının ardından Moğolların Anadolu'yu istilası esnasında yapılan anlaşma gereği Baybırt Selçukluların kontrolünde kaldı. Bu durum 1291'de burada Giyaseddin Mesud tarafından para bastırılmasından anlaşılmaktadır.

    İlhanlılar devrinde Tebriz-Trabzon yolu üzerinde bulunması sebebiyle daha da gelişen Bayburt, Ceneviz ve Venedik kervanlarının konakladığı bir yerdi. Moğolistan'a giderken buraya uğrayan Marko Polo şehirde zengin Gümüş madenlerinin bulunduğunu belirtir. Hatta İlhanlılar buradan yüklü bir vergi geliri temin ediyorlardı. Bu dönemde Darül Celal adı ile anılan ve iktisadi bakımdan canlılık kazanan şehir aynı zamanda bir kültür merkezi durumundaydı. Burada Mahmudiye ve Yakutiye medreseleri kurulmuş, Mevlevilik gelişme göstermiş, ayrıca ahilik teşkilatı da yayılmıştı.

    Son İlhanlı hükümdarı Ebu Said Bahadır Han'ın ölümünden sonra (1334) Bayburt, Eretnaoğulları'nın eline geçti. Zaman zaman Erzincan Beylerinin hücumlarına uğrayan şehir, bir ara Mutahharten'in idaresine girdi. Fakat çok geçmeden Kadı Burhaneddin zamanında Akkoyunlu beylerinden Kutlu Bey oğlu Ahmet Bey'in yardımı ile alındı ve Ahmet Bey'e ikta olarak verildi. Bir ara Karakoyunluların da eline geçen şehir sonra tekrar Akkoyunluların eline geçti ve uzun süre öyle kaldı.

    Bayburt yöresi 1501'de bir ara Safeviler tarafından alındı. Bu dönemde Trabzon valisi olan Yavuz tarafından bun bölgeye akınlar yapıldı (1507). Yavuz tahta çıktıktan sonra da çıktığı İran seferinde bir kısım kuvvetlerini Bayburt üzerine gönderdi. Ekim 1514'te Bayburt Şah İsmail'in elinden alındı. Bundan sonra Bayburt Erzincan ile birlikte Trabzon Beyi Bıyıklı Mehmet Paşa'ya verildi ve Sancak merkezi ilan edildi.

    Kanuni'nin İran seferi sırasında önemi daha da artan Bayburt kalesi 1541'de esaslı bir tamir gördü. 1553'te Şah Tahmasb'ın akınlarına şahit olunduysa da, bundan sonra XIX. Yüzyıla kadar önemli bir olay yaşanmadı. 1828-1829 Osmanlı-Rus savaşı esnasında Rus birliklerinin işgaline uğradı. 1878 ve 1916'da Ruslar tarafından yeniden işgal edilen Bayburt bu işgaller sırasında önemli oranda tahrip edildi.

    1927'ye kadar Erzurum'a bağlı olan Bayburt bu tarihte Gümüşhane'ye bağlandı. 21.06.1989 tarihinde 3578 sayılı yasa ile il statüsüne kavuştu.
    image
    orjinalini görmek için tıklayınız
    Emeqine saqLık
    elıne sağlık kardeş
    elinize sağlık arkadaşlar
    ellerine saglik
    işte budur ya memleketım benim sağolasın kardes
    BİR SOHBET EDELİM BİZ BAYBURT'LUCA,SOHBETİN ADI DA YARENLİK BİZDE...

    Bayburtumda sözler çokça dadlıdır. Gözdeki çapağa denilir CIRBIT

    Dinlede dillerin başını tanı Yırtık elbisenin eteği CILDIK

    Her birinde binbir mana saklıdır. Baldırdan aşağı kısımlar DIRCIK

    Heceyi cümleyi, lisana tanı DODUKİ, AŞUĞİ, OYNAĞI tanı





    Büyük olan burun için pindirek HOGAL Taştan saçak, süt kabı SİTİL

    Tavanda Arıştağ,Samanlık merek Yüzsüz yorganada denilir MİTİL

    LOBİYA çorbası mideye HEREK İşlikli GÖMLEKLİ, İşliksiz ÇIBIL

    YEMEĞİ, DADAĞI, DÜRÜMÜ,tanı BASMAyı, galağı, SAŞMAyı tanı.





    EZE de TEYZEDİR. BİBİ de hala Saçlarda yapılır güzün ERİŞTE

    Kişi çocuğuna demede BALA Lor dolması sarar GUDİ, GÜVEŞTE

    Verilir tarlalar her yıl GABALA BARANİ, BULGURLİ, çokta revaşta

    Kiracı MARABA, ORTAKÇI tanı. KÜLÜRİ, GAVUDİ, GURUDİ tanı







    Kadınlar üstüne giyer TÜTÜNLÜK EHRAMı, KİLİMi, ĞESİRi öğren

    Tandırda yakılır her gün ve Günlük YABA ile ne iş yapıyor DİRGEN

    Ayakta çarıklar,mökkem,ömürlük Yerlere serilen halılar SERGEN

    LALİNi Lastiği KALUĞİ tanı HERAMLIK Odayı SEKÜYİ TANI.







    Fuzuli sözlerse bize KEMANE LAZUTda Mısırdur. pürçükli Havuç

    Gidecek bu sözler ahır zamane Lahana KELEMdür, koşalar AVUÇ

    Sorarım CECİM le İRAPATA ne? Kuşburni Toplanır yapılır KOKOÇ

    KETEyi, ÇÖREĞİ, LAVAŞı tanı. GALBURi, GASNAĞI, DİBEĞİ tanı







    KUSTUBA Kısadır, uzunsa ŞİLGA Sözünde mertlikler yatar bu elin

    KARPUSA mıhdır, ELBİSE URBA Bak şeker gibidir, söylerse dilin

    Yarmayı kavurup eder GAVURGA Mahmutum korukta solmuştur gülün.

    Keyvani hünerli ABAnı tanı. Hülasa Bayburtlum, Bayburtu tanı.



    BAYBURT'TAN BEDDUALAR

    · Akşamlar üsteen kara gele

    · Allahın ateşi karnaan dola

    · Allah kökünü kuruta

    · Allah sana uyuz vere, kaşınacak tırnak vermeye

    · Ayakların kırıla kud olasan

    · Bemurat tahtasına uzanasan

    · Benden sonra gün görüp sefa sürmeyesen

    · Bir solukluk olasan

    · Ekmek atlı, sen yaya olasan

    · Elin ayağın kırıla da yanahan uzana

    · Gezen dert karnına dolsun

    · Gidişin olada, dönüşün olmaya

    · Gözlerine betire ağa.

    · İtinen alâmete, kurd unan kıyamete kalasın

    · O boydan yukarı çıkmayasan

    · Ocağın bata, kapın kitlene

    · Ölmeye, itmeye, sürünesen

    · Seni çor tuta

    · Seni gorbagor olasan

    · Seni karayola gidesen

    · Surataan baba çıka

    · Suya sabuna dokunmadan gidesen

    · Tandur başlarında kalasan (bakacak kimsen olmaya, başkalarına muhtaç olasan)

    · Yazın ayrana, kışın yorgana muhtaç olasan

    · Allah seni bemirat tahtasına uzada

    · Seni nediyim, ne olasan

    · Toprak başaan ola

    · Umaram Allah tan Gelin Abuğuna galasan.



    Bemirat : Teneşir

    Kud : Kötürüm

    Çor : Bir Hastalık

    Karayol : Bilinmeyen Ölüm

    Abuğ : Muhtaç olmak.
    BAYBURT'TAN ATA SÖZLERİ

    · Açığı it yer , sahipsizi kurt yer.

    · Anası ne ki , danası ne ola.

    · At beslenende , kuş seslenende , kız istenende güzeldir.

    · Bilinmeyen aş , ya karın ağrıtır , ya baş.

    · Çok çalışanın hakkı yaban tezeğidir.

    · Çocuk kundakta , gelin duvakta belli olur.

    · El eli yur , el döner yüzü yur.

    · Eldeki yara , duvardaki deliktir.

    · Erin seni sağ sever , komşun seni tok sever.

    · Evden yetme oldu mu , danalıktan sığıra mal katmazlar.

    · Deliye el ver , eline bel ver.

    · Kalın incelene kadar , incenin canı çıkar.

    · Koçluk kuzu , kom önünde belli olur.

    · Kurt gitti yazıya , meydan kaldı cıngıllı tazıya.

    · Saç sefadan , tırnak cefadan büyür.

    · Sürü ters dönmüş , aksak önde gider.

    · Tandır sıcak iken ekmek tutar.

    · Tarlayı taşlı yerden , kızı kardeşli yerden alasın.

    · Yağmur yağdı , yarıklar kapandı.

    · Yaza çıkardım danayı , beğenmez oldu anayı.



    Yaban tezeği : Hayvanların arazide bıraktığı dışkının kurumuş hali

    Yur : Yıkar

    Kom : Küçük baş hayvan ahırı

    Bel : Bir çeşit kürek

    Cıngıl : Hayvanların boynuna takılan , ses çıkaran
    image
    orjinalini görmek için tıklayınız
    verdiğin bilgiler için teşekkürler arkadaşım
    image
    orjinalini görmek için tıklayınız

    image
    orjinalini görmek için tıklayınız

    image
    orjinalini görmek için tıklayınız

    image
    orjinalini görmek için tıklayınız
    karadeniz tarafi gibisi yok ya

    BAYBURTLUM69
    dogru söze ne hacet
    valla bizim trabzondaki yayla bayburta çok yakın oraya gidince hep bayburta iskender yemege gideriz o ırmak boyunca çay içmesi valla çok hoş
    sagol
    valla bizim trabzondaki yayla bayburta çok yakın oraya gidince hep bayburta iskender yemege gideriz o ırmak boyunca çay içmesi valla çok hoş

    bayburtun donerı meshurdur zaten
    ßenim arkada$LAr ßayßurtLu ama ßeni hiiic götürmüyoLar ühühüüh
    arkadaslarından şıkayatın yok demı honey

    bayburtlular cok ıyıdır
    cOk iyidirLer ßiLmem mi ;pPp

    yOk cnm $aka ßi yAna iidirLer ya
    ben ustume alınıyorum hemen

    tesekkurler :D:D:D
    eems34
    Galerdeki hamamdan bahset meşhurdur..

    Herşeyi yazmışında GOLOZ ne onu neden anlatmadın
    Sen nerdensin Hayklımı Kerenkeslimi yoksa Danzutlumusun ...

    [Ben Bayburtlu değilim yanlış anlam olmasın..]
    Bizim yesil daha gormedi sanirim burayi kendiside bayburtludur , eems kardesim cok guzel paylasimlar yapmissin ellerine saglik yaw bi tane soz vardi cok ilginc geldi bana Allah sana uyuzluk versinde kasimaya tirnak vermesin mana olarak kotu ama bu sekil taiflerde nasil gelir akillara , ellerine saglik gercekten guzeldi
    @KONAMI

    abi sen benden ıyı bılıyon galıba

    @DeNiZKiZi

    rica ederim abla
    LOR DOLMASI

    image
    orjinalini görmek için tıklayınız


    Kullanılan malzemeler: 1 kg. taze lor (çökelek), 1 su bardağı bulgur, 2 adet yumurta, 1 su bardağı süt kaymağı, 4 kaşık tereyağı, dargın, 1 kg pancar yaprağı veya evelik, 1 deste taze soğan (kuru soğanda olabilir), tuz
    Hazırlanışı: Yapraklar yumuşaması için kaynar suda bir taşım haşlanır. Taze lor içerisine yumurta, süt kaynağı, haşlanmış bulgur, ince doğranmış taze soğan, sıkılarak yaprağa sarılır. Yağlanmış tepsiye düzgün bir şekilde dizilir üzerine yarım su bardağı su veya süt ilave edilerek orta sıcaklıktaki fırında pişirilir. Servis yaparken üzerine eritilmiş tereyağı dökülür.

    EKŞİ LAHANA

    image
    orjinalini görmek için tıklayınız


    Kullanılan Malzemeler: 250 gr. parça et veya kavurma, 1 kg. ekşi lahana (salamura) 1 su bardağı bulgur, 2 yemek kaşığı börek yağı, 1 adet kuru soğan (orta), 1 çay kaşığı kırmızı biber, 2 yemek kaşığı salça (domates), 1 tutam tuz

    Hazırlanışı: Su ile et yaklaşık 20 dk. haşlanır . Önce üzerine bulgur ilave edilerek bir taşım kaynaması sağlanır, sonra küçük küçük doğranmış ekşi lahana ilave edilir . Bir başka kapta soğanlar pembeleşinceye kadar yağ, kırmızı biber, salça karıştırılarak pişirilir . Bu karışım ekşi lahananın içine konulur, kavurma ile pişiriliyorsa bu aşamada ilave edilir ve yaklaşık 45 dakika pişirilir . Bir müddet dinlendirildikten sonra servis yapılır.

    GALACOŞ

    image
    orjinalini görmek için tıklayınız


    Kullanılan malzemeler: 250 gr yeşil mercimek, 200 gr. tereyağı, ½ kg. kıyma, 1 adet soğan (irice), 2 kaşık salça, 250 gr. gurut (kurutulmuş ayran süzmesi) veya yoğurt süzmesi

    Hazırlanışı: Mercimek, et, soğan, salça ve yağ ile birlikte mercimek suyu çekinceye kadar pişirilir. Diğer taraftan gurut veya yoğurt süzmesi sulu bir kıvama gelinceye kadar sıcak suyla ezilerek kaynama noktasına kadar ısıtılır. Kaynamamasına özen gösterilir, kaynama olursa çökelek haline gelir ve kullanılmaz, hazırlanan bu eriyik önceden tabağa doğranan bayat ekmekler üzerine dökülür. Üzerine de bol yağlı mercimek ilave edilerek servise sunulur.

    YALANCI DOLMA

    image
    orjinalini görmek için tıklayınız


    Kullanılan malzemeler: ½ kg. lahana yaprağı, 2 su bardağı bulgur, 250 gr. parça et veya kavurma, 2 yemek kaşığı salça,150 gr. tereyağı, 2 çorba kaşığı un, 1 adet kuru soğan (büyük), tuz ve kırmızı biber.

    Hazırlanışı: Önce bulgur, pilav gibi pişirilir, lahana yaprakları ise sıcak su ile haşlanır, pişirilmiş bulgur içerisine 2 çorba kaşığı un karıştırılır dolma iç hazırlanarak yapraklara sarılır . Başka bir kapta soğan pembeleşinceye kadar kızartılır üzerine parça etler eklenerek pişirilir, sonra dolmalar eklenir, kavurma ile pişiriliyorsa dolma ile birlikte kavurmalar konulur, 2 bardak su konularak birkaç taşım pişirilir .
    * eems34 *

    Kardeşim tarif iyide Bayburt olunca Tırnaklıpideyle Döner olmadan olmaz

    Unutmadan PÖRÇÜKLÜDEN görmedim

    Senden iyi bildiğim kesin benim..
    kesın abı kesın
    Vatanın her karış toprağı kutsaldır.Elinize sağlık
    eline sağlık