1. Ana Sayfa
  2. Azərbaycan
  3. Qadınlarda Yumurtalıq ehtiyatı

Qadınlarda Yumurtalıq ehtiyatı

Son güncelleme: 13.10.2011 17:40
Nerissa-Su Nerissa-Su foto
  • Yumurtalıq ehtiyatı haqqında məlumat - Qadın Xəstəlikləri - Yumurtalıq ehtiyatı

    Törəməyə Köməkçi Müalicə Teknikleri'ni izləyən, tətbiqi planlayan ya da tətbiqlərini bir dövrdür davam etdirən cütlərin ən çox maraqlandıqları mövzulardan bir dənəsi də "Yumurtalıq ehtiyatı-Tanımlaması və Ölçümü" dür.

    Törəməyə Köməkçi Müalicə Teknikleri'ni izləyən, tətbiqi planlayan ya da tətbiqlərini bir dövrdür davam etdirən cütlərin ən çox maraqlandıqları mövzulardan bir dənəsi də "Yumurtalıq ehtiyatı-Tanımlaması və Ölçümü" dür.

    İnsan bədəninin bütün dəyərlərində olduğu kimi bir qadının Yumurtalıq ehtiyatı də tək bir meyara əsaslanaraq təyin oluna və tək bir rəqəmlə, tək bir nisbətlə ölçülə bilməz. Mütləq bütün digər tetkiklerde olduğu kimi alt və üst sərhədləri olan bəzi laboratoriya nəticələri və ya ultrasəs məlumatları göstərilir. Üstəlik, tam olaraq hansı tədqiqi bir qadının Yumurtalıq Rezervi'ni tək başına təyin etməyə çatacağı sualına da cavab vermək qeyri-mümkündür. Bir çox mütəxəssis dünyanın müxtəlif mərkəzlərində bu mövzu ilə əlaqədar araşdırmalarının nəticələrini yayınlamaktadırlar və hər an yeni məlumatlar ilgililere çatmaqdadır. Bu araşdırma nəticələrinin işığında, nəticələri daha etibarlı, şərhə daha az açıq, tətbiqi daha asan, xəstəyə xərci daha az tədqiqlərə doğru gidilmektedir.

    Bu mövzuda etdirdikləri tetkiklerde yaxşı nəticələr edən cüt, həkiminin çəkdiyi yolda irəliləməyi davam etdirərkən pis nəticələr edən cüt pozulmuş mənəvi və azalmış ümidlə hirs, inkar, ya da depressiya əlamətləri göstərə bilər. Bütün bu romantik dalğalanmaları təbii qarşılamaq lazımdır. Həkimin ən əhəmiyyətli vəzifəsi ona müraciət edən infertil cütün hamiləliyə çatmasını təmin etmək deyil, sağlamlığına zərər verməməkdir. Bu nöqtədə, qəbulu çətin də olsa həqiqətləri bütün açıqlığı ilə izah etmək, alınması lazım olan tədbirləri, izlənilməsi lazım olan müalicələri, uşaq sahibi olma yolunda var olan başqa variantları bildirmək həkimin vəzifələri arasındadır.

    Yumurtalıq ehtiyatı Nədir?
    Bir qadının yaşı artdıqca, yumurta mövcudu tərs mütənasib olaraq azalar. Yumurtalıqların bir şəkildə yaşlandıklarını bilsək də onlardan gözlənilən görünüş və funksiyaları sergileyemedikleri zamanlar da olur. Bu səbəblə, hansı yaşda olursa olsun bir infertilite varlığından ilk ediləcək araşdırma yumurtalıq ehtiyatının müəyyən olunmasıdır. "Yumurtalıq ehtiyatı" deyimi, bir qadının, araşdırma anındakı yumurta mövcudunun və bu dəyərin yaxından bağlı olduğu artıma potensialını əhatə edər.

    Yumurtalıq Rezervi'nin Değerlendirilmesi
    Bir cütün artıma potensialının ən əhəmiyyətli göstəricisi olaraq qadının yaşı qəbul edildiyindən, sıxlıqla yaş, müalicə protokolunun seçkisində ən prioritetli rolu oynayır. Ancaq xronoloji yaş hər şeyi açıklayamayacağından araşdırmaçılar bir cütün infertilite müalicəsinə cavabının nə ola biləcəyinə dair daha ətraflı məlumatlar təqdim edə biləcək üsullar inkişaf etdirmişlər.
    Artıma potensialının müəyyənləşdirilməsi ən inkişaf etmiş ölçümlərdə biri qanda FSH, LH, estradiol (və hətta son illərdə istifadəsi artan) inhibe-B dəyərlərinin müəyyən olunmasıdır.

    Bir cüt bütün taramalardan keçə bilməyəcəyini o cütün şərtlərinə ən uyğun və o cütün probleminin təyin olunmasında ən prioritetli üsul (lər) in seçimi izləyən həkimin təcrübə və məlumat təcrübəsinə bağlıdır. Hər hansı bir infertilite müalicəsinə başlamazdan əvvəl, bu tanıya sahib cütlərin, azalan yumurtalıq ehtiyatı baxımından qiymətləndirilməsi lazımdır.

    Yumurta mövcudunun Sərhədləri
    Bir qadının yumurtaları daha doğulmadan əvvəl azalmağa başlayır, iyirmi həftəlik dölə təxminən 7 milyon yumurta varkən doğumda bu sayı təxminən 200 000'e qədər enər. Bu azalma menopoza qədər sürər.
    Nə xoşbəxt ki, bir qadın həyatı boyunca kullanacağından çox çox yumurtaya malikdir və keçirəcəyi ədəd dövrlərinin sayının çox üzərində bir yumurta sayı ilə doğular. Bu səbəblə, infertilite müalicəsi zamanı, yumurtalıqlarda çox sayda yumurta olgunlaştırma əsasına protokolları tətbiq etmək məcburiyyətində qalan qadınlarla heç bir müdaxilə keçirməmiş olanların erkən menopoz riski eynidir.

    Yumurtalıq ehtiyatı ilə Anne Namizəd namizədinin Yaşı Arasındakı əlaqə
    Yumurtalıqların təsirli dövrlərinin sonlarında, yaşlı və aşağı xüsusiyyətli yumurtaların yoldaşlıq etdiyi adət dövrləri başlayır. Ümumiyyətlə yumurtalıq yaşı xronoloji yaşla koşuttur. Ancaq belə olmadığı vəziyyətlərlə də karşılaşılabilineceğinden, xüsusilə də 35 yaş üzəri varlıqlarda, klinikteki mütəxəssislərin Yumurtalıq Rezervi'ni təyin etməsi şərtdir.
    İnsanlıq tarixinin ilk qeydlərindən bəri, irəli yaşlardakı qadınların hamiləlik və doğum həyata şanslarının az olduğuna dair tapıntılar vardır. Sonralar, yaşlı qadınlarda azalan hamiləlik və doğum şansı ilə əlaqədar bir çox araşdırma edilmiş və məlumat toplanmışdır.

    Peyvənd etmə = IUI ilə əlaqədar bir araşdırmada ən zəif cavabın 36 yaş və üzəri qadınlarda alındığı müəyyən edilmişdir. Klassik Tüpbebek = IVF üzərinə bir araşdırmada, 37 yaş və üzəri qadınlarda "Davam Eden Hamiləlik" nisbəti% 9 ikən 30 yaşından daha gənc qadınlar arasındakı nisbət% 26 bulunmuştur.

    Qırx yaşın üzərindəki qadınlarda, 32 yaş və altındakılara görə, çox daha az sayda yumurta, hCG injeksiyonunun edildiyi gün aşağı estadiol səviyyəsi və aşağı embrion yuvalanma nisbəti müəyyən olunmuşdur. Hamiləlik meydana gəldiyində də aşağılar, xromosom anomaliyaları daha tez-tez görülməkdədir.

    Yumurtalıq Rezervi'nin müəyyən olunması məqsədi ilə istifadə olunan Testlər

    FSH, LH Ölçümü

    Adətin 3. günü qanda ölçülən FSH dəyərinə "Bazal FSH" deyilir. (Qısaca D3 FSH olaraq ifadə ediləcək).

    Qadın yaşlandıqca, paralel olaraq, yaşlanan yumurtalığı xəbərdar etmək məqsədiylə FSH səviyyəsində artım olar. Otuzlu yaşlardan etibarən, nizamlı ədəd dövrü yaşamalarına və normal yumurtlamalarının da olmasına baxmayaraq qadınlarda FSH səviyyələrində artım başlayır. Ilk artımlar "Erkən foliküler Faza" da olar. Bununla birlikdə, bu məlumatlar FSH səviyyələrindəki yüksəlmə ilə yumurtalıq ehtiyatı arasındakı bağı təyin etməyə çatmaz. Bu araşdırmalarda belgelenen vəziyyət, FSH səviyyələrində artım olduğu mərhələdə yumurtalıq rezervinde azalma halının da sıklaştığıdır.

    Bazal FSH dəyərinin adət dövrləri arasında dramatik olaraq fərqliliklər göstərə otuz ildir bilinməkdədir. Bu dalğalanmalar zamanı əldə edilə biləcək anormal dəyərlərin sayındakı artım ilə yumurtalıq rezervinde azalma ehtimalı arasında müsbət mənada əlaqə vardır.

    Bütün Yumurtalıq ehtiyatı qiymətləndirmələrini bir tək qan testi üzərinə yoğunlaştırmak ta doğru deyil. FSH'ın hansı dəyərlərinin bu baxımdan mənalı ola biləcəyinə dair araşdırmalar edilmişdir. Bir IVF mərkəzində edilmiş araşdırmada, D3 FSH <15 Miu / ml olan qadınların D3 FSH dəyərləri 15-24.9 arasında iştirak sahələrə görə iki dəfə daha çox hamiləlik şansına sahib olduğu müəyyən olunmuşdur. Bir başqa araşdırmanın nəticəsinə görə isə D3 FSH 20 UI / L ni keçdiyində hamiləlik şansının sürətlə azaldığı görülmüşdür. Adətin 2. ilə 5. günləri arasında FSH səviyyələrində dalğalanmalar ola bilər; bu kimi hallar, izləyən ədəd dövrlərində yetişkinləşəcək yumurtaların xüsusiyyətlərində fərqlər olacağının xəbərçisidir. Bu cür faktların Yumurtalıq ehtiyatı mövzusunda məlumat sahibi olmaq çətindir.

    Bir dəfə edilmiş FSH ölçülməsi Yumurtalıq ehtiyatı haqqında qərar vermək üçün kafi olamaz.Bazı işlər, aşağı və ya yüksək FSH dəyərlərinin qarışıq bir nizamda izlənilə insanlarda hamiləlik nisbətinin aşağı olduğunu qarşıya qoymuşdur. Ön taramalarda FSH səviyyəsinin daha əvvəlki dövrdə edilmiş tədqiqlərə görə aşağı olduğu, bir neçə anormal dəyərdən sonra normala döndüyü 40 yaşından aşağı xanımlardan, hamiləlik nisbətinin% 35 ətrafında seyr də bildirilən nəticələr arasındadır.
    LH dəyərlərinin ölçülməsi və yükselmelerinin izlənilməsi də Yumurtalıq ehtiyatı haqqında məlumat verir ancaq FSH qədər əhəmiyyətli deyil; FSH daha erkən dövrlərdə və daha dramatik bir yüksəlmə ilə ehtiyatı azalması barədə məlumat verir. Bəzi araşdırmaçılar da FSH / LH nisbətindəki artımı izlər və tək başına FSH yüksəlməsinin ön əlaməti olduğunu ifadə edərlər.

    Estradiol (E2) Ölçümü

    Əvvəllər Yumurtalıq Rezervi'nin qiymətləndirilməsində D3 estradiol səviyyələrinin daha əhəmiyyətli olduğu düşünülmüş lakin irəliləyən araşdırmalar nəticəsində FSH və LH dəyərləri qədər güclü bir tapıntı olmadığı aydın olmuşdur.

    Bir araşdırmada, D3 FSH <20IU / L olsa belə E2> 75 pg / ml olduğuna heç hamiləlik əldə edilə bilmədiyi görülmüşdür. Yaşları 38-42 arasında qadınlar arasında edilən bir başqa işdə, D3 E2 <80 pg / ml və FSH dəyərləri normal olanlarda daha yaxşı nəticələr əldə edildiyi müəyyən olunmuşdur. Bu araşdırmalara görə, tək başlarına deyil birlikdə FSH və E2 səviyyələrini qiymətləndirmək daha mənalı məlumat verməkdədir.

    Progesteron (P) Ölçümü

    Yumurtalıq Rezervi'nin azalması, adətin ilk yarısını örtən Follikulyar Faz'ın qısalması, LH pikinin erkən olması və P səviyyəsinin erkən yüksəlməsi ilə özünü göstərər.

    Gündəlik E2 və P ölçümlerinin bir-birlərinə diqqətə çarpan iştirak olmadığı və yaş ilə inkişaf edən hadisələrdə E2 və P arasında fərq məlum olmuşdur.

    P ölçülməsi, CCCT = clomiphene CITRATE challenge test üçün əhəmiyyətli bir qiymətləndirmə vasitəsidir; D10 P> 1.1ng/ml tapıldığında, Follikulyar Faz'ın qısaldığı, Yumurtalıq Rezervi'nin azaldığı və hamiləliyə çatıb doldurulub bacarığında ciddi itkin olduğu düşünülər.

    Inhibe-B Ölçümü

    Yumurtalıqlarda, granüloza hüceyrələrində edilən, düz kana salınıp hipofize çatan və FSH istehsalını və salınımını blok edən bir hormon bənzəri maddə olan inhibe-B'nin postmenopozal qadınlarda tapılması normal deyil.

    Bir mərkəzdə, D3 inhibe-B <45 pg / ml olan qadınlarda, D3 inhibe-B> 45 pg / ml və daha çox olanlara görə infertilite müalicəsinə cavabın zəif, müalicəni ləğv ehtimalının yüksək, toplanan yumurta sayının daha az və hamiləlik nisbətinin aşağı olduğu aydın olmuşdur.

    Ancaq bu testin digər təkrarlanan klinika testlərə qatılmasından əvvəl, normal sərhədlərinin və ortalamalarının yaxşı təyin olunmuş olması lazımdır ki bu da daha çox araşdırma və məlumat təcrübəsinə ehtiyac duyulduğu mənasını verər.
    Transvajinal Ultrasonografi

    Yumurtalıqları xəbərdar edən müalicə əsnasında, ultrasonografinin daha az sayda və daha xüsusiyyətsiz follikül varlığının təyin azalmış Yumurtalı ehtiyatı mənasını verdiyi fikiri məşhurdur.

    Yumurtalıq həcminin ölçülməsi də ilk dövrlərdən bəri istifadə edilən bir araşdırma üsulu olmuşdur. Yaşlanma ilə birlikdə, doğum etmiş olsun və ya olmasın qadının yumurtalıqlarının həcmi azalar. Yumurtalıq həcmi nə qədər küçülmüşse yumurtalıqları xəbərdar etmək üçün o qədər çox miqdarda dərman lazımdır. Yumurtalıq həcminin qiymətləndirilməsi ola biləcək bir "yumurtalıqların Həddindən artıq Xəbərdar edilməsi" tablosunun də ön məlumatlarını verə bilər. Müalicənin başlanğıcındakı yumurtalıq həcmi, müalicə əvvəlindəki dövrdəki follikül sayına, müalicə əsnasında ibarət olan follikül sayından daha yaxın məna ifadə edir.

    Bütün bu araşdırma nəticələrinə baxmayaraq yumurtalıq ölçüsü ya da follikül sayının Yumurtalıq Rezervi'nin ən yaxşı ölçüləri olduğu deyilə bilməz.

    Clomiphene Citrate Challenge Test = CCCT

    Klomifen adlı dərmanın istifadəsi ilə yumurtalıqların xəbərdar yumurta olgunlaştırarak cavab verməsi əsasına bir testdir. Nəzəriyyədə, CCCT, bir dəfə edilən FSH və / və ya E2 ölçümü ilə aydın ola bilməyən azalmış Yumurtalıq Rezervi'ni təyin üzrə inkişaf etdirilmişdir. Bu testdə, uyğun Yumurtalıq Rezervi'nin sağlam, inkişaf etməkdə olan uyğun sayda follikül ilə birlikdə olduğu fərz edilər. Bu sağlam folliküller, kifayət qədər inhibe və E2 salgılayıp FSH'ı baskılayabilirler. Klomifen, hipotalamustaki estrojen alıcılarını = qəbuledicilərini bağlayıb, hipotalamusun o adamın kafi estrojeni yoxmuş kimi düşünməsini təmin edər. Beləcə, hipotalamus, hipofize daha çox FSH və LH çıxara bilməsi üçün daha çox çalışar.

    D3 FSH səviyyəsi ölçüldükten sonra adətin 5.-9. günləri arasında 100 mg. / gün klomifen istifadə D10 FSH dəyərinə bakılır.Bu son dəyərin yüksək olması Yumurtalıq Rezervi'nin azaldığını göstərir.

    Tək başına D3 FSH ölçümünden daha mənalı nəticə verdiyi nəzərdə tutulur.

    CCCT, aşağıda yekunlaşdırılan nisbətən daha köhnə tarixli və daha çox istifadə sahəsi tapmış, klinika tətbiqlərə də daha da çox qatılıb yön vermiş bir testdir.
    Gonadotropin-releasing Hormone agonist Stimulation Test = Gast

    Gonadotropin-releasing Hormone agonist, əvvəl E2 ni yükeltir və daha sonra da FSH və LH'ı salar.

    D2 də 1 mg. leuprolide ACETATE verildikdən 24 saat sonra E2 dəyişikliklərinə bakılır.Bu dəyişiklik güclü bir yüksəliş şeklindeyse bu adamın yüksək hamiləlik nisbətinə sahib olduğu şərhi edilir.

    Yaşı və D3 FSH dəyərinə görə yumurtalıq apasitesini daha yaxşı təyin edən bir testdir.

    Tətbiqin, müxtəlif injeksiyonlar səbəbi ilə praktik olmaması və istifadə edilən dərman və qan təhlilləri səbəbi ilə bahalı olması klinikteki istifadə sıxlığının aşağı olmasına gətirib çıxarmışdır.

    Exogenous FSH Ovarian Reserve Test = effort

    Gonadotropin ilə xəbərdarlığın 1. günündə, bazal və xəbərdar edilmiş (yəni 0.3 mg. buserelin ACETATE adlı GnRHa'nun kulanımından iki saat sonrakı) FSH səviyyələri ölçülər.

    Praktikada tətbiq sahəsi çox tapa bilməmiş olmaqla birlikdə gələcəkdə planlanacak müxtəlif araşdırmaların işığında klinika təqiblər də iştirak alabilecektir.

    Tibbi Qeydlərin Əhəmiyyəti
    Klinikada tez-tez başımıza gələn vəziyyətlərdən biri də qarşımızdakı faktın daha əvvəllər düzəltdiyi Yumurtlama Uyarıları'nın təqib qeydlərini inceleyememektir. Beləsi bir qeyd yuxarıdakı testlərin nəticəsində əldə edebileceklerimizden çox çoxunu bizə təqdim edə bilər. Əlbəttə köhnə qeydlərdə iştirak edən məlumatlar ilə eyni nəticələrin gözləməsinə girmək səhv olacaq amma eyni adama aid inkişafı izləmək bir klinisyen üçün çox faydalıdır.

    Xülasə
    Yumurtalıqların bioloji yaşını və / və ya funksional kafiliyini təyin edəcək bir çox üsul qarşıya qoyulmuşdur.
    Yumurtalıq ehtiyatı zamanla dəyişən xüsusiyyətdədir; bir araşdırmada mənfi çıxan dəyərlərin bir neçə ay sonra normal sərhədlər arasında çıxması nadir rast gəlinən bir vəziyyət deyil. Xüsusilə də infeksiya, otoimmünite (bədənin öz toxuma və / və ya hüceyrə / hüceyrə qruplarını antigen qəbul edib anticisim meydana gətirərək yox etmə səyi) kimi vəziyyətlərdə "aşağı Yumurtalıq ehtiyatı" şərhinə gətirib çıxaracaq nəticələr əldə edilə bilməkdə və əvvəlcə gənc qadınlar olmaq üzrə müalicə olduqdan sonra test dəyərləri də düzelmektedir.

    Yazının başında da ifadə etdiyim kimi Yumurtalıq ehtiyatı ilə əlaqədar mənfi nəticələr xəstə-həkim arasındakı birbaşa və açıq sözlü ünsiyyəti etkilememelidir. Zaman hər şeydən qiymətlidir; xəstə əylənmədən mövzunun mütəxəssisinə ulaşabilmelidir

#13.10.2011 17:40 0 0 0