Dəğum Sonra Qadın Sağlamlığı
Son güncelleme:
-
Dəğum Sonra Qadın Sağlamlığı necə olmalidir - Doğum Sonra Qadın Sağlamlığı haqqında məlumatlar
Lohusalıkta ana özünə necə baxmalı?
Doğum sonu qanamanın azalması üçün rəhm, qarından tutularaq sıkıştırılmalı, qarına masaj edilməlidir. Təbii olaraq ilk günlərdə qanlı, sonra çəhrayı, daha sonra qəhvəyi axıntı olur. Bir neçə həftədən sonra ağ axıntı başlayır.
Doğuşdan sonra ən erkən zamanda ayağa qalxmaq və hərəkət etmək qan dövranı üçün olduğu qədər bağırsaqların yaxşı işləməsi üçün də faydalıdır. Ancaq lohusa yenə də çox yorulmamalıdır. İlk günlərdə istirahət etməmək, qanamağa və ağrıya yol aça bilər. Doğumdan dərhal sonra ağrı varsa, ağrı kəsici dərmanlar istifadə edilə bilər. Qızdırma hiss edilsə dərəcə ilə ölçülməlidir. Yüksək atəşdə (38 dərəcə) qətiliklə həkimə məsləhətləşmək lazımdır. İlk iki gün ərzində nəcisləmə ola bilər. Olmazsa, qəbzliyin qarşısını üsullara müraciət edilməlidir.
Əmizdirmə əsnasında ananın rahat oturması üçün kömək edilməlidir. Oturmaq istenmiyorsa yan yataraq da körpə emzirilebilir. Əmizdirmənin başlanğıcında memeler acıyabilir. Bebek doğru əmirsə bu acı getdikcə azalır və körpə əmdikcə tamamilə keçər. Bebek memelerdeki südü boşaldacaq şəkildə tez-tez emzirilirse, məmələrdə süd təcrübəsinə bağlı ananı narahat edəcək şişliklər, qızarma və ağrı olmaz. Olduğu halda südü boşaltmaq, əmizdirmədən əvvəl isti su ilə sarğı ya da duş qəbul etmək, emzirdikten sonra memelere soyuq su ilə sarğı etmək şikayətləri azaldır.
Doğum sonu lohusa nəzarəti nə üçün əhəmiyyətlidir? Nə vaxt edilməsi lazımdır?
Hər ananın doğum etdikdən sonra öz sağlamlığı baxımından nəzarət edilməsi lazımdır. Ən az körpə qədər onu dünyaya gətirən ananın sağlamlığı da vacibdir.
İlk iki ay (60 gün) ərzində lohusa doğum sonu idarəsi edilməlidir. Müayinə edilərək ananın suallarının cevaplanacağı bu həkim nəzarəti laqeyd edilməməli, ola bildiyi qədər erkən zamanda edilməlidir.
Doğum sonu tikişlərin qulluq necə edilər?
Tikişlər üçün ən yaxşı baxım təmizlikdir. Tualetdə taharetlenme hər vaxt ön tərəfdən (sidik edilən yer) arxa tərəfə (makat) doğru edilməlidir. Makat ətrafında tapıla biləcək nəcis mikrobları tikişlər və ya sidik borusuna çatsa iltihablanmağa səbəb olar. İltihaplanan tikişlər kaynayamaz və yara açılır. Qızartı, şişkinlik və həddindən artıq ağrı tikişlərin atma əlamətidir. Tikişlər atdıqda açılan yara təmizlənməlidir. Açılan yara təkrar dikilebilir. Ən yaxşısı heç açılmaması üçün tikişlərin təmiz tutulmasıdır.
Doğuşdan sonra yuyunmanın tikişlər bir zərəri olmaz. Sabunlanmış əllə təmizlik edilə bilər. Sonra, tikiş bölgəsi su ilə durulandırılmalı və hər vaxt kurulanmalıdır. qurulama, təmiz tualet kağızları ilə edilməli, kağız atılmalıdır. Hər səfərdə ayrı və təmiz bir bez istifadə edilə üçün bezlə qurulama doğru deyil. Təmizlik üçün rivanol ya da tövsiyə edilən başqa dərmanlı sular da istifadə edilə bilər. Bu suların tərifə görə tətbiq olunması lazımdır. Ancaq necə temizlenirse təmizlənsin tikiş bölgəsi hər zaman qurulanmalı, yaş qalmamalıdır.
Əhəmiyyətli başqa bir nöqtə də istifadə edilən gigiyenik bağların tez-tez dəyişdirilməsinin. Uzun müddət qalan gigiyenik bağlar da iltihablanmağa səbəb ola bilər. Qanama olmasa belə gigiyenik bağ ən çox 6 saatda bir dəyişdirilməlidir. Bu dövrdə hazır gigiyenik bağların istifadəsi daha asan və etibarlıdır.
Doğumdan sonra ana nə vaxt yuyuna?
Ana, özünü yıkanabilecek kimi hiss etdiyi hər an yıkanabilir. İlk yıkanmalar ayaqda və duş şəklində ya da su dökünerek olmalıdır. Su dolu ləyənə və ləyənə oturmadan tez-tez yıkanılabilir. Normal bir doğumdan 24 saat sonra da duş edilə bilər. Sezərən doğumdan sonra ümumiyyətlə dördüncü gündə tikişlər alınır və ertəsi günü yıkanılabilir.
Doğum sonrası dövrdə ana necə qidalanmalı?
Doğumdan sonra ana körpəsini əmizdirərkən hamiləlik əvvəli dövrə görə hər gün ən az 1 litr daha çox su və sulu qidalar, 2 dənə meyvə ya da 2 qab tərəvəz yeməyi, 3 dilim çörək ya da 1 qab makaron - plov, 1 yumurta, 1 stəkan süd ilə bəslənməsinə əlavə etməlidir. Hamiləlikdə etdiyi qan həbləri doğumdan sonra bir ay daha istifadə olunur. Köhnə ağırlığa dərhal qayıtmaq üçün tələsik edilməməlidir. Ananın köhnə kilosuna qovuşması altı ay müddət bilər. Ana şişmansa hər ay iki kiloqramlıq bir ağırlıq itkisi ola bilər. Süd ifrazatı bundan təsirlənmir. Ayda iki kiloqramdan daha çox arıqlamaq doğru deyil. Şəxsi zəifləmə diyeti uygulanmamalıdır. Ancaq unlu, yağlı qidalardan çox yeməməyə diqqət yetirilməlidir.
Lohusa doğum sonu qəbizlikdən necə xilas ola bilər?
Qəbizliyi aradan qaldırmaq üçün gimnastika etmək faydalıdır. Bundan başqa 3 - 4 mövqe tərəvəz və meyvə yemək, qabıqları ilə yeyilə biləcək tərəvəz və meyvələri qabıqlarını soymadan yemək qəbizlikdən xilas olmaq üçün faydalıdır. Quru paxlalılar (mərcimək, lobya, noxud) və kəpəkli çörək yemək, ac qarına 1 stəkan ilıq su və ya ərik suyu içmək də faydalıdır. Ağ çörək, makaron, düyü, az yağlı qidalar, kifayət qədər maye içilmemesi, rejimsiz bəslənmə, çox çay və qəhvə istehlakı qəbizliyi artırdığı üçün bunlardan uzaq durulmalıdır.
Doğum sonu bel ağrısı olsa nələr edilməli?
Hamiləlik əsnasında çox hərəkət edilməməsi nəticəsində zəifləyən əzələlər, doğum sonu bel ağrısının bir səbəbidir. Gimnastika etməklə bu ağrılar ortadan qalxa bilər. Bundan başqa çox kilolar da ağrı səbəbidir. Hamiləlikdə və doğum sonrasında həddindən artıq kilo almamağa və balanslı bəslənməyə diqqət etmək lazımdır. Bel ağrısını önləmək üçün ağır yük taşımamaya, yerdən bir şey alarkən beli dik tutub dizləri qıraraq çömelmeye diqqət göstərilməlidir. Körpəni qucağa alarkən və ya qızılı dəyişdirərkən diyarın əyilməmək, bunun üçün körpənin altını ya da paltarı dəyişmək üçün uyğun yüksəklikdə masa istifadə etmək ya da atadan kömək istəmək lazımdır.