Köklük və Hipertansiyon
Son güncelleme:
-
obezite - həddindən artıq qidalanma - köklük və hərəkətsizlik - köklük ilə hipertansiyon arasındakı münasibət
Hal-hazırda həddindən artıq qidalanma və fiziki hərəkətsizlik nəticəsində ortaya çıxan köklüyün, dünyanın hər yerində mühüm artımlar göstərdiyi bilinən bir gerçəkdir.
Epidemiya xəstəliklərlə (epidemiyolojik) əlaqədar işlərdə, köklük ilə hipertansiyon arasındakı paralellik dəqiq bir şəkildə ortaya qoyulmuşdur.
Bu işlər, köklüklə birlikdə hipertansiyona sahib insanların sayının da artdığını göstərmişdir. Bir araşdırmada, kişilərdəki hipertansiyon hadisələrinin 78% `i, kadınlardakinin isə,% 65i birbaşa köklüyə bağlanmışdır.
Dəyişik coğrafiyalardakı bənzəri bir çox işdə, təzyiqi yüksək olan xəstələrin böyük qisiminin çox kilolu olduğu, bu xəstələrin kilo itirdiklərində qan basınçlarının azaldığı təsbit edilmişdir. Hətta bəzilərində kilo itkisi, dərman istifadə edilməsinə ehtiyac qalmadan, qan təzyiqini salmağa tək başına kafi olmuşdur.
Köklük ilə hipertansiyon arasındakı münasibəti açıqlayan bir çox mexanizm ortaya qoyulmuşdur. Məsələn, yağ hüceyrələrindən leptin adlı bir hormon sekresiyalanar. Bu hormon simpatik sinir sisteminin xeberdar edilmesine və damarlarda büzülməyə (beləcə qan təzyiqində yüksəlməyə) səbəb olar.
Şişmanlardaki simpatik sinir sistemi aktivasyonu artımının bir başqa səbəbi də, bu kəslərdə artan insulin səviyyələridir. Yenə, çox kilolu insanların böyrəklərində su və duz tutulması fərqli mexanizmlərə bağlı olaraq artar, bu da qan təzyiqinin artmasına səbəb olar.
İstənməyən nəticələrə gətirib çıxaran bu vəziyyətin əslində fitrətə zidd olduğunu, Əfəndimiz (sallallahu əleyhi və səlləm): "Ümmətim haqqında ən çox qorxduğum şeylər: Qarın böyüklüyü (göbək bağlamaq), çox yuxu, tənbəllik və yəqin (iman) azlığının." tərcüməsindəki şümullü bəyanı xəbərdarlıq edir.
Həsən GÜL
sızma jurnalı