KİLİS

    KİLİS
    Kilis

    Kilis İ.Ö. 1460 yıllarında Halep krallığına bağlıydı. Hitit imparatorluk döneminin başlamasıyla Hitit etkisine girdi. M. Ö 356 da Makedonya''dan yola çıkan büyük İskender kuzey batıdan güney doğuya doğru bütün Anadolu topraklarını işgal ederek İskenderun körfezine dayanarak İskenderun''u kurup Kilis üzerinden mısıra doğru yoluna devam etmiştir.

    M. Ö. 323 yılında İskender''in ölümüyle imparatorluk 3 general arasında paylaşıldığında Kilis ve çevresi Selefki''nin egemenliği altına girmiş ve 227 yıl Selefkiler devletinin egemenliği altında kalmıştır. Türklerin bölgeye gelişi 8. yy da başlar. Harun Reşit El-Mehdi döneminde Orta Asya''dan koparak islamiyeti kabul eden horasanlı oğuz boyları gruplar halinde Abbasilerin hizmetine girmeye başlarlar. Kentin bugün bulunduğu yerde Kilis adıyla gelişmesi Mısır-Türk kölemen devleti zamanında yani 1250 li yıllarda başlamıştır. Osmanlı devleti topraklarına yavuz sultan selim tarafından 23 Ağustos 1516 da Mercidabık köyü civarında yapılan ve aynı adla anılan savaş sonucunda katılan Kilis bu dönemde Halep eyaletine bağlı bir sancaktı. Kilis Mondros mütarekesiyle aralık 1918 de önce İngilizler daha sonrada Fransızlar tarafından işgal edilir. Bölgedeki Ermeniler Fransızlarla birleşerek Kilislilere zor günler yaşatırlar. Tüm yurtta seferberliğin başlamasıyla Kilis''te kurulan Kilis Kuva-i Milliyesi düşmanlarla kahramanca çarpışarak 6 aralım 1921 de kendi kurtuluşunu kendi kazanır ve Gaziantep e yardıma gider. Kilis 1927 yılında G.antep il olunca G.antep''e bağlı bir ilçe olmuştur.Ve 6 haziran 1995 tarihinde de il statüsüne kavuşmuştur.
    image
    orjinalini görmek için tıklayınız
    TARİHÇE

    Türklerin Anadolu'ya yerleşmelerinden önce yörenin tüm tarihsel süreçlerini yaşamış olan Kilis, Orta Tunç çağından beri önemli bir yerleşim merkezidir. Bu nedenle şehirde Canbolat Paşa Kervansarayı, Vehhab Efendi Kervansarayı, Neşet Efendi Konağı, Ahmet Bey Konağı, Şeyh Seveden Camii, Şeyh Mansur Türbesi, ibşir Paşa Çeşmesi, Eski Hamam, Şurahbil Bin Hasene Külliyesi gibi birçok tarihi eser bulunmaktadır. Akdeniz ikliminin yaşandığı Kilis'te Afrin Çayı. Sabunsuyu Deresi ile Balıksuyu Deresi ve Sinnep Çayı bulunmaktadır.

    GENEL BİLGİLER

    Yüzölçümü: 1.243 km²
    Nüfus: İlçe 101.818 (1985)
    İlçe sayısı: Kilis (merkez), Elbeyli, Musabeyli, Polateli
    Yıl boyu sıcaklık ortalaması: C

    ÖNEMLİ YERLER

    Kilis kentinin kuzeybatısında yer alan Kuzuini (eskiden Kuzeyne) Köyü, iç ve dış kale kalıntıları, Hitit, Roma, Bizans ve Araplara ait yapı kalıntılarıyla bir açık hava müzesi görünümündedir. Kilis Ulucamisi, Akcurun Camisi, Canbolat Bey Camisi, Şeyh Camisi, Şeyhler Camisi, Hindioğlu Camisi, Çalık Camisi, Cüneyde Camisi, Kadı Camisi, Mevlevihane, Şeyh Abdullah Efendi Tekkesi, Canbolat ve Şeyh Abdullah Efendi Türbeleri, Baytaz Hanı, Hoca Hamamı, Eski Hamam, Paşa Hamamı, Çukur Hamam olarak da bilinen Hasan Bey Hamamı, Tuğlu Hamamı, Kurdağa Çeşmesi, İpşir Paşa Çeşmesi, Fellah Çeşmesi, Haffaf (Kavaf) Çeşmesi ve Küçük Çarşı Çeşmesi'dir.
    image
    orjinalini görmek için tıklayınız



    Bölge ticaret yollarının en önemlilerinden bir olan ve Halep üzerinden kuzeye, Gaziantepıe ulaşan yol üzerinde olması, Kilisıin geçmiş dönemlerden beri kesintisiz iskan gördüğünü düşündürmektedir. Kilisıte; Oylum Köyü sınırları içinde yer alan Oylum Höyükıte gerçekleştirilen kazılarla, M.Ö. 4000-3500 yılları arasında, bu yörede buğday, yulaf, çavdar, fıstık, zeytin gibi tarımsal ürünlerin kullanıldığı anlaşılmıştır. Kalkolitik dönemden Roma dönemine kadar iskan gören olum Höyük, Kilisıin Önasya tarihinde önemli rol oynadığını göstermektedir. Yavuzlu, Sinnap, Belende, Polatbey, Karamelik gibi höyükler de yapılacak kazılarla, bölge tarihi hakkında daha çok bilgi elde edilebilecektir. Ayrıca Bizans ve Osmanlı dönemlerini yaşayan kentte bu dönemlerden kalma eserler günümüze kadar ulaşmıştır. İpşir Paşa Kasteli, Fellah Kasteli, Eski Hamam, Hasanbey Hamamı, Tekke Mevlevihanesi, Ulu Camii, Ravanda Kalesi kentin önemli eserleri arasındadır.

    Yüzölçümü 520 kilometrekaredir 2000 Yılı Genel Nüfus Sayımı geçici sonuçlarına göre nüfusu 114724ı tür. Merkez ilçenin yanısıra Elbeyli, Musabeyli ve Polateli Kilisıin ilçeleridir.

    İlin sınırı Suriye sınırına 10 km., sınır uzunluğu 120 Km.'dir. Resul Osman Dağı ve Kotal Dağı bölgenin önemli dağlarıdır. Afrin Çayı ve Sabun Suyu Deresi ise su kaynaklarıdır.

    CANPOLAT CAMİİ (TEKKE CAMİİ)

    Kilisıdeki Osmanlı eserlerinden biridir. Yapı 1545 yılında Kilis Beyi Canpolat tarafından yaptırılmıştır. Çini bezemeleri ve minaresi ile Kilis camileri arasında dikkat çekmektedir.

    ULU CAMİİ

    Şıhlar Mahallesiınde bulunan caminin kitabesinden 1334 yılında, Memluklular döneminde, Hacı Halil tarafından yaptırıldığı okunmaktadır. 1709 ve 1905 yıllarında onarım gören eser kesme taştan inşaa edilmiştir. Yapı, Memluk mimarisinin Kilisıteki güzel örneklerinden birisidir.

    TEKKE MEVLEVİHANESİ

    Tekke Mahallesiınde yer alan mevlevihanenin, 1525 yılında Abdülhamit Murteza tarafından yapıldığı bilinmektedir. Beyaz kesme taştan inşa edilen yapı, halk arasında "Ak Tekke" olarak da anılmaktadır. Semahanesi ve orta bölümü kubbelerle örtülü olan eser 1876 yılında onarım görmüştür. Halen mescit olarak kullanılmaktadır.

    PAŞA HAMAMI

    Tekke Mahallesiınde yer alan Paşa Hamamı, 1567 yılında Kilis Beyi Canpolat tarafından yaptırılmıştır. Kilis hamamlarının en büyüğü olan yapıda malzeme olarak renkli taş, (sarı-siyah), ak ve pembe mermer kullanılmıştır. Paşa Hamamı gerek planı gerekse bezemesi ile Kilisıdeki önemli eserler arasında yer almaktadır.

    RAVANDA KALESİ

    Kilisıin en önemli tarihi kalıntılarından biri olan Ravanda Kalesi, Afrin Çayıının kenarında yer almaktadır. Gerek doğulu gerekse batılı kaynaklar kalenin varlığından ilk kez Haçlı seferleri sırasında söz etmekte ve bu kale hakkında en eski tarih 11. yüzyıla ait bulunmaktadır. Kalenin içinde bu gün görülebilen ve batısında bulunan tonozlu yapı, güneydeki şapel, ortasında yer alan küçük yuvarlak kule, sarnıç ve burçlar ortaçağdan günümüze ulaşan bir köprü gibidir.

    KUZEYNE

    Kilisıin 7 km. kuzeybatısında yer alan bugünkü Kuzuini Köyü, antik Kuzeyne kenti üzerine kurulmuştur. Yerleşmenin Hitit, Roma, Bizans ve İslam döneminde de yerleşim gördüğü kalıntılardan anlaşılmaktadır.

    KORUS-KİRİS ŞEHRİ

    Kilisıin 20 km batısında yer alan Korus Şehri, Roma döneminin önemli merkezlerinden biridir. Antik kentte tiyatro, kilise kalıntıları izlenebilmektedir.

    KİLİSDE EL SANATLARI

    Kilisıde geleneksel el sanatları arasında kuyumculuk, bakırcılık ve yorgancılık önemli yer tutmaktadır. Semercilik, saraçlık, köşkerlik, hasırcılık, dokumacılık da İlıin diğer el sanatlarını oluşturmaktadır.
    Kilis mutfağı kendisine has yemekleri ile zengin bir yapıya sahiptir. Yemeklerimiz; "günlük pişen yemekler" ve "özel günlerde yapılan yemekler" olmak üzere ikiye ayrılırlar. Yemeklrimizin temelini et ve bulgur oluşutrur. Bunun yanında sebze ağırlıklı yemekler de mevsimine uygun olarak yapılmaktadır.

    Kilis yemekleri zengin Türk mutfağının özellikleri taşımakla birlikte Halep mutfağının özellikleri de yansıtır. Ön planda yağlı , baharatlı yemekler olduğu gibi zeytin yağlı yemeklerde Kilis mutfağının vaz geçilmez unsurlarındandır. Zeytinyağı yörede yetiştirilen yüksek kaliteli zeytinlerden elde edilir ki hemen her Kilis'linin mutfağında bulunan vazgeçilmez bir besin maddesidir.

    Kilis yemeklerinde damak zevki ön planda gelmektedir. Yemeklerin lezzetli ve emekli olmasına özel önem verilir. Yemeklerde , yemeğin özelliğiğne göre çeşitli baharatlar kullanılır.
    FİRİKLİ ACUR DOLMASI





    M a l z e m e l e r

    * 500 gr. yağlı kıyma,

    * 1 yemek kaşığı d. salçası,

    * 1 yemek kaşığı biber salçası,

    * 250 gr. bulgur,

    * 250 gr. firik,

    * 2 kg. acur,

    * 2 baş kuru soğan,

    * 1 baş sarımsak,

    * Kırmızıbiber, karabiber, tuz,

    * Yeteri kadar su.

    Not: Malzemeler 6 kişiliktir.









    HAZIRLANIŞI:

    Acurlar yıkanır, başları kesilir, acurun acı kısmı gidene kadar oyulur (oyulurken dile değdirilerek acısına bakılır). Oyulan acurların içine karabiber ve tuz karışımı sürülür. Bir leğen içine bulgur, firik, et, salçalar, ince doğranmış soğan ve sarımsaklar, tuz, kırmızıbiber ve karabiber konarak biraz yoğurulur. Hazırlanan bu iç, acurların içine yarısını biraz geçecek şekilde doldurulur. Önceden kesilmiş acur başları ile doldurulmuş acurların ağzı kapatılarak tencereye dizilir. Dolmanın yüzüne çıkacak kadar su konur. Suyuna bir parça tuz atılır ve ocağa konur. Kaynamaya başladığında ocak kısılır; dolma kısık ateşte pişirilir. Servise sunulur.
    KİLİS'TE SPOR

    Anayasamızın 58 ve 59.ncu maddelerinde yer alan gençlerin her türlü kötü alışkanlıklarından korunması ve her yaştaki vatandaşlarımızın bedenen ve ruhen sağlıklı olarak gelişmelerinin tedbirlerinin alınması, sporun kitlelere yayılması görevi Gençlik ve Spor İl Müdürlüğümüzce yerine getirilmektedir. İlimizde tescilli olarak 1.Profesyonel 3.Liğ A Grubunda mücadele eden futbol takımımız, 1.nci Amatör Futbol Kümesinde ise Kilis Belediyespor, Elbeylispor, Polisgücü, Köy Hizmetleri, Tedaşspor, Eğitimspor kulüpleri faaliyet göstermektedir. Basketbol Federasyonunca organize edilen Deplasmanlı Basketbol Liğinde İlimizi Gençlik spor kulübü ile Tedaşspor kulübü temsil etmektedir.Amacımız gurubumuzda ilk üçe girip Pleyof'a kalarak 2.Liğe terfi etmektir. Salon Sporlarında Tescilli olarak 12 spor kulübümüz çeşitli branşlarda faaliyette bulunmaktadır. Kulüplerimiz yerel liğde Basketbol, Voleybol, Masa Tenisi, Hentbol, Badminton, Bilek Güreşi, Taekwando, Satranç, Atletizm, Bilardo ve Halk Oyunları dallarında faaliyetlerini sürdürmektedir.2003-2004 sezonunda 5 dalda liğ oluşturulmuş ve faaliyetlerimiz salonumuzda devam etmektedir. 8-24 Yaş Grubundaki çocuk ve gençlerimize deneyimli Antrenörlerimiz nezaretinde yıl boyunca İl Spor Merkezlerinde 12 dalda antremanlar ve çalışmalar yaptırılmaktadır.İlimizde 1850 Lisanslı sporcu bulunmakta olup, bu sayı her geçen gün artmaktadır. Branşlara göre Atletizm'de 35, Basketbol'da 45, Güreş'te 1, Hentbol'da 22, Masa Tenisinde 30, Taekwando'da 3, Voleybol'da 15, Halk Oyunlarında 18 Hakemimiz bulunmaktadır
    Kilis'te Faaliyet Gösteren Kulüplerimize Ait Veriler
    Klüp-no Adı; Tür Forma-Rengi Kuruluş Tarihi Telefon İl
    1
    Kilis Belediye Spor Müessese Yeşil-Siayah 30-04-71 8131010 Kilis
    2 Kilis Spor Spor Klübü kırmızı-beyaz 13-12-90 8141845 Kilis
    3 Gençlik Spor Klübü Spor Klübu Yeşil-Beyaz 18-03-96 8131722 Kilis
    4 Elbeyli Spor Müessese Kırmızı-Yeşil 05-08-98 7822114 Kilis
    5 Polisgücü Spor Müessese Kırmızı-beyaz 09-07-98 8140930 Kilis
    6 Tedaş Spor Müessese Lacivert-Beyaz 08-01-99 8131015 Kilis
    7 Avcılık-Atıcılık İhtisas İhtisas Mavi-Beyaz 14-06-99 8133436 Kilis
    8 Söğütlü Gençlik Spor Klübü Spor Klübu Yeşil-Beyaz 23-06-99 8131067 Kilis
    9 Eğitim Spor Müessese Kırmızı-Siyah 08-12-99 8136857 Kilis
    10 Kervan Spor Spor Klübu Yeşil-Siyah 29-08-02 8221531 Kilis
    11 Köy Hizmetleri Spor Müessese Sarı-Lacivert 04-08-03 8341006 Kilis
    12 Donatım Spor Spor Klübu Kırmızı-Beyaz 06-08-91 8132274 Kilis
    Cumhuriyet İlköğretim Okulu bahçesinde tarihi binada Gençlik Merkezi Müdürlüğümüz bulunmaktadır. Gençlik Merkezi Müdürlüğümüzce Satranç, Halk Oyunları ve Masa Tenisi kurs faaliyetleri devam etmektedir. Cumhuriyetimizin 80 inci yılı kutlama etkinlikleri dolayısıyla Ağustos ayı içerisinde sekizer günlük, ellişer kişilik gruplarla iki dönem 16-24 yaş arası Gençlik Kampları düzenlenmiştir.


    SPOR TESİSLERİMİZ : KİLİS SPOR SALONU :
    39392 M2 'lik alan üzerine 1970 yılında yapılmıştır.2000 seyirci kapasitelidir.Zemin kaplaması parkedir.Antrenman ve sportif müsabakalar bu salonumuzda yapılmaktadır.Salona ek olarak yapılan mini salonumuzda Güreş, Judo, Taekwando çalışmaları ve ek odada Vücut Geliştirme ve Fıtness çalışmaları yürütülmektedir.

    KİLİS (MERKEZ İLÇE) KİLİS ŞEHİR STADI :
    39392 M2'lik Spor Salonunun bulunduğu alan üzerine 1981 yılında yapılmıştır.1500 kişilik seyirci kapasiteli, kapalı tribünlü, çim futbol sahası, atletizm pisti ve stadın yan tarafında mini antreman sahası bulunmaktadır.

    KİLİS (MERKEZ İLÇE) MUSALLA SEMT SAHASI :
    10794 M2'lik arsa üzerine 1999 yılında yapılmıştır.Amatör futbol takımlarının antreman ve müsabakalarına hizmet vermektedir.150 Kişilik seyyar seyirci tribünü bulunmaktadır.

    KİLİS MERKEZ (YAVUZLU BELDESİ) SEMT SAHASI :
    11550 M2'lik arsa üzerine 1999 yılında futbol oyun alanı olarak yapılmıştır.Yöre gençlerinin spor yapmalarını sağlamaktadır. 150 Kişilik seyyar seyirci tribünü bulunmaktadır.

    ELBEYLİ İLÇESİ SEMT SAHASI :
    11107 M2'lik arsa üzerine 1999 yılında futbol oyun alanı olarak yapılmıştır.Yöre gençlerinin spor yapmalarını sağlamaktadır. Hizmet binası mevcut olup,150 Kişilik seyyar seyirci tribünü bulunmaktadır.

    POLATELİ İLÇESİ SEMT SAHASI :
    40080 M2'lik arsa üzerine 1999 yılında futbol oyun alanı olarak yapılmıştır.Yöre gençlerinin spor yapmalarını sağlamaktadır. 150 Kişilik seyyar seyirci tribünü bulunmaktadır.Hizmet binası Gençlik Merkezi faaliyetleri tesisin bir bölümünde sürdürülmektedir.
    image
    orjinalini görmek için tıklayınız
    " Mayınlı Sahalarda Organik Tarım Projesi



    Projenin Amacı : Ülkemizle Suriye Devleti arsında bulunan ve İlimiz sınırları arasında kalan yaklaşık 5.000 hektarlık alanın mayınlardan temizlenerek tarıma açılması ile oluşacak alanda Organik Tarım yapılarak İlimiz ve Ülkemiz ekonomisine katkı sağlamak.



    Projenin Hedefi : İlimiz sınırlarında yaklaşık 5.000 hektarlık alanın mayınlardan temizlenerek tarıma açılması ile oluşacak alanda Organik Tarım yapılarak, Organik Tarım Tekniklerini çiftçilere benimsetmek, daha güvenilir gıda üretimini sağlamak, o bölgede yaşayıp toprağı olmayan çiftçilerimizi toprak sahibi yaparak gelir sevilerini yükseltmek.



    Hedef Kitle: Projenin hedef kitlesi Merkez ve Elbeyli İlçesine bağlı mayınlı sahaya sınırı olan köylerde yaşayıp konvansiyonel tarım yapan çiftçilerle, toprağı olmayıp tarım işçisi olarak geçimini sağlayan yaklaşık 4.800 çiftçi ailesidir. Bu projenin uygulanması ile 25.000 kişiye de istihdam sağlanabilecektir.



    Projenin Gerekçesi : İlimizin güney sınırı boyunca uzanan yaklaşık 5.000 hektarlık alan, 1950'li yıllardan beri mayınlarla kaplı olması sebebiyle herhangi bir tarımsal işleme (toprak işleme, zirai mücadele, kimyasal gübreleme) maruz kalmamıştır. Söz konusu bu bakir alanda organik tarım teknikleri kullanılarak bölgenin iklim ve yapısına uygun bağ, zeytin, antepfıstığı, badem, biber, arıcılık faaliyetlerinin yapılması ile toprağımızın korunması, daha fazla işgücünün kullanılması tarım işçisi hüviyetindeki insanların toprak sahibi yapılması, doğal çevrenin korunması mümkün olabilecektir.


    Projenin Maliyeti :



    1 Yıl İçin : 3.017.000.000. TL.

    2 Yıl İçin : 517.500.000. TL.

    3 Yıl İçin : 196.875.000. TL.

    TOPLAM : 3.751.375.000 TL.
    Kilis Zeytinyağını Değerlendirme Projesi



    Projenin Amacı : İlimiz 12.000 hektarlık Zeytinlik arazisi ile Türkiye Zeytinlik alanlarının %2 sine sahip bulunmaktadır. Kilis; zeytin üretiminde Ülke üretiminin %1.5 ini, Zeytinyağı üretiminde %4'ünü oluşturmaktadır. Mayınlı sahanın temizlenmesi ile tarıma kazandırılacak alandan muhtemelen 3.000 hektarının zeytin alanlarına dönüştürülmesi ile üretim alanı 15.000 hektara , zeytinyağı üretimi 8.500 ton dan 10.000 tona çıkacaktır.



    Yıllık 10.000 ton zeytinyağı üretim kapasitesine sahip olacak olan İlimizde, üretilen zeytinyağının daha iyi değerlendirilip, bu kaynağın çok kazanç getirir hale sokulmasının sağlanması gerekmektedir.



    Günümüze kadar zeytinyağının pazarlanması ilkel şartlarda yapıla gelmiş, İlimizden ziyade işlenerek kaliteli bir hale getirilen diğer illere katma değer sağlamıştır.Oysaki esas olan, İlimizde üretilen ve ilimizde rafine edilip ambalajlanarak Marka olarak piyasaya sunulacak zeytinyağımızın, hem il için katma değer sağlamak, hem de yeni bir istihdam kaynağı yaratmasıdır.



    Projenin Hedefi : Kilis zeytinyağının rafine edilerek kalitesinin arttırılması ve ambalajlanarak Marka haline dönüştürülmüş şekliyle pazarlanması.



    Hedef Kitle: Zeytin üreticileri, sanayiciler, iş imkanı arayan işsiz nüfus.



    Projenin Gerekçesi : İlimiz gen kaynaklı olan Kilis Yağlık Zeytin Çeşidinin içindeki yağ oranının yüksek (%33) olması önemli bir avantaj sağlamaktadır.Bu çeşidin geliştirilmesi için fidan çoğaltma çalışmalarına ihtiyaç vardır
    Kilis Mutfağı, seneler boyunca geleneklerinin ve yöresel damak lezzetinin zenginliği ile ülkemiz ve dünya mutfakları arasında ayrıcalıklı bir yere sahiptir. Kilis mutfağında ilk bakışta dikkati çeken en önemli husus, kullanılan malzemede gösterilen titizliktir.

    Yemeği oluşturan tüm malzeme büyük titizlik içerisinde seçilmekte, değişik tat ve lezzet veren baharatlar, salçalar ve karışımlar yemeklerde bol miktarda kullanılmaktadır. Kilis yemeklerinde, yemeğin güzelliğinde, lezzetinde malzemenin niteliği kadar yemeği pişirenin ustalığının ve el becerisinin de payı büyüktür.




    Mahsere'ler ve Zeytin

    Kilis, zeytinin ilk kültüre alındığı bir kuşakta, "mikroklima" bir iklim adasında bulunmaktadır. Bir Akdeniz bitkisi olan zeytini, denizden yaklaşık 150 km. uzaklıkta kendine özgü bir yöntemle yetiştirmektedir.

    Dünyada nadir bulunan ve yumrudan üretilen zeytinlerimiz, tanede yağ oranı açısından en zengin bir çeşittir. Zeytinyağı, "Mahsere" denilen ilkel mekanik bir biçimle sağlanmaktaydı. Mahsereler, taştan ve çoğunlukla "Kab" denilen tonozlar Üzerine oturtulmuş yapılardan oluşurdu. Birli, ikili, üçlü, pek az olarak da dörtlü "Mahsere Taşı" birimlerine ayrılır, biri sabit diğeri onun Üzerinde hayvan gücü ile döndürülen taşlar arasında ezilip "aş", küspe haline getirilirek, ağaçtan yapma "şedde", denilen mengenelerde sıkılırdı. Mahserelerin işletme yöntemi başlı başına bir işletme kültürü oluşturmuştu. Zeytin sahiplerinin getirdikleri tane zeytinler yağ haline getirilerek müşteriden, küspe artıkları ücret olarak alınırdı. Bu küspeler, zeytin mevsimi sona erince "Acı işleme" denilen bir yöntemle yeniden sıkılarak elde edilen "Acı zeyt" değerlendirilirdi. Mahserelerin mengenelerinde "Şedde" olarak kullanılan saz örgü, "Zembiller" yalnız körlerin çalıştığı bir yan sanayiyi de geliştirmişti. Bu da ayrı bir özgün kültürümüzdü. Mahserelerin ortadan kalkması ile bunlar da artık yok olmuştur.

    Mahsereler ayrıca, çağımızda adına "Öz Yönetim" denilen bir işletme biçimi geliştirmişti. "Mahsere Ağası" sabit sermayeyi, işçi de emeğini koyarak elde edilen geliri paylaşırlardı.
    image
    orjinalini görmek için tıklayınız
    image
    orjinalini görmek için tıklayınız
    image
    orjinalini görmek için tıklayınız
    image
    orjinalini görmek için tıklayınız
    image
    orjinalini görmek için tıklayınız
    Beddular

    -Ağzına yuyucu parmağı gire.

    -Alın, yeşilin üstüne atıla.

    -Allah! Başına daş düşe de altında kalasın.

    -Allah! ettiğini bulasın.

    -Allah! Gözünü dizini ala.

    -Allah gözünü dizine almadan sana ölüm vermiye.

    -Allah yetirip büyütmeye.

    -Allah seni tavuk kimi haşlıya.

    -Allah tırnağını uzatmıya.

    -Allah seni mezar mezar gezdire.

    -Babanın sinine ataş yağa.

    -Beter iş gele başına.

    -Boynuna boy ipi ölçüle.

    -Gözüne boz düşe.

    -Büngül büngül kan kusasın.

    -Cin çala da ölü et süpüre.

    -Ciğerin ağzına gele.

    -Ciğerine damla ene.

    -Cin çala şeytan götüre seni.

    -Çenen çekile.

    -Dert gele suratına.

    -Ekmek, atlı;sen,yaya olasın.

    -Kuzzul kuzzul kurt, kara kara dert.

    -Maraz gele suratına.

    -Ölüm seni sitir eyliğe.

    -Seydi makası'ın yeyin ola.

    -Sinine alem sıça.

    -Şişe, dona kalasın.

    -Tıskit ala seni.

    -Yiyit iken yıkıla, aşık iken devrilesin.

    -Yanın yanın, morun morun git.

    -Yüzüne yüz evin karası sürüle.
    Dualar


    -Allah , işini gücünü rast getire.

    -Allah , kesene bereket bıraka.

    -Allah kızını , oğlunu ömürlü etsin.

    -Allah , münafık şerrinden emin eyliye.

    -Allah sana ağ baht , altın taht vere.

    -Allah sana ciğer ateşi göstermeye.

    -Allah sana gişi kızı nasip eyliye.

    -Allah seni el bakımcısı etmesin.

    -Allah seni dallandıra , budaklandıra.

    -Allah seni ocağına kadim eyliye.

    -Allah sizi bir yastıkta kocada.

    -Allah tuttuğun toprağı altın eyleye.

    -Babanın kabri nur ola.

    -Göğsünde ak tüyler bite.

    -Sakkalın saçın ağara.
    Nejat Uygur Kilisli Hemserim
    image
    orjinalini görmek için tıklayınız
    image
    orjinalini görmek için tıklayınız
    image
    orjinalini görmek için tıklayınız


    image
    orjinalini görmek için tıklayınız


    Yüzölcümü - 1521 Kilometre


    Nüfusu - (Şehir: 74.985 Köy: 39.739)

    İlçeleri - Merkez, Musabeyli, Polateli, Elbeyli

    Trafik - Kodu79

    Şehirlerarası Kodu - 0-348

    Posta Kodu - 79000


    Sınıra Olan Uzaklığı - 8 Kilometre

    Köy Sayısı - 137

    Mezra Sayısı - 40

    Mahalle Sayısı - 71
    yarı Kilisli olarak ben de bişeyler yazmak istedim

    her yaz gittiğimiz için Kilis'te yaşam hakkında bişeyler söyleyebilirim.
    Eskiden kız çocuklarını okutmama fikri daha yoğundu.Şimdilerde üniversite mezunu sayısı oldukça arttı ve aileler bilinçlendi.

    Hala devam eden adetleri de kaçınılmaz tabi.Örneğin Ayşecik Parkı çok meşhurdur.Kayınvalide adayları oğullarına kız bakmaya oraya giderler.Hamamlarda kız beğenmek adeti de devam eder.

    Bazı ailelerde halen genç kızlar veya gelinler dışarı yalnız çıkamazlar.Anneleri,eşleri veya kayınvalideleriyle çıkarlar.
    Düğünleri ve yemekleri bence muhteşem.
    Yine eskiden çok fazla Halepten gelen araplar yaşardı.Kaçak ürünler satılırdı Tarihi eser çarşılarında.Fiyatları çok uygun olurdu.

    Şimdilerde herşey değişti tabi.Hızla gelişti.Özellikle il oldutan sonra.
    Ancak arnavut kaldırımı taşlarını,at arabalarını çok özledim.Yollar asfalt ve otomobil çoğunlukta bir il oldu.
    Hava kirliliği de cabası...
    Ravanda Kalesini gezmeden,

    Eski Kilis Evlerini ve dar sokakları görmeden,

    Doğal güzellikleri ile ünlü mesire yerlerini gezmeden,

    Kilis pekmezi ve yöresel yemeklerin tadına bakmadan,

    Söğütlüderedeki Göl Restaurantta, Kilis Tava ve Oruk Kebabı yemeden,

    İlde bulunan Tarihi Höyükleri, Camileri ve Evliya Mekanlarını ziyaret etmeden,

    Kilis yorganları ve Kilis el işlerinden almadan,

    7 Aralık Kurtuluş Törenlerine katılmadan

    ... Dönmeyin.
    ya evet hastayım ben zaten onların konuşmalarına
    hele bi katmeri vardır.yeme de yanında yat wallaa
    ben boğazıma çok düşkün olduğum için 1-2 kilo almadan dönmem

    katmer özetle şekerli gözlemedir.Sonbaharda kaymak gelir özel.Eylül ekim aylarında.Çok lezzetlidir.Canım çekti yaa

    bi de kıyma kebabı vardır.
    yok anlatmakla olmuyo,hep beraber gidelim yiyelim
    tüm kilisli hemşerilerim yazılarınızı okudum gerçekten çok sevindim ama bir yandanda üzüldüm sizin adınıza zannediyorum ki kiliste oturmuyorsunuz
    kilise geldiginizde size hem katmer hemde kilis tava ismarlarım gelirseniz


    bu arda bir sürü güzel yemek tarifi vermişsiniz ama meşhur KİLİS TAVA 'yı unutmuşsunuz veya dalgınlığınıza gelmiştir. affınıza sıgınarak bu tarifi vermek isterim

    KİLİS TAVA MALZEMELER

    4 KİŞİ İÇİN

    1 KG NORMAL KOYUN KIYMA (DANA OLMAZ)

    3 BAŞ SOĞAN

    2 ADET PATATES VEYA İSTEGE GÖRE PATLICAN DA OLABİLİR

    ACILI SEVERSENİZ SİVRİ BİBER

    TUZ, KARABİBER, TOZ BİBER,

    YAPILIŞI

    ÖNCELİKLE SOGAN VE BİBERİ EVİNİZDE YAPACAKSANIZ MUTFAK ROBOTU VARDIR UMARIM KIYMA ŞEKLİNE GETİRECEGİZ TUZ KARABİBER TOZ BİBERİ KIYMAYI KATARAK BİR GÜZEL YOGURACAGIZ TAM KIVAMINA GELİNCEYE KADAR MALZEMELER KARIŞANA KADAR

    DAHA SONRA BİR TEPSİ ORTALAMA 45 CM ÇAPINA BİR TEPSİ İŞİMİZİ GÖRÜR
    ELİMİZDE KALAN PATATESLERİ SOYDUKTAN SONRA VE YA PATLICANLARI SOYDUKTAN SONRA TEPSİYE YUVARLAK ŞEKİLDE KESEREK DÜZECEGİZ

    DAHA SONRA HAZIRLADIĞIMIZ KIYMAYI ELİMİZDE YAPMALAYARAK PATATES VE YA PATLICANI KAPATACAK ŞEKİLDE YAKLAŞIK 1,5 VE YA 2 CM
    KALINLIĞINDA TEPSİYE DÜZECEGİZ PATATESLERİN ÜZERİNİ KAPATACAĞIZ

    ÜZERİNE DOMATES VE BİBER DÜZEREK FIRINA SÜRECEGİZ YAKLAŞIK OLARAK
    30 DK. VE YA 45 DK. İÇERİSİNDE KİLİS TAVA AFİYETLE YİYEBİLİRSİNİZ


    BU ARDA PİDE EKMEK VE ELLE YEMEK TAFSİYE EDİLİR



    AFİYET OLSUN
    @hayel Aradigin yemet tariflerinin hepsi yemek bölümünde var arkadasim yinede tarifin icin tesekkürler .....Sen Kilislimisin Kardes
    Lan age bize de bir kilo hitta acir versene.
    kilisi bilirim çok güzel memlekettir
    Kilis Ağzı





    Kilis, diğer şehirlerimizde olduğu gibi çok özel bir ağza sahiptir. Şehir merkezimizdeki ağız ayrı, köylerimizdeki ayrıdır. Çünkü her köyümüzün birbirinden az çok ayrılan bir ağız özelliği vardır. Hatta köylülerimiz kilis ağzıyla dalga geçerken, şehirlilerimizde köylü ağzını mizah konusu yaparlar.



    Kilis ağzında birkaç bariz özellik hemen göze çarpar.Bu özelliklerden en önemlisi, şimdiki zaman eki olan "yor" un söylenişidir. Bu ekin "y" ünsüzü düşer: "Geliyorum" değil; "gelorum" olur. Bu zamanın ekimi şöyle devam eder. Gelon, gelor, geloruk, gelorsunuz (gelenuz), gelorlar şeklinde olup bu çekimde de değişiklik görülebilir.

    Kilisli kibarlaşmaya karar vermiş: "Gidiyoruz, geliyoruz sizi evde bulamoruk" demiş. Bu fiil çekimi, adeta Kilis ağzının simgesi olmuştur.

    İkinci bir özellik Arapça'dan geçen ve içinde "h" harfi bulunan kelimelerin aslına uygun olarak telaffuz edilmesi gelir. Kilisli Hasan değil, Hasan derken "h" harfi gırtaktan boğumlanarak çıkartılır. Hıyar derken de"hı" harfi kulanılır: Hesan şu kedüsü al tazara ölbenin koy.

    Kilis ağzında "ayın" harfinin çok büyük bir yeri vardır: ehet, ellk, erbee, bellee kelimelerini ayınla yazmak olası değildir, ama Kilisli onu, o harfle çok rahat telafuz edebilmektedir.

    İstanbul ağzına alışmış biri, Kilis ağzındaki "sağırkef" dediğimiz harfi taşıyan kelimeleri söylemekte zorlanır. Bene, sene, densiz, senin, bilon mu kelimeleri birkaç örnektir.

    Bilon mu, Maho gene avradı kırana dıkmış, sebep de kölük aşı birez duzlu olmuş.

    Özel isimler "o" ünlüsüyle kısaltılarak söylenir. Hasan-Hasso, Memet-Memo, Mahmut-Maho, Sıdıka-Sıdo, Fevziye-Fazo, Nazlı-Nazo, Hatice-Haco, Emine-Emo gibi.

    Erkek ve kadınlar için hitap sözcükleri: Kele, yorum, lan'dır: "Yorum, bu gece gelicidik amma Maho'nun oğlu Sülo, süllümden düşmüş, pöçü batmış.Uşağı görmeye gettik size onun için gelemedik.

    B' kele bacım, Sitti'nin kızı Fezo, züngül kavururken zeyt alaflanmış kızın eli yanmış. Allah yırağede!

    "Oğlan" özünün kısaltılmaşı "lan",erkekler arasında çok kullanılan bir sözcüktür:

    Lan ağe bize de bir kilo hıtta acir versene.

    Lan yorum sıranı bekle, bak avrat uşak beklor. Zebo Deyza'nın çükündürüğünü dartıp sonna sene bakıcım.

    Bene bak ne don lan sen?...

    Kilis ağzını kısa bir yazıyla anlatmak çok güç bir iştir. Çünkü apayrı bir çalışma alanıdır.Ağızlar, bir dilin folklor zenginliğidir. Onu yaşatmakta o bölgenin insanının görevidir.