KİLİS
Son güncelleme: 18.05.2008 20:20
-
Yüzölcümü - 1521 Kilometre
Nüfusu - (Şehir: 74.985 Köy: 39.739)
İlçeleri - Merkez, Musabeyli, Polateli, Elbeyli
Trafik - Kodu79
Şehirlerarası Kodu - 0-348
Posta Kodu - 79000
Sınıra Olan Uzaklığı - 8 Kilometre
Köy Sayısı - 137
Mezra Sayısı - 40
Mahalle Sayısı - 71
-
yarı Kilisli olarak ben de bişeyler yazmak istedim
her yaz gittiğimiz için Kilis'te yaşam hakkında bişeyler söyleyebilirim.
Eskiden kız çocuklarını okutmama fikri daha yoğundu.Şimdilerde üniversite mezunu sayısı oldukça arttı ve aileler bilinçlendi.
Hala devam eden adetleri de kaçınılmaz tabi.Örneğin Ayşecik Parkı çok meşhurdur.Kayınvalide adayları oğullarına kız bakmaya oraya giderler.Hamamlarda kız beğenmek adeti de devam eder.
Bazı ailelerde halen genç kızlar veya gelinler dışarı yalnız çıkamazlar.Anneleri,eşleri veya kayınvalideleriyle çıkarlar.
Düğünleri ve yemekleri bence muhteşem.
Yine eskiden çok fazla Halepten gelen araplar yaşardı.Kaçak ürünler satılırdı Tarihi eser çarşılarında.Fiyatları çok uygun olurdu.
Şimdilerde herşey değişti tabi.Hızla gelişti.Özellikle il oldutan sonra.
Ancak arnavut kaldırımı taşlarını,at arabalarını çok özledim.Yollar asfalt ve otomobil çoğunlukta bir il oldu.
Hava kirliliği de cabası...
-
Ravanda Kalesini gezmeden,
Eski Kilis Evlerini ve dar sokakları görmeden,
Doğal güzellikleri ile ünlü mesire yerlerini gezmeden,
Kilis pekmezi ve yöresel yemeklerin tadına bakmadan,
Söğütlüderedeki Göl Restaurantta, Kilis Tava ve Oruk Kebabı yemeden,
İlde bulunan Tarihi Höyükleri, Camileri ve Evliya Mekanlarını ziyaret etmeden,
Kilis yorganları ve Kilis el işlerinden almadan,
7 Aralık Kurtuluş Törenlerine katılmadan
... Dönmeyin.
-
ya evet hastayım ben zaten onların konuşmalarına
hele bi katmeri vardır.yeme de yanında yat wallaa
ben boğazıma çok düşkün olduğum için 1-2 kilo almadan dönmem
katmer özetle şekerli gözlemedir.Sonbaharda kaymak gelir özel.Eylül ekim aylarında.Çok lezzetlidir.Canım çekti yaa
bi de kıyma kebabı vardır.
yok anlatmakla olmuyo,hep beraber gidelim yiyelim
-
tüm kilisli hemşerilerim yazılarınızı okudum gerçekten çok sevindim ama bir yandanda üzüldüm sizin adınıza zannediyorum ki kiliste oturmuyorsunuz
kilise geldiginizde size hem katmer hemde kilis tava ismarlarım gelirseniz
bu arda bir sürü güzel yemek tarifi vermişsiniz ama meşhur KİLİS TAVA 'yı unutmuşsunuz veya dalgınlığınıza gelmiştir. affınıza sıgınarak bu tarifi vermek isterim
KİLİS TAVA MALZEMELER
4 KİŞİ İÇİN
1 KG NORMAL KOYUN KIYMA (DANA OLMAZ)
3 BAŞ SOĞAN
2 ADET PATATES VEYA İSTEGE GÖRE PATLICAN DA OLABİLİR
ACILI SEVERSENİZ SİVRİ BİBER
TUZ, KARABİBER, TOZ BİBER,
YAPILIŞI
ÖNCELİKLE SOGAN VE BİBERİ EVİNİZDE YAPACAKSANIZ MUTFAK ROBOTU VARDIR UMARIM KIYMA ŞEKLİNE GETİRECEGİZ TUZ KARABİBER TOZ BİBERİ KIYMAYI KATARAK BİR GÜZEL YOGURACAGIZ TAM KIVAMINA GELİNCEYE KADAR MALZEMELER KARIŞANA KADAR
DAHA SONRA BİR TEPSİ ORTALAMA 45 CM ÇAPINA BİR TEPSİ İŞİMİZİ GÖRÜR
ELİMİZDE KALAN PATATESLERİ SOYDUKTAN SONRA VE YA PATLICANLARI SOYDUKTAN SONRA TEPSİYE YUVARLAK ŞEKİLDE KESEREK DÜZECEGİZ
DAHA SONRA HAZIRLADIĞIMIZ KIYMAYI ELİMİZDE YAPMALAYARAK PATATES VE YA PATLICANI KAPATACAK ŞEKİLDE YAKLAŞIK 1,5 VE YA 2 CM
KALINLIĞINDA TEPSİYE DÜZECEGİZ PATATESLERİN ÜZERİNİ KAPATACAĞIZ
ÜZERİNE DOMATES VE BİBER DÜZEREK FIRINA SÜRECEGİZ YAKLAŞIK OLARAK
30 DK. VE YA 45 DK. İÇERİSİNDE KİLİS TAVA AFİYETLE YİYEBİLİRSİNİZ
BU ARDA PİDE EKMEK VE ELLE YEMEK TAFSİYE EDİLİR
AFİYET OLSUN
-
@hayel Aradigin yemet tariflerinin hepsi yemek bölümünde var arkadasim yinede tarifin icin tesekkürler
.....Sen Kilislimisin Kardes
-
Kilis Ağzı
Kilis, diğer şehirlerimizde olduğu gibi çok özel bir ağza sahiptir. Şehir merkezimizdeki ağız ayrı, köylerimizdeki ayrıdır. Çünkü her köyümüzün birbirinden az çok ayrılan bir ağız özelliği vardır. Hatta köylülerimiz kilis ağzıyla dalga geçerken, şehirlilerimizde köylü ağzını mizah konusu yaparlar.
Kilis ağzında birkaç bariz özellik hemen göze çarpar.Bu özelliklerden en önemlisi, şimdiki zaman eki olan "yor" un söylenişidir. Bu ekin "y" ünsüzü düşer: "Geliyorum" değil; "gelorum" olur. Bu zamanın ekimi şöyle devam eder. Gelon, gelor, geloruk, gelorsunuz (gelenuz), gelorlar şeklinde olup bu çekimde de değişiklik görülebilir.
Kilisli kibarlaşmaya karar vermiş: "Gidiyoruz, geliyoruz sizi evde bulamoruk" demiş. Bu fiil çekimi, adeta Kilis ağzının simgesi olmuştur.
İkinci bir özellik Arapça'dan geçen ve içinde "h" harfi bulunan kelimelerin aslına uygun olarak telaffuz edilmesi gelir. Kilisli Hasan değil, Hasan derken "h" harfi gırtaktan boğumlanarak çıkartılır. Hıyar derken de"hı" harfi kulanılır: Hesan şu kedüsü al tazara ölbenin koy.
Kilis ağzında "ayın" harfinin çok büyük bir yeri vardır: ehet, ellk, erbee, bellee kelimelerini ayınla yazmak olası değildir, ama Kilisli onu, o harfle çok rahat telafuz edebilmektedir.
İstanbul ağzına alışmış biri, Kilis ağzındaki "sağırkef" dediğimiz harfi taşıyan kelimeleri söylemekte zorlanır. Bene, sene, densiz, senin, bilon mu kelimeleri birkaç örnektir.
Bilon mu, Maho gene avradı kırana dıkmış, sebep de kölük aşı birez duzlu olmuş.
Özel isimler "o" ünlüsüyle kısaltılarak söylenir. Hasan-Hasso, Memet-Memo, Mahmut-Maho, Sıdıka-Sıdo, Fevziye-Fazo, Nazlı-Nazo, Hatice-Haco, Emine-Emo gibi.
Erkek ve kadınlar için hitap sözcükleri: Kele, yorum, lan'dır: "Yorum, bu gece gelicidik amma Maho'nun oğlu Sülo, süllümden düşmüş, pöçü batmış.Uşağı görmeye gettik size onun için gelemedik.
B' kele bacım, Sitti'nin kızı Fezo, züngül kavururken zeyt alaflanmış kızın eli yanmış. Allah yırağede!
"Oğlan" özünün kısaltılmaşı "lan",erkekler arasında çok kullanılan bir sözcüktür:
Lan ağe bize de bir kilo hıtta acir versene.
Lan yorum sıranı bekle, bak avrat uşak beklor. Zebo Deyza'nın çükündürüğünü dartıp sonna sene bakıcım.
Bene bak ne don lan sen?...
Kilis ağzını kısa bir yazıyla anlatmak çok güç bir iştir. Çünkü apayrı bir çalışma alanıdır.Ağızlar, bir dilin folklor zenginliğidir. Onu yaşatmakta o bölgenin insanının görevidir.
-
KİLİS'İ DÜŞÜNORUM
Gözlerimi yummuş Kilis'i yaşorum...
Küle küle kar yağor,
Evimizin damı şıp şıp akor
Babam , süllümden çıkıp loğ loğlor,
Ben, elimde tokaç suyuğu tokaçlorum.
Güneş açor...
Karlar, bulgur bulgur olor.
Leğen dolusu karsambaç yapor,
Tandırın başında yiyoruk,
Nenem, kaşık kaşık atıştıror:
"Dişlerim uyuştu" dor.
Dişlerinin dakma olduğunu unutor,
Biz "Leh leh" güloruk.
Bahar olor...
Komşu avratlardan santrala gidoruk,
Anam , ağama kız bakor;
Kimseleri beğenmor.
Karma-katma yaporuk,
Kavurga yiyoruk.
Gözlerimi yummuş Kilis'i yaşorum...
Kavunlar olor,
Köylerden şilif dolusu kavunlar gelor.
Çevirip kıçını kokloruk,
Tüyleri burnumuza bator:
Hapşıroruk.
Ağamla Zeynebi nişanloruk,
Ağpınara yün yumaya gidoruk,
Anam, acirden balcan dolması bişiror Yoldan geçen Acalılar'a da veroruk,
Due aloruk.
Mıkımı yünleri tokaçloruk,
Hem yün yuyor hem seybana edoruk
Tumanımız yaşaror:
Aldırmoruk
Şıh Mehemede adağa gidoruk,
Konu komşuyu da götüroruk.
Davar kesoruk:
Öğlene yoğurtlu küfte yaporuk,
Bol bol yiyip , su içoruk.
Sido dezzeyi böğcük ısıror,
Korkoruk.
Akşama kelle bişiror, mumbar dolduroruk
Afiyetle yiyoruk,
At arabasına binip,
Ayaklarımızı salloruk,
Eve dönoruk.
Ebenin sinemasında gavur filmi oynor,
Ona getmoruk.
Özyurt sinemasına gidoruk,
Özcan Tekgül'ün "Çadır Gülü" gelmiş,
Hor hop hazırlanoruk.
Boz eşşeğe binor bağa gidoruk,
Üzüm kesip heyir toploruk ,
Heyirleri çördüğün üstüne seroruk.
Sepetleri hurca koyoruk,
Tutlu kuyudan su içor
Elhamdilullah doruk.
At arabasından sergiye gidoruk,
Fe'eller çalışor , biz densizlik edoruk
Şammıtları duza basıp yiyoruk,
Şıttıf toploruk.
Yan tarladan acir çaloruk ,
Aç karnına yiyip cırcır oloruk.
Geceleri mıraharal oynoruk
Kenneler dolusu su içoruk
DUz ölbesine çarpıp duzu dökoruk.
Anam "Kırtçala sizi" dor.
Korkumuzdan uyur kimi yaporuk.
Mavış deze mevlit okudor,
Anamdan ikimiz gidoruk.
Ben bayramlık zubunumu geyorum,
Anam ağ dolağını dolor
Mevlit okunor, biz ağloruk
Şerbet verilor , içoruk
Ölüler ruhuna fetihe okoruk.
Birgün kapı çalınor,
Birkaç avrat görücü gelor.
Bacım kehve bişiror,
Yüzünü mangala tutor:
Yanakları kızaror.
Etli canlı görünsün diye,
Üst üste zubun geyor,
Görücülerin yüzü gülor.
Mehemedin yüzünde çıban çıkor,
Anam , tavuk boku çalor,
Yara azor.
Hesen Kamil'e götüroruk
Doktur yüzümüze tüküror.
Bilet kırk kuruş olmuş deyi söylenoruk.
Sinema fırın kimi:
Şıpır şıpır terloruk.
Ayran içoruk,haytalya yiyoruk,
Yüreğimiz serinlor.
Özcan Tekgül dans edor,
"Allahından ıstıfıl ol" doruk,
Biz utanoruk.
Düğün edoruk,
Kör Elif çalor , biz oynoruk.
Cilleye çıkoruk.
Zılgıtlar arşı alayı alor,
Gülor , eylenoruk.
Kına yakıp ağıtlar söyloruk.
Kız Ahsen erkekleri coşturor,
Kız Feyzi ataş dansı yapor.
Yoh yohlar birbirine karışor,
Zeynep'le Mehemed yorgun argın
Gerdeğe giror..
Aronun oğlu dellal çağıror,
Arasa Çarşısı'na kar yağdı , dor.
Babam deve eti almaya gidor,
Anam hazırlığa başlor;
Et küftesi yaporuk,
Birezini Aytencici Remzi Ek'e gönderoruk
Eyle güzel olor ki ,
Barmaklarımızı da yiyoruk.
Allah'a due edoruk.
Çok uzun yıllar geçor,
Böyoruk , yaşlanoruk.
Birgün dönüp gelorum,
Bakorum Kilis il olmuş,
Her bir şey değişmiş,
Üzülorum; sevinorum.
Mert insanlarını görorum,
Gurur duyorum.
Herşeye rağmen Gözlerimi yumor,
Eski Kilis'i yaşorum.
Mehmet KARADAŞ
-
Kilis Lisesi
Lisenin çevresinde dolaştım adım, adım.
Orada bıraktığım yıllarımı aradım.
Bir zaman tünelinden uçtum, gittim bir yere,
Yirmisekiz yıl önce yaşadığım günlere.
Dostluklar bir başkaydı, arkadaşlık bir başka,
Bu lisede kapıldım, ilk sevdaya, son aşka.
O güzeli sevgiyle andığımı kim bilir?
İlk gördüğüm gün gibi yandığımı kim bilir?
Bina aynı taş bina, hava bir başka çeşit,
Hem Çitlembik, hem Çolo, Hem de gitmiş Kaz Reşit...
Dözyem direktör vardı, kulübesi duruyor,
Sanki yine kapıda, kravatı soruyor.
Bu taş bina, bu lise benim için bir anıt,
Yaşam boyu çektiğim özlemlere tek yanıt.
Bir sıra arkadaşım, Mehmet Karataş vardı,
Hayat ne güzel, derdim, ters ters bakar, kızardı.
Lisedeki gençlere bir Nacar vardı, dermiş,
Yazdığım şiirleri ödev olarak vermiş.
Unutmasın geçmişi, hazırlarken yarını,
Bu sevgili gençlerin kırmasın notlarını.
Dünyayı bırakarak giderken, yavaş yavaş,
Sana sonsuz selamlar, aziz dostum Karataş...
Faruk Nafiz geçseydi, Kilis'in lisesinden,
Bir Han Duvarı daha yazar inan, yeniden.
Taş binanın önünde gamlıyım, tasalıyım.
Binlerce yıl yaşasam, ben Kilis Liseliyim.
- KİLİS Konusuna Benzer Konular
- Kiz Ogrencinin Namaz Kilisi??? 26.03.2004
- Kilis Belediye Spor 15.08.2004
- Şanlıurfa Aziz Stefanos Petrus ve Paulus Kiliseleri 21.10.2008
- Dünyanin büyük kilisesi 22.01.2005
- Sivas'ta bulunan Tarihi Camiler ve Kiliseler 18.04.2009