6661 - Hz. Cabir Ibnu Abdillah radiyallahu anhuma anlatiyor: "Bir adam: "Ey Allah'in Resulu! Benim mal ve cocugum var. Babam da malimi kokunden kurutmak, tuketmek ister" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Sen de malin da babana aitsiniz" buyurdular."
RASTLANAN SURU VEBAHCEDEN ISTIFADE
6662 - Ebu Sa'id radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Bir cobanin (surusunun) yanina geldigin vakit, ona uc kere nida et! (Coban) cevap verirse ne ala, vermezse, fesada sebep olmadan (suru sagip goturmeden) sutunden ic. Bir bahcenin duvarina geldin mi, bahce sahibini uc kere cagir. Cevap verirse ne ala, (kendinden isteyerek ihtiyacini gor), aksi taktirde fesada sebep olmadan yiyebilirsin."
6663 - Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Bir sefer sirasinda biz Resulullah aleyhissalatu vesselam'la birlikkte idik. Derken, memeleri ida denilen bir bitki ile baglanmis bir deve surusune rastladik. (Sutten istifade icin) suruye yaklastik. Resulullah aleyhissalatu vesselam bizi cagirdi, hemen yanina gittik. "Bu develer musluman bir aileye ait, bu onlarin zaruri gidalaridir ve Allah'tan sonra (muhtac olduklari) bereketleri (hayirli mallari)dir. Icinde aziklariniz bulunan dagarciklarinizin yanina vardiginizda, onlarin icindeki erzakinizin calinmis olmasi sizi sevirdirir mi? Bunu adalete uygun bulur musunuz?" buyurdular. Ashab: "Hayir!" deyince: "Iste bu (sizin yapmak istediginiz) de oyle bir istir" buyurdu. Biz: "Yeyip icmeye muhtac olursak ne dersiniz?"diye sorduk. Su cevabi verdi: "Yiyin fakat tasimayin, icin fakat tasimayin!"
DAVAR BESLEME
6664 - Ummu Hani radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam bana "Koyun ve keci edin. Zira onda bereket vardir" buyurdular."
6665 - Urve el-Bariki radiyallahu anhuma, "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in su sozunu nakletmistir: "Deve, sahipleri icin bir izzet vesilesidir. Koyun ve keci de berekettir. Hayir, Kiyamete kadar atin alnina baglanmistir."
6667 - Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam zenginlere koyun-keci edinmelerini emretti ve buyurdu ki: "Zenginlerin tavuk edinmeleri halinde, Allah, koylerin helak olmasina izin verir."
KAZA
6668 - Hz. Ali radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam beni Yemen'e gonderdi. "Ey Allah'in Resulu dedim. Sen beni gonderiyorsun. Halbuki ben gencim ve aralarinda davalarini hukme baglayacagim. Ben ise daha hukmetmeyi bilmiyorum!"
Ali devamla der ki: "Bunun uzerine Resulullah eliyle gogsume vurdu ve: "Allahim, kalbine hidayet, diline hakta sebat ver!" diye dua etti."
Ali der ki: "O gunden sonra, iki kisi arasinda verdigim hicbir hukumde tereddut etmedim."
RUSVET
6669 - Abdullah (Ibnu Mes'ud) radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Halk arasindahukum veren hic kimse yoktur ki, Kiyamet gunu bir melek ensesinden tutmus olarak onu getirmesin. Sonra melek basini semaya kaldirir. Eger (melege): "Onu at!" diyen olursa melek onu cehennemin oyle derin bir cukuruna atar ki, kirk yilda o cukurun dibine varabilir."
HAKIMIN HUKMUYLE HARAM HELAL OLMAZ
6670 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Muhakkak ki ben bir insanim. Sizden bazisi, delilini beyanda digerlerine nazaran daha belagatlidir. Bu sebeple, ben, kimin lehinde diger kardesimin hakkindan bir parca kesersem, suphesiz ona atesten bir parca kesmis olurum."
6671 - Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Yas bir misvak cubugu icin bile olsa, su minberimin yaninda bile bile yalan yere yemin eden hicbir kole ve cariye yoktur ki ona cehennem vacip olmasin."
CALINMIS MALINI BULANIN ALMA HAKKI
6672 - Semure Ibnu Cundeb radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Bir kimsenin bir esyasi kaybolsa veya calinsa, sonra bunubir adamin satmakta oldugunu gorse, o mala sahibi ehaktir. Onu satin almis olan kimse satandan bedelini geri alir."
BIRSEYI KIRAN HAKKINDA HUKUM
6673 - Beni Sue kabilesinden bir adam anlatmistir: "Ben Hz. Aise radiyallahu anha'ya: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in ahlakini bana haber ver!" demistim. Su cevapta bulundu: "Sen Kur'an'in "Ve hic suphesiz sen pek yuce bir ahlak uzerindesin" (Kalem 4) ayetini okumadin mi?" (Aise radiyallahu anha sozune devamla) dedi ki: "Resulullah aleyhissalatu vesselam (bir gun) ashabiyla birlikte (hucremde) idiler. Kendisine yemek yapmistim. Hafsa da yemek yapmisti. Ama yemegi hazirlamada Hafsa benden once davrandi. Ben cariyeme: "Git Hafsa'nin yemegini dok!" dedim. O(nun cariyesi) yemegi Resulullah aleyhissalatu vesselam'in onune tam koyacagi sirada cariyem yetisip ona vurdu ve tabak kirildi, yemek ortaliga dagildi. Resulullah cabukdavranip (kiriklari) bir araya getirdi, deri sofra uzerine dokulen yemekleri topladi ve (ashabiyla) yediler. Sonra Resulullah aleyhissalatu vesselam benim kabimi (kirilana bedel, icindeki yemekle birlikte) Hafsa'ya gonderdi ve: "Kirilan kabiniz yerine bu kabi aliniz, icerisindeki yemegi de yiyiniz" buyurdu." Aise devamla der ki: "Ben isledigim (bu densizlige hak ettigim gucenmenin izini) Resulullah aleyhissalatu vesselam'in mubarek yuzlerinde hic gormedim."
HATILINI KOMSU DUVARA SAPLA
6674 - Ikrime Ibnu Seleme'den rivayet edildigine gore: "Belmugire'den iki kardesten biri duvarinin uzerine hatil koydurmamaya kole azad etmek uzere yemin etti. Sonra Mucemmi' Ibnu Yezid ile ensardan bircok kimse yanina gelip:
"Sehadet ederiz ki, Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Hicbiriniz komsusunun hatilini duvarina saplamasina mani olmasin" buyurdu" dediler. Adamcagiz bunun uzerine: "Ey kardesim! Senin lehinde benim aleyhimde hukum verilmis oldu. Ben (koydurmayacagim diye kole azadi uzerine) yemin etmistim. Bari, sen benim duvarimin yanina bir direk koy ve hatilini bu direk uzerine at (boylece benim de yeminim bozulmasin)" dedi."
6676 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Yolun (genisligi hususunda) ihtilafa duserseniz yedi zira' yapin."
ZARARA ZARARLA MUKABELE YOK
6677 - Ubade Ibnu's-Samit ve Ibnu Abbas radiyallahu anhum anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam soyle hukmetmistir: "Zarara sokmak ve zarara karsi zarar vermek yoktur."
ZILYED
6678 - Cariye (Ibnu Zafer el-Hanefi) radiyallahu anh anlatiyor: "Bir grup insan, aralarinda yer alan ve sazliktan mamul bir cardagin mulkiyeti hakkindaki ihtilaflarini cozdurmek uzere Resulullah aleyhissalatu vesselam'a basvurdular. Aleyhissalatu vesselam, onlara, meselelerini cozmesi icin Huzeyfe radiyallahu anh'i gonderdi. Huzeyfe gidince, kulube kamislarini baglayan ipin tesbit edildigi yere daha yakin olanlar lehinde hukmetti. Huzeyfe, Aleyhissalatu vesselam'in yanina donunce nasil hukmettigini haber verdi. Aleyhissalatu vesselam: "Isabetettin ve guzel hukmettin!" buyuraraktaktirleriniifad etti."
KAIF
6679 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Kureysliler kahine bir kadina gelip: "(Hz. Ibrahim aleyhisselam'in ayak izinin bulundugu bilinen Makam-i Ibrahim'deki tasi kastederek) su makam sahibine, iz yonuyle en cok benzeyeni bize bildir!" dediler. Kahine:
"Suyun surukledigi kum kadar ince olan su toprak uzerine bir bez yayip sonra da uzerinden yururseniz, ben istediginizi haber veririm!" dedi. Soylendigi gibi bir bez yaydilar, sonra halk uzerinde yurudu. Kahine kadin Resulullah aleyhissalatu vesselam'in ayak izini gorunce: "Ona benzemede bu, en ileri olaniniz!" dedi. Bu hadiseden sonra yirmi yil-veya Allah'in diledigi-kadar bir zaman gecince Allah Teala hazretleri, Muhammed Mustafa'yi peygamber olarak gonderdi."
COCUGA EBEVEYN HAKKINDA MUHAYYERLIK
6680 - Abdulhamid Ibnu Seleme'nin dedesi radiyallahu anh anlatiyor: "(Bosanan) annesi ile babasi, kendisini yaninda tutmak hususunda ihtilafa duserek, Resulullah aleyhissalatu vesselam'a basvurdular. Bunlardan biri kafir, digeri musluman idiler. Aleyhissalatu vesselam cocugu (anne veya babadan birini secmede) muhayyer birakti. Cocuk kafir olani tercih etmisti ki, Aleyhissalatu vesselam: "Allahim, onu dogruya yonelt!" diye dua buyurdu. Bunun uzerine cocuk musluman olana yoneldi. Boylece cocugu musluman olana verdi."
6681 - Muhammed Ibnu Yahya Ibnu Habban radiyallahu anh anlatiyor: "O benim dedem Munkiz Ibnu Amr'dir. (Bir savasta basindan derin bir yara almisti. Bu yara onun dilini kirmisti (normal konusamiyordu). Buna ragmen o, ticareti birakmamisti. Alis-veriste hep aldatilirdi. Bunun uzerine Resulullah aleyhissalatu vesselam'a gelerek durumunu anlatti. Aleyhissalatu vesselam, "Sen alis-veris edince: "(Dinimizde) aldatma yok!" de! Ayrica sen, satin aldigin her mali geri verme hususunda uc geceye kadar muhayyersin. (Bu uc gunluk muhayyerlik muddetinden) sonra rizan varsa mali tut, yoksa mali sahibine geri ver" buyurdu."
MUFLIS
6682 - Hz. Cabir Ibnu Abdillah radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, Muaz Ibnu Cebel radiyallahu anh'i alacaklilarindan kurtardi. Sonra onu Yemen'e amil (vali) olarak yolladi. Bunun uzerine Hz. Muaz soyle dedi: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, (elimde mevcut) malimla beni borclardan halas etti, sonra da Yemen'e amil tayin etti."
SAHITLIK ISTENMEDEN SEHADET
6683 - Cabir Ibnu Semure radiyallahu anh anlatiyor: "Hz. Omer radiyallahu anh bize Cabiye'de hitap etti ve dedi ki: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, tipki benim sizin aranizdaki su kalkmam gibi bizim aramizda hitap icin ayaga kalkti ve dedi ki: "Ashabim, bunlari takip edenler (tabiin) ve onlari da takip edenler (etbauttabiin) hakkinda bana riayetkar olun (benim hatirim icin onlara da saygili olun). Onlardan (Etbauttabiinden) sonra yalan yayginlasacak, oyle ki, kisi kendisinden sahitlik istenmedigi halde sehadette bulunacak, yemin talep edilmedigi halde yemin edecek."
BORCLARDA SEHADET
6684 - Ebu Saidi'l-Hudri radiyallahu anh, Bakara suresinin (mealen) "Ey iman edenler! Birbirinize belirli bir muddet icin borclandiginiz zaman!" diye baslayan (ve mudayene ayeti olarak bilinen ve Kur'an-i Kerim'in en uzun ayeti olan Bakara suresinin 282. ayetini) "...Eger baziniz baziniza guvenirse -yani borcu, sened, sahidler veya rehinle tevsik etmeye gerek duymazsa- kendisine guvenilmis olan borclu kimse borcunu odesin..." ayetine gelince: "Bu ayet, bundan onceki ayeti neshetti" dedi".
SAHIDLIGI CAIZ OLMAYANLAR
6685 - Amr Ibnu Su'ayb an ebihi an ceddihi radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "(Islam dinine gore)hain erkek ve haine kadinin, musluman iken hadd cezasina carpilan kimsenin sahidligi makbul degildir. Keza kin ile husumet sahibinin kin besledigi kimse aleyhine sahidligi caiz degildir."
TEK SAHID VE YEMINLE HUKUM
6686 - Surrak radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam bir erkegin sahitligini ve talibin (davacinin) yeminini gecerli saydi."
6688 - Hz. Cabir Ibnu Abdillah radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam Ehl-i Kitab'in birbirlerine sahitlik etmelerine izin verdi."
OMRA
6689 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Omra(nin mal sahibininmenfaatine bir yonu) yoktur. Kim bir mali omra kilarsa artik o mal, omra kilana aittir."
HIBEDEN DONME
6690 - Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Bagisini geri alan kimsenin durumu su kopegin durumu gibidir: Yalini yer, iyice doyunca kusar. Sonra kusmuguna tekrar donup onu yer."
6691 - Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kisi, karsiligi verilmedigi muddetce hibesini geri almahakkina sahiptir."
KOCADAN IZINSIZ KADININ HIBESI
6692 - Ka'b Ibnu Malik'in anlattigina gore: "Hanimi, kendine ait bir zinet esyasini Resulullah aleyhissalatu vesselam'a goturup: "Ben bunu tasadduk ediyorum" demistir. Aleyhissalatu vesselam kendisine: "Kadinin kendi malindan (da olsa) bagisi kocasinin izni olmadan caiz degildir. Acaba sen Ka'b'den izin aldin mi?" demistir. Hanim "Evet!" deyince, hanimin kocasi Ka'b Ibnu Malik'e (bir adam gondererek): "Sen Hayre'ye zinetini tasadduk etmesine izin verdin mi?" diye sordurmus, Ka'b: "Evet!" deyince Resulullah aleyhissalatu vesselam kadinin hibesini kabul buyurmustur."
SADAKA ETTIGI SEYI SATIN ALABILIR MI?
6693 - Zubeyr Ibnu'l-Avvam radiyallahu anh'in anlattigina gore, "Kendisi gamr veya gamra denilen bir ati hibe olarak vermis, sonra o attan oldugu soylenen erkek veya disi bir tayin satisa arzedildigini gormus, tayi satin almayi birakmistir."
SADAKA ETTIGI SEY VERASETLE GELIRSE
6694 - Amr Ibnu Su'ayb an ebihi an ceddihi radiyallahu anhuma anlatiyor: "Bir adam Resulullah aleyhissalatu vesselam'a gelerek;: "Ben bahcemi anneme vermistim. Simdi o vefat etti. Benden baska da varis birakmadi (bahceye varis olabilir miyim?)" dedi. Resulullah aleyhissalatu vesselam su cevabi verdi: "Senin sadakan tam oldu. Bahcen tekrar sana rucu etti."
6695 - Ebu Umame ve Enes Ibnu Malik radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Ariyet, sahibine doner, minha (intifasi bagislanan mal) sahibine iade edilir" buyurdular."
HAVALE
6696 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Borcunu odemeye muktedir olan kimsenin ozursuz olarak odemeyi geciktirmesi zulumdur. Sen alacakli durumda iken (alacagin) varlikli ve guvenilir bir kimseye havale edilirse, bu havaleyi kabullen."
ODEME NIYETIYLE BORCLANAN
6697 - Abdullah ibnu Ca'fer radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Borc, Allah'in hoslanmadigi bir seye ait olmadigi muddetce, Allah-u Zulcelal hazretleri, borcunu odeyinceye kadar borclu ile birliktedir."
Ravi der ki: "Abdullah Ibnu Ca'fer, vekil harcina derdi ki: "Git, benim icin borc al. Zira ben, Resulullah'tan bu hadisi isittikten sonra Allah'in benimle olmadigi bir gece gecirmekten hoslanmam."
6699 - Ibnu Omer radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Uzerinde bir dinar veya bir dirhemlik borcla olen kimsenin borcu, onun hayir ve hasenatindan odenir. Orada (mahser yerinde) ne dinar ne de dirhem vardir."
BORCLUYA MUHLET
6700 - Bureyde el-Eslemi radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim bir borcluya muhlet verirse, her gun icin bir sadaka sevabi kazanir. Kim onun borcunu vadesi geldikten sonra tehir ederse, tehir ettigi muddetce, her gecen gun (alacagi mal kadar) sadaka yazilir."
6701 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, bir hak sahibine: "Sen hakkini (borcludan) imkan nisbetinde gunahlara girmeden al" buyurdular.
HAK SAHIBI SOZ SAHIBIDIR
6702 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Bir adam gelerek Resulullah aleyhissalatu vesselam'dan bir alacagini veya bir hakkini talep etti. Bunu yaparken nezakete uymayan bazi yakisiksiz soz sarfetti. Resulullah'in ashabi adama dersini vermek istediler. Ama Resulullah aleyhissalatu vesselam musaade etmeyip: "Birakin! Zira alacakli kimsenin, hakkini alincaya kadar borclu uzerinde soz hakki vardir" buyurdular."
6703 - Ebu Sa'idi'l-Hudri radiyallahu anh anlatiyor: "Bir bedevi Resulullah aleyhissalatu vesselam'a gelerek, Efendimizin uhdesinde bulunan alacagini istedi ve bunu yaparken sert davrandi. Hatta: "Borcunu odeyinceye kadar seni taciz edecegim" dedi. Ashab-i Kiram hazretleri bedeviyi azarlayip: "Yazik sana! Kiminle konustugunu bilmiyorsun galiba!" dediler. Adam: "Ben hakkimi talep ediyorum" dedi. Aleyhissalatu vesselam, ashabina: "Sizler nicin hak sahibinden yana degilsiniz?" buyurdu ve Havle Bintu Kays radiyallahu anha'ya adam gondererek: "Sende kuru hurma varsa benim borcumu odeyiver. Hurmamiz gelince borcumuzu sana oderiz" dedi. Havle: "Hay hay! Babam sana kurban olsun Ey Allah'in Resulu!" dedi. Kadin, Resulullah'a borc verdi, O'da bedeviye olan borcunu kapadi ve ayrica yemek ikram etti. (Bu tavirdan memnun kalan) bedevi: "Borcunu guzelce odedin. Allah da sana mukafaatini tam versin" diye memnuniyetini ifade etti: Aleyhissalatu vesselam da: "Iste bunlar (borcunu hakkiyla odeyenler) insanlarin hayirlilaridir. Icindeki zayiflarin, incitilmeden haklarini alamadiklari bir cemiyet iflah olmaz" buyurdular."
ODUNC VERME
6704 - Kays Ibnu Rumi merhum anlatiyor: "Suleyman Ibnu Uzuna, Alkame'ye, odenegi gelme zamanina kadar bin dinar borc vermisti. Odenegi cikinca, borcunu ondan istedi ve sert davrandi. O da hemen odedi, ancak Alkame Suleyman'a kizmisti. Birkac ay durup yanina geldi: "Odenegim gelinceye kadar bana bin dirhem ver!" dedi. Suleyman yine: "Pekala! Memnuniyetle!" dedi (ve ailesine yonelerek "Ey Ummu Utbe! Su yanindaki muhurlu keseyi getir!" diye seslendi. Kadin keseyi getirdi. Suleyman, Alkame'ye:
"Vallahi iste odedigin dirhemler! Ben bunlardan tek dirhemi yerinden kimildatmadim!" dedi. Bunun uzerine Alkame:
"Allah babandan razi olsun. O halde alacagini tahsil icin bana olan o kaba davranisin sebebi neydi?" dedi. Suleyman:
"Senden isittigim hadisler!" cevabini verdi.
"Benden ne isitmistin?"
"Sen Ibnu Mes'ud radiyallahu anh'dan naklen Resulullah aleyhissalatu vesselam'in: "Bir muslumana bir seyi iki kere borc olarak veren hicbir musluman yoktur ki, onun bu davranisi, o seyi bir kere sadaka etmis gibi sevap olmasin!" buyurmustur.
Bunun uzerine Alkame: "Evet, Ibnu Mes'ud bana boyle haber vermisti!" diye te'yid etti."
6705 - Enes Ibnu Malik radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Mirac gecesinde cennetin kapisi uzerinde su ibarenin yazili oldugunu gordum: "Sadaka on misliyle mukafaatlandirilacaktir. Odunc para onsekiz misliyle mllukafaatlandirilacaktir." Ben: "Ey Cibril! Odunc verilen sey ne sebeple sadakadan daha ustun oluyor?" diye sordum." "Cunku dedi, dilenci (cogu kere) yaninda para oldugu halde sadaka ister. Borc isteyen ise, ihtiyaci sebebiyle talepte bulunur."
6706 - Yahya Ibnu Ebi Ishak el-Hunai anlatiyor: "Hz. Enes radiyallahu anh'a: "Bizden bir adam, (din) kardesine borc olarak mal verir. Sonra mali alan kimse borc verene bir hediyede bulunur (bu hususta ne dersin?)" diye sordum. Enes bana su cevabi verdi: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Biriniz bir mali borc verse, sonra alan da veren kimseye bir hediye vermek veya binegine bindirmek istese, sakin o hediyeyi almasin, binegine de binmesin. Eger aralarinda borc alip-vermezden once boyle (dostane) muameleler olmussa o baska."
OLUNUN BORCUNU ODEME
6707 - Said Ibnu'l-Atval radiyallahu anh'in anlattigina gore: "Kerdesi olmus ve ucyuz dirhem mal ve geride bakima muhtac horanta birakmistir. Der ki: "Ben bu parayi ailesine harcamayi arzu ettim. Aleyhissalatu vesselam: "Kardesin borcundan dolayi hapsedilmistir. Borcunu sen odeyiver" buyurdu. Sa'd da: "Ya Resulullah! Ben onun yerine borcunu odedim. Yalniz bir kadinin iddia edip sahitlendiremedigi iki dinari odemedim" dedi. Bunun uzerine Resul-i Ekrem aleyhissalatu vesselam Sa'd'a: "Sen kadina iddia ettigini ver. Cunku kadin gercegi soylemektedir" buyurdu."
UC BORCU ALLAH ODER
6708 - Abdullah Ibnu Amr radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Suphesiz, borc sahibi (odemeden) olunce, borcu Kiyamet gunu ondan alinir. Fakat su uc sebeple borclanan kimse bu hukmun disindadir:
1. Adamin gucu Allah yolunda (savasta) zayiflar, o da Allah dusmanina ve kendi dusmanina karsi kuvvetlenmek icin borclanir.
2. Bir adamin yaninda bir musluman olur, onu kefenleyip gomecek parasi olmaz, bu maksatla borclanir.
3. Bir adam, bekarlik sebebiyle nefsinden Allah'a karsi korku hisseder. Dinine zarar gelir endisesiyle (borclanarak) evlenir. Allah Teala hazretleri, Kiyamet gunu, bunlarin borclarini kendisi oder."
HZ. PEYGAMBERIN ZIRHI REHINE IDI
6709 - Esma Bintu Yezid radiyallahuanha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, zirhini bir yahudinin yaninda, bir miktar zahire mukabili rehine birakilmis olarak vefat etti."
6710 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam vefat ettigi zaman, zirhi, otuz sa' arpa mukabili bir yahudiye rehin birakilmisti."
6711 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Rehin, (borcun odenmesiyle) geri alinabilir."
ISCININ UCRETI
6712 - Abdullah Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Isciye ucretini, teri kurumadan once veriniz."
KARIN TOKLUGUNA UCRET
6713 - Utbe Ibnu'n-Nuder anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in yaninda idik. Ta-sin-mim suresini okudu. Hz. Musa aleyhisselam'in kissasina gelince: "Hz. Musa, fercinin iffeti (Hz. Suayb'in kiziyla evlenme) ve karninin doyurulmasi mukabilinde sekiz veya onyil isci olarak calismayi kabullendi" buyurdu."
6714 - Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Yetim olarak buyudum, fakir olarak hicret ettim. Karnimi doyurma ve (yolculuk) sirasinda bazan binerek ayagimi dinlendirme nobeti karsiliginda Ibnetu Gazvan'a isci oldum. Konakladiklari vakit onlara odun topluyordum. Bindikleri zaman da develerini yurutmek icin ezgi soylerdim. Islam dinini bir nizam, Ebu Hureyre'yi de imam (idareci) kilan Allah'a hamdolsun."
BIR KOVA SU BIR HURMAYA
6715 - Ibnu Abbas radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'a (bir ara) maddi darlik isabet etti. Bu duruma Ali muttali oldu. Hemen cikip, Resulullah aleyhissalatu vesselam'in ihtiyacini gorecek bir gelir temini icin is aradi. Derken bir yahudiye ait bir bahceye ugradi. Adama her kovasi bir kuru hurmaya onyedi kova su cikariverdi. Yahudi de hurmasindan onun icinonyedi tane acve (denilen iyi hurma) secip verdi. Ali radiyallahu anh bunlari Resulullah'a getirdi."
6716 - Hz. Ali radiyallahu anh anlatiyor: "Ben bir hurma mukabilinde bir kova su cikarirdim ve hurmanin iyi, kuru olmasini sart kosardim."
6717 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Ensardan bir zat gelip: "Ey Allah'in Resulu! (Bugun) renginizi niye degismis goruyorum?" diye sordu. Aleyhissalatu vesselam: "Acliktan" buyurdular. Ensari hemen evine dondu. Ama evinde (ikram edecek) birsey bulamadi. Yiyecek aramaya cikti. Derken hurmalik sulayan bir yahudiye rastladi: Yahudiye: "Hurmaligini ben sulayayim ne dersin?" dedi. O da: "Pekala!" dedi. Ensari: "Her kovaya bir hurma!" dedi ve hurmanin ici kararmis, sertlesmis ve adilesmis olmamasini sart kostu, iyi hurmadan alacagini soyledi. Sonra iki sa' hurma yapacak miktarda su cikardi ve aldigi hurmayi Resulullah aleyhissalatu vesselam'a getirdi."
UCTE BIRE, DORTTE BIRE MUZARA'A
6718 - Tavus'un anlattigina gore: "Muaz Ibnu Cebel radiyallahu anh, Resulullah aleyhissalatu vesselam, Hz. Ebu Bekr, Hz.Omer ve Hz. Osman zamanlarinda araziyi, (mahsulunu) ucte bir, dortte bir karsiliginda kiraya vermistir. Bu kiralama isi, (o zamandan) su gunumuze kadar tatbik edilegelmistir."
6721 - Hz. Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Muslumanlar uc seyde ortaktirlar: Suda, otta, ateste. Bunlardan alinacakbedel de haramdir."
EbuSaid dedi ki: "Sudan maksad) akarsudur.."
6722 - Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Uc sey vardirki (istenince) vermemezlik edilmez: Su, ot ve ates."
6723 - Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Ey Allah'in Resulu!" dedim, verilmemesi caiz olmayan sey nedir?"
"Su, tuz ve ates!" buyurdular. Ben tekrar: "Ey Allah'in Resulu dedim. Evet suyu anladik oyledir, ama tuz ve ates niye oyledir?" dedim. Su cevabi verdi:
"Ey Humeyra! Kim (isteyene) ates verirse, bu atesin pisirdigi her seyi tasadduk etmis gibi sevap kazanir! Kim de tuz verirse, o dabu tuzuntatlandirdigi her seyi tasadduk etmis gibi olur. Kim su bulunan yerde bir muslumana bir icimlik su icirirse sanki bir kole azad etmis gibi olur, suyun bulunmadigi yerde icirirse, onu ihya etmis gibi olur."
OTA MANI OLMAK ICIN SUYA MANI OLUNMAZ
6724 - Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Suyun fazlasi esirgenmez. Kuyunun (ihtiyactan) artan kismi da esirgenmez."
AKAR SUYUN KULLANIMINDA SIRA
6725 - Salebe Ibnu Ebi Malik radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam Mehzur (isimli derenin) suyu (ile arazilerin sulanmasi sirasi) hususunda su hukmu verdi:
"(Arazisi) yukarida olan kimse (arazisi) asagida olan kimsenin ustundedir (yani once o sular). Yukaridaki kimse (arazisini), su, ayak topuklarina varincaya kadar sular, sonra suyu kendisinden asagida olana saliverir."
6726 - Ubade Ibnu's-Samit radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, hurmaliklarin akar su ile sulanmalari hususunda soyle hukmetti: "Suyun basindan itibaren once usttekiler asagidakilerden once sular. Su okceye (cikacak kadar akmaya) birakilir. Sonra su bitisikteki asagiya birakilir. Bahceler bitinceye veya su tukeninceye kadar boyle yapilir."
SUYUN TAKSIMI
6727 - Kesir Ibnu Abdillah Ibni Avf el-Muzeni'nin dedesi (Amr Ibnu Avf) radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselambuyurdular ki: "Sulama gununde once atlardan baslanmalidir."
KUYUNUN HARIMI
6728 - Abdullah Ibnu Mugaffel radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim (sahipsiz bir arazide) bir kuyu kazarsa, kendi hayvanlarina yatak olmak uzere kirk ziralik mesafe onun olur."
AGACIN HARIMI
6729 - Ubade Ibnu's-Samit radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam bir hurma bahcesinde, bir adama ait bir, iki, uc hurma agaci hususunda hukum verdi. Bahce sahibi ile bu birkac agacin sahipleri, bahcedeki haklari hususunda ihtilaf etmislerdi. Aleyhissalatu vesselam, bu munferid agaclardan her biri icin, dipten itibaren dalinin uzandigi yere kadar agacin harimi sayilacagina hukmetti."
6731 - Sa'id Ibnu Hureys radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim bir ev veya akar satip elde ettigi parayi ayni cins (bir mulk)'e yatirmazsa, bu kimse, aldigi bedelin hakkinda mubarek kilinmamasina mustehak olur."
6732 - Huzeyfe Ibnu'l-Yeman radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim bir ev satar da aldigi parayi emsaline yatirmazsa, o para, kendisine mubarek kilinmaz."
ARAZIYI SATISTA KOMSUYA HABER VER
6733 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Bir kimsenin arazisi olur da satmak isterse, once komsusuna arzetsin."
HUDUD BELIRIRSE SUF'A YOK
6734 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam taksim edilemeyen malda suf'a hakki tanidi. Eger (tasinamaz mal taksim edilip) hududlar belli olursa artik suf'a hakki yoktur."
6736 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Bir ortak diger bir ortaktan once (ucuncu bir ortagin hissesini suf'a yoluyla) satin aldigi zaman, diger ortagin, hisseyi satin alan ortaga karsi suf'a hakki yoktur. Bulug cagina varmamis ortak ve gaib (yani hazir bulunmayan) ortak icin de suf'a hakki yoktur."
YITIK, BULANA HELAL DEGIL
6737 - Abdullah Ibnu's-Sihhir radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Muslumanin yitirdigi (hersey) ates alevidir."
6739 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kimin cariyesi, kendisinden bir cocuk dogurmussa, o cariye (ummu veled olur ve) kendisinin vefatindan sonra hur olur."
6740 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in yaninda (oglu) Ibrahim'in annesi zikredilmisti. Aleyhissalatu vesselam: "Onu, oglu Ibrahim azad etti!" buyurdular."
6741 - Hz. Cabir radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam aramizda hayatta iken, cariyelerimizi ve cocuklarimizin annesi olan cariyelerimizi satardik, bunda bir beis gormezdik."
MUKATEBE
6742 - Amr Ibnu Su'ayb an ebihi an ceddihi radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kendisiyle yuzyirmi okiyye uzerinden mukatebe yapilan bir kole, butun borcunu odese de on okiyyelik (az bir sey dahi kalsa) o yine koledir."
6743 - Ummu Seleme radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Siz kadinlardan birinin mukatebe yaptigi bir koleniz varsa, koleniz odeyecegi meblaga sahip oldugu andan itibaren onun yaninda ortunmeniz (kac-goc etmeniz) gerekir."
MAHREMI KOLE OLAMAZ
6744 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim mahremi olan bir yakinina malik (olma durumunu kazanir) ise o mahremi hurdur."
MALI OLAN KOLE AZAD EDILMISSE
6745 - Abdullah Ibnu Mes'ud radiyallahu anh'in azadlisi Umeyr'in anlattigina gore: "Abdullah kendisine: "Ey Umeyr! Seni ben, kolay bir azadlama ile azadladim. Zira Resulullah aleyhissalatu vesselam'in: "Kim bir koleyi azad eder ve (kolenin elindeki) malini zikretmezse mal kolenin olur!" dedigini isittim. Sen bana elindeki maldan haber ver (ne kadardir)?"
VELED-I ZINANIN AZADLISI
6746 - Resulullah'in azadlilarindan Meymune bintu Sa'd anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'a veled-i zinadan sorulmustu, su cevabi verdi: "Savasirken giydigim bir cift ayakkabi veled-i zinayi azad etmemden daha hayirlidir."
HADDLERIN TATBIKI
6747 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Allah'in had cezalarindan birinin yerine getirilmesi Allah'in beldelerinde kirk gece yagan yagmurdan daha hayirlidir."
6748 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kur'an'dan tek bir ayeti inkar edenin boynunu vurmak helal olur. Kim "la ilahe illallahu vahdehu la serike leh ve enne Muhammeden abduhu ve Resuluhu (Allah birdir, ortagi yoktur, Muhammed onun kulu ve elcisidir)" derse hic kimsenin ona dokunma yetkisi yoktur. Ancak, bir hadd sucu islerse, ona cezasi verilir."
6749 - Ubade Ibnu's-Samit radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Siz Allah'in had cezalarini (akrabalik ve diger hususlarda size) yakin olan hakkinda da uzak olan hakkinda da tatbik edin. Allah'in hukmunu uygulamaktan sizi hicbir ayiplayicinin ayiplamasi alikoymasin."
SUPHE VARSA HAD UYGULANMAZ
6750 - Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Hadd cezasini defedebildiginiz muddetce defedin (sucun subutunu zedeleyen delilleri esas alarak uygulamaktan kacinin)."
6751 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim musluman kardesinin ayibini orterse, Kiyamet gunu Allah da onun ayibini orter. Kim de musluman kardesinin ayibini acarsa Allah da onun ayibini acip evinin icinde bile rezil eder."
HADD CEZASINA SEFAAT OLMAZ
6752 - Mes'ud Ibnu'l-Esved radiyallahu anh anlatiyor: "(Fatima isimli) kadin, Resulullah aleyhissalatu vesselam'in evinden kadifeyi calinca biz bunu buyuk bir hadise olarak degerlendirdik. Kadin Kureys'ten (tasinmis) birisiydi. Lehinde konusmak uzere Resulullah'a geldik: "Biz onun cezasina mukabil kirk okiyyelik fidye verelim" dedik. Aleyhissalatu vesselam: "Cezasini cekerek temizlenmesi onun icin daha hayirlidir" buyurdular. Biz Resulullah aleyhissalatu vesselam'in sozundeki yumusakligi gorunce, Usame'ye geldik ve: "Git, kadin lehine Resulullah'a konus (da eli kesilmesin)" dedik. Resulullah aleyhissalatu vesselam bu hali gorunce (sertlesti ve) hutbe irad etmek uzere ayaga kalkti, soyle soyledi: "Aziz ve celil olan Allah'in cariyelerinden bir cariyeye terettup eden Allah'in haddlerinden birini (tatbik etmemem icin) uzerimde niye bu kadar israr ediyorsunuz? Muhammed'in nefsini kudret elinde tutan Zat-i Zulcelal'e yemin olsun! Eger o kadinin tenezzul ettigi seye (hirsizliga) Muhammed'in kizi Fatima tenezzul etseydi Muhammed (hic cekinmeden) onun elini mutlaka keserdi."
KOTULUGU ALENI YAPAN
6753 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "(Zina sucu sebebiyle) herhangi birini sahitsiz olarak recmetseydim, falann kadini recmederdim. Cunku onun konusmasindan, vaziyetinden ve yanina girip cikanlardan dolayi ciddi bir suphe hasil olmustur."
CARIYEYE HADD TATBIKI
6754 - Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Cariye zina ederse sopalayin, yine zina yaparsa yine sopalayin, yine zina yaparsa yine sopalayin, yine zina yaparsa yine sopalayin, sonra onu, (bu halini belirterek) bir orgu (ip) bedeliyle de olsa satin!"
YASLI VE HASTAYA HADD GEREKIR
6755 - Said Ibnu Sa'd Ibnu Ubade radiyallahu anhuma anlatiyor: "Evlerimiz arasinda vucut yapisi noksan ve zayif bir adam vardi. (Bir gun) mahallenin cariyelerinden biriyle kotu vaziyette aniden yakalandi. Bunun uzerine (babam) Sa'd Ibnu Ubade durumunu Aleyhissalatu vesselam'a duyurdu. "Yuz sopa vurun!" emrettiler. Halk: "Ey Allah'in Resulu! 0 buna zayiftir, buna dayanamaz, yuz sopa vurursak olur!" dediler. Efendimiz: "Oyleyse, onun icin yuz sacakli bir hurma dali alin ve ona o dal ile bir kere vurun!" buyurdular."
MALINI MUDAFAA EDERKEN OLEN SEHITTIR
6756 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kimin malinin yanina (gasbetmek veya calmak icin) gidilir, bu maksatla mal sahibiyle mukatele edilir ve mal sahibi oldurulurse, o kimse sehit olur."
6757 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kimin mali zulum yoluyla elinden alinmak istenir ve bu yolda oldurulurse, o kimse sehittir."
HIRSIZA HADD
6758 - Amir Ibnu Sa'd'in babasi (Sa'd Ibnu Ebi Vakkas) radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "(Uc dirhemlik) kalkan degerinde (bir malin calinmasiyla) hirsizin eli kesilir."
KOLE CALARSA
6759 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Humusa ait kolelerden biri humus malindan calmisti. Bu hadise Resulullah'a haber verildi. Hirsizin elini kesmedi. "(Hepsi de) Allah Teala hazretlerinin malidir, bazisi bazisini calmistir" buyurdular."
6761 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Ne meyve sebebiyle ne de keser (denen hurma gobegi) hirsizligi sebebiyle el kesilmez."
MESCIDDE HADD UYGULANMAZ
6762 - Amr Ibnu Su'ayb an ebihi an ceddihi radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam mescidlerde hadd uygulanmasini yasakladi."
TA'ZIR
6763 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "On kamcidan fazla ta'zir cezasi vermeyin."
ERKEK KARISINI YABANCI ILE YAKALARSA
6764 - Seleme Ibnu'l-Muhabbik radiyallahu anh anlatiyor: "Haddlerle ilgiliayet nazil olunca, kiskanc bir adam olan Ebu Sabit, Sa'd Ibnu Ubade'ye: "Sen haniminla bir adami yakalasan ne yapacagini zannedersin?" denildi.
"Kilincimi her ikisine de vurur (gebertirim)! Dort tane sahit getirmemi mi bekleyecegim? O vakte kadar herif isini tamamlar ve gider bile veya "Soyle bir vak'a gordum deyip de bana hadd vurmalarini ve ebediyen sahitlikten de dusmemi mi goze alacagim?" diye cevap verdi. Ravi der ki: "Onun bu sozleri Resulullah'a haber verildi. Aleyhissalatu vesselam (once): "Kilinc sahid olarak yeterlidir" ded ise de, sonra: "Hayir! Sarhosun ve kiskancin bu iste birbirini takip etmelerinden korkarim!" buyurdular."
OLEN BABASININ HANIMIYLA EVLENEN
6765 - Muaviye Ibnu Kurre radiyallahu anh babasi (Kurre Ibnu Iyas)dan naklediyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam beni, babasinin hanimiyla evlenmis olan bir adama gondererek boynunu vurmami ve malini musadere etmemi emretti."
YABANCIYI BABA DIYE IDDIA EDEN
6766 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim, kendisini babasindan baskasina nisbet ederse (yani onun oglu oldugunu soylerse) veya mevlasindan baska birini mevla (efendi) edinirse, Allah'in, meleklerin ve butun insanlarin laneti uzerine olsun."
6767 - Abdullah Ibnu Amr radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim (kendisine) babasindan baskasini (baba diye) iddia ederse cennetin kokusunu hic duymayacaktir. Halbuki onun kokusu besyuz yil uzaklikta bulunup (hissedilir)."
KABILEDEN BIRINI INKAR EDEN
6768 - Es'as Ibnu Kays anlatiyor: "Kinde heyeti icerisinde Resulullah aleyhissalatu vesselam'a geldim. Heyet mensuplari beni kendilerinden ustun gorurlerdi. Bu sebeple: "Ey Allah'in Resulu! Bizden degil misiniz?" dedim. "Biz, Beni Nadr Ibni Kinanedeniz, anamizi iffetsizlikle itham etmeyiz ve babalarimiza olan nisbetimizi reddetmeyiz!" buyurdular.
Ravi devamla der ki: "Es'as Ibnu Kays derdi ki: "Kureysli birinin, Nadr Ibnu Kinane'den oldugunu reddeden biri bana getirilse, ona mutlaka (iftira etti diye) hadd celdesi tatbik ederim."
MUHANNIS
6769 - Safvan Ibnu Umeyye radiyallahu anh anlatiyor: "Biz Resulullah aleyhissalatu vesselam'in yaninda idik. Derken Amr Ibnu Murre radiyallahu anh geldi ve: "Ey Allah'in Resulu! Allah bana musibet takdir etmistir. Cunku ben elimle def calmaktan baska bir yolla riziklanacagimi zannetmiyorum. Oyleyse bana fuhsa ait olmayan sarki hususunda izin verin!" dedi. Aleyhissalatu vesselam su cevapta bulundu: "Hayir! Sana izin veremem, bunda bir hayir, bir riza yoktur. Sen yalan soyledin ey Allah'in dusmani! Allah seni temiz ve helal seylerle riziklandirdi, sen ise (kendi iradenle) aziz ve celil olan Allah'in rizkindan sana helal kildiklari yerine, Allah'in rizkindan sana haram kildigi rizki ihtiyar ettin. Eger bu yasaklama hukmunu daha once sana ulastirmis olsaydim simdi sana hak ettigin cezayi verirdim. Yanimdan kalk ve Allah'a tevbe et. Bilesin, bu yasaktan sonra (eski isini) yaparsan seni aci bir sekilde dovecegim ve ibret olsun diye sacini tras edecegim, seni ailenden alip surgune gonderecegim. Senin ustun basinda tasidigin varligini Medine genclerine ganimet olarak helal kilacagim."
Ravi der ki: "Amr, (Resulullah'in bu talimatindan sonra, oyle fena ve rusvay bir vaziyette kalkti ki, bunun derecesini ancak Allah bilir.
O cekip gidince Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Bunlar asilerdir. Boyleleri tevbe etmeden olurse, aziz ve celil olan Allah onlari, Kiyamet gunu, dunyada olduklari uzere muhannes (kadinlasmis), ciplak ve insanlara karsi bir ince yaprakla olsun ortulmemis vaziyette hasredecektir, ayaga kalktikca yere yikilacaklardir."
MUSLUMANI ZULMEN OLDUREN
6770 - Ukbe Ibnu Amir el-Cuheni radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim hicbir sirk kosmadan ve haram bir kana da bulasmadan Allah'a kavusursa (onunde sonunda) cennete girecektir."
6771 - Bera Ibnu Azib radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Suphesiz dunyanin yok olmasi, Allah Teala nezdinde, bir mu'minin haksiz yere oldurulmesinden daha ehvendir" buyurdular."
6772 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim bir mu'mini oldurmeye yarim kelime kadar yardim etse, iki gozun arasina "Allah'in rahmetinden umidsizdir" yazili oldugu halde Allah Teala hazretlerinin huzuruna cikacaktir."
KISAS NEREDE YOK?
6773 - Cariye Ibnu Zafar radiyallahu anh anlatiyor: "Bir adam bir baskasinin on kolunu bir kilic vurarak mafsal olmayan bir yerden koparip atti. Kolu koparilan adam Resulullah aleyhissalatu vesselam'a muracaatla kolunu kesenden hakkini almasini istedi. Resulullah aleyhissalatu vesselam kolu kesilene diyet odemeyi emretti. Adam: "Ey Allah'in Resulu! Ben kisas istiyorum" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Diyetini al, Allah diyeti hakkinda mubarek kilacaktir" buyurdular ve kisasa hukmetmediler."
6774 - Abbas Ibnu Abdilmuttalib anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Ne me'mune (beyin zarina ulasan yara)da, ne caife (bedenin ic kismina ulasan yara)da, ne de munakkila (kemigi kirip yerinden kaydiran yara)da kisas vardir. (Yani baskasini bu cesit yaralarla yaralayan kimseye kisas uygulanmaz, diyet alinir)."
KAFIRIN DIYETI
6775 - Amr Ibnu Suayb an ebihi an ceddihi radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, ehl-i kitap olan yahudi ve hiristiyanlarin diyetinin muslumanlarin diyetinin yarisi olduguna hukmetti."
KATIL MAKTULE VARIS OLAMAZ
6776 - Amr Ibnu Suayb anlatiyor: "Beni Mudlic'ten bir adam oglunu oldurmustu. Hz. Omer ondan (diyet olarak) yuz deve aldi. Otuz hikka (bes yasina basmis disi deve), otuz ceze'a (dort yasina basmis disi deve) ve kirk da halifa (hamile deve). Sonra: "Maktul'un kardesi nerededir? Ben Resulullah aleyhissalatu vesselam'dan: "Katile (maktulun malindan) varis olma hakki yoktur" dedigini isittim" dedi."
DISIN DIYETI
6777 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam bir dis icin diyet olarak bes deveye hukmetti."
PARMAKLARIN DIYETI
6778 - Amr Ibnu Su'ayb an ebihi an ceddihi radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Parmaklarin hepsi diyette esittirler. Herbirine onar deve diyet vardir."
HUR, KOLEYE KARSI OLDURULUR MU?
6779 - Amr Ibnu Su'ayb an ebihi an ceddihi radiyallahu anhuma anlatiyor: "Bir adam kolesini kasten ve taammuden oldurdu. Resulullah aleyhissalatu vesselam adama yuz sopa ile celde tatbik etti ve bir yil da surgune gonderdi ve muslumanlarin hisselerinin) icinden onun hissesini sildi."
KISAS KILICLA YAPILIR
6780 - Nu'man Ibnu Besir ve Ebu Bekre radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kisas (cezasi) ancak kilicla icra edilir."
6781 - Tarik el Muharibi radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'i koltuk altlarinin beyazligi gorulecek kadar kollarini kaldirip soyle dedigini isittim: "Bilesiniz hicbir anne oglunun gunahindan sorumlu tutulmaz, bilesiniz hicbir anne oglunun gunahindan sorumlu tutulmaz."
6782 - Hashas el-Anberi radiyallahu anh anlatiyor: "Beraberimde oglum oldugii halde Resulullah aleyhissalatu vesselam'a gelmistim. Bilvesile: "Sen oglunun gunahindan sorumlu tutulmazsin, o da senin gunahindan sorumlu tutulmaz" buyurdular."
6783 - Usame Ibnu Serik anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Hic kimse baska birinin gunahindan mesul olmaz."
HEDER OLAN (TAZMIN EDILMEYEN) ZARARLAR
6784 - Amr Ibnu Avf anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Acma (yani dilsiz hayvan)in verdigi zarar hederdir. Maden ocaginda ugranilan zarar da hederdir" buyurdular."
6785 - Ubade Ibnu's-Samit anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam soyle hukmetti: "Madende ugranilan zarar hederdir, kuyunun sebep oldugu zarar hederdir, dilsizin (hayvanin) sebep oldugu zarar hederdir."
Acma: Deve, sigir, davar (koyun-keci) ve baska hayvan manasinadir. Cubar tazmini olmayan, odettirilmeyen zarardir, heder de denir.
KASAME
6786 - Amr Ibnu Suayb an ebihi an ceddihi radiyallahu anhuma anlatiyor: "Mes'ud'un ogullari Huvayyisa ve Muhayyisa ile Sehl'in ogullari Abdullah ve Abdurrahman Hayber'den yiyecek temin etmek maksadiyla (Medine'den) cikip gittiler. Orada Abdullah'a saldirip oldurduler. Durum Resulullah aleyhissalatu vesselam'a haber verilmisti. "(Abdullah'in arkadaslarina: "Onun Hayber yahudileri tarafindan olduruldugune yemin ederseniz diyete) mustehak olursunuz!" buyurdular. Onlar: "Ey Allah'in Resulu! Gormedigimiz sey hususunda nasil yemin edelim!" dediler. Aleyhissalatu vesselam: "Oyle ise yahudiler yemin ederek isnat ettiginiz suctan beraet ederler" buyurdu. Onlar: "Ey Allah'in Resulu! (Yahudiler, yemin etmekle beraet edebilince) bizi oldururler" dediler. Neticede maktulun diyetini, Aleyhissalatu vesselam kendi nezdinden karsiladi."
MUSLE YAPILAN KOLE HURDUR
6787 - Zinba (Ebu Ravh) radiyallahu anh'in anlattigina gore: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in yanina gelmisti. Aleyhissalatu vesselam, onun kolesini hadimlastirdigini ogrenince, koleyi musle (iskence) sebebiyle azad etti."
EMAN VERDIKTEN SONRA OLDUREN
6788 - Rifa'a Ibnu Seddad el-Fityani demistir ki: "Sayet Amr Ibnu'I-Hamik el-Huza'i'den isittigim bir kelam (hadis) olmasaydi ben Muhtar'in basi ile cesedini (ayirip) arasinda yururdum. Ondan, Aleyhissalatu vesselam'in: "Kim bir kimsenin kanina eman verir ve sonra da oldururse o kimse Kiyamet gunu zulum bayragini tasir" buyurmus oldugunu isittim."
HAMILE KADINA KISAS
6789 - Muaz Ibnu Cebel, Ebu Ubeyde Ibnu'l-Cerrah, Ubade Ibnu's-Samit ve Seddad Ibnu Evs radiyallahu anhum ecmain'den rivayet edildigine gore Resulullah aleyhissalatu vesselam soyle buyurmustur: "Kadin, taammuden bir kimseyi oldurdugu vakit, hamile oldugu taktirde hemen oldurulmez, cocugunu dogurup bir bakiciya vermesi beklenir. Keza zina yapacak olsa karnindakini dogurup bir kadina verinceye kadar recmedilmez."
RESULULLAH'IN VASIYETI
6790 - Hz. Enes anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'a olum vakti geldigi vakit, Aleyhissalatu vesselam'in can cekisirken yaptigi vasiyetin hepsi: "Namaz(i ihmal etmeyin) ve sag ellerinizin sahip olduklari(nin yani kolelerinizin hukukuna riayet edin)" demek olmustur."
6791 - Hz. Enes anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Mahrum kisi, vasiyet etmekten mahrum kalan kisidir."
6792 - Cabir Ibnu Abdillah radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim vasiyet yapmis olarak olurse dogru bir yol ve sunnet uzere olmus olur; takva ve sehadet uzere olmus olur, magfirete ugramis (gunahlari bagislanmis) olarak olmus olur."
VASIYETTE ZULUM
6793 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim varisinin mirasciligi (hakki)ndan kacarsa Allah Kiyamet gunu o kimsenin cennetten mirasciligini keser."
6794 - Muaviye Ibnu Kurre babasindan naklen anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim, olum yaklasinca vasiyette bulunur ve vasiyeti de Allah'in kitabina uygun olursa, bu vasiyeti, onun hayatinda vermeyi ihmal ettigi zekatina kefaret olur."
SADAKA OLUM SIRASINDA DEGIL HAYAT BOYU VERILMELI
6795 - Busr Ibnu Cahhas el-Kuresi radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam (bir gun) bir avucuna tukurdu, sonra bu tukrugu isaret parmagiyla gostererek buyurdular ki : "Allah Teala hazretleri diyor ki: "Ey Ademoglu! Sen nasil olur da beni aciz yerine koyar ve zekatini odemezsin! Halbuki ben seni su tukruk damlasi kadar bir sudan yarattim. Sen, ne vakit ruhun suraya gelince -eliyle bogazini gosterdi- "Sadaka veriyorum!" dersin. Sadaka vermenin zamani bu mu!"
6796 - Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Suphesiz, Allah Teala hazretleri, (ahirete gondereceginiz hayir) amellerinizi artirmak icin, vefatiniz zamaninda mallarinizin ucte birini size tasadduk etti (vasiyet etme yetkisini verdi)."
6797 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Ey Ademoglu! Iki sey vardir ki, hicbirisi senin hakkin degildir ve ben onlari rahmetimle sana bagisladim:
1) (Canini almak uzere) girtlagindan tuttugum anda malindan sana (vasiyette bulunman icin ucte bir nisbetinde) bir pay ayirdim, ta ki onunla seni temizleyeyim, gunahlarindan arindirayim.
2) Ecelin sona erdikten sonra kullarimin sana (kilacaklari cenaze) namazi."
VARIS LEHINE VASIYET OLMAZ
6798 - Hz. Enes anlatiyor: "(Veda hutbesi sirasinda) ben Resulullah aleyhissalatu vesselam'in devesinin (boynunun) altinda idim. Devenin salyasi uzerime akiyordu. Efendimizin soyle soyledigini isittim: "Allah Teala Hazretleri her hak sahibine hakkini vermistir. Bilesiniz, varise vasiyet yoktur."
FERAIZ (VARISLERIN PAY HAKLARI) ILMINE TESVIK
6799 - Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Ey Ebu Hureyre, feraiz ilmini ogrenin ve ogretin. Cunku o, ilmin yarisidir. O unutulan bir ilimdir ve o ummetimden cekip alinacak ilk ilimdir."
CEDDE (BUYUKANNE)NIN PAYI
6800 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam bir ceddeyi suduse (altida bir'e) varis kildi."
6801 - Omer Ibnu't-Hattab radiyallahu anh demistir ki: "Uc mesele vardir ki, sayet Resulullah aleyhissalatu vesselam onlari aciklamis olsaydi bu benim yanimda, dunya ve dunyanin icindeki seylerden daha hayirli olacakti: Kelale,faiz ve hilafet."
KATILIN MIRASI
6802 - Abdullah Ibnu Amr anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, Mekke'nin fethedildigi gun kalkip su beyanda bulundu: "Kadin kocasinin diyetine ve malina varis olur. Erkek de karisinin diyetine ve malina varis olur, yeter ki bunlar birbirlerini oldurmus olmasinlar. Bunlardan biri digerini taammuden oldururse ne malina, ne de diyetine hicbir surette varis olamaz. Bunlardan biri arkadasini hataen oldururse malina varis olur, diyetine varis olamaz."
COCUGUNU INKAR EDEN
6803 - Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Mulaane ayeti nazil oldugu zaman Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kendilerinden olmayan bir kimseyi (yalan beyanla) bir kavme dahil eden kadinin, Allah'tan bekleyecegi hicbir seyi yoktur. Allah onu asla cennetine koymayacaktir. Kendinden oldugunu bile bile cocugunu inkar eden erkege karsi Allah, (rahmetini) perdeleyecek ve onu, sahidler huzurunda rezil-rusvay edecektir."
6804 - Amr Ibnu Su'ayb an ebihi an ceddihi radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Bir kimsenin, bilmedigi bir nesebi iddia etmesi veya ic yuzu mechul olsa bile bir nesebi reddetmesi bir nankorluktur."
COCUK IDDIA ETME
6805 - Amr Ibnu Suayb an ebihi an ceddihi radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Nisbet edildigi babasinin olumunden sonra ilhak edilmesi istenen cocuk, (adamin sagliginda inkar etmemis olmasi sartiyla) babasi oldugu soylenen adamin olumunden sonra mirascilarinin ilhak iddiasinda bulunduklari kimsedir."
Ravi der ki: "Aleyhissalatu vesselam onun hakkinda su hukmu koydu: "Cinsi temasta bulundugu sirada mulkiyetinde bulunan cariyeden dogan cocuk, bu cocugun, o adamin cocugu oldugunu iddia eden mirascilara katilmis olur. Fakat mirascilarin yaptigi bu ilhak iddiasindan once (olen adamin) mirascilar arasinda taksim edilmis olan malindan o ilhak edilen kimseye artik pay yoktur. (Sayet varsa) henuz taksim edilmemis mirastan yetistigi miktardan kendine hissesi vardir. Nisbet edildigi babasi (hayatta iken) onu inkar etmis (yani onun kendi cocugu olmadigini soylemis) olma halinde, artik (mirascilar, ilhak iddiasinda bulunsalar bile) o kimse mirascilara katilmaz (ve adamin cocugu sayilmaz). Eger cocuk, adamin, cinsi temasta bulundugu sirada) malik olmadigi bir cariyeden veya zina ettigi hur bir kadindan olsa, (adamin mirascilari ilhak iddiasinda bulunsa bile) cocuk, adamin evladindan sayilmaz ve cocuga mirasci olamaz; bu durumda kendisine nisbet edilen adam, cocugun kendisinden oldugunu te'yid etse bile hukum boyledir. Cunku o, zina mahsulu bir cocuktur. Hur veya cariye olan annesinin mirascilarina katilir."
MIRASLARIN TAKSIM CESITLERI
6806 - Abdullah Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Cahiliye devrinde taksim edilmis bir miras mali, o zamanki taksim uzere muteberdir. Islam donemine intikal eden bir miras, artik Islam'a gore taksim edilecektir."
ALLAH YOLUNDA CIHADIN FAZILETI
6807 - Ebu Sa'idi'l-Hudri radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Allah yolunda cihad eden kimse Allah'in su garantisi altindadir: "Allah onu ya magfiret ve rahmetine dahil eder (sehit olur), yahud sevap ve ganimetle sag salim geri cevirir. Allah yolunda cihad eden kimsenin misali, hic ara vermeden geceleri hep namaz kilan, gunduzleri de hep oruc tutan kimse gibidir. Bu hal evine donunceye kadar boyledir."
BIR GAZIYI TECHIZ ETMENIN FAZILETI
6808 - Hz. Omer radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim Allah yolunda cihad eden bir gaziyi tam olarak techiz ederse, o gazi olunceye veya savastan donunceye kadar sevabina istirak eder."
ALLAH YOLUNDA NAFAKANIN FAZILETI
6809 - Hz. Ali, Ebu'd-Derda, Ebu Hureyre, Ebu Umame, Abdullah Ibnu Omer, Abdullah Ibni Amr, Hz. Cabir, Imran Ibnu Husayn radiyallahu anhum ecmain anlatmislardir: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim evinde oturdugu halde; Allah yolunda (cihad edenlere) bir nafaka gonderecek olursa, ona her bir dirhem karsiliginda yediyuz dirhem (sevabi) vardir. Kim de Allah yolunda bizzat cihad eder ve bu yolda mal harcarsa, ona da herbir dirhem icin yediyuzbin dirhem (sevabi) vardir."
Resulullah aleyhissalatu vesselam sozlerini su ayetle tamamladi: "Ve Allah diledigine kat kat sevap verir" (Bakara 26l).
ALLAH YOLUNDA RIBAT
6810 - Abdullah Ibnu'z-Zubeyr radiyallahu anh anlatiyor: "Osman Ibnu Affan radiyallahu anh bir hitabesinde soyle dediler: "Ey insanlar! Ben Resulullah aleyhissalatu vesselam'dan bir hadis isitmistim. Size ve arkadasliginiza olan duskunlugum (yani bu hadisi duyunca beni terkederek hep cephelere kosacaginiz endisem) bunu simdiye kadar rivayetime mani oldu. (Simdi rivayet ediyorum. Artik) dileyen kendisine ribati (Allah yoluna bezli) secsin, dileyen de biraksin. Efendimiz buyurmustu ki: "Kim Allah Subhanehu yolunda bir gece ribat (yani hududda ve tehlikeli yerde dusmana karsi bekleme)de bulunursa, o tek gecesi bin gunluk gece namazina ve bin gunluk gunduz orucuna bedel olur."
6811 - Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselambuyurdular ki: "Kim Allah yolunda murabit olarak olurse, kendisine, yapmakta oldugu salih amellerin ucreti (sanki olmemis gibi Kiyamet gunune kadar verilir), rizki da mutemadiyen verilir, kabirdeki hesaba cekicilerden emin olur. Allah Teala hazretleri onu, Kiyamet gunu cehennem korkusundan emin olarak diriltir."
6812 - Ubey Ibnu Ka'b radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Allah rizasi icin Ramazan ayi disinda muslumanlarin avreti gerisinde (yani dusmanlarin gelmesinden korkulan tehlikeli cephede), sevap umuduyla bir gunluk ribat, sevap yonuyle yuz yillik oruclu, namazli ibadetten hayirlidir. Muslumanlarin avreti gerisinde, ramazan ayinda Allah rizasi icin bir gunluk ribat Allah indinde, orucuyla namaziyla bin yillik ibadetten daha hayirli, sevabca daha buyuktur. Eger Allah onu sag-salim ailesine kavusturursa, bin yil ona bir tek gunah yazilmaz, sadece haseneleri yazilir ve kendisine Kiyamete kadar ribat sevabi akitilir."
ALLAH YOLUNDA NOBET
6813 - Ukbe Ibnu Amir el-Cuheni radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Allah askerlerin nobetini tutan kimseye rahmet eylesin (veya eylemistir)."
6814 - Enes Ibnu Malik radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Allah yolunda bir gece nobetcilik, bir adamin ailesi icinde bin yilda kilacagi namaz ve tutacagi oructan daha hayirlidir, (bu zikredilen) yil ucyuzaltmis gundur ve bir gun bin yil gibidir."
CIHADA CIKMAK
6815 - Ibnu Abbas radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Cihada cagirildiginiz zaman cihada kosun."
6816 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissaIatu vesselam buyurdular ki: "Allah yolunda kim tek bir yuruyus yapsa, kendisine isabet eden toz, Kiyamet gunu mislince misk olur."
DENIZ GAZVESININ FAZILETI
6817 - Ebu'd Derda radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Denizde yapilan bir gazve (savas), sevapca karada yapilan on gazveye bedeldir."
DEYLEM'IN FETHI VE KAZVININ FAZILETi
6818 - Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Dunyanin omrunden bir tek gun bile kalmis olsa, Ehl-i Beyt'imden bir adam melik oluncaya ve Deylem dagina ve Konstantiniyye'ye (Istanbul'a) malik oluncaya kadar Allah, o gunu uzatacaktir."
6819 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Dunyanin etrafini fethetmek sizlere nasib kilinacak ve Kazvin denilen bir sehir size fethedilecektir. Sizden kim bu gazveye kirk gun =veya kirk gece istirak ederse, ona cennette uzerinde yesil zeberced tasi bulunan altindan mamul bir sutun verilecektir. Bu sutun uzerinde, kirmizi yakut taslarindan mamul bir kubbe (kosk) vardir. O kubbenin, altundan mamul yetmisbin kapisi vardir, her kapi kanadinin basinda (huru'Iiyn denilen) siyah gozlu bir zevce vardir."
ALLAH YOLUNDA CIHAD ICIN AT BESLEMENiN FAZILETI
6820 - Temimu'd Dari radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'i isittim, buyurdular ki: "Allah yolunda kim bir at (edinip) baglar, kendi eliyle yemini verirse, yedirdigi her bir dane icin bir sevap vardir."
6821 - Hz. Enes Ibnu Malik radiyallahu anh anlatiyor: "Ben bir harbe katildim. Abdullah Ibnu Ravaha soyle demisti : "Ey nefsim ! Seni cennet(e sokacak olan mukatele)den hoslanmiyor goruyorum. Allah'a yemin ederim ki sen istesen de istemesen de savasacaksin!"
6822 - Amr Ibnu Abese radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'a gelip: "Ey Allah'in Resulu! Cihadin hangisi en faziletlidir?" dedim. "Kani dokulen ve iyi cins ati yaralanan mucahid(in cihadi en faziletli cihaddir)" buyurdular."
6823 - Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Allah yolunda yaralanan hicbir yarali yoktur ki -ancak kimin O'nun yolunda yaralandigini Allah bilir- Kiyamet gunu, yarasi, yaralandigi gundeki sekliyle getirilmis olmasin: Kani kan renginde, kokusu misk kokusunda olarak."
ALLAH YOLUNDA SEHID OLMANIN FAZILETI
6824 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in yaninda sehitlerden bahsedilmisti. Soyle buyurdular: "Yeryuzu sehidlerin kanindan kurumadan once, onu, hurilerden iki karisi, emzikli yavrularini col bir arazide kaybedip aniden bulan anne heyecaniyla, her birinin elinde -dunya ve icindekilerden daha degerli- birer takim elbise oldugu halde karsilarlar."
SILAH
6825 - Sa'ib Ibnu Yezid radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam Uhud gunu iki zirh giydi. Aleyhissalatu vesselam sanki ikisini de ust uste giymisti."
6826 - Hz. Ali radiyallahu anh anlatiyor: "Mugire Ibnu Su'be radiyallahu anh, Resulullah aleyhissalatu vesselam'la gazveye ciktigi vakit, beraberinde bir mizrak tasirdi. Donusunde mizragini atardi, ta ki onu, kendisi icin bir baskasi tasiyiversin. Ali ona: "Senin bu yaptigini Resulullah 'a haber verecegim!" dedi (ve haber verdi). Aleyhissalatu vesselam Mugire'ye: "Oyle yapma! Eger yaparsan yere attigin mizrak, yitik mal olarak kaldirilmaz, (alan onu temelluk eder)" dedi. "
SILAH YERLI OLMALI
6827 - Hz. Ali radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in elinde bir arabi yay vardi. Aleyhissalatu vesselam o sirada elinde farisi bir yay olan bir adam gormustu: "Bu nedir? At onu!" buyurdular ve devamla: "Sizin sunu ve sunun benzerleri ile (el-kana denen) mizraklari edinmeniz gerekir. Cunku Allah Teala hazretleri, sizin icin dini bunlarla guclendirecek ve size muhtelif beldeler(in fethini) muyesser kilacaktir" buyurdular."
ALLAH YOLUNDA ATMAK
6828 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam (bir defasinda) ok atmakta olan (Eslem kabilesinden) bir gruba rastlamisti, (onlari takdiren): "Ey Ismailogullari! Atmaya devam edin. Sizin atalariniz da (cok iyi) aticilardi" buyurdular."
SAVAS SIRASINDA ALIM-SATIM
6829 - Harice Ibnu Zeyd radiyallahu anhuma anlatiyor: "Bir adamin, babam (Zeyd Ibnu Sabit)ten gazveye cikip, gazve sirasinda alis-veris ve ticaret yapan kimse hakkinda sorduguna sahit oldum. Babam ona su cevabi vermisti:
"Biz Resulullah aleyhissalatu vesselam ile Tebuk (seferin)de iken aliyor, satiyorduk. Resulullah bizi gordugu halde yasaklamamisti."
6830 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, Eksem Ibnu'l-Cevn el-Huza'i'ye: "Ey Eksem! Kendi kavminden olmayanlarla birlikte {kafrlere karsi) savas ki huyun guzellessin ve arkadaslarinin yaninda kiymetin olsun. Ey Eksem! (Yolculuk sirasinda) arkadaslarin en hayirlisi (sayica) dort olandir. Askeri birligin en hayirlisi, (miktari) dortyuz olandir. Ordunun en hayirlisi dortbin olandir. Onikibin kisilik ordu, sayi azligi sebebiyle maglub olmaz."
6831 - Seleme Ibnu'l-Ekva' anlatiyor: "Bir adamla teke tek vurustum ve herifi geberttim. Onun selebini (esyalarini) Resulullah aleyhissalatu vesselam bana verdi."
6832 - Semure Ibnu Cundeb radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Kim bir kafiri oldururse seleb'i onundur" buyurdular."
GULUL (GANIMETTEN CALMA)
6833 - Ubade Ibnu's-Samit radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam Huneyn gunu bize, ganimet malindan bir devenin yaninda namaz kildirdi. Namazdan sonra deveden bir parca yun alip onu iki parmagi arasina koydu sonra: "Ey insanlar! buyurdu. Su yun parcasi bile sizin ganimetlerinizdendir. Bir iplik, bir igne, bundan daha degerli, daha degersiz bile olsa buraya getirin. Zira (getirmemek gululdur yani hirsizlik); gulul ise, Kiyamet gunu yapan icin ardir, ayiptir, atestir."
NEFEL (GANiMETTEN AYRI OLARAK VERILEN PARA)
6834 - Amr Ibnu Su'ayb an ebihi an ceddihi radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'dan sonra nefel (yani mucahide ganimetteki hissesinden baska bir sey) yoktur.Muslumanlarin kuvvetli olanlari (kazandiklarindan) zayif olanlara verirler. "
(Ravilerden) Reca demistir ki: "Suleyman Ibnu Musa'nin soyle soyledigini isittim: "Mekhul bana Habib Ibnu Mesleme'den rivayeten dedi ki: "Resulullah savasa giderken (askerlerden bazilarina digerlerinden fazla olarak) dortte bir ve savas donusunde ucte bir nisbetinde nefel (denen ziyade bir ikram)da bulundu." Bunun uzerine Amr: "Ben sana babam vasitasiyla (sahabi olan) dedemden rivayet ediyorum, sen ise Mekhul'den hadis rivayet ediyorsun" demistir."
DEVLET BASKANININ SAVASA YOLLADIGI ORDUYA TAVSIYESI
6835 - Safvan Ibnu Assal radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam beni seriyyede savasa gonderdi. (Yola cikarken) su talimati verdiler: "Allah'in adiyla, Allah yolunda yuruyun. Allah'i inkar edenlerle savasin. Iskence yapmayin, (ahidde bulundugunuz taktirde) ahdinizi bozmayin, cocuklari oldurmeyin."
ALLAH'A ISYANDA KULA ITAAT YOK
6836 - Ebu Said radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam Alkame Ibnu Mucezzez radiyallahu anh'i, benim de icinde bulundugum bir askeri birligin basinda savasa gonderdi. Kumandan gazvesinin basina gecince veya yolda belli bir yere varinca, askerlerden bir grup, kendisinden (ayri gitmek) hususunda izin istedi. Onlara izin verdi. Baslarina Abdullah Ibnu Huzafe Ibnu Kays es-Sehmi'yi sorumlu tayin etti. Ben onunla savasanlar icerisinde idim. Yolun bir yerine gelmistik, (mola sirasinda) askerlerden bazilari isinmak veya uzerinde (yemek) yapmak maksadiyla bir ates yaktilar. Komutanimiz Abdullah -ki sakaci birisiydi- "sizin uzerinizde itaat edilmek ve sozu dinlenmek hakkim yok mu?"diye sordu. Askerler: "Elbette var!" dediler. "Oyleyse, dedi ne emredersem yapacaksiniz degil mi?" Askerler yine: "Elbette!" dediler. Bunun uzerine komutan: "Su halde size, su atese atilmayi emrediyorum" dedi. Askerlerin birkismi kalkip emri yerine getirmeye hazirlandilar. Abdullah, onlarin atese atilacaklarina inaninca: "Kendinizi tutun, ben size saka yapmistim" dedi.
Medine'ye donunce, bu hadiseyi Resulullah aleyhissalatu vesselam'a anlattilar. Efendimiz soyle buyurdular: "Onlardan (yani basinizdakilerden) kim size Allah'a isyani emrederse ona itaat etmeyin."
BIATA VEFA GEREKIR
6837 - Ebu Saidi'l-Hudri radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Bilesiniz, Kiyamet gunu ahdini tutmayan her vefasiza vefasizliginin derecesine uygun bir bayrak dikilecek (boylece vefasizligi teshir edilecek)tir."
HACCA GITME
6838 - Ibnu Abbas veya Fadl Ibni Abbas -veya bunlardan biri bir digerinden- anlatmistir: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim hacc yapmak isterse acele etsin. Cunku olur ki insan hastalanir (binegi) kaybolur, (gitmeye mani) bir is zuhur eder."
HACCIN FARZ KILINMASI
6839 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Halk: "Ey Allah'in Resulu, haccetmek her sene farz midir?" diye sormustu. "Eger "Evet!" desem bu vacip olur. Eger vacip olsa, bunu yerine getiremezsiniz, bu durumda yerine getirmezseniz azab gorursunuz" buyurdular."
HACC VE UMRENIN FAZILETI
6840 - Hz. Omer radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Hacc ve umreyi pespese yapin. Cunku bunlarin pespese yapilmasi, tipki korugun demirin pasini temizlemesi gibi, fakri ve gunahlari temizler."
6841 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Hacilar ve umre yapanlar Allah'in elcileridir. Onlar Allah'a dua etseler, Allah onlara derhal icabet eder (dualarini kabul eder). Eger kendisinden af ve magfret dileseler, derhal onlara magfiret eder."
6842 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Allah yolunda cihad eden, hacceden ve umre yapan Allah'in elcisidir. Cunku Allah bunlarin yapilmasina kullari davet etti, onlar da icabet ettiler. Buna mukabil onlar da O'ndan (dilediklerini istediler), Allah da onlara istediklerini verdi."
OLENE BEDEL HACC
6843 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Bir adam Resulullah aleyhissalatu vesselam'a gelip: "Babama bedel haccedebilir miyim?" diye sordu. Aleyhissalatu vesselem: "Evet! Babana bedel haccet. Bu haccinla onu hayir yonuyle artirmasan bile ser yonuyle artirmis olmazsin" buyurdular."
6844 - Ebu'l-Gavs Ibnu Huseyn'in -ki el-Fur kabilesinden biridir anlattigina gore: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'a babasinin uzerine vacib olmus fakat eda etmeden olmus oldugu hacc hakkinda sormustu. Aleyhissalatu vesselam: "Babana bedel haccet!" buyurdu ve ilave etti: "Nezir orucu da boyle, ona bedel kaza edilir."
HAYATTA OLAN GUCSUZE BEDEL HACC
6845 - Husayn Ibnu Avf radiyallahu anh anlatiyor: "Ey Allah'in Resulu! Babama hacc farz oldu. Ancak binek uzerinde baglanmadikca hacc yapmaya muktedir degil!" dedim. Aleyhissalatu vesselam bir muddet sukut buyurup sonra: "Babana bedel haccet!" buyurdular."
MIKAT YERLERI
6846 - Hz. Cabir radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam bize hitap ederek buyurdular ki: "Medine halkinin ihrama girecegi yer Zulhuleyfe'dir. Sam halkinin ihrama girecegi mikat yeri Cuhfe'dir. Yemenlilerin mikat yeri Yelemlem'dir. Necid ahalisinin mikat mahalli Karn'dir. Dogu (yani Irak) ahalisinin mikat yeri Zat-i Irk'dir." Aleyhissalatu vesselam sonra, mubarek yuzlerini dogu taraftaki ufka cevirdi ve: "Allahim onlarin (dogudakilerin) kalplerini Islam'a cevir" diye dua etti."
IHRAM
6847 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Ben (Zulhuleyfe'deki) agacin yaninda, Resulullah'in bindigi devesinin sefinelerinin (yani cokuk iken yere degen uzuvlarinin) yaninda idim. Deve ayaga kalkip dogrulunca, Aleyhissalatu vesselam: "Allah'im! Umre ve hacca beraber niyet ederek davetine icabet ediyorum! Emrine amadeyim!" buyurdular. (Yani o zaman ihrama girdiler). Bu (ihrama girme isi) Veda haccinda idi."
IHRAMLIYA GOLGELIK
6848 - Hz. Cabir Ibnu Abdillah radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Allah rizasi icin gununu, aksama kadar, gunes altinda telbiye cekerek geciren hicbir muhrim (hacc veya umre icin ihrama giren) yoktur ki gunahlari gunesle beraber batmasin ve annesinin kendisini dogurdugu (gunahsiz) sekle donmesin."
HACCDA IHRAMDAN CIKMA SARTI
6849 - Ebu Bekr Ibnu Abdillah Ibnu'z-Zubeyr radiyallahu anhuma buyuk annesinden -ravi der ki: Bu buyukanne Esma Bintu Ebi Bekr midir, yoksa Su'da Bintu Avf midir bilemiyorum- naklediyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam Duba'a Bintu Abdilmuttalib'in yanina girmisti, ona: "Ey halacigim seni hacc yapmaktan alikoyan mani nedir?" diye sordu. Halasi: "Ben hastalikli bir kadinim, (hastaligimin hacc menasikini yapmama) engel olmasindan korkuyorum" dedi. Bunun uzerine Aleyhissalatu vesselam: "Ihrama gir, ancak (menasiki) ikmalden alikonuldugun yerde ihramdan cikmayi sart kos!" buyurdular."
6850 - Duba'a (Bintu Zubeyr Ibnu Abdilmuttalib) radiyallahu anha anlatiyor: "Ben hasta iken Resulullah aleyhissalatu vesselam yanima girdi ve (bana): "Sen bu yil hacca gitmek istemiyor musun?" buyurdular. Ben: "Ey Allah'in Resulu! Ben cidden hastayim" dedim. Aleyhissalatu vesselam: "Sen hacca git ve ihrama girerken: "(Allah'im!) beni hacc menakisini tamamlamaktan alikoydugun yerde ihramdan cikacagim" diyerekten niyet et!" buyurdular."