6091 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor "Resulullah aleyhissalatu vesselam, abdest alinca, yanaklarini biraz ovduktan sonra sakalini alt kismindan (yukari dogru) parmaklariyla karistirirdi."
6092 - Ebu Eyyub el-Ensari radiyallahu anh anlatiyor "Resulullah aleyhissalatu vesselam 'in abdest alinca sakalini hilalledigini gordum."
BASI MESH
6093 - Seleme Ibnu'l-Ekva' radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'i abdest alirken gordum, basini bir kere meshetmisti."
KULAKLAR BASTANDIR
6094 - Abdullah Ibnu Zeyd radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Kulaklar bastan (sayilir, yuzden sayilmaz)" buyurdular."
PARMAKLARI HILALLEME
6095 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Namaza kalktigin vakit abdesti mukemmel yap. (Bu cumleden olarak) suyu ayak ve el parmaklarinin arasina iyice ulastir."
6099 - Mikdam Ibnu Ma'dikerb radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, abdest aldi ve ayaklarini ucer sefer yikadi."
6100 - Rubeyyi' radiyallahu anhanlatiyor: "Ibnu Abbas radiyallahu anhuma bana gelerek, su malum hadisten sordu. -Burada Rubeyyi' "Resulullah abdest aldi ve ayaklarini yikadi" seklinde yaptigi rivayeti kasteder- ve bana dedi ki: "Halk (yani butun ashab-i kiram hazerati) ayaklari yikamaktan baska bir seyi caiz gormezler. Halbuki ben, Kitabullah'ta sadece mesh goruyorum."
6101 - Zeyd Ibnu Harise anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Cebrail aleyhisselam bana abdesti ogretti. Bu meyanda bana, abdestten sonra, cikacak bevl (sizintisindan hasil olacak vesveseyi onlemek) icin elbisemin altina su serpmemi emretti."
6102 - Hz. Cabir radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam abdest aldi ve fercine (on tarafina) su serpti."
ABDEST HAVLUSU
6103 - Selmanu'l-Farisi radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam abdest aldilar. Sonra uzerindeki yun cubbesini ters cevirip (ic tarafiyla) yuzlerini sildiler."
ABDESTTEN SONRAKI DUA
6104 - Hz. Enes anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim abdest alinca onu mukemmel kilar, sonra da uc kere: "Eshedu enla ilahe illalahu vahdehu la serike leh ve eshedu enne Muhammeden abduhu ve Resuluhu" derse, kendisine cennetin sekiz kapisi acilir, dilediginden iceri girer."
TUNC KAPLA ABDEST
6105 - Zeyneb Bintu Cahs radiyallahu anha'nin anlattigina gore, "Kendisinin saridan (tunctan) bir teknesi vardi ve Resulullah aleyhissalatu vesselam'in saclarini bu legende tarardi."
UYUYANIN ABDESTI
6106 - Abdullah Ibnu Mes'ud radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam (bir gun) horlayincaya kadar uyudu. Sonra kalkip namaz kildi.''
6107 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in o uykusu, kendisi yani Hz. Peygamber oturur iken olmustur."
ZEKERE DEGINCE ABDEST MI?
6108 - Hz. Cabir Ibnu Abdillah radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Biriniz zekerine (erkeklik uzvuna) dokunacak olursa ona abdest almak gerekir."
6109 - Ummu Habibe ve Ebu Eyyub radiyallahu anhuma'dan rivayet edildigine gore "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in: "Fercine (cinsiyet uzvuna) dokunan abdest alsin" dedigini isitmislerdir."
6110 - Ebu Umame radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'a kisinin zekerine degmesinden sorulmustu: "O, senin vucudundan kucuk bir et parcasindan baska bir sey degil" buyurdular."
6112 - Hz. Cabir radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, Hz. Ebu Bekr ve Hz. Omer ekmek ve et yediler ve abdest tazelemediler."
6113 - Suveyd Ibnu Nu'man el-Ensari"nin anlattigina gore, "Ashabtan bir grup Resulullah aleyhissalatu vesselam ile birlikte Hayber'e hareket ederler. Yolda Sahba nam mevkiye gelince ikindi kilinir. Aleyhissalatu vesselam yiyecek talep eder. Sadece kavud cikarilir. Onlar yenilir, icilir. Sonra su talep eden Resulullah agzini calkayip cemaate aksam namazi kildirir."
6115 - Abdullah Ibnu Amr anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam:"Devenin etini yeyince abdest alin, koyunun etini yeyince abdest almayin. Deve sutu icince de abdest alin, koyun sutu icince abdest almayin; koyun agilinda namaz kilin, deve agillarinda namaz kilmayin" buyurdular."
SUT ICINCE MAZMAZA
6116 - Sehl Ibnu Sa'd es-Saidi radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Sut icince agzinizi su ile calkalayin, cunku o yaglidir" buyurdular."
OPME ABDESTI BOZAR MI?
6117 - Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam hanimlarindan birini optu, sonra cikip namaza gitti, abdest almadi." (Ravi Urve der ki): "O mutlaka sendin!" dedim, Aise guldu."
6118 - Yine Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam abdest alir, sonra (zevcesini) oper ve abdest almadan namaz kilardi. Bunu bana yaptigi da olurdu."
ABDEST USTUNE ABDEST
6119 - Ebu Gutayf el-Huzeli anlatiyor: "Abdullah Ibnu Omer'i mesciddeki ders halkasinda dinlemistim. Namaz vakti girince, kalkip abdest aldi ve namaz kildi, sonra tekrar tedris halkasina dondu. Ikindi vakti olunca, yine kalkip abdest aldi, namaz kildi, tekrar yerine geldi. Aksam vakti girince, kalkip abdest aldi ve namaz kildi sonra yerine geldi. Ben: "Allah seni islah buyursun her namaz girince abdest almak farz mi sunnet mi?" dedim.
"Sen hep beni ve yaptigimi mi gozetledin?" dedi. "Evet!" dedim. Bunun uzerine: "Hayir" dedi ve acikladi: "Eger sabah namazi icin abdest alsam onunla butun namazlari kilabilirim, (bu caizdir), yeter ki abdestimi bozmamis olayim. Ancak Resulullah aleyhissalatu vesselam'in: "Kim abdest uzerine abdest alirsa ona on hasenat vardir" dedigini isittim de bu hasenelere talip oldum."
ABDEST HADESTEN SONRA VACIPTIR
6120 - Ebu Saidi'I-Hudri radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'a namazda abdestin bozulduguna dair dusulecek supheden sorulmustu, soyle cevap verdi: "Kulagina bir ses, burnuna bir koku gelinceye kadar namazdan ayrilmasin."
6121 - Muhammed Ibnu Amr Ibnu Ata rahimehullah anlatiyor: "Ben, Saib Ibnu Yezid'i elbisesini koklarken gordum ve: "Bunu nicin yapiyorsun?" diye sordum. Bana: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in "Abdest, koku veya isitmek sebebiyle vacib olur!" buyurdular" dedigini isittim, bunun icin kokluyorum" dedi.
KIRLENMEYEN SUYUN MIKTARI
6122 - Abdullah Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Su iki veya uc kulle oldu mu onu hicbir sey kirletmez."
6123 - Ebu Saidi'l-Hudri radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'a Mekke ile Medine arasinda bulunan ve vahsi hayvanlarin, kopeklerin, eseklerin ugradiklari havuzlar ve bunlarin suyu ile temizlik yapilip yapilamayacagi hususunda sorulmustu: "Karinlarinda goturdukleri onlarindir, kalan da bizimdir, temizlikte kullanabilirsiniz" dedi."
HAYIZ
6124 - Hz. Cabir Ibnu Abdillah radiyallahu anhuma anlatiyor: "Biz buyuk bir su birikintisine rastladik, icerisinde esek olusu vardi. Bu les sebebiyle o sudan kullanmaktan kacindik. Nihayet Resulullah aleyhissalatu vesselam bize ugradi. (Halimize muttali olunca): "Surasi muhakkak ki, suyu hicbir sey kirletmez" buyurdular. Biz de oradan su aldik (hayvanlara) icirdik ve (kaplarimiza) su aldik."
6125 - Ebu Umame el-Bahili radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Surasi muhakkak ki suyu hicbir sey kirletmez, yeter ki (pis madde) kokusuna, tadina ve rengine galebe calmasin."
YEMEYE BASLAMAYAN COCUGUN SIDIGI
6126 - Ummu Kurz radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "(Henuz yemek yemeyen) erkek cocugun sidigini temizlemek icin su serpilir, kiz cocugunun sidigi ise yikanarak temizlenir."
SIDIK DEGEN TOPRAGIN TEMIZLENMESI
6127 - Vasile Ibnu'l-Eska' anlatiyor: "Bir bedevi, Resulullah aleyhissalatu vesselam'a gelerek: "Allahim, bana ve Muhammed'e rahmet kil! Bu rahmetinde bize baskasini ortak yapma!" diye dua etti. Bunun uzerine Aleyhissalatu vesselam: "Bak su yaptigina! -veya: Yazik sana!- Sen genis olan seyi gercekten daralttin!" buyurdu. Derken bedevi bacaklarini ayirip akitmaya basladi. Resulullah aleyhissalatu vesselam'in ashabi: "Hey! (ne yapiyorsun!) deyip (telaslandilar). Aleyhissalatu vesselam: "Birakin adami (isini tamamlasin!)" diye mudahale etti. Sonra da bir kova su getirtip uzerine doktu."
TOPRAK TOPRAGI TEMIZLER
6128 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Ey Allah'in Resulu biz mescide gelirken pis yerlere basiyoruz (bu durumda ne yapmamiz gerekir?) diye sorulmustu. Aleyhissalatu vesselam su cevabi verdi: "Yeryuzunun birkismi (yuruyunce) diger bir kismini temizler."
6129 - Cabir Ibnu Semure radiyallahu anh anlatiyor: "Bir adam hanimina temas ederken giydigi elbisesinin icerisinde (elbiseyi yikamadan) namaz kilip kilamayacagini sordu. Aleyhissalatu vesselam: "Kilabilir. Ancak herhangi bir bulasik gorurse onu yikamasi gerekir" dedi."
MESTLER UZERINE MESH
6130 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma, Sa'd Ibnu Malik'i mestleri uzerine meshederken gorur ve: "Siz demek mest uzerine meshediyorsunuz ha!" diyerek yadirgar ve birlikte Hz. Omer'in yanina giderler. Sa'd, Hz. Omer'e: "Su kardesim ogluna mestlere mesthetme hususunda fetva ver!" der. Hz. Omer: "Biz Resulullah aleyhissalatu vesselam ile beraberken, mestlerimize meshediyorduk, biz bunda bir beis gormeyiz!" der. Ibnu Omer: "Hatta, heladan gelmis olsa da mi ?" diye sorar. Hz. Omer "evet!" der."
6131 - Selh es-Saidi radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam mestleri uzerine meshetti, bize de mest uzerine meshetmemizi emir buyurdu."
6132 - Enes Ibnu Malik radiyallahu anh anlatiyor: "Ben, bir sefer sirasinda Resulullah aleyhissalatu vesselam ile beraberdim. Bir ara "su var mi?" diyerek abdest suyu getirtti. Abdest alip mestleri uzerine meshetti. Sonra orduya yetiserek askerlere namaz kildirdi."
MESTIN UST VE ALTINA MESH
6133 - Hz. Cabir radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam (bir gun yolda giderken) abdest almakta olan ve bu sirada mestlerini de yikayan bir adama rastladi. Onu mestlerini yikamaktan men edercesine eliyle isaret ederek: "Sen sadece soyle meshetmekle emrolundun" buyurdu ve mubarek elinin parmaklariyla ayak parmaklarinin ucundan bacagin dibine (mafsal kisma) kadar cizgiler cekerek gosterdi."
TEYEMMUM
6134 - el-Hakem ve Seleme Ibnu Kuheyl'in anlattiklarina gore, "Abdullah Ibnu Ebi Evfa radiyallahu anh'a teyemmumden sormuslar, o da kendilerine su cevabi vermistir: "Resulullah aleyhissalatu vesselam Ammar'a soyle yapmasini emretti: Ellerini yere vurdu, sonra ellerine yapisan toz topragi cirpti ve yuzunu meshetti."
el-Hakem, rivayetinde "Kollarini da (meshetti)" dedi. Seleme Ibnu Kuheyl, rivayetinde "Dirseklerini de" demistir."
6135 - Ibnu Abbas radiyallahu anh'a'nin anlattigina gore "Resulullah aleyhissalatu vesselam bir adam basindan yaralanmisti, bilahare ihtilam sebebiyle cunub oldu. Kendisine gusletmesi emredildi, o da yikandi, hastalanip oldu. Bu haber Aleyhissalatu vesselam'a ulasinca:
"Onu oldurduler, sebep olanlarin Allah belalarini versin! Cehaletin ilaci sormak degil mi (niye sormadan fetva verdiler?)" buyurmustur."
Ata der ki: "Bize ulastigina gore, Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Keske bedenini yikayip basinin yarali yerini biraksaymis" buyurmustur."
CUNUBKEN ABDESTSIZ UYUNUR MU
6136 - Ebu Saidi'I-Hudri radiyallahu anh'in anlattigina gore, "Kendisi geceleyin cunub olur, o halde uyumak ister. Resulullah aleyhissalatu vesselam ise, ona abdest alip oyle uyumasini emreder."
HER KILIN DIBINDE CENABETLIK
6137 - Hz. Ebu Eyyub radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Bes vakit namaz, cuma namazina kadar cuma namazi, emanetin edasi, arada cereyan eden (kucuk gunahlara kefarettir."
Ben: "Emanetin edasi nedir?" dedim.
"Cenabetten gusuldur. Zira her kilin dibinde (yikanmasi gereken) cenabetlik vardir" buyurdular."
KADIN IHTILAM OLUR MU?
6138 - Havle Bintu Hakim radiyallahu anha'nin anlattigina gore, "Resulullah aleyhissalatu vesselam'a "Ruyasinda erkegin gordugu seyi goren kadinin hukmunu sormus, Aleyhissalatu vesselam da kendisine: "Inzal vaki olmadikca gusul gerekmeyecegini, tipki inzal olmadikca erkege de gusul gerekmedigi gibi" seklinde cevap vermistir."
6139 - Amr Ibnu suayb an ebihi an ceddihi radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Iki hitan (sunnet mahalli) birbirine kavustu, (erkek uzvunun) bas kismi kayboldumu gusul vacip olur (inzal sart degildir)."
GUSUL SIRASINDA PERDE
6140 - Ibnu Mes'ud radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Sizden kimse acik arazide veya kendisini ortmeyen bir dam ustunde gusul yapmasin. O kimseyi gormese de, kendisi (ruhaniler tarafindan) gorulmektedir."
6141 - Ebu Umame radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam abdest bozma hususunda darlanan kimseye (abdestini bozmadan) namaz kilmayi yasakladi."
6142 - Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Sizden kimse (abdest bozma) sikintisi varken namaza durmasin."
KADIN HAYIZLI ISE
6143 - Ummu Seleme radiyallahu anha anlatiyor: "Ben, Resulullah aleyhissalatu vesselam'la birlikte yorganin altinda idim. Kadinlarin maruz kaldigi hayiz (kanini) o sirada gordum. Derhal ortunun altindan sivisiverdim. Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Hayiz mi oldun?" dedi. "Ben, kadinlarin gordugu hayiz kanini gordum" dedim. Aleyhissalatu vesselam: "Bu, Allah Teala Hazretlerinin, Hz. Adem'in kizlarina yazdigi bir kaderdir" buyurdular."
Ummu Seleme sozlerine soyle devam eder: "Ben yataktan sivisip, (yapilmasi gerekenleri yaparak) kendime cekiduzen vererek geri dondum. Resulullah aleyhissalatu vesselam bana: "Gel benimle birlikte yataga gir!" dedi. Ben de yanina girdim."
6144 - Muaviye Ibnu Ebi Sufyan radiyallahu anh anlatiyor: "Ben, Resulullah aleyhissalatu vesselam'in zevce-i muhteremleri olan Ummu Habibe radiyallahu anha'ya: "Hayiz oldugunuz zaman Resulullah aleyhissalatu vesselam'la munasebetiniz nasil olurdu?" diye sordum. Su cevabi verdi: "Birimiz hayiz gormeye baslar baslamaz derhal uyluklarinin yarisina kadar uzanan izarini baglar, sonra Resulullah aleyhissalatu vesselam'la beraber yatardi."
HAYIZLI NASIL YIKANIR?
6145 - Hz. Aise radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, ben adetli iken, bana: "Sacini(n orgulerini) coz ve yikan" dedi."
Hz. Ali, kendi rivayetinde: "Basini coz" demistir."
HAYIZLI MESCIDE GIREMEZ
6146 - Ummu Seleme radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam bu mescidin avlusuna girerek, yuksek sesle: "Surasi muhakkak ki, mescid, ne cunub ne de hayizliya helal degildir" buyurdular."
HAYIZLI KADIN TEMIZLIKTEN SONRA SARILIK, BULANIKLIK GORURSE
6147 - Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, temizlikten sonra hayiz suphesi veren akinti goren kadin hakkinda: "O bir damar veya damarlar(dan gelen istihaze kani)dir, (hayiz kani degildir)" buyurdular."
Muhammed Ibnu Yahya dedi ki: "Temizlikten sonra" tabiriyle "(hayizdevri bitip) yikandiktan sonra" demek istemistir."
NIFAS KAC GUN?
6148 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam nifasli kadinlar icin kirk gun (temizlenme) muddeti belirledi. Ancak, daha once temizlendigini gorenleri haric tuttu."
HAYIZ OLAN KIZ KAPANMALIDIR
6149 - Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam yanima girmisti, yanimdaki cariyem hemen gizlendi. Aleyhissalatu vesselam: "Cariye adet gordu mu?" diye sordular. "Evet!" deyince, Resulullah, sarigindan bir parca bez kopararak cariyeye: "Basini bununla ort!" buyurdular."
HAYIZLI KINA YAKAR
6150 - Muaze radiyallahu anha anlatiyor: "Bir kadin Hz. Aise radiyallahu anha'ya: "Hayizli kadin kinalanir mi?" diye sormustu. "Biz, Resulullah aleyhissalatu vesselam'in sagliginda kinalanirdik" diye cevap verdi."
6151 - Hz. Ali Ibnu Ebi Talib radiyallahu anh anlatiyor: "Bilek kemiklerimden biri kirilmisti. Resulullah aleyhissalatu vesselam'a (abdest sirasinda ne yapmam gerektigini) sordum. Aleyhissalatu vesselam bana, sargi uzerinden meshetmemi soyledi."
TUKRUK TEMIZDIR
6152 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'i Hz. Huseyin'i omuzunda tasirken gordum, cocugun tukrugu Aleyhissalatu vesselam'in uzerine akiyordu."
KABA AGIZDAN SU DOKMEK
6153 - Abdulcebbar Ibnu Vail babasi Vail radiyallahu anh'tan anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'a (abdest icin ici su dolu) bir kova getirildigini gordum. Aleyhissalatu vesselam, o sudan agzina alip mazmaza yapti, misk kokulu veya miskten daha hos kolulu olarak suyu fem-i mubareklerinden kovaya birakti. Sonra burnuna da su cekip bu suyu kovanin disina atti."
AVRETE BAKMAMAK
6154 - Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in fercine hic bakmadim -veya "gormedim.-"
Ebu Bekr der ki: "Bu hadisi (Hz. Aise'den) onun azadli bir cariyesi rivayet etmistir."
VUCUDDA SU DEGMEDIK KURU YER
6155 - Ibnu Abbas radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam cunublukten yikanmisti. Gusulden sonra bir parca yerin kuru kaldigini farketti. Bunun uzerine perceminden (akittigi su ile) orayi islatti."
Ishak, rivayetinde: "O kuru yerin uzerine sacini sikti" demistir."
6156 - Hz. Ali radiyallahu anh anlatiyor: "Bir adam, Resulullah aleyhissalatu vesselam'a gelerek: "Ben cenabetten yikanmis, sonra da sabah namazini kilmistim, sonradan, bedenimde tirnak kadar bir yere suyun degmemis oldugunu farkettim (ne yapayim?)" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Eger, orayi (islak) elinle meshetseydin bu sana yeterliydi" buyurdular."
OGLE NAMAZI VAKTI
6157 - Habbab (Ibnu Eret) ve Abdullah Ibnu Mes'ud radiyallahu anhuma anlatmislardir: "Biz Resulullah aleyhissalatu vesselam'a kizgin kumlarin hararetinden sikayet ettik. Fakat sikayetimizi dinlemedi.
OGLEYI SERINLIGE BIRAKMA
6158 - Mugire Ibnu S'u'be radiyallahu anh anlatiyor: "Biz Resulullah aleyhissalatu vesselam ile birlikte ogleyi gun ortasi sicakliginda kilardik. (Bir ara) bize: "Ogle namazini serinlige birakin. Zira hararetin iddeti cehennemin kabarmasindandir" buyurdular."
6160 - Abbas Ibnu Abdi'l-Muttalib radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Ummetim, aksam namazini yildizlar civildasincaya kadar tehir etmedikce fitrat uzerine devam eder."
Ebu Abdillah Ibnu Mace der ki: "Muhammed Ibnu Yahya'nin soyle dedigini isittim: "Bu hadis hakkinda alimler Bagdat'ta anlasmazliga dustuler. Ben ve Ebu Bekr el-A'yan, Avvam Ibnu Abbad Ibni'l-Avvam'a kadar gidip sorduk. Bize, babasina ait asil nushayi cikardi, arastirdi, hadisi orada buldu."
6161 - Abdullah Ibnu Mes'ud radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, bize, yatsi namazindan sonra gece sohbetini kitmistir, yani bize bunu yasaklamistir."
YATSIYA ATEME DEMEYIN
6162 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Bedeviler, (yatsi) namazi meselesinde size galebe calmasinlar." Ibnu Harmele su ilavede bulundu:- Bu namazin adi isa (=yatsi)dir.- Bedeviler ona, develeri sebebiyle geciktirip tehir ettikleri icin "ateme" derler."
EZAN NASIL BASLADI?
6163 - Salim, babasi Abdullah Ibnu Omer radiyallahu anhuma'dan anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, namazlari (duyurup toplanmayi saglama) vasitasi uzerine halkla istisare etti. Boru otturmeyi teklif ettiler. Yahudiler(in usulu olmasi) sebebiyle bunu hos karsilamadi. Bunun uzerine halk can calinabilecegini hatirlatti. Aleyhissalatu vesselam, hiristiyanlara benzeme) endisesiyle bunu da hos karsilamadi. Ayni gece, Ensardan Abdullah Ibnu Zeyd denen bir zata ve Omer Ibnu'I-Hattab'a ruyalarinda ezan ogretildi. Ensari, geceleyin Resulullah aleyhissalatu vesselam'in kapisini caldi. Resulullah aleyhissalatu vesselam onu (ogrenip okumasini) Bilal'e emretti. Bilal da ezan olarak okudu."
Zuhri diyor ki: "Bilal radiyallahu anh hazretleri sabah ezanina su ibareyi ilave etti: "Essalatu hayrun mine'n-nevm (=namaz uykudan hayirlidir)." Resulullah bu ilaveyi teyid etti."
Hz. Omer radiyallahu anh: "Ey Allah'in Resulu, Abdullah Ibnu Zeyd'in gordugunu ruyamda ben de gormustum (ancak o, size duyurmakta benden once davrandi)" dedi."
EZANDA TERCÍ
6164 - Ebu Mahzura Ibnu Mi'yer radiyallahu anh'in terbiyesinde yetim olarak yetisen Abdullah Ibnu Muhayriz'dan rivayet edildigine gore, "Ebu Mahzure, kendisini Suriye'ye gondermek uzere hazirlarken, Abdullah, Ebu Mahzure'ye soyle dedigini anlatiyor: "Ey amcacigim! Ben Suriye'ye gidiyorum ve senin ezan okuyusunun (hikayesini) soruyorum."
Ravi, bunun uzerine Ebu Mahzure'nin sunu anlattigini belirtir: "Ben bir grupla birlikte yola cikmistim. Epey bir yol almistik. Resulullah aleyhissalatu vesselam'in muezzini Aleyhissalatu vesselam'in yaninda namaz icin ezan okudu. Biz de muezzinin sesini Aleyhissalatu vesselam'a arkamiz donuk olarak isittik. Biz onun sesini alayli alayli tekrar edip yansiladik. (Bu yaptigimizi) Resulullah aleyhissalatu vesselam isitti. Bize bazi kimseler yollayarak yanina cagirtti onune oturttu ve: "Kulagima kadar gelen ses hanginizin?" dedi. Arkadaslarim beni isaretlediler. Dogru da soylediler. Resulullah, onlari geri cevirdi, beni alikoydu. Sonra bana: "Kalk ezan oku!" dedi. Dogruldum. (Ezani bilmedigimden) oyle mahcup olmustum ki, o anda nazarimda Resulullah'tan ve yapmami emrettigi seyden daha menfur bir sey yoktu. Resulullah aleyhissalatu vesselam'in onunde dogrulmus, oyle kalmistim.
Bunun uzerine Resulullah aleyhissalatu vesselam, ezani kendisi bana okudu. Arkadan: "Haydi soyle!" dedi. Allahuekber, Allahuekber, Allahuekber, Allahuekber, Eshedu en Ia ilahe illallah, eshedu en la ilahe illallah, Eshedu enne Muhammede'r-Resulullah, eshedu enne Muhammede'r-Resulullah!"
Sonra bana sunu soyledi: "Sesini yukselt. Eshedu en la ilahe illallah, eshedu enlailahe illallah, eshedu enne Muhammede'r-Resulullah, eshedu enne Muhammede'r-Resulullah, Hayye ala's-salati, hayye ala's-salah, Hayye ala'l-Felahi hayye ala'l-felah. Allahuekber Allahuekber, la-ilahe illallah!"
Sonra, ezani bitirince beni cagirdi ve bana icerisinde gumus para bulunan bir cikin verdi. Sonra elini Ebu Mahzura'nin alnina koydu, arkadan yuzune kaydirdi, sonra gogsu uzerine goturdu, sonra cigerinin uzerine kaydirdi. Sonra Resulullah aleyhissalatu vesselam'in mubarek eli, Ebu Mahzura'nin gobegi uzerine ulasti. Sonra Aleyhissalatu vesselam: "Allah seni mubarek kilsin, Allah sana bereket yagdirsin" dedi. Ben de:
"Ey Allah'in Resulu! Bana Mekke'de ezan okumami emir buyursaniz?" dedim."
"Haydi emrettim!" buyurdular.
Derken icimde Resulullah'a karsi duydugum butun kotu hisler kayboldu. Yerine Resulullah aleyhissalatu vesselam sevgisi doldu. Hemen Resulullah'in Mekke'deki valisi Attab Ibnu Esid'in yanina geldim. Resulullah aleyhissalatu vesselam'in emri sebebiyle Attab'in yaninda namaz icin ezani ben okudum."
Ravi der ki: "Ebu Mahzura'ya yetisenler bu hadiseyi, Abdullah Ibnu Muhayriz'in bana anlattigi sekil uzere bana tahdis ettiler."
EZANDA SUNNET
6165 - Resulullah aleyhissalatu vesselam'in muezzini Sa'd el-Karazi radiyallahu anh'tan rivayet edildigine gore, "Resulullah aleyhissalatu vesselam, Bilal radiyallahu anh'a (ezan okurken) iki parmagini kulagina sokmasini emrederek: "Suphesiz bu, sesin daha cok yukselmesini saglar" buyurmustur."
6166 - Ebu Cuhayfe radiyallahu anh anlatiyor: "Ebtah nam mevkide Resulullah aleyhissatatu vesselam'in yanina geldim. Kirmizi bir cadirda kaliyordu. Derken Bilal cikip ezan okudu. Ezaninda her bir cihete donuyor ve iki parmagini kulaklarina sokuyordu."
6167 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Muezzinlerin boyunlarina, muslumanlarin iki hasletleri takilmistir: Namazlari ve oruclari. (Bunlarin vakitlerini muslumanlara muezzinler ilan eder.)"
6168 - Hz. Bilal radiyallahu anh'in anlattigina gore: "(Bir gun) sabah namazini haber vermek uzere Aleyhissalatu vesselam'in yanina gelmis, ancak kendisine "uyuyor" denilmis. Bunun uzerine:
"Essalatu hayrun mine'n-Nevm, essalatu hayrun mine'n-nevm (namaz uykudan daha hayirlidir)!" demistir. Bundan boyle bu ibarenin sabah ezanina dahil edilmesi kabul gormus ve ezan bu minval uzere kesinlik kazanmistir."
EZAN OKUNURKEN EZAN TEKRAR EDILIR
6169 - Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Muezzin ezan okudugu vakit onun soylediklerini aynen tekrar edin.
6170 - Ummuhatu'l-Mu'minin'den olan Ummu Habibe radiyallahu anha'nin anlattigina gore, "Resulullah aleyhissalatu vesselam, yaninda iken, ister gece, ister gunduz olsun, her ne zaman muezzinin ezanini isitirse, muezzinin soyledigini aynen tekrar etmistir."
6171 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim oniki yil muezzinlik yaparsa ona cennet vacip olur. Ona, her gun icin, ezani sebebiyle altmis hasene yazilir, her bir ikameti icin de otuz hasene yazilir."
IKAMETTE BIRER BIRER OKUMA
6172 - Aleyhissalatu vesselam'in muezzinlerinden Sa'd el-Karazi radiyallahu anh'in rivayetine gore, "Bilal-i Habesi radiyallahu anh'in ezani ikiser ikiser idi. Ikameti ise birer birerdi."
6173 - Ebu Rafi' Mevla Resulillah anlatiyor: "Ben Bilal radiyallahu anh'in, Resulullah aleyhissalatu vesselam'in yaninda ikiser ikiser ezan okudugunu, birer birer de ikamet getirdigini gordum."
EZAN OKUNUNCA MESCIDDEN CIKILMAZ
6174 - Hz. Osman radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim mescidde iken ezan okunmaya basladigi halde, bir ihtiyac olmadan ve tekrar mescide donme gayeside bulunmadan mescidi terkederse o kimse munafiktir."
ALLAH ICIN MESCID BINA ETMEK
6175 - Omer. Ibnu'l-Hattab radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in soyle soyledigini isittim: "Kim, icerisinde Allah'in isminin zikredildigi bir mescid bina ederse Allah da onun icin cennette bir ev bina eder."
6176 - Hz. Ali Ibnu Ebi Talib radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim, kendi malindan Allah rizasi icin bir mescid bina ederse Allah da ona cennette bir ev bina eder."
6177 - Hz.Cabir Ibnu Adillah radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhisselatu vesselam buyurdular ki: "Kim Allah icin bagirtlak kusu yuvasi kadar veya daha kucuk bir mescid bina etse, Allah onun icin cennette bir ev bina eder."
MESCID MUTEVAZI OLMALI
6178 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhisselatu vesselambuyurdular ki: "Goruyorum ki, yahudilerin havralarini, hiristiyanlarin da kiliseleriniyukselttikleri gibi sizler de mescidlerinizi yukselteceksiniz."
6179 - Omer Ibnu'l-Hattab radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhisselatu vesselam buyurdular ki: "Ameli bozulan her kavim mescidlerini suslemeye yonelmistir."
MESCID NEREYE YAPILMALI
6180 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma'dan anlatildigina gore, "Kendisine, insan tersininatildigi bahcelerde namaz kilmanin hukmunden soruldugu zaman, Resulullah'a refederek, su cevabi vermistir: "Eger bahce bircok defalar sulanmis (pislik eseri kalmamis) ise oradanamaz kilabilirsiniz."
6181 - Yine Ibnu Omer radiyallahu anh anlatiyor: "Reslulullah aleyhissalatu vesselambuyurdular ki: "Bazi seyler vardir, mescidde yapilmasi uygun degildir: "Mescid (yanlardan iki kapili ise gel-gec icin) yol olarak kullanilamaz, orada silah kilifsiz tasinmaz, yaya kiris takilmaz, ok sacilmaz, cig et gecirilmez, had tatbik edilmez, kimseye kisas vurulmaz, alisveris mahalli de yapilmaz."
6183 - Hz. Enes Ibnu Malik radiyallahu anh anlatiyor: "Amcalarimdan biri, Resulullahaleyhissalatu vesselam icin yemek hazirladi. Gelip Resulullah aleyhissalatu vesselam'a:
"Evimde yemek yemenizi ve orada bir namaz kilmanizi arzu ediyorum" dedi. (Aleyhissalatu vesselam davete icabet ederek) evine geldi. Evinde su hasirlardan biri vardi. Hasirin bir kosesinin namaz icin hazirlanmasini emir buyurdu. Bunun uzerine uzeri supruldu ve (yumusamasi icin) uzerine su serpildi. Sonra Aleyhissalatu vesselam namaz kildi. Biz de ona uyarak namaz kildik."
Ebu Abdillah Ibnu Mace der ki: "Hadiste gecen fahl kelimesi siyahlasmis hasir manasina gelir."
MESCIDLERIN TEMIZLIGI
6184 - Ebu Sa'idi'l-Hudri radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselambuyurdular ki: "Kim mescidden (insanlara rahatsizlik veren) bir seyi cikarirsa Allah Teala Hazretleri ona cennette bir ev yapar."
6185 - Yine Ebu Saidi'l-Hudri radiyallahu anh anlatiyor: "Mescidlere ilk defa kandil koyanTemimu'd-Dari'dir."
MESCIDDE TUKURMEK MEKRUHTUR
6186 - Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, mescidinkible duvarindaki bir tukrugu kaziyip temizledi."
KOYUN VE DEVE AGALINDA NAMAZ
6187 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselambuyurdular ki: "Eger siz, namaz kilmak icin koyun agili ve deve damindan baska bir yer bulamadi iseniz, koyun agilinda namazinizi kilin, fakat deve daminda kilmayin."
6188 - Abdullah Ibnu Mugaffel el-Muzeni radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Koyun agillarinda namaz kilin, deve damlarinda kilmayin. Cunku develer, seytanlardan yaratilmistir."
6189 - Sebre Ibnu Ma'bed el-Cuheni radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatuvesselam buyurdular ki: "Deve damlarinda namaz kilinmaz, fakat koyun agillarinda namaz kilinir."
MESCIDE GIRERKEN DUA
6190 - Resulullah aleyhissalatu vesselam'in pek muhterem kerimeleri Hz. Fatima radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam mescide girince: "Bismillahi vesselamu ala Resulillahi. Allahummagfirli zunubi veftah li rahmetike (Allah'in adiyla girip, Allah'in Resulune selam ediyorum. Ey Allahim, benim gunahimi affet, bana rahmet kapilarini ac)" derdi. Mescidden cikarken de: "Bismillahi. Vesselamu ala Resulillahi. Allahummagfir li zunubi veftah li ebvabe fadlike (Allah'in adiyla cikiyorum, Resulullah'a selam ediyorum. Allahim, gunahimi affet, bana fazl u kereminin kapilarini ac!)" diye dua okurdu."
6191 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselambuyurdular ki: "Biriniz mescide girince Resulullah aleyhissalatu vesselam'a selam etsin ve su duayi okusun: Allahummaftah li ebvabe rahmetike (Allahim, bana rahmetinin kapilarini ac) cikarken de Resulullah'a selam versin ve su duayi okusun: "Allahumme a'simini mine'sseytani'r-racim (Allahim, beni taslanmis seytandan koru)."
NAMAZA YURUYEREK GITMEK
6192 - Ebu Saidi 'l-Hudri radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam(bir defasinda yanindakilere): "Allah'in kendisiyle hatalari ortup, sevaplari artirdigi seyi size gostereyim mi?" demisti. Ashab: "Evet soyleyin ey Allah'in Resulu!" dediler. Bunun uzerine:
"O sey, zahmetli durumlarda bile abdesti tam almak, mescidlere cok adim atmak, namazdan sonra muteakip namazi beklemek!" buyurdular."
6193 - Ebu Saidi'l-Hudri radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselambuyurdular ki: "Kim evinden namaz kilmak uzere cikar ve: "Ey Allahim! Senden isteyenlerin senin katindaki hakki icin ve su yuruyusumun hakki icin senden istiyorum. Ben kibirlenmek, boburlenmek veya gorsunler, desinler gibi adi maksadlarla evden cikmis degilim. Senin gazabindan sakinmak, rizani kazanmak icin evden ciktim. Oyleyse beni atesten korumani istiyorum, gunahlarimi bagislamani talep ediyorum. Cunku senden baska gunahlari affeden yoktur" diye dua eder, (yalvar yakar olursa) Allah Teala hazretleri, ona (rahmet) yuzuyle teveccuh eder ve yetmisbin melek de kendisi icin istigfar eder."
6194 - Hz. Enes Ibnu Malik anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Karanlik gecelerde mescidlere mudavim olanlarin, Kiyamet gununde tam bir nura kavusacaklarini mujdele!"
MESCIDE UZAK EV DAHA SEVAPLI
6195 - Ibnu Abbas radiyallahu anh anlatiyor: "Ensar (dan birkisminin) evleri mescidden uzakta idi. Bunlar mescidin yakinina gelmek istediler. Bunun uzerine su ayet nazil oldu. (Mealen):
"Onlarin onden gonderdiklerini ve geride biraktiklarini (eserlerini,ihmal etmeksizin)yazmaktayiz" (Yasin 12). Ibnu Abbas der ki: "Bunun uzerine onlar yerlerinde kaldilar."
CEMAATTEN GERI KALMAMALI
6196 - Usame Ibnu Zeyd radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselambuyurdular ki: "Bir kisim. (tenbel) adamlar, ya cemaati terketmekten vazgecerler yahut da ben onlarin evlerini (baslarina) yakacagim."
YATSI VE SABAH NAMAZLARININ CEMAATI
6197 - Omer Ibnu'l-Hattab radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselambuyurdular ki: "Kim bir mescidde cemaatle yatsinin ilk rek'atini kacirmadan kirk gece namaz kilarsa Allah Teala hazretleri, bu namazlar vesilesiyle onun icin atesten bir azadlik yazar."
MESCIDE DEVAM VE NAMAZLARI BEKLEME
6198 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselambuyurdular ki: "Musluman bir kimse, namaz ve zikir icin mescidi vatan edindigi (cokcagitmeyi aliskanlik haline getirdigi) zaman Allah'in onun bu halinden duydugu sevinc,tipki gurbette adami olan kimselerin onun yanlarina donmesiyle (kavusmaktan) duyduklari sevinc gibidir."
6199 - Abdullah Ibnu Amr radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam ile birlikte aksam namazini kilmistik.. Namazdan sonra dileyenler evlerine dondu, dileyenler de yerinde kaldi. (Cok gecmeden) Resulullah aleyhissalatu vesselam kosarcasina ve hizli hizli nefes alarak, diz kapaklari da acilmis bir halde geldi. Bize dediler ki: "Mujdeler olsun! Iste Rabbiniz! Sema kapilarindan bir kapi acmis, meleklere karsi sizlerle iftihar ediyor ve diyor ki: "Kullarima bakin! Farzlarini eda ettiler. Simdi de diger namazi beklemekteler!"
NAMAZDA ISTIAZE VE KIRAAT
6200 - Ibnu Mes'ud radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Allahumme inni euzu bike mine's-seytani'r-racim ve hemzihi ve nefhihi ve nefsihi "Allahim, seytan-i racimden, onun durtmelerinden, telkinlerinden, atacagi kibirden sadece sana siginirim" diye dua ederdi."
KIRAATA NE ILE BASLANIR?
6201 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam namazin kiraatini "Elhamdulillahi Rabbi'l-alemin..." ile baslatirdi."
CUMA GUNU SABAH NAMAZINDA KIRAAT
6202 - Mus'ab Ibnu Sa'd'in babasi Sa'd Ibnu Ebi Vakkas ve Ibnu Mes'ud radiyallahu anhum'un anlattiklarma gore: "Resulullah aleyhissalatu vesselam cuma gunu sabah namazinda "Elif-lam-mim tenzil ve Hel eta a'le'l-Insan" surelerini okurdu."
OGLE VE IKINDIDE KIRAAT
6203 - Ebu Sa'idi'l-Hudri radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'inashabindan Bedir savasina katilanlardan otuz tanesi toplanarak aralarinda: "Gelin,Resulullah'in namazda sessiz okudugu kiraatin kac ayet oldugunu kiyaslayarak tesbit edelim" dediler. Bu hususta iki kisi bile ihtilaf etmedi. Aleyhissalatu vesselam'in ogle namazinda okudugu ayetin miktarini kiyas suretiyle hesaplayip otuz ayet kadar oldugunu tesbit ettiler. Ikinci rekatte okudugu bunun yarisi kadardi. Ayni olcumu ikindi namazi icin de yaptilar. Ikindinin kiraati oglenin son iki rekatindaki kiraatin yarisi kadardi."
AKSAM NAMAZINDA KIRAAT
6204 - Ibnu Omer radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam aksamnamazinda "Kul ya eyyuhe'l-kafirun" ve "kul huvallahu ahad" surelerini okurdu."
IMAMIN ARKASINDA KIRAAT
6205 - Ebu Said radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Ister farz ister nafilelerde olsun her rekatte "elhamdulillahi Rabbi'l-alemin" suresi ilebir baska sure okumayanin namazi namaz degildir."
6206 - Amr Ibnu Su'ayb an ebihi an ceddihi radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullahaleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Icinde Fatiha suresi okunmayan her namaz noksandir, noksandir."
6207 - Ebu'd-Derda radiyallahu anh'in anlattigina gore: "Bir adam kendisine: "Namazda imam okurken ona uyan kimse de Kur'an'dan okur mu?" diye sormus, o da su cevabi vermistir: "Bir adam, Aleyhissalatu vesselam'a her namazda kiraat var mi ?" diye sormuutu da Aleyhissalatu vesselam'dan: "Evet!" cevabini almisti. Bunun uzerine cemaatten biri de: "Bu vacip oldu" demisti."
6208 - Hz. Cabir radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Kim imama uymus ise, imamin kiraati onun da kiraatidir" buyurdular."
AMIN'I CEHREN SOYLEMEK
6209 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Insanlar amin demeyi terkettiler. Halbuki Resulullah aleyhissalatu vesselam, namazda "gayri'l magdubu aleyhim ve la'd-dallin" deyince amin derdi, bunu on saftakiler isitirdi, sonra mescid amin sesiyle dalgalanirdi."
6210 - Hz. Ali radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in "Ve la'd-dallin" deyince amin dedigini isittim."
6211 - Hz. Aise radiyallahu anha'nin anlattigina gore: "Resulullah aleyhissalatu vesselam:
"Yahudiler, sizi, selaminiz ve amin deyisiniz sebebiyle kiskandiklari kadar bir baska sey icin kiskanmamislardir" buyurmuslardir."
6212 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselambuyurdular ki: "Yahudiler sizi, amin deyisiniz kadar bir baska sey icin kiskanmazlar.Oyleyse amin sozunu cok soyleyin."
RUKUYA GIDERKEN RUKUDAN KALKARKEN ELLERI KALDIRMA
6213 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in, namazda, iftitah tekbiri sirasinda ellerini omuzlarinin hizasina kadar kaldirdigini gordum. Ruku sirasinda da, (rukudan) secdeye gitme) sirasinda da ayni sekilde kaldiriyordu."
6214 - Umayr Ibnu Habib radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam farz namazda, her tekbir ile beraber ellerini kaldirirdi."
6216 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, namaza girdigi vakit ve rukuya giderken ellerini kaldirirdi."
6217 - Hz. Cabir Ibnu Abdillah radiyallahu anhuma, namaza baslarken ellerini kaldirirdi.Rukuya gidince, rukudan basini kaldirinca ayni sekilde ellerini kaldirirdi ve derdi ki:
"Resulullah aleyhissalatu vesselam'i bu sekilde yapiyor gordum." Ibrahim Ibnu Tahman ellerini kulaklarina kadar kaldirirdi.
NAMAZDAKI RUKU
6218 - Ali Ibnu Seyban radiyallahu anh anlatiyor: "Kavmimizin heyetiyle Resulullahaleyhissalatu vesselam'a geldik. Ona biat ettik ve arkasinda namaz kildik. Aleyhissalatu vesselam namazini tam yapmayan yani ruku ve secdede belini duzgun tutmayan bir adama gozunun ucuyla bakti. Resulullah namazi kilinca: "Ey muslumanlar, ruku ve secdede belini duzgun tutmayan kimsenin namazi namaz degildir" dedi."
6219 - Vabisa Ibnu Ma'bed radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'inamaz kilarken gordum, ruku yapinca sirtini (basini) dumduz yapiyordu. Oyle ki uzerine su dokulecek olsa oyle sabit kalacakti."
ELLERI DIZLER UZERINE KOYMA
6220 - Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam ruku sirasinda ellerini diz kapaklari uzerine koyar, pazularini da (karnindan yanlara dogru) uzaklastirirdi."
6221 - Ebu Cuheyfe anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam namazdayken, yanindanasiblerden bahis acildi. Bir adam: "Falanin nasibi atlardadir" dedi. Bir digeri: "Falanin nasibi de develerdedir" dedi. Bir baskasi da: "Falanin nasibi koyunlardadir" dedi. Bir digeri "Falanin nasibi kolededir" dedi. Aleyhissalatu vesselam namazini kilip son rek'at(in rukuun)dan basini kaldirinca: "Ey Rabbimiz! Semavat ve arz dolusu, daha baska dileyecegin seyler dolusu hamdimiz sanadir. Ey Rabbimiz! Senin verdigine mani olacak yoktur. Men ettigin seyi de verecek yoktur. Nasib sahibinin de bir faydasi yoktur. Nasibi veren de sensin" dedi ve Aleyhissalatu vesselam onlara, dediklerinin dogru olmadigini duyurmak icin sesini nasib kelimesinde uzatti."
IKI SECDE ARASINDA OTURMA
6222 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam bana: "Basini secdeden kaldirinca, kopegin ayaklarini dikip mak'adinin uzerine oturdugu sekilde oturma. Kabalarini ayaklarinin arasina al ve ayaklarinin ust kismini yere yapistir" buyurdular."
IKI SECDE ARASINDA NE DEMELI?
6223 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam gecenamazinda, iki secde arasinda: "Rabbi'g-fir li ver'hamni vecburni ve'rzukni verfa'ni(Rabbim! Beni magfiret et, bana rahmet buyur, kiriklarimi iyilestir hana rizik ver derecemi yukselt)" diye dua ederdi."
PEYGAMBER'E SALAVAT
6224 - Abdullah Ibnu Mes'ud radiyallahu anh soyle dedi: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'a salavat okuyunca salavati guzel yapin. Zira siz bilemezsiniz, belki bu salavatiniz ona arzedilir."
Kendisine: "Oyleyse (guzel olan salavati) bize ogretin!" dediler. O da: "Soyle soyleyin: Allahumme'c'al salateke ve rahmeteke ve berekatike ala seyyidi'l-murselin ve imami'l-Muttakin ve hatemi'n-nebiyyin Muhammedin abdike ve Resulike imami'l-hayri ve kaidi'l-hayri ve Resulir-rahmeti.
Allahumme'b'ashu makamen mahmuden yagbituhu bihi'l-evvelin ve'l-ahirun.
Allahumme salli ala Muhammedin ve ala ali Muhammedin kema sallayte ala Ibrahime ve ala al-i Ibrahime inneke hamidun mecid.
Allahumme barik ala Muhammedin ve ala ali Muhammedin kema barekte ala Ibrahime ve alaal-i Ibrahime inneke hamidun mecid.
(Allahim salatini, rahmetini, bereketlerini peygamberlerin efendisi, muttakilerin imami vepeygamberlerin sonuncusu olan Muhammed'e kil. O senin kulun ve elcindir, hayrin imami, hayrin komutani, ve rahmet peygamberidir.
Allahim! Onu makam-i Mahmud uzere dirilt, ondan once gelenler de sonra gelenler de bu makami sebebiyle ona gibta ederler.
Allahim! Muhammed'e, Muhammed'in aline salat et, tipki Ibrahim'e ve Ibrahim'in aline salat ettigin gibi. Sen hamid ve mecidsin.
Allahim, Muhammed'i ve Muhammed'in alini mubarek kil, tipki Ibrahim'i ve Ibrahim'in alini mubarek kildigin gibi, sen hamid ve mecidsin)."
6225 - Amr Ibnu Rabi'a radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselambuyurdular ki: "Bana salavat okuyan bir mu'min yoktur ki ona melekler rahmet duasi etmemis olsun. Bu, bana salavat okudugu muddetce devam eder. Oyleyse kul bunu, ister az ister cok yapsin!"
6226 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim bana salavat okumayi unutursa, cennetin yolunu terketmis olur."
TESEHHUDDE NE OKUMALI?
6227 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam biradama: "Namazda (oturunca) ne diyorsun?" diye sordu. Adam: "Ben tesehhudu okurum, sonra Allah'tan cenneti isterim, atese karsi O'na siginirim. Ama vallahi, ben ne senin mirildanmalarini ne de Muaz'in mirildanmalarini (sessizce yapilan dualar) bilmiyorum" dedi.
Aleyhissalatu vesselam: "Biz de ayni seyler etrafinda mirildaniyoruz" buyurdu."
TESEHHUDDE ISARET
6228 - Vail Ibnu Hucr radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'i gordum. Tesehhudde (sag elinin) bas ve orta parmaklarini halka etmis, bunlari takiben gelen sehadet parmagini kaldirip onunla dua ederken gordum."
NAMAZDA SELAM
6229 - Ammar Ibnu Yasir radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam(namazin sonunda) sagina ve soluna selam veriyor, bu sirada yanaginin beyazi gorulecek kadar basini ceviriyordu. Selamda: "Esselamu aleykum ve rahmetullahi, essalamu aleykum ve rahmetullahi" diyordu."
6230 - Ebu Musa radiyallahu anh anlatiyor: "Bize Hz. Ali Cemel gunu, oyle bir namaz kildirdi ki, bu bize Resulullah aleyhissalatu vesselam'in namazini hatirlatti. Biz o namazi ya unutmustuk yahut da tamamen terketmistik. Zira Ali, sagina da soluna da selam verdi."
6231 - Sehl Ibnu Sa'd es-Saidi radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam (namazin sonunda) bir kere onune selam verdi."
6232 - Seleme Ibnu'l-Ekva' radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'inamaz kilarken gordum. (Namazdan cikarken) bir kere selam vermisti."
SELAMDAN SONRA NE OKUMALI?
6233 - Ummu Seleme radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, sabahnamazini kilinca, selam verirken soyle derdi: "Allahumme es'eluke ilmen nafi'an ve rizken tayyiben ve amelen mutekabbelen. (Ey Rabbim! Senden faydali ilim, temiz rizik ve makbul amel talep ediyorum."
NAMAZDAN CIKIS
6234 - Amr Ibnu Su'ayb an ebihi an ceddihi radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullahaleyhissalatu vesselam'in (namazdan cikinca bazan) sagindan, (bazan) solundan donup gittigini gordum."
NAMAZ KILANIN ONUNDEN GECILMEZ
6235 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselambuyurdular ki: "Biriniz, namaz kilan kardesinin onunden gecmesinde nasil bir gunahbulundugunu bilseydi, o adimi atmaktansa yuz yil yerinde kalmak(nazarinda) daha hayirli olurdu."
ONDEN GECEN NAMAZI BOZAR MI?
6236 - Ummu Seleme radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam ummu Seleme'nin hucresinde namaz kiliyordu, onunden, Ebu Seleme'nin oglu Omer veya Abdullah gecmek istedi. Resulullah aleyhissalatu vesselam eliyle isaret etti. Cocuk geri dondu. Derken Zeyneb Bintu Ummu Seleme gecmek istedi. Resulullah eliyle ona da isaret etti. Ama kizcagiz gecti. Aleyhissalatu vesselam namazi kilinca: "Kadinlar (muhalefette ve istediklerini yapmada erkeklerden) baskindirlar" buyurdular."
6237 - Hz. Ebu Hureyre ve Abdullah Ibnu Mugaffel radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam "(Namaz kilanin onunden gecen) kadin, kopek ve esek, namazi keser" buyurdular."
6238 - Hasen el-Urani anlatiyor: "Hz. Ibnu Abbas radiyallahu anhuma'nin yaninda namazi kesen seyler mevzubahis edilmis, bu meyanda kopek, esek ve kadin da sayilmisti. Sunu soyledi: "Oglak hakkinda ne dersiniz? Aleyhissalatu vesselam, bir gun namaz kiliyordu, onunden bir oglak gececekti, Reslullah ondan evvel davranarak ileri gecip kible duvari ile arasini kapatti ve gecmesine mani oldu."
IMAMDAN ONCE RUKU, SUCUD
6239 - Ebu Musa anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Ben artikihtiyarladim. Ben rukuya gittim mi siz de rukuya gidin. Rukudan kalktim mi siz de kalkin. Secde yaptim mi siz de secde yapin. Benden once ruku ve secdeye giden kimseyi gormeyeyim."
NAMAZIN MEKRUHLARI
6240 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselambuyurdular ki: "Kisinin namazda iken (yapisan oteberiyi gidermek icin) alnini silme isini cok yapmasi namazin edebine aykiridir."
6241 - Hz. Ali radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:"Namazda iken sakin parmaklarini citlatma!"
6242 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselambuyurdular ki: "Biriniz esneyince elini agzina koysun ve (haaah! diyerek) ses cikarmasin. Cunku bu hale seytan guler."
6243 - Adiyy Ibnu Sabit, babasi kanaliyla dedesinden, Resulullah aleyhissalatu vesselam'insu sozunu rivayet etmistir: "Namazda tukurmek, sumkurmek, hayiz haline girmek ve uyuklamak seytandandir."
CEMAAT IMAMI SEVMIYORSA?
6244 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Uc kisi vardir ki bunlarin kildiklari namaz, baslarindan bir karis oteyukselmez: Kendisini sevmeyen kimselere namaz kildiran kimse, kendisine kocasi kus olarak geceyi geciren kadin, birbirine kus iki kardes."
IKI KISI CEMAAT SAYILIR
6245 - Ebu Musa el-Es'ari radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselambuyurdular ki: "Iki ve daha fazlasi bir cemaattir."
6246 - Hz. Cabir Ibnu Abdillah anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam aksam namazini kiliyordu, gelip hemen sol tarafina durdum, beni tutup sagina durdurdu."
IMAMIN ARKASINDA DURMAK MUSTEHABTIR
6247 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, muhacirlerin ve ensarlarin, (namaz adabini) kendisinden almalari icin, hemen pesine durmalarindan hoslanirdi."
IMAMA VACIB OLAN
6248 - Ebu Hazim anlatiyor: "Yuce sahabi Sehl Ibnu Sa'd es-Saidi kavminin genclerini namaz kildirmak icin one gecirirdi. Kendisine: "Senin Islamiyet'te hatiri sayilir bir onceligin (kidem) oldugu halde niye boyle yapiyorsun?" diye soruldu. Su cevabi verdi: "Ben Resulullah aleyhissalatu vesselam'in soyle soyledigini isittim:"Imam zamin (kefil)dir. Eger namazi iyi kildirirsa sevap hem onadir, hem cemaatedir. Sayet fena kildirirsa vebali kendinedir, cemaate degildir."
IMAM NAMAZI KISALTIR
6249 - Osman Ibnu Ebi'l-as radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselambuyurdular ki: "Ben namazda cocuk aglamasi isitir, bunun uzerine kiraatimi kisa tutarim."
SAFLARI DUZELTME
6250 - Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Surasi muhakkak ki, (namazda) saflari dolduranlara Allah rahmet kilar, melekler degunahlarinin ortulmesi icin dua ederler. Kim de safdaki bir gedigi doldurursa, bu amelisebebiyle Allah onun cennetteki makamini bir derece yukseltir."
6251 - Bera Ibnu Azib ve Abdurrahman Ibnu Avf radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullahaleyhissalatu vesselam'in soyle soyledigini isittim: "Allah ve melekleri ilk safta namazkilanlara salat ederler."
KADINLARIN SAFLARI
6252 - Hz. Cabir Ibnu Abdillah radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatuvesselam buyurdular ki: "Erkeklerin saflarinin en hayirlisi en ondeki saftir, en hayirsizida en arkadakidir. Kadinlarin saflarinin en hayirlisi en geride olanidir, en kotusu de en onde olanidir."
SUTUNLAR ARASINDA SAF
6253 - Kurre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam zamaninda,sutunlar arasinda saf teskil etmekten men edilir, sutunlarin oldugu yerden kovulurduk."
SAFIN GERISINDE TEK DURULMAZ
6254 - Ali Ibnu Seyban anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'a gitmek uzerekavmimizin yola cikardigi heyet olarak yola cikip Resulullah'in yanina geldik. Ona biat ettik, arkasinda namaz kildik. Sonra arkasinda bir baska namaz daha kildik. Namaz bitmisti. Safin gerisinde tek basina namaz kilan birini gordu. Aleyhissalatu vesselam, adam gidecegi zaman yaninda durarak: "Namazina (yeniden) yonel! Cunku safin gerisinde tek basina kilinin namazi yoktur!" buyurdu."
SAFIN SAG TARAFI
6255 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'a: "Caminin sol kismi (cemaatsiz) bos kaldi" denmisti. Aleyhissalatu vesselam: "Mescidin sol kismini ihya edene iki kat sevap vardir!" buyurdular."
KIBLE
6256 - el-Bera radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'la birlikteBeytu'l Makdis'e dogru onsekiz ay namaz kildik. Medine'ye girisinden iki ay sonra kibleistikameti Ka'be'ye cevrildi. Resulullah aleyhissalatu vesselam, Beytu'l Makdis'emuteveccihen namaz kilarken yuzunu cokca semaya ceviriyordu: Allah Teala hazretleri, Peygamberinin kalbinden geceni yani, Ka'be'ye yonelme arzusunu bildi.
Bir gun Cebrail aleyhisselam (goge dogru) yukseldi. Resulullah aleyhisalatu vesselam, o yerle gok arasinda yukselirken onu gozuyle takip etmeye basladi, onun nasil bir vahiy getirecegini gozetliyordu. Derken aziz ve celil olan Allah"Biz senin yuzunun goge dogru cevrilip durdugunu goruyoruz..." (Bakara 144) ayetini indirdi. Biz, Beytu'l-Makdis'e dogru farzin iki rek'atini kilmis tam rukuda iken, bir adam gelip: "Kible, Ka'be'ye dogru cevrilmistir!" haberini getirdi. Derhal yonlerimizi cevirdik. Namazimizi yenilemeyip kildigimiz kismin devamini tamamladik. Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Ey Cibril! Beytul-Makdise dogru kildigimiz namazlarimizin hali ne olacak?" diye sordu. Bunun uzerine de, Allah Teala hazretleri: "Allah sizin (daha once Beytu'l-Makdis'e dogru kildiginiz) namazlari zayi etmeyecektir" (Bakara 143) ayetini inzal buyurdu."
TAHIYYETU'L-MESCID
6257 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Biriniz mescide girince iki rek'at namaz kilmadan oturmasin."
NAMAZ KILARKEN TUKURULMEZ
6258 - Hz. Huzeyfe radiyallahu anh'in anlattigina gore, Sebese Ibnu'r-Rib'iyy'in onunetukurdugunu gormus ve: "Ey Sebese! onune tukurme, zira Resulullah, aleyhissalatu vesselam bundan yasaklamis ve: "Kisi namaza durdugu vakit Allah Teala hazretleri ona vechinden yonelir" buyurmustur dedi."
SECCADE UZERINDE NAMAZ
6259 - Amr Ibnu Dinar rahimehullah anlatiyor: "Ibnu Abbas radiyallahu anhuma Basra'da halisi uzerinde namaz kildi, sonra arkadaslarina Resulullah aleyhissalatu vesselam'in, halisi uzerinde namaz kildigini soyledi."
SICAKTA-SOGUKTA ELBISEYE SECDE
6260 - Abdullah Ibnu Abdirrahman radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatuvesselam bize geldi ve Beni Abdileshel mescidinde bize namaz kildirdi. Secde edinceellerini elbisesinin uzerine koydugunu gordum.
6261 - Sabit Ibnu Samit radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, birelbiseye burunmus olarak Beni Abdileshel kabilesinde namaz kildi. (Secdede) cakillarin soguklugundan korunmak maksadiyla ellerini elbisesinin uzerine koymustu."
NAMAZDA UYARI TESBIHI-EL CIRPMASI
6262 - Ibnu Omer radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam namazda,(ihtiyac halinde), kadinlarin ellerini cirpmasina, erkeklerin de "suhanallah!" demesineruhsat tanidi."
AYAKKABIYLA NAMAZ
6263 - Ibnu Ebi Evs radiyallahu anh anlatiyor: "Dedem Evs es-Sakafi, namaz kilarken bazan bana isarette bulunurdu. Ben de ayakkabilarini kendisine verirdim. Soyle demisti: "Ben Resulullah aleyhissalatu vesselam 'i ayakkabilari ile namaz kilarken gordum."
6264 - Abdullah Ibnu Mes'ud radiyallahu anh anlatiyor: "Biz Resulullah aleyhissalatuvesselam'i ayakkabilari ve mestleri ile namaz kilarken gorduk."
6266 - Kaysan radiyallahu anh demistir ki: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'i Bi'r-i Ulyanam mevkide tek parca giysi icerisinde ramaz kilarken gordum."
6267 - Kaysan radiyallahu anh : "Ben Resulullah aleyhissalatu vesselam'i ogle ve ikindinamazlarini, (mubarek gogsu uzerinde) topladigi tek parcalik bir giysi icerisinde kilarken gordum" demistir.
TILAVET SECDESININ SAYISI
6268 - Ebu Derda anlatiyor: "Ben Resulullah aleyhissalatu vesselam'la birlikte onbir (tilavet) secde(si) yaptim. Onlarin arasinda Kur'an-i Kerim'in el-Mufassal denen (kisa surelerden) hicbirisi yoktu. Secde ayeti olan sureler bunlardi: A'raf, Ra'd, Nahl, Beni Israil(=Isra), Meryem, Hacc, Furkan, Neml, Secde, Sad, Havamim(=Fussilet)."
6269 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Biz Resulullah aleyhissalatu vesselam'labirlikte Iza's-Semau'n-Sakkat ve Ikra bismi Rabbike surelerinin secde ayetlerinde secde ettik."
NAMAZI TAMAMLAMA
6270 - Ibnu Abbas radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam hazarnamazini ve sefer namazini farz kilmistir. Biz hazarda farzdan once ve sonra sunnet kilardik. Seferde de farzdan once ve sonra sunnet kilardik."
6271 - Hz. Enes Ibnu Malik radiyallahu anh'in anlattigina gore: "Resulullah aleyhissalatuvesselam soyle buyurmuslardir: "Kulla sirk arasinda sadece namazin terki vardir. Onuterketti mi sirke dusmus demektir."
CUMANIN FARZIYYETI
6272 - Hz. Cabir Ibnu Abdillah radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatuvesselam (bir gun) bize hitap etti ve dedi ki: "Ey insanlar! Olmezden once Allah'a tevbe edin. (Musibet hastalik, yaslilik gibi) agir mesguliyetlere dusmezden once salih ameller islemede acele edin. Cok zikir ederek, gizli ve acik cok sadaka vererek Allah'a karsi uzerinizdeki borcu odeyin ki bol rizka, ilahi nusrete ve islah-i hale mazhar olasiniz. Bilesiniz Allah, benim icinde bulundugum su makamda, su gunde, su ayda, bu yildan Kiyamet'e kadar devam etmek uzere Cum'a namazini farz kildi. Kim bunu, benim sagligimda veya olumumden sonra adil veya zalim bir imam oldukca, istihfaf ederek veya inkar ederek terkedecek olursa Allah onun iki yakasini biraraya getirmesin, isine bereket vermesin. Haberiniz olsun! O kimsenin tevbe etmedikce ne namazi, ne zekati, ne hacci, ne orucu, ne de makbul bir iyiligi vardir. Kim de tevbe ederse Allah onun tevbesini kabul eder. Haberiniz olsun! Bir kadin bir erkege imamlik yapamaz. Bir bedevi de muhacire imamlik yapamaz. Facir de mu'mine imamlik yapamaz. Ancak fasik zor kullanir mu'min de onun kilincindan ve kamcisindan korkarsa bu durumda imama uyar."
CUMA'NIN FAZILETI
6273 - Ebu Lubabe Ibnu Abdilmunzir radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatuvesselam buyurdular ki: "Cum'a gunu, (haftanin diger) gunlerinin efendisidir. Allah katinda da en muhim olanidir. O, Allah katinda, Kurban ve Ramazan bayrami gunlerinden daha muhimdir. Bu gunun bes hasleti vardir: Allah, Adem'i bugunde yaratti. Allah Adem aleyhisselam'i o gunde yeryuzune indirdi. Allah Adem'in ruhunu o gun kabzetti. O gunde bir saat vardir ki, kul o saatte Allah'tan haram bir sey talep etmedikce her ne isterse mutlaka kendisine talebi verilir. Kiyamet de o gun kopacaktir. Butun mukarreb (Allah'a yakin) melekler, sema, arz, ruzgar, dag, deniz hepsi o gunden korkarlar."
CUMA GUSLU
6274 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Cum'a gunu abdest alan kimse bununla fazilet kazanir. Bu, guzel bir ameldir. Farzi da yerine getirmis olur. Kim de guslederse, gusul daha faziletlidir."
CUMAYA ERKEN GITMEK
6275 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselambuyurdular ki: "Cuma gunu gelince, mescidin her bir kapisi uzerinde melekler yer alir.Insanlari mertebelerine gore yazarlar. Bu mertebeler once gelis sirasina goredir. Imamminbere ciktimi defteri kapatirlar, hutbeyi dinlerler. Namaza erken gelen, bir deve tasadduk etmis gibidir. Ondan sonra gelenler bir sigir tasadduk etmis gibidir. Onu takiben gelenler bir koyun tasadduk etmis gibidir."
(Resulullah saymaya devam ederek tavugu ve yumurtayi da saydi. Selh hadisinde su ziyadede bulundu "Bundan da sonra gelen kimse, artik yalniz namaz sevabini almak icin gelmis olur."
6276 - Semure Ibnu Cundeb radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, Cuma namazina erken gelmenin ehemmiyetini deve kurban edene, sigir kurban edene, davar kurban edene ve hatta tavuk tasadduk edene benzetti."
6277 - Alkame rahimehullah anlatiyor: "Abdullah Ibnu Mes'ud radiyallahu anh ile birlikte cuma namazina gittik. Mescidde kendinden once uc kisinin geldigini gordu: "Ben dort kisinin dorduncusuyum, dorduncu de (rahmet-i ilahiyeden) uzak degildir" dedi ve acikladi: "Ben Resulullah aleyhissalatu vesselam'in soyle buyurdugunu isittim: "Kiyamet gunu insanlar, cuma namazlarina gelis siralarina gore Allah'a yakinlik kazanacaklardir. Birinci, ikinci, ucuncu... seklinde."
Abdullah sonra: "Ben dordun dorduncusuyum, dorduncu olan da (Allah'in rahmetinden) uzak degildir" dedi."
CUMA KIYAFETI
6278 - Abdullah Ibnu Selam radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam bir cuma gunu minberde soyle buyurdular: "Sizden biri, cuma icin, is elbisesi disinda iki parcali bir elbise satin alsa ona bir vebal yoktur."
6279 - Ebu Zerr radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Cuma gunu, kim guzelce yikanir, mukemmelce temizligini yapar, iyi elbiselerini giyer,ailesinin kokusundan Allah'in takdir ettigini surunur, sonra da cuma namazina gider; camide bos soz etmez, oturan iki kisinin arasina girmezse, o cuma ile onceki cuma arasindaki (kucuk gunahlari) affedilir."
6280 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Bu (cuma gununu) Allah mu'minler icin (haftalik) bayram kilmistir. Oyleyse kim cumaya gelirse yikansin. Eger kokusu varsa ondan surunsun. Misvak kullanmaniz da gerekir."