5331 - Bir rivayette su ziyade mevcuttur: "Bir kul, Allah rizasi icin mutevazi olur, alcalirsa Allah onu mutlaka yuceltir. Size bir hadis soyleyecegim, onu iyi belleyin: "Dunya dort kisi icindir:
"Bir kul vardir, Allah kendisine mal ve ilim vermistir de kul, mali hususunda Allah'tan korkmakta, (mal ve ilmi kullanarak) sila-i rahm yapmakta, (mal ve ilimde) Allah'in hakki oldugunu bilmektedir; iste bu kimse en faziletli bir makamdadir.
"Bir kul vardir. Allah ona ilim vermistir, mal vermemistir, ama iyi niyetlidir ve "Malim olsaydi onu falan kisi gibi (hayirda) harcardim" der. Iste bu kimse niyetindekini yapmis gibi sevaba nail olur, ikisi de esit sekilde ucrete konar.
"Bir kul vardir Allah ona mal vermistir, fakat ilim vermemistir. Malini cahilane harcar. Mali hususunda Rabbinden korkmaz. (Cimriligi, cahilligi sebebiyle) maliyla sila-i rahim yapmaz; malinda Allah'in da hakki oldugunu hic dusunmez. Iste bu kimse, mertebelerin en dusugundedir.
"Bir kul vardir, Allah ona ne ilim ne de mal vermistir ama: "Eger malim olsaydi onunla falan kimsenin yaptiklarini ben de yapardim" der. Bu da niyetiyle muamele gorur. Niyet ettigi kimsenin vebalini aynen elde eder."
Tirmizi, Zuhd 17, (2326); Ibnu Mace, Zuhd 21, (4228).
5332 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Kimin azusu ahiret olursa, Allah onun kalbine zenginliginden koyar ve islerini derli toplu kilar, artik dunya ona hakir gelmeye baslar. Kimin hedefi de dunya olursa, Allah iki gozunun arasina (dunyanin) fakirligini koyar, islerini de darmadaginik eder. Netice olarak, dunyadan da eline, kendisine takdir edilmis olandan fazlasi gecmez."
Tirmizi, Kiyamet 31, (2467).
5333 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam dediler ki:
"Allah Teala hazretleri soyle buyurdular:
"Ey ademoglu! Kendini ibadetime ver, gonlunu zenginlikle doldurayim, fakrini kapayayim. Boyle yapmazsan ellerini mesguliyetle doldururum, fakrini da kapamam."
Tirmizi, Kiyamet 31, (2467); Ibnu Mace, Zuhd 2, (4107).
5334 - Yine Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Aleyhissalatu vesselam'a: "Ey Allah'in Resulu dedik, senin yaninda iken kalplarimiz maneviyatta rikkate gelip inceliyor, dunyaya karsi alakamiz kesiliyor ve ahireti sanki gormus gibi oluyoruz. Yaninizdan ayrilinca ailemizle unsiyet edip cocuklarimizi kokladik mi, onceki halimizi inkar ediyoruz, bunun sebebi nedir?"
Aleyhissalatu vesselam su cevabi verdi:
"Eger siz, ayrildiktan sonra da yanimdaki halinizi devam ettirseydiniz, melekler, sizi evlerinizde ziyaret eder, yollarda sizinle musafahada bulunurdu. Eger siz hic gunah islemeseydiniz, Allah sizi toptan yok eder, gunah isleyip istigfar edecek yeni bir mahluk yaratir ve onlari magfiret ederdi."
Tirmizi, Cennet 2, (2528); Ibnu Mace, Siyam 48, (1752).
5335 - Seddad Ibnu Evs radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Akilli kimse, nefsini muhasebe eden ve olumden sonrasi icin calisandir. Aciz de, nefsini hevasinin pesine takan ve Allah'tan temennide bulunan kimsedir."
Tirmizi, Kiyamet 26, (2461).
5336 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Yedi seyden once amelde acele edin:
- Unutturucu fakirligi mi bekliyorsunuz?
- Tugyan ettirip azdirici zenginligi mi bekliyorsunuz?
- Ifsad edici hastaligi mi bekliyorsunuz?
- Aklinizi goturecek ihtiyarligi mi bekliyorsunuz?
- Ani olum mu bekliyorsunuz?
- Deccali mi bekliyorsunuz. Bu beklenen gaib bir serdir.
- Yoksa Kiyameti mi bekliyorsunuz? Kiyamet ise hepsinden kotu, hepsinden daha acidir."
Tirmizi, Zuhd 4, (2308); Nesai, Cenaiz 123, (4, 4).
5337 - Hz. Huzeyfe radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Hamr (sarhos edici icki), gunahin her cesidinin kaynagidir. Kadin, seytanin oltasidir, dunya sevgisi her cesit hatanin basidir."
Rezin tahric etmistir.
5338 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam (bir bayram namazinda kadinlar tarafina gecerek):
"Ey kadinlar cemaati! (Allah yolunda) sadakada bulunun, istigfari cok yapin. Zira ben siz kadinlarin cehennemde cogunlugu teskil ettigini gordum" buyurdular. Dinleyenlerden cesaretli bir kadin:
"Niye cehennemliklerin cogunu kadinlar teskil ediyor, neyimiz var?" diye sordu. Aleyhissalatu vesselam:
"Agzinizdan kotu soz cok cikiyor ve kocalariniza karsi nankorluk ediyorsunuz. Akli ve dini eksik olanlar arasinda akil sahibi erkeklere galebe calan sizden baskasini gormedim!" dedi. O kadin tekrar:
"Ey Allah'in resulu! Akli ve dini eksik ne demek?" diye sorunca Aleyhissalatu vesselam acikladi:
"Akli noksan tabiri, iki kadinin sahitliginin bir erkegin sahitligine denk olmasini ifade eder. Dinlerinin eksik olmasi tabiri de onlarin (hayiz donemlerinde) gunlerce namaz kilmamalarini, Ramazan ayinda oruc tutmamalarini ifade eder."
Buhari, Hayz 6, Zekat 44, Iman 21, Kusuf 9, Nikah 88; Muslim, Kusuf 17, (907), Iman 132, (79); Nesai, Kusuf 17, (3, 147); Muvatta, Kusuf 2, (1, 187).
5339 - Hz. Ali radiyallahu anh demistir ki: "Tefekkur edilmeden yapilan kiraatte, (beklenen) hayir yoktur. Fikih olmayan ibadette (cok) hayir yoktur. Fakihlerin fakihi, halki Allah'in rahmetinden umitsizlige dusurmeyen ve Allah'in mekrinden de emniyete salmayan ve insanlari Kur'an'dan baska seye ragbete sevketmeyen kimsedir."
Rezin tahric etmistir.
5340 - Imam Malik'e ulastigina gore, Hz. Isa Ibnu Meryem aleyhisselam soyle buyurmustur: "Allah'in zikri disinda cok kelam etmeyin, kalpleriniz katilasir. Cunku kati kalp Allah'tan uzaktir, fakat bunu bilemezsiniz. Kendiniz efendiler imiscesine insanlarin gunahlarina bakmayin, bilakis, kullar olarak kendi gunahlariniza bakiniz. Cunku insanlar(in birkismi) belaya maruzdur, (birkismi afiyete mazhardir, bela (imtihan) sahiplerine merhamet edin. Mazhar oldugunuz afiyete de hamd edin."
Muvatta, Kelam 8, (2, 986).
5341 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam bir gun bize namaz kildirdi, sonra minbere cikti, eliyle kible cihetine isaret etti ve: "Size namaz kildirdigim andan beri, bana cennet ve cehennem gosterildi. Onlar su duvarin onunde temessul etmis vaziyette idiler. Hayirda ve serde bugunku kadarini hic gormedim" buyurdu."
Buhari, Ezan 91, Salat 40, Rikak 18.
5342 - Abdullah Ibnu Ebi Bekr anlatiyor: "Ebu Talha el-Ensari radiyallahu anh bahcesinde namaz kiliyordu. Derken (dubsi denen kumruya benzeyen) bir kus uctu. Gidip gelmeye, ciktigi yeri aramaya basladi, fakat bulamadi. Bu hal Ebu Talha'nin garibine gitti ve bir muddet gozleriyle kusu takip etti. Sonra namazina dondu. Ne kadar kildigini bilemiyordu. Kendi kendine: "Bu malimdan bana fitne ariz oldu!" dedi. Resulullah aleyhissalatu vesselam'a gelerek namazda basina gelen fitneyi anlatti ve "Ey Allah'in Resulu! Bu (bagim Allah icin) sadakadir, onu diledigine ver!" dedi."
Muvatta, Salat 67, (1, 98).
MUZARA'ANIN CEVAZI
5343 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, meyve ve ekinden cikacak olan butun mahsulun yarisi karsiliginda Hayber'i (yahudilere) verdi. Her sene zevcelerine, yuz vask veriyordu. Seksen vask kuru hurma, yirmi vask arpa. Hz. Omer radiyallahu anh basa gecince, Hayber'i taksim etti ve Resulullah aleyhissalatu vesselam'in zevcelerini kendilerine arazi ve suyu ikta etmek veya her yil almakta olduklari vasklari tazmin etme arasinda muhayyer birakti. Onlar bu teklifi benimsemede farkli kararlara vardilar. Birkismi arazi ve suyu tercih etti, birkismi da vasklari tercih etti. Hz. Aise ve Hz. Hafsa radiyallahu anhuma arazi ve suyu tercih edenlerdendi."
Buhari, Muzara'a 8, 9, 11, Icare 22, Sirket 11, Surut 5, Megazi 40; Muslim, Musakat 2, (1551); Ebu Davud, Buyu' 35; Tirmizi, Ahkam 41, (1383); Nesai, Muzara'a 46, (7, 53).
5344 - Muslim'in bir rivayetinde soyle denmistir: "Resulullah aleyhissalatu vesselam Hayber hurmalarini ve arazisini kendi emvalleri gibi isleyip meyvesinin yarisini Resulullah'a vermeleri sartiyla Hayberlilere geri verdi."
Muslim, Musakat 5, (1551).
5345 - Yine Muslim'in bir diger rivayetinde soyle denmistir: "Resulullah aleyhissalatu vesselam Hayber'i fethettigi zaman, yahudiler, Resulullah'a muracaat ederek, calisip elde edecekleri ekin ve meyve hasilatinin yarisini vermek sartiyla, kendilerini arazilerinde birakmasini talep ettiler. Aleyhissalatu vesselam onlara: "Biz sizi, diledigimiz zamana kadar orada birakabiliriz" dedi ve kalmalarina musaade etti. Hayber'in meyve hasilatinin yarisi iki hisseye taksim ediliyordu. Resulullah aleyhissalatu vesselam bu gelirin humusunu (beste birini) aliyordu."
Muslim, Musakat 4, (1551).
5346 - Ibnu Omer radiyallahu anhumanlatiyor: "Ekim arazileri,Resulullah aleyhissalatu vesselam zamaninda, -tarlaya su alinan dere kenarin- daki ekin, tarla sahibinin olmasi ve ne kadar oldugunu bilmedigim bir miktar da saman verilmesi karsiliginda kiralanirdi."
Nesai, Muzara'a 46, (7, 53).
5347 - Imam Malik anlatiyor: "Bana ulastigina gore, Abdurrahman Ibnu Avf radiyallahu anh bir tarlayi kiraladi. Olunceye kadar da bu arazi elinde kaldi. Oglu dedi ki: "Ben, bu araziyi uzun muddet babamin elinde kaldigi icin bizim malimiz saniyordum. Babam olecegi sirada tarlanin bize ait olmadigini soyledi ve tarlanin kirasindan odenmesi gereken bir miktar borcun altin veya gumus olarak odenmesini emretti."
Muvatta, Kirau'l-Arz 4, (2, 712).
5348 - Kays Ibnu Muslim, Ebu Cafer'den naklen diyor ki: "Medine'de muhacir aileden hicbiri yoktu ki, ucte veya dortte bir pay ile ziraatcilik yapmasin. Hz. Ali, Sa'd Ibnu Malik, Ibnu Mes'ud radiyallahu anhum de bu cesitten muzara'a akdi yapmislardi. el-Kasim (Ibnu Muhammed) ve Urve'den de benzer rivayet mevcuttur. Rivayette su ziyade de var: "Ebu Bekr ailesi, Hz. Omer ailesi, Hz. Osman'in ailesi, Ali ailesi ve Ibnu Sirin ailesi de."
Buhari, Muzara'a 8 (bab basligi olarak kaydedilmistir.)
MUZARA'ANIN YASAKLIGI HAKKINDA
5349 - Rafi' Ibnu Hadic radiyallahu anh anlatiyor: "Yanima Zuheyr geldi ve bana: "Resulullah aleyhissalatu vesselam bize faydali olan bir seyi yasakladi" dedi. Ben:
"Resulullah aleyhissalatu vesselam her ne soyledi ise, mutlaka haktir!" dedim.
"Muhakala'yi (tarla kiralamasini) nasil yaptigimizi sordu. Ben de:
"Biz onu, dortte bir ve kuru hurma ve arpadan vasklarla ucretlendiriyoruz" dedim, bunun uzerine (Aleyhissalatu vesselam):
"Oyle yapmayin! Araziyi ya kendiniz ekin veya ektirin veya (kimseye vermeyip) sahip olun!" buyurdular."
Rafi der ki: "Ben de: "(Basustune!) dinlemek ve itaat etmek (borcumuzdur!)" dedim."
Buhari, Muzara'a 18, 19; Muslim, Buyu' 114, (1548); Ebu Davud, Buyu' 32, (3394); Nesai, Muzara'a 45, (7, 44, 49).
5350 - Yine Rafi radiyallahu anh anlatiyor: "Biz ensardan tarlasi en cok olan kimseydik ve biz, su tarla bize, su tarla onlara (ekenlere) olmak uzere kiraya verirdik. Bazan su tarla mahsul verirdi, su tarla vermezdi. Resulullah aleyhissalatu vesselam bizi bundan yasakladi. Fakat gumus (mukabili kiralamay)a gelince onu yasaklamadi."
Buhari, Muzara'a 6, 12, 18, Surut 7; Muslim, Buyu' 106, (1547); Muvatta, Kirau'l-Arz 1, (2, 713); Tirmizi, Ahkam 42, (1384); Ebu Davud, Buyu' 31, 32, (3392, 3393, 3395, 3397, 3398, 3399, 4000, 3401, 3402); Nesai, Muzara'a 45, 7, (33-50).
5351 - Hz. Cabir radiyallahu anh anlatiyor: "Bizden bazi kimselerin ihtiyaclarindan fazla arazileri vardi. Onlar: "Biz aramizi ucte bire veya dortte bire veya yariya kiraya verelim" dediler. Bunun uzerine Aleyhissalatu vesselam:
"Kimin arazisi varsa bizzat eksin veya bir kardesine bagislasin; ne ucret mukabili versin ne de kiraya versin!" buyurdular."
Buhari, Muzara'a 18, Hibe 35; Muslim, Buyu' 92, (1536); Nesai, Muzara'a 45, (7, 36-38).
5352 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam (bir gun) bir tarlaya ugramisti, tarlada ekin ugrunuyordu.
"Burasi kime ait?" buyurdular. Yanindakiler:
"Falan kimse kiraya verdi" dediler. Aleyhissalatu vesselam:
"Eger burayi bagislasaydi, kendisi icin bunun uzerinden muayyen bir ucret almasindan daha hayirli olurdu" buyurdular."
Buhari, Muzara'a 9, 18, Hibe 35; Muslim, Buyu' 120, (1550); Nesai, Muzara'a 45, (7, 36).
5353 - Zeyd Ibnu Sabit radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam muhabereyi yasakladi. Muhabere, tarlayi yari, ucte bir veya dortte bir karsiliginda almaktir."
Ebu Davud, Buyu' 34, (3407).
5354 - Hz. Cabir radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Muhabereyi terketmeyen, Allah ve Resulu ile savas ilan etsin."
Ebu Davud, Buyu' 34, (3406).
MEDH
5355 - Mutrif Ibnu Abdillah, babasi radiyallahu anh'tan naklediyor:
"Beni Amir heyetiyle Resulullah aleyhissalatu vesselam'in yanina gitmistik.
"Sen bizim efendimizsin!" diye hitap ettik.
"Efendi, Allah'tir!" buyurdular. Biz:
"Fazilette en ileride olanimiz, mertlikte en basta gelenimizsin!" dedik. Bize: "Soylediginizin hepsi bu veya buna yakin bir soz olsun. Seytan sizi (mubalagali medihlerde) kosturmasin!" buyurdular."
Ebu Davud, Edeb 10, (4806).
5356 - Hz. Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Hz. Omer radiyallahu anh'in soyle soyledigini isittim:
"Resulullah aleyhissalatu vesselam'i dinledim diyordu ki: "Hakkimda, hiristiyanlarin Meryem oglu Ìsa'ya yaptiklari asiri ovgulerde bulunmayin. Surasi muhakkak ki ben bir kulum. Benim icin "Allah'in kulu ve elcisi deyin."
Buhari, Enbiya 44, (Teysir, bu hadisi Muslim'in de rivayet ettigine isaret eder. Ancak rivayet Muslim'de mevcut degildir.)
5357 - Hz. Ebu Bekre radiyallahu anh anlatiyor: "Bir adam, Resulullah aleyhissalatu vesselam'in yaninda bir baskasini medh u sena etmisti.
"Yazik sana! Arkadasinin boynunu kestin" buyurdular ve bunu uc kere tekrar ettiler. Sonra da su aciklamayi yaptilar:
"Bir kimse kardesini illa da ovecekse bari: "Falancayi zannederim, ona Allah kafidir. Ben Allah'a karsi kimseyi tezkiye etmem (cunku AIlah herkesi benden iyi bilir). -Ondan (boyle bir fazilet) biliyorsa- falanca soyle soyledir" desin."
Buhari, Sehadat 16, Edeb 54, 95; Muslim, Zuhd 65, (3000); Ebu Davud, Edeb 10, (4805).
5358 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, meddahlarin agzina toprak sacmamizi emretti."
Tirmizi, Zuhd 55, (2396).
MIZAH VE SAKALASMA
5359 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "(Ashabtan bir kismi): "Ey Allah'in Resulu! Sen bize saka yapiyorsun!" demislerdi.
"Surasi muhakkak ki (saka da bile olsa) ben sadece hakki soylerim!" buyurdular."
Tirmizi, Birr 57, (1991).
5360 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Bir adam Aleyhissalatu vesselam'a gelerek: "Ey Allah'in Resulu! Beni bir deveye bindir!" dedi. Aleyhissalatu vesselam da: "Ben seni devenin yavrusuna bindirecegim!" dedi. Adam:
"Ey Allah'in Resulu, ben deve yavrusunu ne yapayim (ona binilmez ki!)" deyince Aleyhissalatu vesselam:
"Acaba deveyi deveden baska bir mahluk mu dogurur?" buyurdular."
Tirmizi, Birr 57, (1992); Ebu Davud, Edeb 92, (4998).
5361 - Yine Enes radiyallahu anh, Resulullah aleyhissalatu vesselam'in, kendisine: "Ey Zu'l-uzuneyn (iki kulakli)!" diye hitab ettigini, bu sozuyle saka yapmayi kasdettigini rivayet etmistir."
Tirmizi, Birr 57, (1993); Ebu Davud, Edeb 92, (2005).
5362 - Useyd Ibnu Hudayr radiyallahu anh anlatiyor: "Ensardan mizahci bir zat vardi. (Bir gun yine) konusup yanindakileri guldururken Resulullah aleyhissalatu vesselam elindeki cubugu (saka yollu) adamin bogrune durttu. Bunun uzerine adam:
"Ey Allah'in Resulu (canimi yaktiniz). Musaade edin kisas yapayim!" dedi. Aleyhissalatu vesselam da: "Haydi yap!" buyurdu. Adam:
"Ama uzerinizde gomlek var, benim uzerimde yoktu (kisas tam olmasi icin cikarimalisiniz)!"
Adamin talebi uzerine, Aleyhissalatu vesselam gomlegini kaldi(rip bogrunu ac)ti. Adam, Resulullah'i kucaklayip bogrunu opmeye basladi ve:
"Ben bunu arzu etmistim ey Allah'in Resulu!" dedi."
Ebu Davud, Edeb 160, (5224).
5363 - Abdullah Ibnu's-Saib Ibni Yezid Ibni's-Saib babasi tarikiyle ceddi (Yezid Ibnu's-Saib) radiyallahu anh'tan anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Sizden kimse, ne saka ne de ciddi olarak kardesinin degnegini almasin. Kim kardesinin degnegini almissa hemen ona geri versin."
Ebu Davud, Edeb 93, (5003); Tirmizi, Fiten 3, (2161).
5364 - Ibnu Ebi Leyla anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in ashabi radiyallahu anhum ecmainin bize anlattiklarina gore, onlar bir sefer yuruyusunde idiler. (Bir konaklama sirasinda) iclerinden biri uyurken, arkadasi gidip ipini alir. Uyaninca ipini bulamayan zat (kaybettim diye) korkar. (Duruma muttali olan) Aleyhissalatu vesselam: "Bir muslumana, bir baska muslumani korkutmak helal olmaz!" buyurdular."
Ebu Davud, Edeb 93, (5004).
ALEYHISSALATU VESSELAM'IN HASTALANMASI ve OLMESI
5365 - Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, kendisini olume goturen hastaliga yakalandigi zaman derdi ki:
"Ey Aise! Ben Hayber'de yedigim (zehirli) yemegin elemini hep hissediyordum. Iste simdi kalp damarimin kesildigini hissettigim anlar geldi."
Buhari, Megazi 83.
5366 - Yine Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in hastaligi agirlasip, agrilari artinca, benim odamda tedavi edilmesi icin diger zevcelerinden musaade istedi. Onlar kendisine izin verdiler. Iki kisinin arasinda cikti. Bunlardan biri amcasi Abbas Ibnu Abdilmuttalib idi, bir baskasi daha vardi. Ayaklari yerde surunuyordu. Odama girince izdirabi daha da artti.
"Agizlarindaki baglari acilmamis yedi kirbadan uzerime su dokun, belki (iyilesir), insanlara bir vasiyette bulunurum!" buyurdular. Hz. Hafsa'ya ait bir legene oturttuk. Sonra bu kirbalardan uzerine su dokmeye basladik. (Bir muddet sonra) "yeterince doktunuz" diye isaret edinceye kadar dokmeye devam ettik. Sonra (iyileserek) halka cikip namaz kildirdi ve bir hitabede bulundu."
5367 - Yine Sahiheyn'de Ubeydullah Ibnu Abdillah'tan gelen bir rivayette Ubeydullah der ki: "Hz. Aise radiyallahu anha'nin yanina girdim. Ona: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in hastaligindan bana anlatmaz misin?" dedim. Anlatmaya basladi: "Elbette! Resulullah aleyhissalatu vesselam agirlasti ve: "Halk namazini kildi mi?" diye sordu. Biz: "Hayir! Ey Allah'in Resulu, onlar sizi bekliyorlar!" dedik.
"Legene benim icin su koyun!" emrettiler. Hz. Aise der ki: "Hemen dedigini yaptik, o da yikandi. Sonra kalkmaya calisti, fakat uzerine bayginlik coktu. Sonra kendine geldi ve tekrar:
"Cemaat namaz kildi mi?" diye sordu. "Hayir!" dedik, onlar sizi bekliyorlar ey Allah'in Resulu!" Tekrar:
"Benim icin legene su koyun!" emretti. Hz. Aise der ki:
"Dedigini yaptik, yikandi. Sonra tekrar kalkmak istedi. Yine uzerine bayginlik coktu. Sonra ayilinca:
"Insanlar namaz kildi mi?" diye sordu.
"Hayir! dedik, onlar sizi bekliyorlar, ey Allah'in Resulu!" Aleyhissalatu vesselam: "Benim icin legene su koyun!" dedi ve yikandi. Sonra kalkmaya yeltendi, yine uzerine bayginlik coktu, sonra ayildi.
"Halk namazi kildi mi?" diye sordu.
"Hayir, onlar sizi bekliyorlar ey Allah'in Resulu!" dedik. Hz. Aise der ki:
"Halk mescide cekilmis, Resulullah aleyhissalatu vesselam'i yatsi namazi icin bekliyorlardi."
Hz. Aise der ki: "Resulullah aleyhissalatu vesselam Hz. Ebu Bekr'e adam gondererek halka namaz kildirmasini soyledi. Elci gelerek ona:
"Resulullah aleyhissalatu vesselam halka namaz kildirmani emrediyor!" dedi. Ince duygulu bir kimse olan Ebu Bekr radiyallahu anh:
"Ey Omer halka namazi sen kildir!" dedi. Hz. Aise'nin anlattigina gore, Hz. Omer:
"Buna sen daha ziyade hak sahibisin (ehaksin)!" cevabinda bulundu. Aise der ki: "O gunlerde namazi Ebu Bekr radiyallahu anh kildirdi. Bilahare Resulullah aleyhissalatu vesselam, kendinde bir hafiflik hissetti. Biri Abbas olmak uzere iki kisinin arasinda, ogle namazi icin cikti. O sirada namazi halka Ebu Bekr kildiriyordu. Ebu Bekr, Resulullah'in geldigini gorunce, geri cekilmek istedi. Aleyhissalatu vesselam geri cekilme diye isaret buyurdu. Kendisini getirenlere: "Beni yanina oturtun" dedi. Onlar da Hz. Ebu Bekr'in yanina oturttular. Hz. Ebu Bekr, Resulullah aleyhissalatu vesselam'in namazina uyarak namaz kiliyordu. Halk da Hz. Ebu Bekr'in namazina uyarak namazini kiliyordu. Resulullah aleyhissalatu vesselam oturmus vaziyette idi."
Ubeydullah der ki: "Abdullah Ibnu Abbas radiyallahu anhuma'nin yanina girdim ve:
"Hz. Aise radiyallahu anha'nin Aleyhissalatu vesselam'in hastaligi ile ilgili olarak anlattigini size anlatayim mi?" dedim. Bana: "Haydi anlat!" dedi. Ben de bu hususta anlattigini naklettim. Soylediklerimden hicbir noktayi reddetmedi. Sadece:
"(Resulullah'i mescide) Abbas'la birlikte tasiyan ikinci sahsin ismini verdi mi?" diye sordu. Ben: "Hayir soylemedi" deyince: "O, Ali radiyallahu anh idi" dedi."
5368 - Bir rivayette Buhari su ziyadede bulundu: "Resulullah aleyhissalatu vesselam hastaligi sirasinda: "Ben, yarin neredeyim? Ben, yarin neredeyim?" diye sorarak Hz. Aise'nin yaninda kalacagi gunu ogrenmek isterdi. Zevceleri, diledigi yerde kalma izni verdiler."
Hz. Aise der ki: "Aleyhissalatu vesselam, benim hucremde ve normal olarak bana ugramakta oldugu gunde vefat ettiler. Ayrica Aziz ve Celil olan Allah onun ruh-u serifelerini kabzettigi vakit, mubarek baslari cigerimle bogazim arasinda (gogsumde) (yaslanmis vaziyette) idi. Tukrugu de tukrugume karismisti.
(Aleyhissalatu vesselam'in hastaligi sirasinda birara, kardesim) Abdurrahman Ibnu Ebi Bekr radiyallahu anhuma iceri girdi, elinde bir misvak vardi, dislerini misvakliyordu. Resulullah aleyhissalatu vesselam o misvaga bakti.
"Ver o misvagi bana!" dedim. O da verdi. Dislerimle kemirip yonttum ve ucunu geverek (yumusatip) Aleyhissalatu vesselam'a uzattim. Resulullah, basi gogsume yasli vaziyette onunla dislerini misvakladi."
Buhari, Megazi 83, Vudu 45, Ezan 39, 46, 47, 51, 67, 68, 70, Hibe 14, Humus 4, Enbiya 19, Tibb 21, I'tisam 5; Muslim, Salat. 90, (418); Tirmizi, Cenaiz 8, (978, 979); Nesai, Cenaiz 6, (4, 6, 7).
5369 - Yine Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, sihhati yerinde iken soyle diyordu:
"Hicbir peygamber, cennetteki makamini gormeden kabzedilmez. Bundan sonra hayati devam ettirilir veya obur dunyaya gitme hususunda muhayyer birakilir."
Aleyhissalatu vesselam hastalandigi zaman O'nu, (basi) dizimin ustunde baygin vaziyette gordum. Bir ara kendine geldi. Gozlerini evin tavanina dikti ve sonra: "Ey Allah'im! Refik-i A'la'da (bulunmayi tercih ederim)" dedi. Bu sozu isitince ben (kendi kendime): "Demek ki (makami gosterildi) ve bizimle olmayi tercih etmiyor" dedim. Bunun, sihhatli iken bize soyledigi su hadis oldugunu anladim: "Hicbir peygamber cennetteki makamini gormeden kabzedilmez, sonra yasamaya devam veya obur dunyaya gitme hususunda muhayyer birakilir."
Resulullah aleyhissalatu vesselam'in telaffuz ettigi son soz: "Allahim, Refik-i A'la'da" cumlesi oldu." (Refik-i A'la: Cennetin en yuksek makaminda bulunan peygamberler cemaatidir).
Buhari, Megazi 83, 84, Tefsir, Nisa 13, Marda 19, Da'avat 29, Rikak 41; Muslim, Fezail 87, (2444); Muvatta, Cenaiz 46, (1, 238, 239); Tirmizi, Da'avat 77, (3490).
5370 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam muhtazar (olmeye yakin) iken evde birkisim erkekler vardi. Bunlardan biri de Omer Ibnu'l-Hattab radiyallahu anh idi. Resulullah aleyhissalatu vesselam:
"Gelin, size bir sey (vasiyet) yazayim da bundan sonra dalalete dusmeyin!" buyurdular. Hz. Omer:
"Resulullah aleyhissalatu vesselam'a izdirap galebe calmis olmali. Yaninizda Kur'an var, Allah'in kitabi sizlere yeterlidir" dedi. Oradakiler aralarinda ihtilafa dustu. Kimisi: "Yaklasin, Resulullah aleyhissalatu vesselam size vasiyet yazsin!" diyor, kimi de, Hz. Omer radiyallahu anh'in sozunu tekrar ediyordu.
Gurultu ve ihtilaf artinca, Aleyhissalatu vesselam:
"Yanimdan kalkin, yanimda munakasa caiz degildir!" buyurdu. Bunun uzerine Ibnu Abbas radiyallahu anhuma: "En buyuk musibet, Resulullah aleyhissalatu vesselam'la onun vasiyeti arasina girip engel olmaktir!" diyerek cikti."
Buhari, Megazi 83, Ilm 39, Cihad 176, Cizye 6, I'tisam 26; Muslim, Vasiyye 22, (1637).
5371 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam muhtazar oldugu (olum anlarina geldigi) zaman, sik sik izdiraplar burumeye basladi. Kerimeleri Hz. Fatima radiyallahu anha: "Vay babacigim, ne izdirab cekiyor!" diye yakinmaya basladi. Aleyhissalatu vesselam:
"Bugunden sonra baban izdirab cekmeyecek!" buyur(arak onu teselli etmek iste)di. Aleyhissalatu vesselam olunce, Hz. Fatima:
"Vay babacigim! Rabbi, duasina icabet etti! Vay babacigim, gidecegi yer Firdevs cennetidir! Vay babacigim, olumunu Cibril'e haber verdik" diye yas etti. Aleyhissalatu vesselam gomulunce de:
"Ey Enes! Resulullah aleyhissalatu vesselam uzerine toprak atmaya gonlunuz nasil razi oldu?" diyerek izdirabinin azametini dile getirdi."
Buhari, Megazi 83; Nesai, Cenaiz 13, (4,13); Ibnu Mace, Cenaiz 65, (1629).
5372 - Yine Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "(Resulullah aleyhissalatu vesselam'in amcasi) Hz. Abbas radiyallahu anh, bir cemaate ugradi. Aralarinda Ensardan bir grup vardi. Resulullah'in izdirabi arttigi icin agliyorlardi. Onlara: "Niye agliyorsunuz?" diye sordu.
"Resulullah aleyhissalatu vesselam'la beraberliklerimizi hatirladik" dediler. Bunun uzerine Abbas radiyallahu anh Resulullah aleyhissalatu vesselam'in yanina girdi (ve ensarin aglamakta oldugunu) ona haber verdi. Aleyhissalatu, vesselam hemen basina boz renkli bir sargi sardi -veya "bir burdenin kenarini" demisti- ve hucreden cikip minbere gecti. Halka hitap etti. Ensari hayirla yadetti ve onlara iyi muamele edilmesini vasiyet etti. Ilaveten dedi ki:
"Allah bir kulunu dunya ile yanindaki arasinda muhayyer birakti, o daAllah'in yanindakini secti: "Bu soz uzerine Hz. Ebu Bekr aglamaya basladi ve: "Ey Allah'in Resulu! Annelerimiz, babalarimiz sana feda olsunlar!" dedi. Biz de "Bu ihtiyar adama da ne oluyor ki, Resulullah'in: "Allah bir kulunu dunya ile yanindaki arasinda muhayyer birakti, kul da Allah'in yanindakini tercih etti" sozu uzerine agliyor" dedik. Meger burada muhayyer birakilan Resulullah'mis. Bunu en iyi bilenimiz de Ebu Bekr radiyallahu anh imis."
Buhari, Salat 80, Fezail 3.
5373 - Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'i yikamak istedikleri zaman: "Allah'a kasem olsun bilmiyoruz! Olulerimizi soydugumuz gibi, Resulullah'i da elbiselerinden soyacak miyiz, yoksa elbisesi uzerinde oldugu halde mi yikayacagiz?" dediler. Bu sekilde ihtilaf edince, Allah uzerlerine uyku atti. Oyle ki, onlardan herbirinin cenesi goguslerindeydi. Beyt cihetinden, kim oldugu bilinemeyen bir konusmaci:
"Resulullah aleyhissalatu vesselam'i elbisesi uzerinde oldugu halde yikayin!" diye konustu. Bunun uzerine kalkip, kamisi uzerinde oldugu halde yikadilar. Su, kamisin uzerinden dokuluyordu.. Aleyhissalatu vesselam'in bedenini elleriyle degil, kamisiyle ovuyorlardi."
Hz. Aise sozlerine devamla dedi ki: "Eger, daha once yaptigim isi simdi yapacak olsaydim, Resulullah aleyhissalatu vesselam'i kadinlarindan baskasi yikamazdi."
Ebu Davud, Cenaiz 32, (3141).
5374 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam uc Necrani kumas icerisine kefenlendi: "Iki parcali bir hulle, bir de oldugu sirada uzerinde bulunan kamis."
Amiru's-Sabi'den kaydedilen bir rivayette Ibnu Abbas su ziyadede bulunur: "Aleyhissalatu vesselam'i Hz. Ali, Fazl ve Usame radiyallahu anhum yikadi ve bunlar kabrine indirdiler."
Ebu Davud, Cenaiz 34, (3153).
5375 - Imam Malik anlatiyor: "Bana ulastigina gore, Resulullah aleyhissalatu vesselam pazartesi gunu vefat etti ve sali gunu de defnedildi. Halk namazini (cemaat halinde degil) ferd ferd kildi, hic kimse imamlik yapmadi.
Bir kismi: "Minberin yanina defnedilsin" dedi. Bazilari da: "Baki' mezarligina defnedilsin" dedi. Bu (munakasaya) Hz. Ebu Bekir geldi ve: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in "Her peygamber oldugu yere defnedilir" buyurdugunu isitmistim" dedi. Bunun uzerine, hemen orada mezar kazildi.
Aleyhissalatu vesselam'i yikamak istedikleri vakit, gomlegini cikarmak istediler. Derken: "Gomlegi cikarmayin!" diye bir ses isittiler. Bunun uzerine gomlegi uzerinde oldugu halde yikadilar."
Muvatta, Cenaiz 27, (2, 231).
5377 - Muhammed Ibnu Ali Ibni'l-Huseyin anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in kabrine lahid yapan Ebu Talha'dir. Aleyhissalatu vesselam'in altina kadifeyi koyan, (Aleyhissalatu vesselam'in) azadlisi sukran radiyallahu anh'dir."
Tirmizi, Cenaiz 55, (1047).
5378 - Kasim Ibnu Muhammed rahimullah anlatiyor: "(Halam) Hz. Aise radiyallahu anha'nin evine gidip yanina girdim ve: "Ey annecigim! Bana Resulullah aleyhissalatu vesselam ve iki arkadasinin kabirlerini(n ortusunu) ac da bir goreyim!" dedim. Uc kabri de benim icin aciverdi. Bunlar (yer seviyesinden ne) yukarida ne de asagida idiler. Kirmizi arsanin kumlariyla kumlanmis idi."
Ebu Davud,Cenaiz 72, (3220).
5379 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma'nin anlattigina gore, Resulullah aleyhissalatu vesselam'in kabrini yerden yukseltilmis olarak gormustur.
Buhari, Cenaiz 96.
5382 - Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Insan oldugu zaman gozleri nasil belerip kaliyor, gormez misiniz?" buyurmustu. Cemaat:
"Evet, goruyoruz!" dediler. Bunun uzerine:
"Iste bu, gozunun, nefsini (cikan ruhunu) takip etmesindendir!" buyurdular."
Muslim, Cenaiz 9, (921).
5383 - Ummu Seleme radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam Ebu Seleme radiyallahu anh'in yanina girdi. Ebu Seleme'nin gozleri acik kalmisti; onlari kapatti. Sonra:
"Ruh kabzedildi mi goz onu takip eder" buyurdu. Ehlinden bazilari feryad u figan koparmisti. Aleyhissalatu vesselam:
"Kendinize kotu temennide bulunmayin, hayir dua edin! Cunku melekler, soylediklerinize amin derler!" buyurdu. Sonra ilave etti:
"Allahim, Ebu Seleme'ye magfiret buyur! Derecesini hidayete erenler arasinda yukselt. Arkasinda kalanlar arasinda ona sen halef ol! Ey alemlerin Rabbi! Ona da bize de magfiret buyur! Ona kabrini genis kil, orada ona nur ver!"
Muslim, Cenaiz 7, (920); Tirmizi, Cenaiz 7, (977); Ebu Davud, Cenaiz 19, 21, (3115, 3118); Nesai, Cenaiz 3, (4, 5).
5384 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Bir musluman muhtazar oldugu (can cekisme anina girdigi) zaman rahmet melekleri, beyaz bir ipekle gelirler ve soyle derler:
"Sen razi ve senden de (Rabbin) razi olarak (su bedenden) cik. Allah'in rahmet ve reyhanina ve sana gadabi olmayan Rabbine kavus."
Bunun uzerine ruh, misk kokusunun en guzeli gibi cikar. Oyle ki melekler onu birbirlerine verirler, ta semanin kapisina kadar onu getirirler ve: "Size arzdan gelen bu koku ne kadar guzel!" derler. Sonra onu mu'minlerin ruhlarina getirirler. Onlar, onun gelmesi sebebiyle sizden birinin kaybettigi seyinin kendisine geldigi zamanki sevincinden daha cok sevinirler. Ona:
"Falanca ne yapti? Falanca ne yapti?" diye (dunyadakilerden haber) sorarlar. Melekler:
"Birakin onu, onda hala dunyanin tasasi var!" derler. Bu gelen (kendisine dunyadan soran ruhlara):
"Falan olmustu, yaniniza gelmedi mi?" der. Onlar:
"0, annesine, Haviye cehennemine goturuldu!" derler. Aleyhissalatu vesselam devamla der ki:
"Kafir muhtazar oldugu vakit, azab melekleri mish (denen kildan kaba bir elbise) ile gelirler ve soyle derler:
"Bu cesedden kendin ofkeli, Allah'in da ofkesini kazanmis olarak cik ve Allah'in azabina kos!"
Bunun uzerine, cesedden, en kotu bir cife kokusuyla cikar. Melekler onu arzin kapisina getirirler. Orada:
"Bu koku ne de pis!" derler. Sonunda onu kafir ruhlarin yanina getirirler."
Nesai, Cenaiz 9, (3, 8-9).
5386 - Ubeyd Ibnu Halid es-Sulemi Resulullah aleyhissalatu vesselam'in ashabindan birinden naklen anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Ani olum, kafir icin gadab-i ilahi'nin bir yakalamasidir, mu'min icin de bir rahmettir."
Ebu Davud, Cenaiz 14, (3110).
CEVAZ
5387 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'la birlikte demirci Ebu Seyf radiyallahu anh'in yanina girdik. O, Resulullah aleyhissalatu vesselam'in oglu Ibrahim'in sut babasi idi. Aleyhissalatu vesselam oglunu aldi, optu ve kokladi. Daha sonra yanina tekrar girdik. Ibrahim can cekisiyordu. Bu manzara karsisinda Aleyhissalatu vesselam'in gozlerinden yas bosandi. Abdurrahman Ibnu Avf radiyallahu anh:
"Sen de mi (agliyorsun) ey Allah'in Resulu?" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "Ey Ibnu Avf! Bu merhamettir!" buyurdu ve aglamasina devam etti. Sonra soyle soyledi: "Gozumuz yas doker, kalbimiz huzun ceker, fakat Rabbimizi razi etmeyecek soz sarfetmeyiz. Ey Ibrahim! Senin ayrilmandan bizler uzgunuz!"
Buhari, Cenaiz 44; Muslim, Fezail 62, (2315); Ebu Davud, Cenaiz 28, (3126).
5388 - Abdullah Ibnu Ubeydillah Ibni Ebi Muleyke anlatiyor: "Hz. Osman Ibnu Affan radiyallahu anh'in Mekke'de bir kizi vefat etti. Cenazesinde bulunmak uzere geldik. Ibnu Omer ve Ibnu Abbas radiyallahu anhum de cenazede hazir oldular. Ben ikisinin arasinda oturuyordum. Abdullah Ibnu Omer, tam karsisinda bulunan Amr Ibnu Osman'a:
"Aglamayi niye yasaklamiyorsun? Zira Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Olu, ehlinin, kendisi uzerine aglamasi sebebiyle azab gorur" buyurmustur!" dedi. Bunun uzerine Ibnu Abbas radiyallahu anhuma: "Hz. Omer radiyallahu anh bunun bir kismini soylemisti" dedi ve sonra Ibnu Abbas konusmasina devam ederek anlatti:
"Hz. Omer'le Mekke'den ciktim. el-Beyda nam mevkie geldigimizde, semure agacinin golgesinde bir yolcu gordu. Bana:
"Git bak bakalim! Bu yolcu neyin nesi?" dedi. Gittim baktim, meger Suheyb imis, gelip haber verdim. "Onu bana cagir!" dedi. Tekrar Suheyb'e donup:
"Haydi yuru, Emir'ul-Mu'minine ugra!" dedim.
Hz. Omer radiyallahu anh hancerlendigi zaman Hz. Suheyb radiyallahu anh, aglayarak girdi. Hem agliyor, hem de: "Vay kardesim, vay arkadasim!" diyordu. Hz. Omer: "Ey Suheyb bana mi agliyorsun? Aleyhissalatu vesselam: "Olu, ehlinin kendi uzerine aglamasi sebebiyle azab gorur" buyurdu!" dedi.
Ibnu Abbas radiyallahu ahnuma der ki: "Hz. Omer radiyallahu anh oldugu zaman bunu Hz. Aise radiyallahu anha'ya hatirlatmistim. Soyle dedi:
"Allah Omer'e rahmet buyursun! Vallahi Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Allah, mu'mine, ehlinin uzerine aglamasi sebebiyle azab verir" demedi. Lakin Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Allah, kafirin azabini, ehlinin uzerine aglamasiyla artirir" buyurdular."
Hz. Aise sozlerine soyle devam etti: "(Bu meselede) size Kur'an yeter. Orada "Hicbir gunahkar baskasinin gunahini yuklenmez" (Fatir 18) buyrulmustur."
Bu soz uzerine Ibnu Abbas radiyallahu anhum: "Gercek su ki, gulduren de, aglatan da Allah'tir, (gulmek ve aglamak fitri bir se'niyettir, kisinin bundadahli yoktur)" dedi.
Ibnu Muleyke der ki: "Ibnu Omer bu konusmalar karsisinda hicbir sey soylemedi (serdedilen delilleri ikna edici buldu)."
Buhari, Cenaiz 33; Muslim, Cenaiz 22, (928); Nesai, Genaiz 15, (4,18,19).
5389 - Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Kendisine, Ibnu Omer radiyallahu anhuma'nin: "Sag kimsenin uzerine aglamasiyla oluye azab edilecegini soylemekte oldugu" haber verilmisti. Su cevabi verdi:
"Allah, Ebu Abbirrahman'i (Ibnu Omer'i) magfiret buyursun. Aslinda o, yalan soylemiyor, ancak unutmus veya yanilmis olmali. Zira Resulullah aleyhissalatu vesselam, (olmus) bir yahudi kadin cenazesine ugramisti, yakinlari onun uzerine agliyorlardi.
"Bunlar onun uzerine agliyorlar. Ona da bu yuzden kabrinde azab ediliyor!" buyurdu."
Buhari, Cenaiz 33; Muslim, Cenaiz 25, (931); Muvatta, Cenaiz 37, (1, 234); Tirmizi, Cenaiz 25, (1004); Nesai, Cenaiz 15, (4,17).
5390 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in alinden birisi vefat etmisti. Kadinlar, arkasindan aglamak uzere toplandilar. Hz. Omer radiyallahu anh onlari bundan men etmek ve geri cevirmek uzere kalkti. Aleyhissalatu vesselam mudahale edip:
"Ey Omer! Birak onlari, cunku goz aglayicidir, kalp izdiraba maruzdur, (izdirabin yasandigi) zaman yakindir!" buyurdular."
Nesai, Cenaiz 16, (4,19).
5391 - Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, olmus bulunan Osman Ibnu Maz'un'u, gozlerinden yaslar dokerek optu."
Tirmizi, Cenaiz 14, (989); Ebu Davud, Cenaiz 40, (3163); Ibnu Mace, Cenaiz 7, (1456).
5392 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, Kurralar olduruldugu zaman, bir ay boyu kunut okudu. Resulullah aleyhissalatu vesselam'in bir baska sey icin bu kadar uzuldugunu hic gormedim."
Buhari, Cenaiz 41, Vitr 7, Cizye 8, Megazi 38, Da'avat 59; Muslim, Mesacid 29, (677).
MATEMDEN NEHIY
5393 - Ummu Seleme radiyallahu anha anlatiyor: "Ebu Seleme oldugu zaman, soyle dedim: "Garip adam, diyar-i gurbette oldu. Ben de: "Onun icin oyle bir aglayacagim ki, herkes ondan bahsetsin."
Tam aglamak icin hazirlanmistim ki, Said'den, bana yardim etmek isteyen bir kadin geldi. Resulullah aleyhissalatu vesselam onunla karsilasmis ve kadina: "Sen, Allah Teala'nin tard ettigi seytani tekrar eve sokmak mi istiyorsun?" dediler. Bunun uzerine ben de aglamaktan vazgectim ve aglamadim."
Muslim, Cenaiz 10, (922).
5394 - Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'a Zeyd Ibnu Harise, Cafer Ibnu Ebi Ta'lib ve Abdullah Ibnu Ravaha radiyallahu anhum'un olum haberi gelince oturdu. (Halinden) uzuntulu oldugu belliydi. Ben kapi araligindan bakiyordum. Yanina bir adam geldi ve: "Cafer'in kadinlari!" dedi ve onlarin agladiklarini haber verdi. Aleyhissalatu vesselam derhal onlari men etmesini emretti. Adam gitti ve sonra geri gelip: "Ben onlari yasakladim, fakat onlar sozume kulak asmadilar" dedi. Aleyhissalatu vesselam ikinci sefer emrederek kadinlari bundan nehyetmesini soyledi. Ama o, kadinlarin yine kulak asmadiklarini haber verdi. Aleyhissalatu vesselam yine: "Yasakla onlari!" buyurdu. Adam ucuncu sefer geri geldi ve:
"Ey Allah'in Resulu! Allah'a yemin olsun kadinlar bana -veya bize- galebe caldilar" dedi. Aleyhissalatu vesselam:
"Agizlarina toprak sac!" emretti."
Buhari, Cenaiz 41, 46, Megazi 44, Muslim, Cenaiz 30, (935); Ebu Davud, Cenaiz 25, (3122); Nesai, Cenaiz 14, (4,15).
5395 - Cabir Ibnu Atik radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam Abdullah Ibnu Sabit'e gecmis olsun ziyaretine gelmisti. Onu, (Allah'in emri) galebe calmis buldu. Ona seslendi. Fakat cevap alamadi. Bunun uzerine Resulullah aleyhissalatu vesselam istirca'da bulundu "Inna lillahi ve inna ileyhi raci'un" dedi ve:
"Biz (yasamani isteriz ama, Allah'in emri) bize galebe caldi ey Ebu'r-Rebi!" dedi. Bunun uzerine kadinlar feryad edip aglamaya basladilar. Ibnu Atik radiyallahu anh kadinlari susturmaya basladi. Ancak Aleyhissalatu vesselam: "Birak onlari aglasinlar! Vacip oldugu zaman tek aglayan aglamayacak" buyurdu.
"Vacip olan da ne?" dediler.
"Oldugu zaman (demektir)" dedi. Bunun uzerine kizi:
"Allah'a yemin olsun, elimden gelse sehid olmani isterim. Cunku sen (cihad icin gerekli techizati) hazirladin" dedi. Aleyhissalatu vesselam da:
"Allah onun ecrini niyetine gore verdi. Siz aranizda sehid olmayi ne zannedersiniz?" buyurdular.
"Allah yolunda olmek!" dediler. Aleyhissalatu vesselam acikladi:
"Oyleyse ummetimin sehidleri cidden azdir. Bilesiniz: Taunda olen sehittir, bogularak olen sehittir, yeter ki seferi taatte olsun. Zatulcenb'ten olen sehittir. Ishalden olen sehittir, yanarak olen sehittir, yikik altinda olen sehittir, cacuk karninda olen kadin sehittir."
Muvatta, Cenaiz 36, (1, 233, 234); Ebu Davud, Cenaiz 15, (3111); Nesai, Cenaiz 14, (4,13,14).
5396 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam Sa'd Ibnu Ubade'ye gecmis olsun ziyaretinde bulundu. (Yanina gelince) onu baygin buldu ve: "Olmus olmali!" dedi. Yanindakiler: "Hayir" deyince, Aleyhissalatu vesselam agladilar. Resulullah'in agladigini goren halk da agladi.
"Isitmiyor musunuz, buyurdular, Allah Teala Hazretleri ne gozyasi sebebiyle ne de kalbin huznuyle azab vermez. Ancak sunun sebebiyle azab verir! -ve dilini isaret ettiler- yahut da merhamet eder."
Buhari, Cenaiz 45; Muslim, Cenaiz 12, (924).
5397 - Ibnu Mes'ud radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"(Izdirab ve matemi sebebiyle) yanaklarini yolan, ust basini yirt(ip dovun)en, cahileye duasiyla dua eden bizden degildir."
Buhari, Cenaiz 36, 39, 40, Menakib 8; Muslim, Iman 165, (103); Tirmizi, Cenaiz 22, (999); Nesai, Cenaiz 19, (4, 20).
5398 - Ebu Musa radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
Bir kimse olunce, arkada aglayanlari kalkip: "Vay benim dagim, vay efendim..."gibi sozler sarfederse, ona iki melek vekil kilinir, melekler olen kimsenin gogsune vura vura: "Sen oyle misin?" diye sorarlar."
Tirmizi, Cenaiz 24, (1003).
5399 - Nu'man Ibnu Besir radiyallahu anhuma anlatiyor: "Abdullah Ibnu Ravaha radiyallahu anh bayilmisti. Kizkardesi Amra aglamaya basladi: "Vay benim dagim vay suyum, vay buyum" diye sayip dokerek yakiniyordu. Abdullah ayildigi zaman:
"Allah'a yemin olsun, o soylediklerini soylerken her defasinda bana: "Sen boyle misin?" diye soruldu" dedi."
Soylendigine gore, Abdullah vefat ettigi zaman Amra arkasindan aglamadi."
Buhari, Megazi, 44.
5400 - Hz. Cabir Ibnu Abdillah radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, Abdurrahman Ibnu Avf radiyallahu anh'in elinden tuttu, oglu Ibrahim'e gittiler. Aleyhissalatu vesselam oglunu can cekisir vaziyette buldu. Kucagina aldi ve agladi. Abdurrahman:
"Agliyor musun? Aglamaktan bizi sen men etmedin mi? " dedi. Aleyhissalatu vesselam:
"Hayir (aglamaktan degil), iki ahmak, facir sesten yasakladim: Musibet sirasindaki ses; yuzleri tirmalamak, cepleri yirtmak ve seytan matemi."
Tirmizi, Cenaiz 25, (1005).
5401 - Esma Bintu Yezid Ibni's-Seken radiyallahu anha anlatiyor: "Kadinlardan biri dedi ki: "Ey Allah'in Resulu! Bizim sana asi olmamamiz gereken su ma'ruf (iyi amel) nedir?" Aleyhissalatu vesselam:
"Matem yapmayin!" buyurdu. Kadin:
"Ey Allah'in Resulu! Falan sulale (nin kadinlari) amcamin (vefatinda matemime istirak edip) yardimcim olmuslardi. Benim de mukabeleten borcumu odemem gerek" dedi. Aleyhissalatu vesselam kadina (matem icin) izin vermedi. Kadin tekrar tekrar izin istedi."
Kadin der ki: "Resulullah, sonunda onlara borcumu odemem icin izin verdi. Onlara olan borcumu odedikten sonra hic matem tutmadim, su ana kadar bir baska mateme de katilmadim. Benim disinda matem tutmayan kadin da kalmadi."
Tirmizi, Tefsir, Mumtehine, (3304).
5403 - Ebu Sa'idi'l-Hudri radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam matemci kadina da, onu dinleyene de lanet etti."
Ebu Davud, Cenaiz 20, (3128).
5405 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Bir adam, Arafat'ta Resulullah ile beraber dururken devesi onu (yere atip) boynunu kirdi ve adam oldu. Aleyhissalatu vesselam: "Adami su ve sidr ile gasledin, iki parca bezle kefenleyin, kefene tahnit yapmayin (koku surmeyin).. Basini da ortmeyin. Allah onu Kiyamet gunu telbiye ederek diriltecektir!" buyurdu."
Buhari, Cenaiz 20, 21, 22, Cezau's-Sayd 13, 20, 21; Muslim, Hacc 94, (1206); Ebu Davud, Cenaiz 84, (3238, 3239, 3240, 3241); Tirmizi, Hacc 105, (951); Nesai, Hacc 98, 99,100,101 (5,195-197).
5406 - Leyla Bintu Kaif es-Sakafiyye anlatiyor: "Ben Ummu Kulsum Binti Resulullah aleyhissalatu vesselam'i yikayan kadinlar arasinda idim. Resulullah aleyhissalatu vesselam da kapinin yaninda idi. Yaninda Ummu Kulsum'un kefeni vardi, bize parca parca veriyordu. Ilk verdigi parca izar idi. Sonra gomlegi(dir'), sonra basortusunu (himar) sonra gogus ortusunu (milhafe) verdi. Ummu Kulsum sonra bir baska giysinin icine konuldu."
Ebu Davud, Cenaiz 36, (3157).
5407 - Ebu Sa'idi'l-Hudri radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in: "Olu, (Kiyamet gunu), icinde oldugu elbise ile diriltilecek" dedigini isittim."
Ebu Davud, Cenaiz 18, (3114).
5408 - Hz. Ali radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Kefen(e fazla odeme)de ileri gitmeyin. Cunku cabuk curutulur."
Ebu Davud, Cenaiz 35, (3154).
5409 - Hz. Cabir radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, Hamza Ibnu Abdilmuttalib'i tek parcadan mutesekkil cizgili bir kumasla kefenledi."
Tirmizi, Cenaiz 20, (997).
5410 - Abdullah Ibnu Amr Ibni'I-As radiyallahu anhuma anlatiyor:
"Olu uc parca ile kefenlenir: Gomlek giydirilir, izar baglanir, ucuncu giysi olan lifafeye sarilir. Eger sadece bir kat giysi varsa onunla kefenlenir."
Muvatta, Cenaiz 7, (1, 224).
5411 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Kim cenazeyi takip eder ve once uc kere tasirsa (olen kardesine karsi olan) borcunu odemis olur."
Tirmizi, Cenaiz 50,(1041).
5412 - Yine Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah alehissalatu vesselam buyurdular ki:
"Cenazeyi ne ses (matem), ne de atesle takip etmeyin."
Bir rivayette su ziyade var: "Cenazenin onunde yurumeyin."
Muvatta, Cenaiz 13, (1, 226); Ebu Davud, Cenaiz 46, (3171).
5413 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'i, Hz. Omer ve Hz. Ebu Bekir'i cenazenin onunde yururlerken gordum."
Ebu Davud, Cenaiz 49, (3179); Tirmizi, Cenaiz 26, (1007,1008); Nesai, Cenaiz 56, (4, 56).
5414 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam cenazenin onunde yururdu. Hz. Ebu Bekr, Hz. Omer, Hz. Osman da (onde yururdu).
Tirmizi, Cenaiz 26, (1007).
Rezin su ziyadede bulundu: "Siz tesyi ederken cenazenin onunde, arkasinda, saginda, solunda ve yakininda yuruyun!"
Rezin'in ziyadesini Buhari muallak olarak zikretmistir.
5415 - Ummu Atiyye radiyallahu anhuma anlatiyor: "Cenazeyi takipten (biz kadinlar) men edildik ama bunda cok siddet gosterilmedi."
Buhari, Cenaiz 30; Muslim, Cenaiz 235, (938); Ebu Davud, Cenaiz 44, (3167).
5416 - Mugire radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Binekli, cenazenin ardindan yurur, yaya ise diledigi yerden. Cocuga da namaz kilinir. Anne-babasi icin magfiret ve rahmetle dua edilir."
Tirmizi, Cenaiz 42, (1031); Nesai, Cenaiz 55, 56, (4, 55, 56); Ebu Davud, Cenaiz 49, (4180).
5417 - Hz. Sevban radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam bir cenazeye katilmisti. Birkisim binekliler gordu.
"(Binerek cenaze tesyi etmekten) utanmiyor musunuz? Allah'in melekleri yaya olsunlar da siz hayvanlarin sirtinda olun (olacak sey degil)!" buyurdular."
Tirmizi, Cenaiz 28, (1012); Ebu Davud, Cenaiz 48, (3177).
5418 - Hz. Cabir Ibnu Semure radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam Ebu'd-Dahdah'in cenazesini yayan takip etti. At sirtinda geri dondu."
Muslim, Cenaiz 89, (965); Tirmizi, Cenaiz 29, (1014); Ebu Davud, Cenaiz 48, (3178); Nesai, Cenaiz 95, (4, 85, 86).
CENAZEYI DEFINDE SUR'AT
5419 - Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Cenazede cabuk olun. Eger salih biri ise, kendisine iyilik yapmis olursunuz. Boyle biri degilse, belayi bir an once sirtinizdan atmis olursunuz."
Buhari, Cenaiz 52; Muslim, Cenaiz 51, (944); Muvatta, Cenaiz 56, (1, 243); Ebu Davud, Cenaiz 50, (3181); Tirmizi, Cenaiz 30, (1015); Nesai, Cenaiz 44, (4, 42).
5420 - Ubadetu'bnu's-Samid radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam cenazeyi takip ettigi vakit, cenaze mezara konuncaya kadar oturmazdi. Bir yahudi alimi (bir gun) karsisina cikip:
"Ey Muhammed biz de boyle yapariz!" dedi. Bunun uzerine Aleyhissalatu vesselam: "Onlara muhalefet edin! Oturun!" emrettiler!"
Ebu Davud, Cenaiz, 47, (3176); Tirmizi, Cenaiz, 35, (1020).
5421 - Amir Ibnu Rebi'a radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Sizden biri bir cenazenin gectigini gorurse, cenaze ile birlikte yurumese bile, cenazeyi geride birakincaya veya cenaze kendisini geride birakincaya veya cenaze onu geride birakmadan, yere konuncaya kadar oturmasin."
Buhari, Cenaiz 47, 48; Muslim, Cenaiz 74; (958); Ebu Davud, Cenaiz 47, (3172); Tirmizi, Cenaiz 51, (1042); Nesai, Cenaiz 45, (4, 44).
5422 - Muhammed Ibnu Sirin rahimehullah anlatiyor: "Hasan Ibnu Ali ve Ibnu Abbas radiyallahu anhum (otururlar iken) bir cenaze gecmisti. Hz. Hasan derhal ayaga kalkti, Ibnu Abbas ayaga kalkmadi. Hasan radiyallahu anh:
"Resulullah aleyhissalatu vesselam bir yahudinin cenazesine ayaga kalkmadi mi?" dedi: Bunun uzerine Ibnu Abbas da ayaga kalkti. Cenaze icin kalkti sonra tekrar oturdu.
Bir rivayette: "Ben melekler icin, yani cenaze ile birlikte olan melekler icin ayaga kalktim" denmistir.
Nesai, Cenaiz 47, (4, 46).
5423 - Hasan Ibnu Ali radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam otururken bir yahudi cenazesi geciyordu. Yahudi cenazesinin basindan yukarida olmasini iyi karsilamadi ve ayaga kalkti."
Nesai, Cenaiz 47, (4, 47).
SEHIDIN DEFNI
5424 - Hisam Ibnu Amir anlatiyor: "Uhud gunu Ensar, Resulullah aleyhissalatu vesselam'a gelip: "Bize yara ve mesakkat isabet etti, ne emredersiniz (ey Allah'in Resulu)?" dediler. Aleyhissalatu vesselam da:
"Kabirleri genisletin ve derinlestirin. Bir kabre iki-uc kisiyi birden koyun!" buyurdular."
"Oyleyse hangisi one konsun?" denildi.
"Kur'an'i daha cok bilen!" buyurdular."
5425 - Hz. Cabir radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, Uhud sehidlerini (defin sirasinda), her iki kisinin (cesedini) bir giysiye koyuyor, sonra da: "Kur'an'i hangisi daha cok almisti?" diye sorup, onlardan birine isaret edildigi takdirde, onu lahidde one koyuyordu. Sonra da: "Ben bunlara sahidim!" diyordu. Onlari kanlariyla defnetmelerini emretti. Onlara cenaze namazi kilmadi, onlari yikamadi da."
Buhari, Cenaiz 73, 74, 75, 76, 79, Megazi 26; Ebu Davud, Cenaiz 31, (3138); Tirmizi, Cenaiz 46, (1036); Nesai, Cenaiz 61, (4, 62).
(Ibnu Deybe hadisin bir meselesi ile ilgili olarak su aciklamayi yapar): "Derim ki: "Iki kisinin, bir giysi icinde, derileri birbirlerine degecek sekilde birlestirilmeleri caiz degildir. Oyleyse bu "birlestirme" hadisesi, ikisinin arasina bir perde konduktan sonra gerceklestirilmis olacagina yahut o giysinin ikisi arasinda bolunmus olacagina hamledilir. Zahir mana da bunu gerektiriyor cunku hadiste gecen "onlardan birine isaret edildigi takdirde, onu lahidde one koyuyordu" ibaresi bunu ifade eder. Her birinin mustakil veya aralarinda bir perde olmadan birini one almak mumkun degildir."
5426 - Hz. Cabir radiyallahu anh anlatiyor: "Uhud gunu, halam, kabristanimiza gommek icin babami (Uhud'dan Medineye) getirmisti. O sirada Resulullah aleyhissalatu vesselam'in tellali soyle nida etti: "Oluleri yerlerine geri goturun!"
Ebu Davud, Cenaiz 42, (3165); Tirmizi, Cihad 37, (1717); Nesai, Cenaiz 83, (4, 79).
5427 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, Uhud sehidlerinin uzerinden demir(den mamul silah, zirh gibi seyler)in ve deri(den mamul kan bulasmamis giyecek)lerin cikarilmasini ve onlarin elbiseleri ve kanlariyla gomulmelerini emretti."
Ebu Davud, Cenaiz 31, (3134).
DEFINDE TA'CIL
5428 - Husayn Ibnu Vahvah radiyallahu anh anlatiyor: "Talha Ibnu'I-Bera hastalandigi zaman, Resulullah aleyhissalatu vesselam ona gecmis olsun ziyaretine geldi. (Yakinlarina "Ben onda olum alametinin zuhurunu gordum. (Olumunu) -bana hemen haber verin ve acele davranin. Cunku, musluman bir kimsenin cesedinin ailesi icerisinde hapsedilmesi uygun degildir" buyurdular."
Ebu Davud, Cenaiz 38, (3159).
5429 - Hz. Cabir radiyallahu anh anlatiyor: "Bir gun Resulullah aleyhissalatu vesselam bir hutbe irad etti. Hutbesinde, ashabindan, olmus, yetersiz bir kefene sarilip, geceleyin defnedilmis bir zati zikretti. Sonra kisinin, mecbur kalmadikca geceleyin gomulmesini yasakladi, ta ki uzerine namaz kilinsin. Ve dedi ki:
"Biriniz kardesini kefenledi mi, kefenini guzel yapsin!"
Muslim, Cenaiz 49, (943); Ebu Davud, Cenaiz 34, (3148); Nesai, Cenaiz 37, (4, 33).
5430 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, geceleyin bir kabre girdi. Kendisine bir kandil yakilmisti. Uzanmis vaziyetteki cenazeyi kible cihetinden aldi. (Oluye): "Muhakkak ki sen cok dua eden, cok Kur'an okuyan (yufka yurekli) bir kimseydin. Allah sana rahmetini bol kilsin!" diye dua etti ve dort kere tekbir getirdi."
Tirmizi, Cenaiz 62, (1057).
5431 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in bir kizinin defnine sahid olduk. Bu definde Resulullah kabrin uzerine oturmustu. Aleyhissalatu vesselam'in gozlerinden yas aktigini gordum.
"Aranizda bu gece gunah islemeyen (cima yapmayan) var mi?" buyurdular. Ebu Talha radiyallahu anh: "Ey Allah'in Resulu! Ben varim!" dedi. Aleyhissalatu vesselam da:
"Oyleyse kabrine in!" buyurdular."
Ravi der ki: "Ebu Talha kabre inip onu defnetti."
Buhari, Cenaiz 72.
5433 - Ebu'I-Heyyac el-Esedi anlatiyor: "Bana, Hz. Ali radiyallahu anh: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in beni gondermis oldugu seye ben de seni gondereyim mi?" diye sordu ve Resulullah'in kendisine:
"Haydi git, kirip dokmedik put, duzlemedik yuksek kabir birakma!" dedigini anlatti."
Muslim, Cenaiz 93, (969); Ebu Davud, Cenaiz 72, (3218); Nesai, Cenaiz 99, (4, 88, 89).
5434 - Hz. Cabir radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam kabrin kireclenmesini, uzerine bina yapilmasini, uzerine oturulmasini, uzerine yazi yazilmasini ve ayakla basilmasini yasakladi."
Muslim, Cenaiz 94, (970); Ebu Davud, Cenaiz 76, (3225, 3226); Tirmizi, Cenaiz 58, (1052); Nesai, Cenaiz 96, (4, 86, 88).
5435 - Muttalib Ibnu Ebi Veda'a anlatiyor: "Osman Ibnu Maz'un oldugu zaman, cenazesi Medine'den disari cikarildi ve gomuldu. Osman radiyallahu anh, muhacirlerden olen kimse idi. Resulullah aleyhissalatu vesselam, bir adama Osman icin bir kaya (getirerek mezar yerini belli etmesini) emretti. Adam (bir tas aldi, fakat) tasimaya guc yetiremedi. Resulullah aleyhissalatu vesselam bizzat gidip kollarini sivadi. -Ravi der ki: "Sanki ben sivadigi sirada Resulullah'in kollarinin beyazligini gorur gibiyim."- Sonra kayayi getirip Osman'in bas tarafina koydu ve: "Bununla, kardesimin kabrini isaretliyorum, ailemden olenleri bunun yanina gomecegim" buyurdu."
Ebu Davud, Cenaiz 63, (3206).
OLUNUN NAKLI
5436 - Abdullah Ibnu Ebi Muleyke anlatiyor: "Abdurrahman Ibnu Ebi Bekr radiyallahu anhuma Mekke yakinlarinda bir yer olan Hubsiyy'de vefat ettigi zaman Mekke'ye tasindi ve orada defnedildi. Hz. Aise radiyallahu anha Mekke'ye gelince Abdurrahman'in kabrine ugradi ve su beyitleri okudu:
"Biz (Irak Krali) Cezime'ye uzun zaman (kirk yil hizmet eden) iki nedimesi (Malik ve Akil) gibiydik.
Oyle ki (hakkimizda): "Bunlar ebediyen ayrilmayacaklar" denmisti.
Vakta ki, ben ve (kardesim) Malik uzun beraberlikten sonra ayrilinca, sanki tek gece beraber kalmadik gibi oldu."
Hz. Aise sonra sunlari soyledi: "Vallahi ben burada olsaydim, oldugun yerde defnedilirdin. Eger olumune hazir olsaydim ziyaretine de gelmezdim."
Tirmizi, Cenaiz 60, (1055).
5437 - Hz. Osman radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, olunun defnini tamamlayinca, kabri uzerinde durur ve:
"Kardesiniz icin (Allah'tan) magfiret talep edin, onun icin (karsilasacagi sorgulamada) metanet dileyin. Zira simdi ona hesap sorulacak!" buyururdu."
Ebu Davud, Cenaiz 73, (3221).
5438 - Hz. Ali radiyallahu anh'tan anlatildigina gore, bir olunun defin isini tamamlayinca soyle derdi: "Allahim, bu kulundur, sana gelmistir. Sen ise yanina inilenin en hayirlisisin. Ona magfiret et, onun girdigi yeri (kabri) genis kil."
Rezin tahric etmistir.
5439 - Hz. Bureyde radiyallahu anh'tan anlatildigina gore, "Olunce, kabrinin uzerine iki yas cubuk konmasini tavsiye etmistir."
Buhari, Cenaiz 82, (Bab basliginda muallak olarak kaydetmistir).
5440 - Urvetu'bnu'z-Zubeyr, Hz. Aise radiyallahu anha'dan naklen anlattigina gore, "Urve'nin kardesi Abdullah Ibnu'z-Zubeyr'e Aise dedi ki:
"Beni arkadaslarimla birlikte defnedin. Resulullah'la birlikte odaya defnetmeyin. Zira ben, O'nunla birlikte tezkiye olunmamdan hoslanmam."
Buhari, Cenaiz 96, I'tisam 16.
5441 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Allah kabirleri cok ziyaret eden kadinlara ve kabirlerin uzerine mescidler yapanlara, kandiller takanlara da lanet etsin."
Tirmizi, Cenaiz 61.
5442 - Abdullah Ibnu Amr Ibni'I-As radiyallahu anhuma anlatiyor:
"Resulullah aleyhissalatu vesselam'la birlikte bir olu defnettik. Defin isi bitince Aleyhissalatu vesselam'la birlikte olunun (ciktigi evin) kapisinin hizasina kadar geldik. Orada gelmekte olan bir kadinla karsilastik. Zannimca, Aleyhissalatu vesselam onu tanidi. Bu, Hz. Fatima radiyallahu anha idi.
"Evden niye ayrildin?" diye sordu.
"Su olunun sahibine geldim. Olulerine olan merhamet duygularimi onlara ifade ettim. (Allah rahmet etsin dedim) -veya oluleri sebebiyle onlara taziyede (bassagligi dileginde) bulundum-" dedi. Aleyhissalatu vesselam:
"Belki sen onlarla birlikte kabirlere kadar vardin!?" dedi. Hz. Fatima:
"Allah korusun! O hususta sizin zikrettiginiz gunahi isittim, (hic kabre kadar, gider miyim!)" dedi. Aleyhissalatu vesselam:
"Eger onlarla kabirlere kadar gitmis olsaydin..." diyerek ciddi bir tehditte bulundu.
Ravilerden biri, "Kud "dan maksadin kabirler oldugunu zannederim" dedi."
Ebu Davud, Cenaiz 26, (3123); Nesai, Cenaiz 27, (4, 27).
KABIR ZIYARETINE CEVAZ
5443 - Bureyde radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Ben sizi kabirleri ziyaretten men etmistim. Artik onlari ziyaret edebilirsiniz. Cunku onlar size ahireti hatirlatir."
Muslim, Cenaiz 106, (977); Ebu Davud, Cenaiz 81, (3235); Tirmizi, Cenaiz 60, (1054); Nesai, Cenaiz 100, (4, 89).
5444 - Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Rabbimden anneme istigfar talep etmek icin izin istedim, fakat bana izin vermedi. Kabrini ziyaret etmem icin izin istedim, buna izin verdi."
Muslim, Cenaiz 105, (976); Ebu Davud, Cenaiz 81, (3234); Nesai, Cenaiz 108, (5, 90).
ZIYARETCI NE DEMELIDIR?
5445 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, Medine ehlinin mezarlarina ugramisti. Mezarlara yuzunu cevirerek: "Esselamu aleykum (selam uzerinize olsun) ey kabir halki! Allah sizi de bizi de magfiret buyursun. Sizler bizim seleflerimizsiniz. Biz de arkadan gelecegiz" buyurdular."
Tirmizi, Cenaiz 59, (1053).
5446 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam bir mezarliga ugramisti: "Selam uzerinize olsun ey mu'minler cemaatinin mahalle halki! Insaallah biz de sizlere kavusacagiz!" buyurdular."
Ebu Davud, Cenaiz 83, (3237).
Muslim ve Nesai'de Bureyde'den gelen bir rivayette su ziyade var: "Allah'tan bizim icin de sizin icin de afiyet dilerim."
KABIRLER UZERINE OTURMA
5447 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Birinizin bir kor uzerine oturup elbisesini oradan da bedenini yakmasi, kendisi icin bir kabrin uzerine oturmaktan daha hayirlidir."
Muslim, Cenaiz 96, (971); Ebu Davud, Cenaiz 77, (3228); Nesai, Cenaiz 105, (4, 95).
5448 - Hz. Ali radiyallahu anh'tan anlatildigina gore kabirlere dayanir, uzerlerine yatardi.
Muvatta, Cenaiz 34, (1, 233).
5449 - Osman Ibnu Hakim anlatiyor: "Harice Ibnu Zeyd elimden tutup beni bir kabrin uzerine oturttu ve amcan Zeyd Ibnu Sabit radiyallahu anh'tan haber verdi. Buna gore, Zeyd soyle demisti: "Kabir uzerine oturmanin mekruhlugu, onun uzerinde abdest bozanlaradir."
Buhari, Cenaiz 82, (bab basliginda muallak olarak gelmistir).
TA'ZIYE HAKKINDA
5450 - Ebu Berze el-Eslemi radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Kim cocugunu kaybeden bir anneye ta'ziyede bulunursa cennette ona bir burde giydirilir."
Tirmizi, Cenaiz 74, (1076).
5451 - Ibnu Mes'ud radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Kim (bir belaya) maruz olana taziyede bulunursa, ona oburunun sevabinin bir misli verilir."
Tirmizi, Cenaiz 71, ( 1073).
5452 - Abdullah Ibnu Ca'fer anlatiyor: "Ca'fer'in olum haberi geldigi zaman, Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Ca'fer ailesi icin yemek yapin! Cunku onlara, onlari mesgul eden (haber) geldi!" buyurdular."
Tirmizi, Cenaiz 21, (998); Ebu Davud, Cenaiz 30, (3132).
5453 - Hz. Aise radiyallahu anha soyle buyurdular: "Olunun kemigini kirmak, onu diri iken kirmak gibidir." (Hz. Aise bu sozuyle) gunah cihetiyle demek istemistir."
Muvatta, Cenaiz 45, (1, 238); Ebu Davud, Cenaiz 64, (3207).
5454 - Ebu Katade radiyallahu anh anlatiyor: "Bir cenaze gecirilmisti. Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Hem o istirahata kavustu, hem de ondan istirahata kavusuldu!" buyurdular. Bunun uzerine, yanindakiler:
"Ey Allah'in Resulu, "istirahata kavusan" ve "ondan istirahata kavusan" kimdir, bu ne demektir?" diye sordular. Su aciklamayi yapti:
"Mu'min kul (olunce), dunyanin yorgunluk ve agrilarindan kurtulur. Facir (olunce) ondan da kullar, memleket, agaclar ve hayvanlar kurtulur."
Buhari, Rikak 42; Muslim, Cenaiz 61, (950); Muvatta, Cenaiz 54, (1, 241, 242); Nesai, Cenaiz 48, 49 (4, 48).
5455 - Ibnu Amr Ibni'l-As radiyallahu anhuma anlatiyor: "Medine'de dogan bir adam Medine'de olmus idi. Resulullah aleyhissalatu vesselam namazini kildirdi, sonra da: "Keske dogdugu yerden baska bir yerde olseydi!" buyurdu. Oradakiler "Nicin?" diye sorunca acikladi:
"Kul dogdugu yerin disinda olurse, cennette dogdugu yerle eserinin kesildigi (ecelinin geldigi) yerin arasi mukayese edilir!"
Nesai, Cenaiz 8, (4, 7).
KABIR AZABI
5456 - Hani Mevla Osman Ibnu Affan radiyallahu anh anlatiyor: "Hz. Osman radiyallahu anh, bir kabrin uzerinde durunca sakali islanincaya kadar aglardi. Kendisine: "Cenneti ve cehennemi hatirladigin vakit aglamiyorsun, fakat kabri hatirlayinca agliyorsun!" dediler. Bunun uzerine: "Cunku Resulullah aleyhissalatu vesselam'in soyle soyledigini isittim:
"Kabir, ahiret menzillerinin birinci menzilidir. Kisi ondan kurtulabilirse, ondan sonrakiler daha kolaydir. Ondan kurtulamazsa ondan sonrakiler bundan daha zordur, daha sediddir."
Hz. Osman devamla Resulullah aleyhissalatu vesselam'in su sozunu de nakletti:
"(Ahiret aleminden gordugum) manzaralarin hicbiri kabir kadar korkutucu ve urkutucu degildi!"
Rezin su ziyadeyi kaydetti: "Hani der ki: "Hz. Osman radiyallahu anh'in su beyti irsad ettigini isittim:
"Eger ondan necat buldunsa, buyuk musibetten kurtuldun, Aksi halde senin kurtulacagini hayal etmem."
Tirmizi, Zuhd 5, (2309).
5457 - Hz. Ali radiyallahu anh anlatiyor: "Su ayet ininceye kadar kabir azabindan suphelenmeye devam etmistik. (Mealen): "Sayinizin cokluguyla ovunmek sizi oyaladi. Oyle ki, kabirleri ziyaret ettiniz."
Tirmizi, Tefsir Tekasur, (3352).
5458 - Hz. Aise radiyallahu anha'nin anlattigina gore, bir yahudi kadin, yanina girdi. Kabir azabindan bahsederek:
"Seni kabir azabindan Allah korusun!" dedi. Aise de Resulullah aleyhissalatu vesselam'a kabir azabindan sordu. Aleyhissalatu vesselam:
"Evet, kabir azabi haktir. Onlar kabirde azap cekerler, onlarin azabini hayvanlar isitir!" buyurdu. Hz. Aise der ki:
"Bundan sonra Aleyhissalatu vesselam'i namaz kilip da, namazinda kabir azabindan istiaze etmedigini hic gormedim."
Buhari; Cenaiz 89; Muslim, Mesacid 123, (584); Nesai, Cenaiz 115, (4,104,105).
5459 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor "Resulullah aleyhissalatu vesselam (bir gun) iki kabre ugradi ve:
"(Bunlarda yatanlar) azab cekiyorlar. Azablari da buyuk bir gunahtan degil" buyurdular. Sonra sozlerine soyle devam ettiler:
"Evet! Biri, nemimede (laf getirip goturmede) bulunurdu. Digeri de idrar sicrantisina karsi korunmazdi." Aleyhissalatu vesselam sonra yas bir hurma dali istedi, ikiye boldu. Birini birinin uzerine dikti, birini de oburunun uzerine dikti. Sonra da:
"Belki bunlar yas kaldikca azaplari hafifler!" buyurdular."
Buhari, Vudu 55, 56, Cenaiz 82, 89, Edeb 46, 49; Muslim, Taharet 111, (292); Tirmizi, Taharet 53, (70); Ebu Davud, Taharet 11, (20, 21); Nesai, Taharet 27, (1, 28-30).
5460 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Sizden biri olunce, kendisine aksam ve sabah (cennet veya cehennemdeki) yeri arzedilir. Cennet ehlinden ise, (yeri) cennet ehlinin (yeridir), ates ehlinden ise (yeri) ates ehlinin (yeridir). Kendisine:
"Allah seni Kiyamet gunu diriltinceye kadar senin yerin iste budur!" denilir."
Buhari, Cenaiz 90, Bed'u'l-Halk 8, Rikak 42; Muslim, Cennet 65, (2866); Muvatta, Cenaiz 47, (1, 239); Tirmizi, Cenaiz 70, (1072); Nesai, Cenaiz 116, (4, 107).
5461 - Zeyd Ibnu Sabit radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, bizimle birlikte, Beni Neccar'a ait bir bahcede bulundugu sirada bindigi katir, onu aniden saptirdi, nerdeyse (sirtindan yere) atacakti. Karsisinda bes veya alti kabir vardi. Aleyhissalatu vesselam:
"Bu kabirlerin sahiplerini bilen var mi?" buyurdular. Bir adam:
"Ben biliyorum!" deyince, Aleyhissalatu vesselam:
"Ne zaman olduler?" dedi. Adam:
"Sirk devrinde!" deyince Aleyhissalatu vesselam;
"Bu ummet kabirde fitneye maruz kilinacak. Eger birbirinizi defnetmemenizden korkmasaydim sahsen isitmekte oldugum kabir azabini size de isittirmesi icin Allah'a dua ederdim" buyurdular ve sonra sunlari soylediler: "Kabir azabindan Allah'a siginin!" Oradakiler:
"Kabir azabindan Allah'a siginiriz!" dediler. Aleyhissalatu vesselam:
"Cehennem azabindan da Allah'a siginin!" dedi
"Cehennem azabindan Allah'a siginiriz" dediler.
"Fitnelerin acik ve kapali olanindan Allah'a siginin!" dedi.
"Acik ve kapali her cesit fitneden Allah'a siginiriz!" dediler.
"Deccal'in fitnesinden Allah'a siginin!" buyurdu.
"Deccal'in fitnesinden Allah'a siginiriz!" dediler."
Muslim, Cennet 67, (2867).
5462 - Ebu Eyyub el-Ensari radiyallahu anh anlatiyor: "Gunes battiktan sonra, Resulullah aleyhissalatu vesselam cikmisti, bir ses isitti: "Bu, kabirlerinde azab ceken yahudiler(in sesidir)!" buyurdular."
Buhari, Cenaiz 88; Muslim, Cennet 69, (2869); Nesai, Cenaiz 114, (4, 102).
5463 - Nesai. Hz. Enes radiyallahu anh'tan naklediyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam bir kabirden bir ses isitmisti: "Bu ne zaman oldu? (Bileniniz var mi?" buyurdular.
"Cahiliye devrinde!" dediler. Bu cevaba sevindi ve:
"Eger birbirinizi defnetmemenizden korkmasaydim kabir azabini size de isittirmesi icin dua ederdim" buyurdular."
Muslim, Cennet 68, (2868); Nesai, Cenaiz 114, (4, 102).
MUNKER VE NEKIRIN SUALLERI
5464 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Kul kabrine konulup, yakinlari da ondan ayrilinca -ki o, geri donenlerin ayak seslerini isitir- kendisine iki melek gelir. Onu oturtup:
"Muhammed aleyhissalatu vesselam denen kimse hakkinda ne diyordun?" diye sorarlar. Mu'min kimse bu soruya:
"Sehadet ederim ki, O, Allah'in kulu ve elcisidir!" diye cevap verir. Ona:
"Cehennemdeki yerine bak! Allah orayi cennette bir mekana tebdil etti" denilir. (Adam bakar) her ikisini de gorur. Allah da ona, kabrinden cennete bakan bir pencere acar. Eger olen kafir ve munafik ise (meleklerin sorusuna):
"(Sordugunuz zati) bilmiyorum. Ben de herkesin soyledigini soyluyordum!" diye cevap verir. Kendisine:
"Anlamadin ve uymadin!" denilir. Sonra kulaklarinin arasina demirden bir sopa ile vurulur. (Sopanin acisiyla) oyle bir ciglik atar ki, onu (insan ve cinlerden ibaret olan) iki agirlik disinda ona yakin olan butun (kulak sahipleri) isitir."
Buhari, Cenaiz 68, 87; Muslim, Cennet 70, (2870); Ebu Davud, Cenaiz 78, (3231); Nesai, Cenaiz 110, (4, 97, 98); Tirmizi, Cenaiz 70, (1071) -Ebu Hureyre'den-,
5465 - Yine Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Oluyu, (mezara kadar) uc sey takip eder: Ailesi, mali ve ameli. Bunlardan ikisi geri doner, biri baki kalir: Ailesi ve mali geri doner, ameli kendisiyle baki kalir."
Buhari, Rikak 42; Muslim, Zuhd 5, (2960); Tirmizi, Zuhd 46, (2380).
5466 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Olup de pisman olmayan yoktur, mutlaka herkes nedamet duyar: Iyi yolda olan hayrini daha cok artirmadigi icin pisman olur, nedamet duyar. Kotu yolda olan da nefsini kotulukten cekip almadigina pisman olur, nedamet duyar."
Tirmizi, Zuhd 59, (2405).
5467 - Yine Ebu Hureyre anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Bir insan olunce uc kisi haric herkesin ameli kesilir: Sadaka-i cariye (birakan), veya istifade edilen bir ilim (birakan) veya kendine dua edecek salih evlat (birakan)."
Muslim, Vasiyyet 14, (1631); Ebu Davud, Vesaya 10, (2880); Tirmizi, Ahkam 36, (1376); Nesai, Vesaya 8, (6, 251).
MESCID INSA ETMENIN FAZILETI
5468 - Hz. Osman radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Kim: Allah'in rizasini talep ederek bir rnescid insa ederse, Allah ona cennette bir ev insa eder."
Bir diger rivayette: ".. Allah, onun icin, cennette bir mislini insa eder" buyrulmustur.
Buhari, Salat 65; Muslim, Mesacid 25, (533); Tirmizi, Salat 237, (318).
5469 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Ummetimin ucreti bana arzedilip gosterildi. Oyle ki mescidden cikarilip atilan bir cer-copun sevabini bile gordum. Ummetimin gunahi da bana arzedi(lip gosteril)di. Kisiye Kur'an'dan kendine gelen sure veya ayeti unutmasindan daha buyuk bir gunah gormedim."
Ebu Davud, Salat 16, (461); Tirmizi, Fezailu'l-Kur'an 19, (2917).
MESCIDLERIN INSA EDILMESI
5470 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam Medine'ye geldigi zaman, Medine'nin yuksek kisminda, kendilerine Beni Amr Ibni Avf denen bir kabileye indi. Onlarin yaninda ondort gece kaldi. Sonra Beni Neccar'a haber gonderdi. Onlar kilinclarini kusanmis olarak geldiler. Ben (su anda) Resulullah aleyhissalatu vesselam'i devesi uzerinde; Ebu Bekir de terkisinde, Beni Neccar'in ileri gelenleri etraflarini sarmis olarak gorur gibiyim. Aleyhissalatu vesselam, (yukunu) Ebu Eyyub el-Ensari'nin evinin avlusuna indirdi.
"Ey Beni Neccar! buyurdular, su bahcenin iyatinda pazarlik edelim!" buyurdu. Onlar:
"Hayir! dediler. Vallahi biz senden onun bedelini istemiyoruz, Allah'tan istiyoruz !"
Bu arsada hurma agaclari, musriklere ait kabirler ve bazi yikintilar vardi. Resulullah aleyhissalatu vesselam hurma agaclarinin kesilmesini, musrik kabirlerinin kaldirilmasini, harabelerin de duzlenip arazinin tesviyesini emretti. Hurma kutukleri mescidin kible tarafina (direkler halinde) dizildiler, kapinin iki yani tasla oruldu.
(Bu isaat devam ederken muslumanlar) su beyti terennum ediyorlardi, Resulullah da onlara katiliyordu:
"Ey Rabbimiz, ahiret hayrindan baska hayir yok!
Oyleyse muhacir ve ensara yardim et!"
Buhari, Salat 48, Fezailu'l-Medine 1, Buyu' 41, Vesaya 27, 30, 34, Menakibu'l-Ensar 46; Muslim, Mesacid 9, (524); Ebu Davud, Salat 12, (453, 454); Nesai, Mesacid 12, (2, 39).
5471 - Abdullah Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Mescid, Resulullah aleyhissalatu vesselam zamaninda kerpicten yapilmisti. Tavani hurma dallariyla ortulmustu. Direklerini hurma kutukleri teskil ediyordu. Hz. Ebu Bekr radiyallahu anh buna (gerek tezyin ve gerekse tevsi yonuyle) hic bir ilave getirmedi. Hz. Omer radiyallahu anh, (enini boyunu) artirarak mescidi, Resulullah devrindeki tarz uzere (kerpic ve hurma dallariyla) yeniden insa etti. Onu esasli sekilde Hz. Osman radiyallahu anh (hem tezyin hem tevsi yonleriyle) degistirdi ve pek cok ilavelerde bulundu. Duvarlarini nakisli taslarla ve kirecle insa etti. Direklerini de nakislanmis taslardan yapti. Tavanini da (pek kiymetli olan) sac agacindan yapti."
Buhari, Salat 62; Ebu Davud, Salat 12, (451).
5472 - Amr Ibnu Abese radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Kim icerisinde Allah(in adi) zikredilsin diye bir mescid bina ederse, Allah da cennette bir ev bina eder."
Nesai, Mesacid 1, (2, 31).
5473 - Ebu'l-Velid anlatiyor: "Ibnu Omer radiyallahu anhuma'ya Mescid(-i Nebevi)deki cakildan sordum. Dedi ki:
"Bir gece yagmura yakalanmistik. Yerler hep islandi. Kisi giysisinin icinde cakil tasi tasidi ve onu altina yaydi. Resulullah aleyhissalatu vesselam namazi tamamlayinca: "Bu (yaptiginiz) ne iyi!" buyurdular."
Ebu Davud, Salat 15, (458).
5474 - Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"(Mesciddeki) cakillar, kendilerini disari cikaran kimsenin tekrar mescide koymasi icin Allah'a talebde bulunur."
Ebu Davud, Salat 15, (459).
5475 - Seleme Ibnu'l-Ekva' radiyallahu anh anlatiyor: "Minberle duvar arasinda bir koyun gececek kadar aralik vardi."
Buhari, Salat 91, 95; Muslim, Salat 263, (509); Ebu Davud, Salat 222, (1082).
MESCIDLERE MUTEALLIK AHKAM
5476 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam mescidin kible (duvarinda) balgam gordu. Bu onun agrina gitti, kalkip eliyle kazidi ve: "Sizden biri namaza kalkinca, Rabbine hususi hitapta bulunur veya Rabbi(nin kiblesi) kendisi ile kiblesinin arasindadir. Oyleyse hic biriniz kible cihetine tukurmesin. (Illa tukurecekse bari) soluna veya ayaginin altina tukursun!" buyurdular. Sonra, (gostermek icin) ridasinin bir kenarini alip icine tukurerek elbisesinin kenarini ust uste katladi, sonra da: "Veya soyle yapsin!" buyurdu (ve tukrugu katlar arasinda ovdu)."
Buhari, Salat 33, 35, 36, 39, Mevakitu's-Salat 8, el-Amel fi's-Salat 12; Muslim, Mesacid 54, (551); Nesai, Taharet 193, (1, 163), Mesacid 35, (2, 52, 53).
5478 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma, Resulullah aleyhissalatu vesselam'in: "Birinizin hanimi mescide gitmek icin izin talep ederse ona mani olmasin (izin versin)" dedigini haber vermisti. Bilal Ibnu Abdillah:
"Allah'a yemin olsun, biz onlara mani olacagiz!" dedi. Bunun uzerine Abdullah radiyallahu anh, ona yaklasip oyle hakaretamiz soz sarfetti ki, boylesini hic isitmedim. Sonra sunu ekledi:
"Ben sana Resulullah aleyhissalatu vesselam'dan haber veriyorum; sen ise durmus, "Vallahi mani olacagiz" diyorsun!"
Buhari, Cum'a 12, Ezan 162, 166, Nikah 116; Muslim, Salat 134, (442); Muvatta, Kible 12, (1, 197); Ebu Davud, Salat 53, (566, 567, 568); Tirmizi, Salat 400, (570).
5479 - Ibnu Mes'ud radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Kadinin odasindaki namazi holundeki namazindan ustundur. Mahda'indaki namazi ise odasindaki namazindan ustundur."
Ebu Davud, Salat 54, (570).
5480 - Nafi, Ibnu Omer radiyallahu anhuma'dan anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam: "Bu kapiyi kadinlara ayirsak" buyurmustu. Nafi der ki: "Ibnu Omer radiyallahu anhuma, olunceye kadar o kapidan hic girmedi."
Ebu Davud, Salat 54, (571).
5481 - Hz. Bureyde radiyallahu anh anlatiyor: "Bir adam mescidde yitigini ilan etti ve: "Kim kizil deveyi gordu?" dedi. Bunu isiten Aleyhissalatu vesselam: "Bulamaz ol! Mescidler neye yarayacaksa onun icin insa edilmistir, (gayesinden baska maksadla kullanilamaz)!" buyurdular."
Muslim, Mesacid 80, (569).
5482 - Amr Ibnu Su'ayb an ebihi an ceddihi radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam mescidde alis-veris yapmayi, yitik ilan edilmesini, siir okunmasini yasakladi. Keza cuma gunu namazdan once (ilim, vaaz) halkasi teskil edilmesini de yasakladi."
Ebu Davud, Salat 220, (1079); Tirmizi, Salat 240, (322); Nesai, Mesacid 22, 23, (2, 47, 48).
5483 - Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Bu evlerin yonunu mescidden cevirin. Zira ben, mescidi ne hayizli kadina ne de cunub kimseye helal kilmiyorum."
Ebu Davud, Taharet 93, (232).
5484 - Ibnu Omer radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Biriniz mescidde iken uyuklayacak olursa, bulundugu yerden bir baska yere gidip orayi degistirsin."
Ebu Davud, Salat 239, (1119); Tirmizi, Salat 379, (526).
5485 - Ka'b Ibnu Ucre radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Biriniz mescide gidince orada ellerini kenetlemesin, cunku o namazdadir."
Ebu Davud, salat 57, (562); Tirmizi, Salat 284, (386).
5486 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Ben mescidlerin yukseltilmesiyle emrolunmadim!"
Ibnu Abbas radiyallahu anh der ki: "Yemin olsun! Sizler mescidlerinizi yahudi ve hiristiyanlar gibi susleyeceksiniz!"
Ebu Davud, Salat 12, (448); Buhari, Salat 62 (muallak olarak).
5487 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki:
"Mescidler hakkinda ovunme olmadan Kiyamet kopmaz."
Ebu Davud, Salat 12, (449); Nesai, Mesacid 2, (2, 32).
5488 - Talk Ibnu Ali radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'a heyet olarak yola ciktik. Gelip ona biat ettik, Onunla namaz kildik. Kendisine, memleketimizde Ehl-i Kitaba ait bir mabedin oldugunu haber verdik. Abdest suyunun fazlasindan bize hibede bulunmasini talep ettik. Su getirtip abdast aldi, mazmaza yapti, sonra bunu bir kaba bizim icin doktu. Dedi ki:
"(Haydi gidin! Memleketinize varinca (o eski) mabedinizi yikin. Bu suyu onun yerine cileyin, orasini mescid yapin!"
"Biz: "Ama yerimiz uzak,hararet siddetlidir. Bu su (buharlasip) kurur" dedik. Bize:
"Ona bir mudd su ilave edin. O (abdest artigi) oburunun (ilave edilen suyun) guzelligini de arttirir" buyurdular. Oradan ayrilip memleketimize geldik. Mabedimizi yiktik. Sonra yerine o suyu ciledik, orayi kendimize mescid yaptik. Icerisinde ezan okuduk. Rahibi, Tayyli bir adamdi, ezani isitince:
"Bu hak bir davettir!" dedi. Sonra dagin sirtindaki sel yataklarindan birine yoneldi. Bir daha onu goremedik."
Nesai, Mesacid 11, (2, 38-39).
ALEYHISSALATU VESSELAM'IN ISMI VE NESEBI
5489 - Buhari merhum "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in bi'setine (peygamber olarak gonderilisine) tahsis ettigi babta der ki: "O, Allah'in elcisi Muhammed Ibnu Abdillah Ibni Abdilmuttalib Ibni Hasim Ibni Abdi Menaf Ibni Kusayy Ibni Kilab Ibni Murre Ibni Ka'b Ibni Lueyy Ibni Galib Ibni Fihr Ibni Malik Ibni'n-Nadr Ibni Kinane Ibni Huzeyme Ibni Mudrike Ibni Ilyas Ibni Mudar Ibni Nizar Ibni Ma'add Ibni Adnan'dir."
Buhari, Menakibu'l-Ensar 28.
5495 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam Mekke'de, kendisine vahiy geldigi durumda onuc yil ikamet etti. Altmisuc yasinda da vefat etti."
5496 - Bir baska rivayette de soyle demistir: "Mekke'de ses isitir ve isik gorur oldugu halde onbes yil ikamet etti. Bunun yedi yilinda isiktan baska bir sey gormedi, sekiz senesinde vahiy aldi. Medine'de on yil ikamet etti. Altmis bes yasinda oldugu halde vefat etti."
5497 - Sahiheyn'de gelen bir diger rivayette soyle demistir: "Vahiy Aleyhissalatu vesselam'a o kirk yasinda iken indirildi. Bundan sonra onuc yil kaldi. Sonra hicretle emr olundu. O da Medine'ye hicret etti. Orada on yil kaldi. Sonra vefat etti. Aleyhissalatu vesselam."
Buhari, Megazi 85, Fezailu'l-Kur'an 1; Muslim, Fezail 117, 121, (2351, 2353); Tirmizi, Menakib 28, (3652, 3653).
5498 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: ""Resulullah aleyhissalatu vesselam altmisuc yasinda vefat etti. Hz. Ebu Bekir de altmisuc yasinda vefat etti. Hz. Omer de altmisuc yasinda vefat etti. (Radiyallahu anhuma)."
Muslim, Fezail 114, (2348).
HZ. PEYGAMBER'IN COCUKLARI
5499 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Kureysliler, birbirlerine kufrun ve sapikligin devamini tavsiye ettiler ve aralarinda:
"Bizim uzerinde oldugumuz sey var ya, bu, o koksuz surgun (mesabesinde olan Muhammed)in uzerinde oldugu seyden daha dogrudur!" dediler. Bunun uzerine, Allah Teala hazretleri Kevser suresini inzal buyurdu:
"Suphesiz ki biz sana kevseri verdik. Oyleyse Rabbin icin namaz kil ve kurban kes. Asil arkasi kesik (nesilsiz) olan, sana dusmanlik edenin ta kendisidir" (Kevser 1-3).
Bundan sonra Resulullah aleyhissalatu vesselam'in bes erkek cocugu oldu. Dordu Hz. Hatice radiyallahu anha'dan: Abdullah; bu in buyukleri idi; Tahir; -bunun Abdullah oldugu ve bunlarin uc tane olduklari da soylenmistir-; Tayyib, Kasim ve Mariye'den olan Ibrahim.
Resulullah aleyhissalatu vesselam'in dort tane de kizi vardi: Bunlardan Zeyneb, Ebu'l-As Ibnu'r-Rebi'in nikahi altinda idi. Rukiyye ve Ummu Kulsum: Bu ikisi, Ebu Leheb'in ogullari olan Utbe ve Uteybe'nin nikahi altinda idiler. "Ebu Leheb'in iki eli kurusun ve kurudu da..." (Tebbet 1-5) vahy-i serifi nazil oldugu zaman, Ebu Leheb ogullarina onlari bosamalarini emretti. Bunun uzerine Hz. Osman once Rukiyye ile evlendi. Rukiyye onunla birlikte Habesistan'a hicret etti. Orada Hz. Osman'in Abdullah adinda bir oglu dunyaya geldi. Hz. Osman ona izafeten (Ebu Abdillah diye) kunye almisti. Sonra Rukiyye radiyallahu anha vefat etti. Ondan sonra Hz. Osman Ummu Kulsum radiyallahu anhuma ile evlendi.
Hz. Fatima radiyallahu anha: Bu Hz. Ali radiyallahu anh'in nikahi altinda idi. Hz. Ali'nin Fatma'dan Hasan, Huseyin ve Muhsin adlarinda uc erkek cocugu ile Zeyneb ve Ummu Kulsum adlarinda iki kiz cocugu dunyaya geldi. Bunlardan Zeyneb, Abdullah Ibnu Ca'fer radiyallahu anhuma'nin nikahi altinda idi. Hz. Ali, Ummu Kulsum'u da Hz. Omer'e nikahlamisti, radiyallahu anhum ecmain."
Rezin tahric etmistir.
5500 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, oglu Ibrahim oldugu zaman buyurdular ki:
"O daha memede iken oldu. Onun cennette iki sutannesi var. Bunlar onun sutunu (iki yila) tamamlayacaklar. Cunku o benim oglumdur."
Muslim, Fezail 63, (2316).
5501 - Hz. Ali'nin evladlarindan Muhammed'in oglu Ibrahim anlatiyor: "Hz. Ali radiyallahu anh Resulullah aleyhissalatu vesselam'i vasfettigi zaman soyle derdi: "Resulu-i Ekrem aleyhissalatu vesselam efendimiz cok uzun boylu olmadigi gibi, (azalari) birbirine girmis kisa boylu da degildi, orta boylu bir insandi.
Saclari kivircik degildi, duz de degildi, dalgaliydi. Sisman degildi, yuvarlak yuzlu de degildi, yanaklari uzuncaydi.
Rengi kirmiziya calan, beyazdi. Gozleri siyah ve kirpikleri uzundu, gogsunde gobegine kadar inen kildan bir hat vardi. El ve ayaklarinin parmaklari kalincaydi. Eklem yerleri ve iki kureginin birlesme yeri olan omurga iri idi.
Bir tarafa donunce (sadece basini cevirmez) butun vucudunu cevirirdi. Yuruyunce, yamactan iniyormuscasina one meylederek yururdu.
Iki omuzu arasinda peygamberlik muhru vardi. O, peygamberlerin muhru (sonuncusu) idi. Insanlarin en iyi kalplisi, en secaatlisi ve en dogru sozlusu idi. O ahlakca herkesten yuce, muasere yonuyle de en gecimlisi idi. Onu aniden goren ondan heybet duyardi; bilerek beraber olan, kalpten severdi. Onu vasfeden soyle derdi: "Ben ne O'ndan once, ne de ondan sonra O'nun gibisini gormedim."
Resul-u Ekrem cabuk konusmazdi; her isitenin anlayacagi sekilde teker teker konusurdu."
Tirmizi, Menakib 19, (3642).
5502 - Ibnu Abbas radiyallahu anhuma anlatiyor: "Ehl-i Kitap saclarini duz salinmaya birakirlar, musrikler de ayirirlardi. Resulullah aleyhissalatu vesselam ise, (vahiy yoluyla) emredilmedigi hususlarda Ehl-i Kitaba uygun hareket etmekten hoslanirdi. Bu sebeple sacini alnindan serbest birakti. Bilahare (butun musrikler musluman olduktan sonra) saclarini (alnindan) ayirdi."
Buhari, Libas 70, Menakib 23, Fezailu'l-Ashab 52; Muslim, Fezail 90, (2336); Ebu Davud, Tereccul 10, (4188); Ibnu Mace, Libas 36, (3632).
5503 - Hz. Enes radiyallahu anh'in anlattigina gore, "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in sacindaki aklardan sorulunca (Enes) soyle cevap vermistir:
"Allah O'nu, beyazla cirkinlestirmemistir." "
Bir rivayette de soyle demistir: "O, kisinin basinda ve sakalinda bulunan beyazlari yolmasini mekruh addederdi. Ve (Enes radiyallahu anh): "Resulullah aleyhissalatu vesselam saclarini boyamadi. Beyaz kil (onda nadirdi ve sadece) alt dudaginda, sakaklarinda ve basinda bir nebzecik vardi" derdi."
Muslim, Fezail 104, 105 (2341).
5504 - Ebu Cuhayfe radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'i gordum, sadece alt dudaginda yani anfetesinde beyaz gordum."
Buhari, Menakib 23; Muslim, Fezail 106, (2342).
5505 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'i, berber onu tiras ederken gordum. Ashabi etrafini cevirmisti. Aleyhissalatu vesselam'in tek kilinin yere dusmesini istemiyorlar, birinin eline dussun istiyorlardi..."
Muslim, Fezail 75, (2325).
PEYGAMBERLIK MUHRU VE MUTEFERRIK SEYLER
5506 - Abdullah Ibnu Sercis radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam ile birlikte ekmek ve et yedim ve: "Ey Allah'in Resulu! Allah seni magfiret buyursun!" dedim. Bana: "Seni de!" diye karsilikta bulundu.
Ravi der ki: "(Ibnu Sercis'e): "Resulullah sana istigfarda mi bulundu?" diye soruldu. O: "Evet, "Seni de!" dedi" diye cevap verdi ve sonrasu ayeti okudu. (Mealen): "Kendi gunahin icin de, mu'min erkek ve mu'min kadinlar icin de Allah'an af dile..." (Muhammed 19). Ibnu Sercis devamla dedi ki:
"Sonra etrafinda dondum, iki omuzu arasinda peygamberlik muhrunu gordum. Sol kurek kemiginin genis tarafinda idi, yumruk gibi ve uzerinde sigiller emsali benler vardi."
Muslim, Fezail 112, (2346).
5507 - Cabir Ibnu Semure radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in peygamberlik muhru, iki omuzu arasinda idi. Tipki bir guvercin yumurtasi buyuklugunde kirmizi bir yumru (gudde=bez) idi."
Tirmizi, 42, (3647).
5508 - Hz. Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Ben Resulullah aleyhissalatu vesselam'dan daha guzelini hic gormedim. Sanki gunes mubarek yuzlerinde yuruyor gibiydi. Yururken Resulullah aleyhissalatu vesselam'dan daha hizli yuruyen kimse de gormedim. Sanki yer O'nun ayagi altinda duruluyor gibiydi. Biz O'nunla beraber yururken kendimizi zorlardik. O ise, aldirmazdi."
Tirmizi, Menakib 26, (3650).
5509 - Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam konusurken (agir agir konusurdu. Oyle ki) eger biri cikip, kelimeleri saymak istese sayardi. O, sozu sizin gibi pes pese getirmezdi."
Buhari, Menakib 23; Muslim, Fezailu's-Sahabe 19, (2493), Zuhd 71; Tirmizi, Menakib 20, (3643); Ebu Davud, Ilm 7, (3654, 3655).
5510 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, soyledigi bellensin diye kelamini uc kere tekrar ederdi."
Tirmizi, Menakib 21, (3644).
5511 - Abdullah Ibnu Selam radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, oturup konustugu zaman, (vahiy bekleyerek veya mele-i A'la'ya istiyak duyarak) cok sik nazarini semaya cevirirdi."
Ebu Davud, Edeb 21, (4837).
5512 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "(Annem) Ummu Suleym, Resulullah aleyhissalatu vesselam icin yere bir post serer, O da uzerinde kaylule (ogle uykusu) kestirirdi. Aleyhissalatu vesselam uyaninca annem O'nun terini ve killarini toplardi. Bunlari bir sisede toplar, sonra onu surunme maddesine katardi."
(Ravi devamla der ki): "Hz. Enes radiyallahu anh muhtazar (can cekisme halinde) olunca, kefenine surulecek hanuta bundan katilmasini vasiyet etti."
Buhari, Isti'zan 41; Muslim, Fezail 84, (2331); Nesai, Zinet 119, (8, 218).
5513 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Medine'de bir panik olmustu. Resulullah aleyhissalatu vesselam, Ebu Talha radiyallahu anh'tan el-Mendub denen (agir yuruyuslu) atini istiareten aldi ve bindi. Donusunde: "Bir sey gormedik. Ancak ati cok hizli bulduk" buyurdu."
5514 - Bir baska rivayette soyle gelmistir: "Resulullah aleyhissalatu vesselam insanlarin en iyisi, en comerdi ve en secaatlisi idi. Nitekim bir gece, Medine halki umumi bir korku yasamisti. Halk (korkunun kaynagi olan) sesin geldigi tarafa yoneldi. Resulullah aleyhissalatu vesselam ise, herkesten once o cihete gitmis, haberi tahkik etmis ve geri donmustu, onlari yari yolda karsiladi. Ebu Talha radiyallahu anh'in ciplak ati uzerinde idi. Boynunda kilinci asiliydi. Soyle diyordu:
"Korkulacak bir sey yok, korkulacak bir sey yok."
Sonra, "Bu ati pek hizli bulduk" dedi. Halbuki at, agir yururdu."
Buhari, Cihad 46, 82; Muslim, Fezail 48, (2307); Ebu Davud, Edeb 87, (4988); Tirmizi, Cihad 14, (1685).
5515 - Hz. Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam iki is arasinda muhayyer birakilirsa, mutlaka en kolayini tercih ederdi. Yeter ki bu, gunah olmasin. Eger bir is gunah idiyse, gunaha karsi insanin en uzak durani idi. Aleyhissalatu vesselam kendisi icin hic intikam aramadi. Ama Allah'in bir harami ihlal edilince o zaman Allah icin intikam alirdi."
Buhari, Menakib 23, Edeb 80, Hudud 10, 42; Muslim, Fezail 77, (2327); Muvatta, Husnu'l-Hulk 2, (2, 903); Ebu Davud, Edeb 5, (4785).
5516 - Cabir Ibnu Semure radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'la birlikte ilk namazi kildim. Sonra Aleyhissalatu vesselam ehline gitti. Onunla ben de ciktim. Onu birkisim cocuklar karsiladi. Derken onlarin yanaklarini bir bir oksamaya basladi. Benim yanagimi da oksadi. Elinde bir serinlik ve hos bir koku hissettim. Elini sanki attar havanindan cikarmis gibiydi."
Muslim, Fezail 80, (2329).
5517 - Ibnu Ebi Evfa radiyallahu anhuma anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam, zikri cok yapar, lagvi (hos sozu) de az yapardi, namazi uzatirdi, hutbeyi de kisa yapardi. Dul ve miskinlerle beraber yurumekten ar duymazdi, onlarin ihtiyaclarini mutlaka yerine getirirdi."
Nesai, Cuma 31, (3, 109).
5518 - Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'la birlikte yurudum. Uzerinde kenari sert, Necrani bir hirka vardi. Ona bir bedevi arkadan yetiserek hirkadan tutup siddetle cekti. Boynunun derisine baktigimda, siddetle cekilen hirkanin kenarinin zedeleyip iz biraktigini gordum. Bedevi:
"Ey Muhammed! Yanindaki Allah'in malindan bana da verilmesini emret" dedi. Aleyhissalatu vesselam ona yonelik bakti ve guldu. Sonra da bir ihsanda bulunulmasini emretti."
Buhari, Libas 18, Humus 19, Edeb 68.
5519 - Yine Hz. Enes radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam sabah namazini kilinca, Medine'nin hizmetcileri ellerinde su bulunan kaplar oldugu halde kendisine gelirlerdi. Aleyhissalatu vesselam da hicbirini ihmal etmeden kaplara elini batirirdi. Bazan sabahlari hava soguk olurdu, Aleyhissalatu vesselam yine de elini suya batirirdi."
Muslim, Fezail 74, (2324).
5520 - Hudri radiyallahu anh anlatiyor: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in bir taksimde bulundugu bir sirada, bir adam gelerek uzerine egildi. Aleyhissalatu vesselam da elindeki hurma dalini adama durtup yuzunden yaraladi. Sonra da: "Gel! Kisas yap!" buyurdu. Adam:
"Affettim ey Allah'in Resulu!" dedi."
Ebu Davud, Diyat 15, (4536); Nesai, Kasame 20, (8, 32).